Definitions containing the research րամ : 2963 results

Ձայն, ից

s. mus.

voice;
sound;
cry, shout;
noise, rumour, clamour;
term, word, speech, tongue, language;
tone, tune;
—ք պորփիւրի, the five universals, (term in logic);
— թռչնաց, warbling of birds;
— ցնծութեան, cry shout of joy;
— աղաղակի, cry, clamour;
cry of pain, moan, lament, groan;
նուագումն —ի, loss of voice;
կերկերումն —ի, hoarseness, raucity;
ի — բարձր, aloud;
զօաւոր, մեծավայելուչ, ախորժ, քաղցր, սասկայոյզ, տկար, դողդոջ, թրթռուն, անախորժ, կերեկրեալ or կերկեր, նուաղեալ —, loud or strong, grave or serious, agreeable, sweet or soft, passionate or pathetic, faint or weak, trembling, thrilling, tremulous or quivering, disagreeable or harsh, hoarse, falling voice;
—թաւ or թամբ, սուր or զիլ, base, deep, soprano, shrill sound or voice;
— բառնալ, արձակել, առնել, արկանել, առնուլ, to cry, to utter, to send forth cries, to cry out, to shout, to clamour;
— ածել, to cause a voice or cry to be heard;
to cry;
— տալ, to cry out, to exclaim, to shout;
to speak, to apostrophize;
to defy, to challenge;
ի — ասել, to say, to pronounce aloud, to tell, to recite;
ի մի — պատասխանել, to answer unanimously, with one accord;
աղաղակել ի — մեծ, to cry with a loud voice;
to shout, to clamour, to yell;
բարձրացուցանել կամ ցացուցանել զ—, to elevate, to raise;
to lower, to abase the voice;
բարձրացուցանել զ— աղաղակի, to raise one's voice;
— բարձեալ գոչել, to cry out, to vociferate;
— զկնի եդեալ կոչել ցոք, to call after one;
— տուեալ խրախուսել, to exhort aloud;
— տալ միմեանց, to provoke mutually, to defy;
to shout on, to exhort, to animate, to inspirit, to cheer up, to inspire with courage, to excite;
— տալ մարտի, to declare war, to declare oneself opposed to;
— տալ ըննդէմ երկնից խիզախել, to lift up the head against high heaven, to be proud, arrogant, boastful;
— նորա գելաւ, his voice failed him;
նուաղեալ է —ն, he has a dying voice.

· Calfa

NBHL (1)

ՀԻՆԳ ՁԱՅՆՔ ՊՈՐՓԻՒՐԻ՝ ասին Ընդհանուրքն ըստ տրամաբանից.


Ձայնատու, աց

adj. s.

giving or emitting a voice or sound;
echoing, sonorous;
crier;
awaker, rouser;
— եղջիւր, acoustic or ear-trumpet;
— լինել, to cause a voice or sound to be heard, to resound, to re-echo, to cry against, to defy.

· Calfa

NBHL (1)

Աստ օրհնեցէ՛ք. ի գիշերին երթեալ ի տուն տեառն՝ եւ այլոց ձայնատու լինել հրամայէ։ Ասացեալ բանիս գոհութեան՝ ամենայն պաշտօնէիցն ձայնատու լեալ. (Խոսր.։)


Ձայնարկու, աց

adj. s.

crying, uttering a cry;
crier, weeper, wailer, lamenter;
— գուսան, կին, mourner, mourning woman.

· Calfa

NBHL (1)

Ի ձայնարկուաց եւ կաքաւչաց երգս։ Ձայնարկու գուսանս։ Զձայնարկու կանայս։ Եղարամարքն եւ ձայնարկուք. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 12։ Խոր. ՟Բ. 57։ Լաստ. ՟Ժ՟Ա։ Ոսկ. մ. ՟Բ. 6։ եւ Ոսկ. փիլիպ. ՟Գ։)


Ձգտեցուցանեմ, ուցի

va.

to stretch, to extend, to distend, to draw;
to tighten, to stiffen.

