Definitions containing the research բաց : 2186 results

Վ (vé)

s.

the thirtieth letter of the alphabet, and the twenty fourth of the consonants;
three thousand, three thousandth.

· Calfa

NBHL (1)

Բաղաձայնն տառիս Ւ, որպէս թաւ ու, անուանեալ Վեւ, կամ վէվ. որպէս եւ յարաբ. եւ յեբր. վաւ կամ վավ երբեմն է բաղաձայն վ. եւ երբեմն ձայնաւոր՝ ու, իւ, օ. հանգէտ իփսիլօն Ψ տառի յունաց, որ վարի որպէս իւ, ի, եւ ւ վ։ Թո՛ղ զի վի՛դա տառ նոցա ունի զտեղի մերոյս վ, եւ ւ տառից, ուստի ի Քեր. թրակ. ի բաց ձգի տառն մեր վ. որպէս թէ շատ իցեն ւ, եւ պ ըստ յն. իսկ լատինք զմի եւ զնոյն տառ u, v, ՌՌՌՌ ու կամ վու ՝ վարեն որպէս ու, ւ, վ։


Վազումն, ման

s.

running, course.

· Calfa

NBHL (1)

Զսպեսցես զխանչումնն. քանզի այսպիսի պատրաստութիւն զ՝ի վեր վազումն սրտիդ ի բաց բառնայ. (Բրս. բարկ.։)


Վախ, ից

s. adj.

steep place, precipice;
— ի —է, steep, cragged;
ի —ից արկանել, ընկենուլ, մղել or հոսել, to precipitate, to throw headlong down;
անկանիլ or մղիլ ի —ից, to be cast down a precipice.

· Calfa

NBHL (1)

Զամենայն վախս եւ զբաղայս ի բաց ի խորհրդոց նորա տրոհեալ տարեալ. (Յհ. կթ.) այսինքն զդժուաարութիւնս կամ զարհաւիրս։


Վախ

cf. Երկիւղ.

· Calfa

NBHL (1)

Զամենայն վախս եւ զբաղայս ի բաց ի խորհրդոց նորա տրոհեալ տարեալ. (Յհ. կթ.) այսինքն զդժուաարութիւնս կամ զարհաւիրս։


Վակժուժեմ

vn.

to grapple, to clutch strongly with the hand, to lock one's arms round, to hug, to hold fast on, to cling to.

· Calfa

NBHL (1)

Զսուտ կարծեաց վակժուժեալ կախին։ Խառնեսցի անբացաբաժանելի, վակժուժեսցի. (Փիլ. ել. ՟Բ. 107։ Ոսկիփոր.։)


Վահանափակ, աց

adj. s.

protected by a buckler;
trench fortified with shields;
— առնել, to cover, protect or defend with a buckler.

· Calfa

NBHL (1)

Վահանափակ շերտաւորացն պատէին զթագաւորն Տիրան։ Եւ նոցա զվահանափակսն բացեալ՝ զնոսա իբրեւ ի քաղաքորմ պարսպաւոր ամրացեալ ընդունէին. (Բուզ. ՟Գ. 20։ ՟Ե. 5։)


Վաղակաւոր, աց

s. adj.

dagger, poniard;
sword, sabre, hanger, cutlass, scimitar;
sworded, armed with a sword or dagger.

· Calfa

NBHL (1)

Եհար վաղակաւորաւն զճակատ երանելւոյն, եւ ի բաց եհան զսկաւառակն ի գլխոյ անտի. (Ճ. ՟Բ.։)


Վաղամեռ

cf. Վաղամեռուկ.

· Calfa

NBHL (1)

Տարաժամ սգով թախծեալ հայր՝ վաղամեռիկ լինելոյ որդւոյ իւրոյ արար պատկեր. (Իմ. ՟Ժ՟Դ. 15. յն. արագ ի բաց բարձելոյ։)


Վաղամեռիկ

cf. Վաղամեռուկ.

