Definitions containing the research արմ : 6357 results

Գունեղ

cf. Գունեայ

· Calfa

NBHL (2)

Է գունեղ թաթաւեալ ի բոսոր՝ սաղարթուն կարմրորակ իբր խնձոր. (Շ. տաղ.։)

Գինի գունեղ առնէ զդէմս երեսաց մարմնոյ. (Ոսկ. գծ.։)


Գունեմ, եցի

va.

cf. Գունաւորեմ.

· Calfa

NBHL (1)

(Հոգիդ) ոչ գունեալ, եւ ոչ մարմնական պատկեր ընկալեալ. (Բրս. հայեաց.։)


Գուներանգ

adj.

of good colour or of many colours.

· Calfa

NBHL (1)

Ի խղխայթից խոտոց արմատոց որդան կարմրութիւն գուներանգ բարձից. (Նար. մծբ.։)


Գուպարումն, ման

s.

war, combat;
conflict.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ ոչ գազանական գուպարմամբ կռուոյ. (Պիտ.։)


Գտակ, աց

s. adv.

cap, bonnet;
calix, flower-cup;
inventor, author;
— լինել, to invent;
—աւ, exactly, surely, precisely.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս թէ գտակ կարմիր դիցէ ի գլուխ կրօնաւորն. (Շ. ընդհանր.։)


Գրատ, ի

s.

great coat, loose coat, Persian dress.

· Calfa

NBHL (1)

Դաս պաղատան. եւ սքեմ է նոցա՝ գրատք կտաւիք ... Եւ սքեմ է նոցա այծենի գրատք կարմիր, եւ այլն. (Մխ. դտ.։)


Գրաւ, աց, ից

s.

earnest money, assurance, security, pledge, engagement;
mort-gage;
wager, bet;
detention;
— դնել, to wager, to lay a bet;
to hire, to give wages or salary;
— առնել ընդ ումեք, to lay a wager.

· Calfa

NBHL (2)

Պայմանեալ էր արմաւ, եւ տուեալ էր գրաւ ... Գրաւաւ ոչ աշխատի. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Ա։)

Կամ Ապահովութիւն. նշանակ հաւատարմութեան. առհաւատչեայ. եւ Փրկանք.


Գրաւեմ, եցի

va.

to hire, to engage, to secure;
to redeem;
to hold, to detain, to usurp, to occupy, to seize, to appropriate, to encroach;
to stride;
to prepossess, to preoccupy;
— յարքունիս, to confiscate.

· Calfa

NBHL (1)

Սողնական ախտն զամենայն շուրջանակի գրաւէ զմարմնոյն հասարակութիւն. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Գրեմ, եցի

va.

to write, to compose;
to engrave, to carve;
to paint;
to esteem, to value;
ոչ ինչ —, to despise, to disesteem.

· Calfa

NBHL (1)

Գրեաց գրչաւ քերոբս եւ արմաւենիս. (՟Գ. Թագ. ՟Զ. 29։)


Գրիչ, չի, չաց

s.

writer, scribe, author;
pen;
— երկաթի, style;
graver;
steel-pen;
փետուր —, goose-quill;
— նկարչի, pencil.

· Calfa

NBHL (1)

Գրեաց գրչաւ քերոբս եւ արմաւենիս. (՟Գ. Թագ. ՟Զ. 29։)


Գրուան, ի, աւ

s.

bushel.

· Calfa

NBHL (1)

μόδιος modius Աման՝ որ տանի գրիւ մի, կամ քանի մի գրիւս. անօթ չափելոյ զարմտիս. մոգ.


Գրութիւն, ութեան

s.

writing.

· Calfa

NBHL (1)

Ի գրութիւն մատենի բանին։ Գրութեան նամակի ձերում պատճենի։ Յարմարական գրութեանդ։ Յամենասուրբն գրութեան աւետարանական պատմաբանութեան. (Նար.։)


Գօշեմ, եցի

va.

to bite, to sting;
to mangle, to lacerate.