· Calfa

NBHL (1)

Ձգտեցուցանել զինքն, զինքեանս, զուժգնութիւնն. զխորամանկութիւն, զիրն, զմիտսն, զքննութիւնս, զբամբասանս, զոգին ի նպատակն. (Պիտ.։ Փիլ.։ Եւս. պտմ.։ Ոսկ. յհ.։ Լմբ. պտրգ.։ Սարգ. յուդ. ՟Բ։ Բրս. հց.։)


Ձեղուն, ուանց

s.

ceiling;
— նաւաց, deck of a ship;
— գահուց, canopy;
— կառաց, roof of a coach;
— բերանոյ, palate;
— գլխոյ, skull, cranium.

· Calfa

NBHL (1)

Ձեղուն իսկ (գլխոյ կամ սկաւառակի) ոսկր է՝ նախ շուրջ իսկ զբոլորովն սմա շարամածելով. (Պղատ. տիմ.։)


Ձեռագործեմ, եցի

va.

to make with the hand, to manufacture, to work.

· Calfa

NBHL (1)

Աջ իմ ձեռագործեաց զերկին։ Հրաման տալ ձեռագործել. (Փիլ. յովն. եւ Փիլ. իմաստն.։)


Ձեռական, ի, աց

adj.

by hand, manual;
subject, submissive;
own, proper.

· Calfa

NBHL (1)

Առ ձեռական նիւթոց տրամադրեալք. (Անան. եկեղ։)


Ձեռն, ռին, ռամբ, ձերբ, ձեռք, ռաց

s. fig. adv.