· Calfa

NBHL (1)

Տարաժամ սգով թախծեալ հայր՝ վաղամեռիկ լինելոյ որդւոյ իւրոյ արար պատկեր. (Իմ. ՟Ժ՟Դ. 15. յն. արագ ի բաց բարձելոյ։)


Վճարեմ, եցի

va.

to finish, to end, to complete, to bring to an end, to terminate, to carry out, to perform, to fulfil, to conclude;
to recompense, to restore, to compensate;
to pay, to acquit, to discharge, to settle;
to deliver, to release, to free from, to rid of, to disentangle, to set free;
to forbid, to prohibit, to obstruct, to hinder;
— զկեանս, to end one's life, to depart this life, to die;
— զոք ի կորուստ, to despatch, to kill;
— զպարտս, to pay, to settle a debt;
— զհաշիւն, to pay a balance;
գործս —, to despatch business;
զիրս դատաստանին արեամբ —, to condemn to capital punishment;
— զհաճոյսն, to content, to satisfy;
զառաջի եդեալ ճանապարհն —, to finish the journey undertaken;
ոչ ինչ կարացին ի ժամուն —, they could do nothing at that moment;
անձամբ ինչ ոչ կարէր —, he could do nothing alone;
չոր թզով եւեթ զպէասն վճարէր, he satisfied his hunger with dried figs alone;
վճարեցէք զնա ամենայն իրօք, provide for all his requirements;
վճարեաց վասն նորա հայրն, his father resolved to kill him;
տեսից եթէ ըստ աղաղակին վճարեցին, I shall see if their works equal their cry ?
լինել ի միջի եւ չլինել՝ զնոյն վճարէ, to be there or not is the same thing;
աստուածպաշտութեամբ վճարեցին զկեանս, they led a pious life to the end.

· Calfa

NBHL (3)

Եւ Արգելուլ. վճիռ հատանել բացասելով. որոշել.

Լոյս կոչէ զինքն՝ վասն վճարելոյն զմեզ ի խաւարէն մոլորութեան։ Ի փաղաքշանաց ի բաց վճարէր զվարդապետութիւն։ Յօտարոտի եւ երկրաւոր իրաց ի բա՛ց վճարեցէ՛ք զանձինս ձեր։ Որպէս զի յանառակութենէ ի բաց վճարեցից զձեզ։ Յանձնասիրութենէ ի բաց վճարեալ են։ Զլոյսն ընկալայք, եւ ի հրէական մոլորութենէն վճարեցայք։ Ի բաց վճարի հոգւոյն յերկրէ (ամենայն ի սիրոյ երկրաւորաց)։ Վճարեսցու՛ք այսուհետեւ ի դժնդակ ժառայութենէս յայսմանէ, եւ եղիցուք ազատք։ Ոչ կամէր հարկաւորութեամբ, այլ յօժարութեամբ վճարիլ նմա ի խորամանկութենէն. (Ոսկ. յհ.։)

ՎՃԱՐԵԼ, իլ. ἁπαλλάσσω alieno, libero եւ այլն. Ի բաց առնել, ազատել. ի բաց կալ, զերծանիլ. մեկնիլ.


Վճարումն, ման

s.

accomplishment, execution, carrying out;
delivery, release;
death;
payment, pay.

· Calfa

NBHL (3)

Եւ իբր Ազատութիւն. զերծումն. ի բաց որոշումն.

Փարիսեցին՝ որ պահս ունէր եւ տասանորդս, եւ յամենայն չարեաց վճարումն։ Ծառայութեան ի բաց վճարումն. (Ոսկ. ղկ. եւ Ոսկ. յաւետիս.։)

Ի հիւանդութենէն ի բաց վճարումն. (Բրսղ. մրկ.։)


Վնաս, ուց

s.

wrong, prejudice, injury, detriment;
damage, harm, hurt, loss, grievance;
ill, fault, sin, injustice, mischief;
հասուցանել, տալ, գործել, cf. Վնասեմ;
—ուք վաճառել, to sell at a loss;
ի — ուրուք, at the peril, at the loss, at the detriment, at the expense of a person;
ոչ մեծ ինչ է —ն, there is no great harm done;
ի — իւր շրջեցաւ իրն, the affair turned out to his disadvantage;
էր գիր —ու նորա գրեալ, his accusation was written above;
զի՞նչ — է իմ, what fault have I ?
— է քեզ գինին, wine is bad for your health;
որ — գործէ նոյն եւ հատուսցէ, he that does the damage must answer for it.

· Calfa

NBHL (1)

βλαβή noxa, damnum, detrimentum, pernicies ζημία mulcta, poena. (Վնաս՝ նոյն ընդ Վզեան. յորոց եթէ ի բաց դիցի տառդ վ, լինին՝ նաս. որպէս լտ. եւ թ. նօդսա, նօ՛քսան. եւ զեան. ռմկ. զիան , որ եւ զարար, քէտէր. իսկ սանս. վինա՛սա, է կորուստ)։ Ամենայն ինչ՝ որ բերէ զրկանս կամ տուգանս, եւ նոյն իսկ տուգանք. տոյժ. զրկանք. (հակառակն շահու եւ օգտի).


Վշտակցութիւն, ութեան

s.

sympathy, compassion, commiseration, condolence.

· Calfa

NBHL (1)

Զամենայն վշտակցութիւնս յանձանց ի բաց հատեալ. (Նիւս. մկ. բեթղ.։)


Վտարական, ի, աց

adj.

chasing, driving out, expulsive;
— լինել, to be driven out, banished, exiled.

· Calfa

NBHL (2)

Արտաքսումն աւելորդացն Ի բաց վտարականին զօրութեան է. (Նիւս. բն.։)

Որ եւ ասի Ի բաց վտարական, Արտաքս վտարական. ἁποκριτικός, -κή expulsor, expultrix. Որ ինչ ունի զկարողութիւն վտարելոյ, ի դուրս կամ ի մի կողմն վարելոյ. արտաքսողական. քշօղ. սիւրէն.


Վտարանդեմ, եցի

va.

to drive away, to expel, to banish, to exile, to expatriate, to cause to wander or stray;
— ի ծառայութիւն, to reduce to slavery to lead into bondage.

· Calfa

NBHL (1)

ἅγω duco, abduco. Ի բաց կամ անդր քան զբնիկ տեղին վտարել. վարել տանել. տարագրել. կր. տարագրիլ. եւ Օտարանալ. վտարանջել.


Վտարանդի, նդւոյ, նդեաց

cf. Վտարանդիկ.

· Calfa

NBHL (1)

Վտարանդի բացամերժութեամբ յանբնական վայրի վարանեալ. (Նար. ՟Ժ՟Է։)


Վտարեմ, եցի

va.

to dislodge, to remove, to expel, to drive away, to send off, to banish, to exile;
to usurp, to seize, to assume wrongfully.

· Calfa

NBHL (1)

ἁπάγω abduco ἑκκρίνω depello ἑλαύνω impello. (արմատն է՝ ի տար. օտար) Նոյն ընդ Վտարանդել. տարագրել, օտարացուցանել. ի բաց վարել. վարել. տանել. մերժել. քշել.


Վտաւան, աց

s.

stadium;
իբրեւ —աւ, as it were a bow-shot.

· Calfa

NBHL (1)

Ի բացեայ իբրեւ վտաւանաւ։ Անտի անդր վտաւանք իբրեւ նձ։ Իբրեւ քսան վտաւանաւ։ Որչափ քան զերկուս վտաւանս. (Իբրեւ վեց հարիւր վտաւանաւ. Ծն. ՟Ի՟Ա. 16։ ՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Բ. 9. 10. 16. 29։)


Վտտանամ, ացայ

vn.

cf. Վտտիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Վտտեսցէ (կամ վատեսցէ) զնոսա, եւ բացուստ ի բաց հալածեսցէ՝ իբրեւ զունգ յարգի հոսեալ։ Ոչ եւս վտտեսցին ի սովոյ ի վերայ երկրի։ Եօթն ջլօք գալարովք չվտտելովք. (Ես. ՟Ժ՟Է. 13։ Եզեկ. ՟Լ՟Դ. 29։ Դտ. ՟Ժ՟Զ. 7։)


Վտտեմ, եցի

va.

to make lean or thin, to emaciate, to weaken.

· Calfa

NBHL (1)

Վտտեսցէ (կամ վատեսցէ) զնոսա, եւ բացուստ ի բաց հալածեսցէ՝ իբրեւ զունգ յարգի հոսեալ։ Ոչ եւս վտտեսցին ի սովոյ ի վերայ երկրի։ Եօթն ջլօք գալարովք չվտտելովք. (Ես. ՟Ժ՟Է. 13։ Եզեկ. ՟Լ՟Դ. 29։ Դտ. ՟Ժ՟Զ. 7։)


Վրիժակ, աց

adj. s.

cf. Վրէժխնդիր;
defensive weapon;
means of defence;
—ք կնճի, razors;
—ք փղի, tusks of an elephant.