hand;
fist;
arm;
strength, might, power, force, main strength;
aid, succour, protection;
ի —, ընդ —, by, by means of, through the medium or channel of;
զձեռամբ, as much as one can, according to one's power;
ի ձեռանէ, coadjutor, assistant;
պաշտօնեայ ի ձեռանէ, subaltern functionary;
առ —, ready at hand, under one's hand, near, at hand;
առ — բառարան, portative dictionary;
— ի ձեռանէ, ընդ —, — ի —, from hand to hand, from one to another, from me to you, from you to him;
որ ընդ ձեռամբ է, subordinate;
հզօր ձեռամբ, with main strength, with a strong army;
— օտար, a strange hand;
յերկոցունց ձեռաց աջողակ, ambidexter, right-handed and left-handed person;
— հաւանութեան;
consent, assent;
ձեռս ի կապ, with one's hand tied;
with folded arms;
idle;
ձեռս յետս կապեալ, with one's hands tied behind;
—ք փապարեալք յաշխատութէնէ, hands hardened by toil;
մահահամբոյր ձեռամբ, with a deadly hand;
— տեառն, the hand, Spirit or Word of God;
ըստ ձեռին բաւականի, ըստ կարի ձեռաց իւրոց, according to one's strength, power or means;
ամբարձ զ— իւր ի տիրապետել, he formed the project of seizing the chief authority;
ձեռօք իւրեանց հայթայթէին զպէտսն, they lived by their labour;
ի ձեռանէ նորա վարէ իշխանութիւն, he governs under him;
ի ձեռս քո է, it is in your power, it depends on you;
չէր — նորա բաւական, he could not, he had not the means;
ահա — իմ ընդ քեզ, my hand shall be with you;
յամենայն տեղիս ուր միանգամայն հասանէր — իւր, every where he could;
եղեւ — տեառն ի վերայ իմ, the hand of God was on me;
— տալ իրերաց, to help or assist each other;
— տալ ի, to consent to;
— տալ անմեղութեան, to support, sustain or uphold innocence;
— տալ, to lend a hand to, to stretch out a helping hand, to aid, to succour, to assist, to help;
— արկանել, to lay hands on, to seize, to take possession of;
— արկանել, —ի գործ արկանել or առնել, to lay one's hand on, to put one's hand to, to set about, to undertake, to take in hand, to begin, to attempt, to try;
ի — տալ, to hand over, to deliver over, to give up;
ձեռս բառնալ, to lift up the hands;
ձեռս ամբարնալ, to raise one's hand against;
դնել զանձն ի ձեռին իւրում, to jeopard, to risk one's life;
— անձին հարկանել, to boast, to brag, to vaunt, to plume or pique oneself, to be proud of, to take to oneself the credit of, to avail oneself of, to deem it an honour;
ձեռն յանձին հարկանել, to oblige oneself to;
ձեռն դնել, to lay hands on, to ordain, to consecrate;
to put one's signature to, to sign;
— տալ աղջկան, to give one's hand, to consent to marry;
ընդ or զձեռամբ լինել, to be in the hands of, under the power, in subjection to;
ունել ընդ ձեռամբ, to have ready at hand;
ընդ ձեռամբ առնել, նուաճել, արկանել ընդ ձեռամբ, to bring under one's power, to subdue, to subjugate;
կալ ընդ ձեռամբ ուրուք, to put oneself under the protection of;
to submit, to yield;
to be submissive;
ընդ ձեռամբ անկանիլ, գալ ի ձեռս, ի ձեռս անկանել, to fall into the hands of, to be taken or seized, to get caught;
ի ձեռս բերել, to obtain, to procure, to entrap, to catch;
անկանել ի ձեռս ուրուք, to fall into the power of;
— օգնականութեան գտանել, to find a helping hand, to be sustained by, favoured with;
զձեռանէ առնուլ, ունել, ձգել, to take or lead by the hand;
ձեռամբ առնել, to indicate, to point to with the band;
զձեռամբ լինել, to be able, sufficient, capable;
զձեռօք ածել, to seize, to grasp;
to arrest;
ի — առնուլ, to obtain, to acquire;
to re-acquire;
to undertake, to begin;
տարածել զձեռս իւր առ ոք, to open one's arms to;
ճողոպրիլ ի ներքուստ ձեռին ուրուք, to escape from the hands or power of;
— մխել, to meddle, to interfere;
to set a hand to, to undertake;
— մխել յոք, to raise the hand against, to lay violent hands on, to ill-treat;
to put to death;
ի բաց կալ, ապստամբել ի ձեռանէ ուրուք, to rebel, to throw off the yoke, to save or rescue from the hands of;
— or ձեռս ի գլուխ ելանել, դառնալ, to be confounded by shame or grief, to be greatly abashed, or cast down;
— զձեռամբ փոփոխելով քարշել զչուանն, to draw a cord, to tighten a rope hand over hand;
— արկանել զգանձիւն, to try to rob the treasure;
լուանալ զձեռս, to wash one's hands of, to clear oneself from;
— ունել, to be fortunate, to have a lucky hand;
ձեռին կատակ՝ գռեհկաց կատակ, rough play is bear's play, joking with hands are jokes of blackguards.

· Calfa

NBHL (2)

Իսկ ՁԵՌՍ ՅԱՆՁԻՆ ՀԱՐԿԱՆԵԼ, որպէս Զաջն ի լանջն կամ ի ճակատն մերձեցուցանել ի նշանակ կատարելոյ զհրաման մեծին. գլխուս վրայ ըսել.

Եւ նորա ձեռս յանձին հարեալ առ արքային՝ առ ի կատարել զհրամանն արքունի. (Ուռպ.։)


Ձեռնադրեմ, եցի

va.

to lay hands on the head of;
to ordain, to confer the orders of the church;
to consecrate;
to anoint, to crown.

· Calfa

NBHL (1)

Որ հրամայեցեր ծառային քո խոնարհաբար՝ ձեռնադրել զգլուխ քո, որ տէրդ ես յաւիտենից. (Ժմ. յն.։)


Ձեռնամուխ լինիմ

sv.

to put one's hand to, to undertake;
to meddle with, to prepare or dispose oneself;
— անձամբ յանձն, to lay violent hands on oneself, to commit suicide.

· Calfa

NBHL (1)

Չէր՝ որ ոչ ձեռնամուխ լինէր ի նա։ Իշխեաց ձեռնամուխ լինել ի սուրբն ամենայն աշխարհաց։ Բարւոք արարէք, զի ոչինչ ձեռնամուխ եղէք ըստ հրամանի գրոյ. (Ես. ՟Ի՟Է. 4։ ՟Բ. Մակ. ՟Ե. 15։ Եսթ. ՟Ժ՟Զ. 17։)


Ձեռնտու

adj.

lending a hand, helping, succouring, aiding, assisting;
contributing, favourable;
— լինել, to cooperate, to lend a help, to succour, to aid, to assist, to relieve, to contribute, to second, to favour.