· Calfa

NBHL (1)

Վասն զի զեղջերացն զղինական զօրութիւնն ի բաց ընկեցին, իբր ի սպառազինութենէ վրիժակացն մերկք եղեն։ Երեւի վրիժակացն գործեաց ի նմա բազմութիւն. (Փիլ. լիւս.։)


Վրիպակ, աց

s. adj. adv.

error, mistake;
failing, fault, perversity;
unforeseen event, accident, casualty, hazard, chance;
wanting, failing, wrong, mistaken, false, erroneous, perverse;
—աւ, by mistake, erroneously;
accidentally, casually, by chance;
— տպագրութեան, erratum;
— ժամանակագրական, anachronism;
— գտանիլ, to wander, to go astray, to deviate.

· Calfa

NBHL (1)

Ի բաց կացցեն յայնպիսի վրիպակ օրինաց։ Վրիպակ ազդեցմամբ զկենացն բան լուտացաւ լեզուս։ Կորստական շաւիղ, վրիպակ ճանապարհ։ Ի ճանապարհէ՝ յորմէ վրիպակ գտան, ընդ նոյն հետս դառնալն ունի ի նոյն անվրէպ ածել. (Եղիշ. ՟Բ։ Պիտ.։ Նար. ՟Խ՟Ը։ Իգն.։)


Վրիպեմ, եցի

va. vn.

cf. Վրիպեցուցանեմ;
cf. Վրիպիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Առ բազմածաղիկս բուրաստանաց ... որք եւ ոչ ի միոջէ կամիցին վրիպել, բազում անգամ յամենայնէ ի բաց անկանին. (Առ որս. ՟Դ։)


Վրնջեմ, եցի

vn. fig.

to neigh;
to neigh after.

· Calfa

NBHL (1)

Հաջելն շանց է, եւ վրնջելն ձիոց։ Յորժամ լուան երիվարքն զձայն փոյոցն, սկսան վրնջել։ Դաբր հատեալ վրնջէր, մինչեւ զարթուցանէր զռոստոմ։ Վրնջօղդ մոլի ի մատակս։ Որ ի բաց ձգեսցէ զպահք, ձի վրնջօղ եղիցի. (Հին քեր.։ Զենոբ.։ Մագ. ՟Լ՟Է. ՟Ծ՟Է։ Վրք. հց. ՟Ե։)


Տ (dioun)

s.

the thirty first letter of the alphabet, and the twenty fifth of the consonants;
four thousand, four thousandth.

· Calfa

NBHL (1)

Տ. Ի սկիզբն բառից ունի զզօրութիւն պակասական մասնկան, որպէս ան. կամ բացբարձական եւ եղծական, որպէս տար. եւ իբր լտ. տէ, եւ յն. տիս. լծ. ընդ մերս դժ, թշ. զոր օրինակ Տգեղ, Տգէտ, Տմարդի, Տքնութիւն. եւ այլն. տե՛ս եւ ՏԱԲՈՒՆ։


Տագնապ, աց

s. adv.

anxiety, anguish, restlessness, embarrassment, perplexity, agitation, alarm, trouble;
crisis;
haste, precipitation;
—աւ, in haste, hastily, with all possible speed, in a hurry, hurriedly, precipitately;
anxiously, with anxiety;
— մտաց, grief, anxiety, mental torture, constraint, heaviness of heart, oppression;
— մահու, pangs or agony of death, death-struggle;
արկանել, մատնել ի —ս անհնարինս, to embarrass extremely, to place in a strait, in a scrape, embarrassment or perplexity;
արկանել զանձն ի —, to embarrass oneself;
կալ ի —ի, to be in trouble, anxiety or embarrassment;
հասանել ի յետին —, to be reduced to extremities;
եղիցի — հեթանոսաց, the nations shall be plunged in consternation;
եկն յանկարծակի դողումն եւ —, a sudden fear fell on them;
ամենայն — հասցէ ի վերայ նորա, every kind of grief shall fall upon him;
ըմբռնեալ յանլոյծ — հասանէր, he found himself embarrassed by that insuperable necessity;
— էր նմա յամենայն կողմանց, he was hemmed in by necessities;
— մեծ էր նմա, he had extreme difficulty, he turned on all sides;
հարից զամենայն երիվարս —աւ եւ զհեծեալս նորա յիմարութեամբ, I will turn the horses into stone and their riders will I stultify;
յետին — կալաւ զնա, he was brought to the last extremity;
փոյթ եւ — եղեւ ի ջուրս, the waters rivalled each other.

· Calfa

NBHL (1)

Զոգիսն աններելի տագնապովն ի մարմնոցն ի բաց պահանջիցիմք։ Տագնապաւ տարակուսի։ Առ ճեպ տագնապի ահին պտկուցման։ Տագնապաւ մեծաւ. (Նար.։)


Տաժանիք, նեաց

s.

cf. Տաժանք.

· Calfa

NBHL (1)

Տաժանմամբ կրից։ Մեծաւ տաժանմամբ։ Տեսի զտաժանմունսն։ Այնչափ տաժանումն եւ քրտունս կրեցին։ Ի բաց հատանելով զխորամանկացն տաժանմունս. (Նար. ՟Բ։ Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։ Ածաբ. ժղ.։ Ոսկ. յհ. ՟Բ. 14. 37։)


Տաժանութիւն, ութեան

s.

cf. Տաժանք.

· Calfa

NBHL (1)

Տաժանմամբ կրից։ Մեծաւ տաժանմամբ։ Տեսի զտաժանմունսն։ Այնչափ տաժանումն եւ քրտունս կրեցին։ Ի բաց հատանելով զխորամանկացն տաժանմունս. (Նար. ՟Բ։ Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։ Ածաբ. ժղ.։ Ոսկ. յհ. ՟Բ. 14. 37։)


Տաժանումն, ման

s.

cf. Տաժանք.

· Calfa

NBHL (1)

Տաժանմամբ կրից։ Մեծաւ տաժանմամբ։ Տեսի զտաժանմունսն։ Այնչափ տաժանումն եւ քրտունս կրեցին։ Ի բաց հատանելով զխորամանկացն տաժանմունս. (Նար. ՟Բ։ Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։ Ածաբ. ժղ.։ Ոսկ. յհ. ՟Բ. 14. 37։)


Տաժանք, նաց

s.

cf. Տաժանք;
great fatigue, much labour, trouble, toil, weariness, pain, hard work, drudgery.

· Calfa

NBHL (1)

Տաժանմամբ կրից։ Մեծաւ տաժանմամբ։ Տեսի զտաժանմունսն։ Այնչափ տաժանումն եւ քրտունս կրեցին։ Ի բաց հատանելով զխորամանկացն տաժանմունս. (Նար. ՟Բ։ Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։ Ածաբ. ժղ.։ Ոսկ. յհ. ՟Բ. 14. 37։)


Տաղտկալուր

adj.

tedious, wearisome to hear.

· Calfa

NBHL (1)

Զառաջիկայն տրամաբանութիւն տաղտկալուր ճեմարանին բացատրէաք. (Մագ. կբ։)


Սեւազգեստ

adj. s.

clothed in black, in mourning;
cf. Սեւազգած;
mourning suit.

· Calfa

NBHL (1)

Հող արկանէին ի վերայ գլխոց իւրեանց, եւ սեւազգեստիւք եւ բացագլխօք ճիչկանս առնէին. (Ուռհ.։)


Սէ, սերա, սարա, սէք, սայք, սացա

pron.

cf. Սա;
cf. Սորա.

· Calfa

NBHL (1)

Զգայութիւն՝ կին կոչեսցի, վասն զի յառնէ ի շարժողէն զսէ առեալ լինի։ Սէ ասէ. արգ ընդ՞էր սէս առկայ։ Զգայութիւն հռաքէլ, կարծեցեալ սորա (այսինքն սորա) ի մտացն զշարժմունսն գոլ։ Սէ ասէ, տուր ինձ որդիս։ Ետես աստուած, զի ատելի է լիա, եբաց զարգանդ սարա։ Աստուած զսէ պատուեաց։ Երկու կանայք. մի սացա սիրեցեալ, եւ մի սացա ատեցեալ. (Փիլ. այլաբ.։ Տես եւ Պիտ. ստէպ։) (Ոճ խափանելի)։


Սէր, սիրոյ

s. fig.