· Calfa

NBHL (1)

Քիրամ արքայ տիւրոսի ձեռնտու էր սողոմոնի եղեւնափայտիւք. (՟Գ. Թագ. ՟Թ. 11։ Տե՛ս եւ ՟Ա. Մակ. ՟Գ. 22։ ՟Ժ. 74. եւ այլն։)


Ձեռնտուութիւն, ութեան

s.

succour, aid, assistance;
cooperation;
means.

· Calfa

NBHL (1)

Ախտացեալ յօդիցն լուծմամբ. որում ոչ անխայեցեր զբժշկութեանն ձեռնտուութիւն։ Հայցեմք պաշտպան զտիրամօրդ ձեռնտուութիւն. (Նար. ՟Ծ՟Ը. եւ Նար. կուս.։)


Ձեւանշան

adj.

painted, represented.

· Calfa

NBHL (1)

Գտին սակաւ ինչ քրիստոնեայս, ձեւանշան ունելով զպատկեր տիրամօրն. (Խոր. պտմ. հռիփս.։)


Ձիամարտութիւն, ութեան

s.

combat on horseback, cavalry fight.

· Calfa

NBHL (1)

Երամակ փղաց բուծանէր առ ի ձիամարտութիւն հակառակիր օգնականութիւն. (Փիլ. լիւս.։)


Ձիասպանութիւն, ութեան

s.

horse sacrifice or immolation.

· Calfa

NBHL (1)

Ձիասպանութիւնս զենլով արամազդայ եւ պիսիդոնի. (Պտմ. աղեքս.) որպէս յն. ἰπποθυτέω equum sacrifico, immolo.


Ձիաստան, ի

s.

stable, stud;
cf. Ձիաստաց.

· Calfa

NBHL (1)

Կայք ձիոց. տեղի երիվարաց, կամ երամակ ձիոց.


*Ձիատօպրակ

s.

nose-bag;
wallet, saddle-bags, valise.

· Calfa

NBHL (1)

Յամենայն տանէ առեալ ՟Դ դրամ, եւ ՟Գ մոթ խորբալ, եւ ձիատօպրակ մի. (Սամ. երէց.։)


Ձիարշաւ

cf. Ձիընթացք;
— առնել, խաղալ, cf. Ձիարձակ՞՞՞արշաւեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ձիարշաւս արարեալ, իբրեւ զարծուի յերամս հաւուց. (Արծր. ՟Ա. 12։)


Ձմերոց, աց

s.

house or place serving to winter in;
winter quarters, barracks.

· Calfa

NBHL (1)

Ձմերոցի տեղ զդժնեայ վայրսն հրամայէին նոցա։ Հանդէպ խաղխաղ քաղաքի, որ ձմերոց էր թագաւորութեան աղուանից. (Եղիշ. ՟Բ. ՟Գ։)


Ձոյլ, ձուլոյ

adj. s.

smelted, cast, founded;
massive, heavy;
pure, fine;
font, cast;
mass, ingot, wedge;
weight, heaviness.

· Calfa

NBHL (1)

Եղեւ հարիւր տաղանդ արծաթոյն ի ձոյլ հարիւր խոյակաց։ Ձոյլ արծաթոյ եւ ոսկւոյ։ Երկու կարգ մութից ձուլեալք ի ձուլին նորա հաստեալք։ Ձոյլ երկաթոյ։ Ըստ դահեկանի ձուլոյ։ Ի տասն դահեկանէ ձոյլ նոցա։ Յիսու երկդրամեան էր ձոյլ նորա. (Ել. ՟Լ՟Ը. 26։ Երեմ. ՟Ժ. 4։ ՟Գ. Թագ. ՟Է. 24։ Յոբ. խ. 13։ Ծն. ՟Ի՟Դ. 22։ Յես. ՟Է. 21։)


Ձորակ, աց

s.

little valley, dale, dingle, glen.