love;
affection, fondness, tenderness;
inclination, delight, liking, taste, fancy;
love, passion, flame, salacity, love-suit;
charity, supernatural love, christian charity;
agape, love-feasts;
kiss;
— կանանց, hymen, vulva;
the quiver of love;
— վաղանցուկ, amour, intrigue, love affair;
յօդակապք, ոլորք սիրոյ, ties, bonds of love;
հանգոյց, տոմսակ, գաղտնիք, երգ, վէպք, ընծայ սիրոյ, love-knot, love-letter, love-secret, love-song, love-tale, love-toy;
— առ աստուած, առ ընկերն, ազատութեան, հայրենեաց, արուեստից, փառաց, առաքինութեան, love of God;
of our neighbours or fellow-creatures;
of liberty;
of our country;
of arts;
of glory;
of virtue;
ամուսնական, մայրական or մայրենի, հայրական, որդիական —, connubial or conjugal, maternal, paternal, filial love or affection;
— անձնական, self-love, egoism, solipsism;
— աստուածային, երկնային, մաքուր or սուրբ, նորաբողբոջ, փոխադարձ, համեստ, օրինաւոր, եռանդուն, սաստիկ, բուռն, անչափ, հաստատուն, հաւատարիմ, յաւիտենական, divine, celestial, pure, rising, reciprocal or mutual, honest, lawful, ardent, lively, violent, extreme, constant, faithful, eternal love;
մոլենախանձ —, jealousy;
— երկրային, յողդողդ, անցաւոր, զգայական, մարմնական, անկարգ, պիղծ, յանցաւոր, եղեռնաւոր, earthly, inconstant, fleeting or transitory, sensual, carnal, illicit, lustful, culpable, criminal love;
վայելել սիրով, to make love to, to fall in love with, to court, to woo;
հալիլ մաշիլ սիրով, to burn, to languish with love, to be love-sick;
հատուցանել ընդ սիրոյ, to give love for love, to re-love;
— ազդել, to inspire with a passion;
դիւթել, բորբոքել զ—ն, to philter, to charm;
— ցուցանել, to show or demonstrate love for;
առնել —, to be courteous, amiable, friendly;
to do or confer favours;
ուտել զ—, to eat together, to make love-feasts;
դնել — ի բերան, to kiss, to embrace;
սիրով, lovingly, tenderly, affectionately, with pleasure, willingly;
ի — աստուծոյ, for God's sake;
ի — իմ, for me, for my sake;
արա ինձ —, do me the kindness or the pleasure to;
ամենայն սիրով, very willingly;
— իմ ! my love ! my dear ! cf. Խառնեմ;
cf. Հարկանիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Սէր յաստուծոյ է։ Աստուած սէր է, եւ որ կայ ի սէրն, բնակեալ է յաստուած, եւ աստուած ի նմա բնակէ։ Երկիւղ ոչ գոյ ի սէր, այլ սէրն կատարեալ ի բաց մերժէ զերկիւղն։ Այս է սէրն աստուծոյ (այսինքն աստուածասիրութիւն), եթէ զպատուիրանս նորա պահեսցուք։ Յայսմ երեւեցաւ սէրն աստուծոյ (այսինքն մարդասիրութիւն նորա) ի մեզ . եւ այլն։ Առ սէր քո (այսինքն վասն սիրելոյս զքեզ)։ Առնել սէր (այսինքն բարեկամութիւն)։ Վայելեսցուք սիրով (այսինքն ցանկութեամբ)։ Սէր կանանց. եւ այլն։


Սիրաբար

adv.

cf. Սիրելապէս.

· Calfa

NBHL (1)

Հեզացուցանելով, եւ սիրաբար բացատրելով. (Պղատ. տիմ.։)


Սիրողապէս

adv.

cf. Սիրելապէս.

· Calfa

NBHL (1)

Բացցուք զդուռն սրահի տան մերոյ եկին եւ պանդխտին սիրողապէս, եւ բացցին մեզ դրունք արքայութեանն երկնից. (Եփր. պհ.։)


Սկուտեղ, կտեղ, կտեղի, տեղբ

cf. Սկտեղսկտեղ.

· Calfa

NBHL (1)

Ի բաց եդեալ յիւրմէ զսկուտեղն՝ ընթացաւ ի դուռն։ Խորովէր զնա ի տապակ, եւ եդ ի սկըտեղն. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ. ՟Ի։)


Սնդոն, ի

s.

sindon, Tyrian stuff, cloth, linen;
sheet;
table-cloth;
cf. Մարմնակալ.

· Calfa

NBHL (1)

Ցոյց ինձ ինձ զոտս քո. եւ հիւանդն ի բաց առեալ զսընդոնն՝ եցոյց նմա. (Վրք. հց. ձ։)


Սնդուկ

cf. Արկղ.