· Calfa

NBHL (1)

φάραγξ vallis. Ձոր փոքրիկ. ծործոր. եւ Վտակ հեղեղատի. եւ Խրամ. ձորիկ.


Ձուլեմ, եցի

va.

to cast, to smelt, to found;
to freeze, to harden by cold;
to solidify;
—եսցեն զսուսերս իւրեանց ի խոփս, they shall turn their swords into ploughshares.

· Calfa

NBHL (1)

Շինեաց կոփածու քարամբքն, եւ կրով զնա ձուլելով։ Կրով ձուլեալ ի մի. (Յհ. կթ.։)


Ձրձիտ

adj.

rapacious, lacerating.

· Calfa

NBHL (1)

Դիք ձրձիտք մուտ եւ ել առնէին ի փոր նորա։ Վատթարագոյն քան զերամակ ձրձիտ աղուեսուց. (Եղիշ. դտ.։)


Մտածութիւն, ութեան

s.

thought, meditation, consideration, reflection, idea, imagination, fancy;
ըստ իմում մտածութեան, as far as I can judge, according to my idea.

· Calfa

NBHL (2)

διανόησις, διάνοια, ὐπόνοια , ἑνθύμημα, ἕννοια, λογισμός cogitatio, ratiocinatio, consideratio, consilium, intellectus, sensus φρόνησις prudentia . Մտածելն. մտախոհութիւն. խոկումն. խորհուրդ. տեսութիւն կամ յածումն մտաց. քննութիւն. հոգ. որոճումն. տրամախոհութիւն. կարծիք. իմաստ. խոհականութիւն. հաւաքաբանութիւն. հանճար. հնարք. ճարտարութիւն. շրջահայեցութիւն. եւ այլն.

Որ վասն քրիստոսի մարմնոյն մտածութիւնք եւ ճառք։ Զբանից եւ զգործոց եւ զմտածութեանց։ Ի սոսկ մտածութեան կայ։ Չարաչար մտածութիւն։ Հերձուածողացն մտածութիւնք։ Կղէանթէս այսպիսի իմն շարամանէ մտածութիւնս. (Յհ. իմ.։ Յհ. կթ.։ Պորփ.։ Աթան.։ Նիւս. բն.։)


Մտահոսան

adj.

fickle-minded, changeable.

· Calfa

NBHL (1)

Հոսանուտ մտօք. դիւրասահ. դիւրափոփոխ կամ դիւրամոռաց.


Մտամոլորեմ, եցի

va.

to seduce, to pervert;
— զինքն, to deceive oneself.

· Calfa

NBHL (1)

Մոլորամիտ. մոլորեալ կամ մոլեալ մտօք.


Մտանեմ, մտի, մուտ

vn.

to enter, to go or come in, to introduce, insinuate or intrude oneself;
to penetrate into, to slip in;
— առ ոք, առաջին ուրուք, to present oneself, to call on, to visit;
— աղօթից առաջի ուրուք, to be heard, hearkened to;
— առ ումեմն, to be a guest, to receive hospitality, to be lodged;
— առ կին, to know a woman;
— ի վերայ օտարի ամուսնոյ, to commit adultery;
— ի or ընդ գիրկս, ընդ աղեղն, to bend a bow;
ի դատաստան, ի դատ —, to sue, to bring an action against, to summon before a magistrate or court of justice;
ընդ դատաւորաւ —, to act the judge;
ընդ երկիր —, to plunge into an abyss, to be engulfed, swallowed up;
ընդ գետին —, to be overwhelmed with shame, to hide one's confusion under the earth;
— ի ծառայութիւն, to enter a person's service, to serve;
— յորդեգրութիւն, to be adopted;
երաշխաւոր —, to guarantee, to become security;
— ի պայքար, to dispute, to contest;
ի փորձ —, to prove, to try, to make an experiment;
— ընդ մերով մարդկութեամբս, to be clothed with our humanity;
ի քուն —, to be overcome with sleep, to sleep, to lay to sleep;
— արեգական, to go down, to set;
ընդ քիրտն —, to sweat, to work hard, to give oneself much trouble;
— ի նաւ, to embark, to go on board a vessel;
— ընդ անձին, to be at enmity with oneself;
— ընդ լծով or — ընդ ձեռամբ ուրուք, to submit, to become subject to;
— դիւի ի մարդ, to possess;
— ի ճաշ, to sit or be at table.

· Calfa

NBHL (1)

Մո՛ւտ դու եւ ամենայն տուն քո ի տապանդ. եւ եմուտ։ Եմուտ աբրամ յեգիպտոս։ Մտանել ի տաճարն, կամ ի սրբութիւն։ Ընդ դրունս, կամ ընդ դուռն քաղաքի։ Ի տուն. անդր. ի սենեակ. տանէ ի տուն. ի նաւ. ի ծով. ի կաւ. եւ այլն։


Մտրակեմ, եցի

va.

to horse whip, to lash, to whip;
to prick, to spur;
to stimulate.

· Calfa

NBHL (1)

Յորդորական հրաման տէրութեանդ քո միշտ մտրակեաց զիրաւացի հեղգ երկչոտութիւն մտաց իմոց. (Արշ.։)


Մօտաւոր, աց

adj.

near, next, neighbouring, assistant;
present;
cf. Մօտասեր.

· Calfa

NBHL (1)

Զմտաւ ածեալ զմօտաւոր ասացեալսն։ Զի արժանի երկնից լինիցիս, արհամարհեա՛ զմօտաւորսս։ Խնդրեա՛ զհանդերձեալսն, զի առնուցուս եւ զմօտաւորսս։ Ոչ եթէ հանդերձեալ բարութեամբքն եւեթ յորդորէ, այլեւ մօտաւորօքս՝ վասն թանձրամիտ լսողացն, որք նախ քան զհանդերձեալսն՝ զմօտաւորսս խնդրեն. (Ոսկ. մտթ.։)


Մօտաքաղաք, աց

s.

city near the capital;
suburb;
borough;
market-town.

· Calfa

NBHL (1)

Հրաման առաքեցին յամենայն մօտաքաղաքսն. (՟Բ. Մակ. ՟Զ. 8։) յն. ἁστυγείτων πόλις ... urbi vicina civitas, suburbanus.


Յախճապակ, ի, աց

s.

cf. Յախճապակի.

· Calfa

NBHL (1)

ՅԱԽՃԱՊԱԿ կամ ԱԽՃԱՊԱԿ. ψηπός, ψηφίς lapillus, calculus, scrupis. Խիճ ապակւոյ եւ ընտիր ընտիր քարանց ի յատակս կամ յորմս յեռեալ ի զարդ. որ եւ ՄԱՆՐԱԽԻՃ. մանրամասն. միւսիոն. լայնաբար՝ Ո՛ր եւ է յօրինուած ապակեղէն կամ կճեայ եւ ոսկեզօծ. խիճ, կիճ։


Յախճապակեմ, եցի

va.

to cover or ornament with porcelain;
—եալ յատակ, tessellated pavement;
—եալ յօրինուած, tessellation;
mosaic.

· Calfa

NBHL (1)

Յախճապակօք ընդելուզանել. մանրամասամբք քարանց յօրինել.


Յաղթական, ի, աց

adj. s.

triumphal, victorious, triumphant;
triumpher, conqueror, subduer;
— լինել, to triumph over, to conquer;
to excel;
— երգ, triumphal song, epinicion.

· Calfa

NBHL (1)

Յաճա՛խ են չարիքս, այլ յաղթական են համայնից՝ հզօր ամենակալ՝ քոյդ մարդասիրութիւն։ Ախտից եւ մահու վշտաց տխրութեան ի հրամանէ էին յաղթականք։ Յաղթականք, եւ ոչ պարտելիք. (Նար. ՟Հ՟Դ. եւ Նար. առաք.։)


Յաղթողական, ի, աց

cf. Յաղթական.