· Calfa


Սպառազէն, զինաց

adj.

armed at all points, armed from head to foot, cap-a-pie.

· Calfa

NBHL (1)

Թէ զսպառազինի զգլուխն (այս ինքն զզօրագլուխն) ի բաց առնուցուն, ոչ այնուհետեւ կարգ եւ կազմած ճակատուն յարդարիցի. (Ոսկ. եբր.։)


Սպառազինութիւն, ութեան

s.

complete armour, arms, accoutrements, harness, fitting out;
—ք մարտի, preparatives for war.

· Calfa

NBHL (1)

Զհօրն զինուց տունս բացեալ՝ ետ մանկտւոյն զսպառազինութիւն. (Պտմ. աղեքս.։)


Սռնապան, աց

s.

leg-armour, greaves.

· Calfa

NBHL (1)

Կտրեաց զսռնապանս բարձից նորա։ Ածեալ զսուրն՝ ի բաց ձգեաց զոտն նորա սռնապանովն հանդերձ. (Մամիկ.։)


Ստահակութիւն, ութեան

s.

waywardness, insolence, petulance, insubordination, mutiny;
ստահակութեամբ գնալ, to behave in a disorderly manner.

· Calfa

NBHL (1)

Զստահակութիւնս զամենայն յոգւոց ի բաց վարեալ հալածէր. (Փիլ. իմաստն.։)


Ստամոք, աց

s.

stomach;
belly;
ոչ գոյ յիս — կերակրոյ, I have a weak digestion;
— իմ ցաւէ, I have the stomach-ache.

· Calfa

NBHL (1)

Լանջքն ուռուցեալ մինչեւ ի ստամոքն իջին։ Հրացեալ շամփրովք զթիկունսն եւ ստամոքսն այրեցին։ Ուժգին գան հարին բրովք մինչեւ բացան ստամոքսն. (Հ=Յ. մայ. ՟Ժ՟Ը.։ Հ=Յ. յունիս. ՟Զ.։ Հ=Յ. յուլ. ՟Ժ՟Գ.։)


Ստոյգ, ուգաց

adj. adv.

true, just, certain, sure, indubitable, assured, positive, infallible, veritable, real, authentic, genuine;
surely, certainly, assuredly, to be sured, by all means.

· Calfa


Ստորագրեմ, եցի

va.

to subscribe;
to sign;
to depict, to describe;
to trace, to figure, to design.

· Calfa

NBHL (1)

ՍՏՈՐԱԳՐԵԼ. ὐπογράφω describo. Ստորասելով իմն գրել ըստ օրինի եւ ըստ կարգի ճոխաբար. հաստատել. ճառել. նկարագրել. գծագրել. ստուերագրել. նշանակել. բացատրել.


Ստորագրութիւն, ութեան

s.

subscription;
signature;
description.

· Calfa

NBHL (1)

ՍՏՈՐԱԳՐՈՒԹԻՒՆ. descriptio. Ընդարձակ սահման. բացատրութիւն.


Ստորադրական, ի, աց

cf. Ենթադրական.

· Calfa

NBHL (1)

Ստորադրականն է բան բացերեւական՝ կամ ըստ բոլորում, կամ մարտուցելոյ ուրուք, կամ շարամանեցելոյ յայտնողական։ Դրութիւնքն ըստ ստորադրականի ստորասութեան ասի, թէ կեա՛նք աստուած՝ քան օդ. (Մաքս. ի դիոն.։)


Ստորակէտ, կիտի

s.

comma.

· Calfa

NBHL (1)

Կէտք երեք. կէտ աւարտեալ (։), միջակ (), ստորակէտ(,)։ Ստորակէտ է՝ տրամախոհին չեւ եւս յանգեցելոյ, այլ՝ եւս կարօտեցելոյ նշան։ Ի՞ւ առանձնանայ կէտ ի ստորակիտէ. ամանակաւն. զի ի կիտէն կարի յոյժ մեծ է բացատն, իսկ ի ստորակիտէն ամենեւին նուազ. (Թր. քեր.։)


Ստորասական, ի, աց

adj.

affirmative.

· Calfa

NBHL (1)

Ստորասութիւն՝ բան է ստորասական. իսկ բացասութիւն՝ բան բացասական։ Լինի բան կա՛մ ստորասական, կամ բացասական. (Արիստ հակակ։ Անյաղթ պերիարմ.։)