· Calfa

NBHL (1)

Յաղթողական վերամբարձութեամբ՝ դրօշիւք հռչակեալք։ Աստուածային հրամանք յաղթողականք. (Նար. ՟Լ՟Է. ՟Ծ՟Ա։)


Յաճախ, աց

adj. adv. s.

frequent, continual, incessant;
prolix, long;
much, full, copious, abundant;
frequently, often, continually;
too much, too many;
—ք, continuity, perpetuity;
հացք —աց, shewbread.

· Calfa

NBHL (2)

Ետ հրաման՝ ժողովել փայտ յաճախ, եւ բոց մեծ առնել. (Ճ. ՟Ա.։)

Եհաս համբաւ գիտութեան նորա եւ յաճախ իմաստութեանն։ Յաճախ քարամբք զբարի պտուղն կթէին. (Հ. օգոստ. ՟Ժ՟Գ.։ Հ. դեկտ. ՟Ի՟Զ.։)


Յայնկոյս

prep. adv. over, on, on the other side, beyond, on that side;
անցանել —, to cross over, to pass by, to go beyond;
անցանել — այրարատայ, to pass Ararat;
անցանել — եփրատայ, to cross the Euphrates;
cf. Կոյս.

· Calfa

NBHL (1)

Եհաս ոմն ի զերծելոց անտի, եւ պատմեաց աբրամու յայնկոյս կացելոյ. (Ծն. ՟Ժ՟Դ. 13.) ուր յն. περάτης եբր. էպերի. (լծ. թ. պէրի ). ուստի համարին ոմանք զանունս եբրայեցի։ (Ի յն. ձայնէ անտի բէ՛րաս, որ է եզր, ծովեզր, եւ հանդիպակաց կողմն Կոստանդինուպօլսոյ ի լտ. կոչի բէ՛րա. եւ թ. պէյօղլու )։


Յայտ, ից

adj. adv. s.

evident, clear, manifest, plain, palpable, obvious;
evidently, obviously, plainly, clearly, manifestly;
cf. Յայտնութիւն;
— է, — իսկ է, it is evident, clear;
— իմն է, naturally, of course, certainly;
այս — է զի, it is certain that;
ապա — ուրեմն է, it is therefore clear that;
— or ի — գալ, to appear, to be manifested, made known, evident, to be discovered or disclosed;
— ածել, առնել, to declare, to make manifest, to display, to put or set forth, to show, to prove;
to signify, to name;
— առնել զընդունելութիւն, to acknowledge the receipt of.

· Calfa

NBHL (1)

Չիշխէ յայտ հրաման տալ։ Չկարէ յայտ երթալ եւ ասել, թէ դու խիստ ես. (Եզնիկ.։)


Յայտնութիւն, ութեան

s.

evidence, manifestation, enunciation;
disclosing, unveiling;
apparition;
revelation, Apocalypse;
Epiphany, Twelfth-day, Twelfth-night;
coming, appearing of our Lord;
divine oracle;
ծածկուկ —ք, the Apocrypha.

· Calfa

NBHL (1)

ՅԱՅՏՆՈՒԹԻՒՆ. χρηματισμός oraculum, responsum. Պատգամ եւ հրաման աստուածային.


Յայրատութիւն, ութեան

s.

immodesty, lasciviousness, lust, lewdness, obscenity.

· Calfa

NBHL (1)

Վասն յայրատութեան եւ որկրամոլութեան իւրեանց։ Ցանկութեամբ յայրատութեան անարգեցաւ Եսաւ. (Մծբ. ՟Ժ՟Գ. ՟Ժ՟Թ։)


Յանգ, աց

cf. Յանկ.

· Calfa

NBHL (1)

Յանգ հանեալ՝ պտղոմեանցն զժամանակ թագաւորութեանցն։ Տայ հրաման յանգ հանել զխորհուրդ անօրէն աստուածատեաց առն. (Արծր. ՟Ա. 8. 14։)


Յանգեմ, եցի

vn. va.

to be ended, finished, bounded;
to drive at, to tend to, to come to, to be reduced, to dwindle, to result;
to discharge, to flow or to fall into, to empty itself. cf. Յանգեցուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Կէտ աւարտեալ՝ տրամախոհութեան յանգեցելոյ նշան։ Յերկուս բաղաձայնս յանգեսցի. ո՛րկէն, աղց։ Ի պարզ ձայնորդն յանգեսցի, եւ այլն. (Թր. քեր.։)


Յանկարծադէպ

adj. adv.

happening unexpectedly, unforeseen, unexpected, unhoped or unlooked for;
extraordinary, fortuitous, casual, accidental;
unawares, suddenly;
by chance, fortuitously.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ յանկարծադէպ ինչ փրկեցան ի գերութենէն, այլ աստուածային հրամանաւն՝ որով գերեցան. այսինքն ո՛չ դիպուածով. (Գէ. ես.։)


Յանց, ից

s.

fault;
sin.

· Calfa

NBHL (1)

ἀμάρτημα peccatum, delictum. Անցք զանցք ընդ պատուիրանս՝ զհրամանաւ. յանցումն, յանցանք. յանցաւորութիւն. զանցումն. առանցանք. մեղք.


Յանցանեմ, ցեայ, ցուցեալ

vn.

to commit a fault, error or crime;
to transgress, to trespass, to sin;
to fall in error, to fail, to do amiss, to stumble, to go astray;
to abuse, to offend, to give offence, to wrong, to injure;
cf. Թեթեւ.

· Calfa

NBHL (1)

Յանցեան, եւ արհամարհեցին զիս։ Եթէ յանցանիցէ կին իւր։ Եթէ չիցես յանցուցեալ առ արամբ քով. յանցուցեալ իցէ կին։ Ամենայն որ յանցանիցէ, եւ ոչ կայցէ ի վարդապետութեանն Քրիստոսի։ Վասն յանցանացն իւրոց՝ զոր յանցեաւ Տեառն։ Յանցեան որդիքն Իսրայէլի յանցանս։ Զի՞նչ են յանցանքդ այդոքիկ՝ զոր յանցեայք առաջի Տեառն. եւ այլն։


Յետսամիտ

adj.

crossgrained, wrongheaded, perverse;
foolish, stolid, half mad.

· Calfa

NBHL (1)

Յետսամիտ խորհրդովք, եւ տնկակից խորամանկութեամբք զայն բարիս յանձանց մերժեցին. (՟Գ. Մակ. ՟Գ. 15։)


Յերկարաձգեմ, եցի

va.

cf. Յերկարեմ;
— օր ի յօր, to procrastinate, to postpone or defer from day to day;
—ձգեցան իրքն, that affair went on slowly.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչինչ նուազ ընդ երկրիս տեւողութեան յարամնալ եւ յերկարաձգել. (Պիտ.։)


Յերկուանք, նաց

s.

doubt, hesitation, uncertainty.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ զոր ասէին՝ ոչ հրամանաւ, այլ յերկուանօք երկիւղալի. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 11։)


Յեցամիտ

adj.

resolute, constant, firm;
obstinate.

· Calfa

NBHL (1)

Սէր երկայնամիտ է, յեցամիտ, եւ անդորրամիտ. (Մծբ. ՟Ժ՟Թ։)


Յիշեցուցանող

cf. Յիշեցուցիչ.

· Calfa

NBHL (1)

(Կարգէ) եւ զյիշեցուցանօղս երկուս ի ձեռն գրոց ... եւ բարի յիշեցուցանողին հրաման տայ՝ ի բարկութեան արքայի եւ յանիրաւ հրամանս յիշեցուցանել զիրաւն եւ զմարդասիրելն. (Խոր. ՟Բ. 7։)


Յիշեցուցիչ

s.

monitor, admonisher;
prompter;
cf. Գրապանակ.

· Calfa

NBHL (1)

(Կարգէ) եւ զյիշեցուցանօղս երկուս ի ձեռն գրոց ... եւ բարի յիշեցուցանողին հրաման տայ՝ ի բարկութեան արքայի եւ յանիրաւ հրամանս յիշեցուցանել զիրաւն եւ զմարդասիրելն. (Խոր. ՟Բ. 7։)