· Calfa

NBHL (1)

Պատեալ զյովհաննու (վիշապացեալ դեւն) գօշէր զմարմինսն, եւ գոչէր. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)


Գօտեւորեմ, եցի

vn.

to gird one's self.

· Calfa

NBHL (1)

Քեւ գօտեւորեալ միջապինդ ամրութեամբ բան մարմնացեալ. (Նար. խչ.։)


Դադարումն, ման

s.

cessation, desistance, repose, rest, pause;
discontinuance, vacation;
extinction, redemption, act of stanching;
silence;
interruption;
inaction.

· Calfa

NBHL (2)

Ոչ շինեալ ասի սեմայ քաղաք, եւ ոչ զո՛ւրն դադարման. (Վրդն. ծն.։)

Դադարմունք եւ պարզք (օդոց). (Ոսկիփոր.։)


Դաժանութիւն, ութեան

s.

atrocity, haughtiness, austerity, harshness;
sharpness, asperity.

· Calfa

NBHL (1)

Թթուութիւն եւ դաժանութիւն ծառոց։ Դաժանութիւնք արմատոց եւ բուսոց. (Վեցօր. ՟Ե։ Յճխ. ՟Ծ՟Դ։)


Դալարաբեր

adj.

that produces verdure, grass.

· Calfa

NBHL (1)

Դալարաբեր արմատք, բոյսք, բանջարք. (Շիգ։ Ճ. ՟Ա.։ Լաստ. ՟Ժ՟Ը։ Եղիշ. ՟Ը։)


Դալարութիւն, ութեան

s.

green, verdure.

· Calfa

NBHL (1)

Նորոգումն մարմնոց դալարութեան մարդկան. (Ագաթ.։)


Դայեակ, եկաց

s.

wet-nurse;
nurse;
midwife;
preceptor;
tutor, governor.

· Calfa

NBHL (2)

Եւս եւ ամենայն Դարմանիչ, բուծիչ.

Նոյն արարածք՝ որ դարմանիչք առնին ... յորժամ յղփանայ (մարդն) ... օրինադիրն յայնժամ զնոյն դայեակս զայրացուցանէ, եւ նոքօք խրատէ. (Յճխ. ՟Է։)


Դայեկեմ, եցի

va.

to nourish, to bring up, to educate.

· Calfa

NBHL (1)

τιθηνέω, μαιεύομαι nutrio, obstetricor foveo Որպէս դայեակ դիեցուցանել, դարմանել, սնուցանել. դաստիարակել. հրանհանգել.


Դայեկութիւն, ութեան

s.

nurse's office;
bringing up, education.

· Calfa

NBHL (2)

Պաշտօն եւ գործ եւ դարման դայեկի. ծծմարութիւն.

Դայեկութեան դարմանք մեզ (յերկրէ) ըստ նմանութեան կաթին ի մօրէ. (Ագաթ.։)


Դանդաչեմ, եցի

vn.

to waver, to hesitate;
to grope;
to talk idly, to dream.

· Calfa

NBHL (2)

παραφέρομαι, περιφέρομαι vacillo, σείομαι moveor, πλάνομαι erro, ἑνυπνιάζω insomnio, φαντάζω imaginor Աստանդիլ, շարժլիլ, տատանիլ. տարաբերիլ՝ մարմնով կամ մտօք կամ բանիւ. ցնորիլ. յերազել. բանդագուշել. բաջաղել. բարբաջել.

Վաղենտիանոս մասն աստուածութենն զմարմինն դանդաչեալ. (Աթ. ՟Դ։)


Դաշնակաւոր, աց

adj.

harmonious.

· Calfa

NBHL (1)

ἀρμόνιος, ἀρμονικός harmonicus, modulatus, concinnus Եղանակաւոր, բարեյարմար, երաժշտական.


Դաշնակեմ, եցի

va.

to harmonize;
to tune.

· Calfa

NBHL (1)

ԴԱՇՆԱԿԵԼ. Ըստ Հին բռ. մեկնի Նուագել, լաւ եւս՝ Դաշնաւորել յարմարել զձայն ընդ ձայնի։


Դաշնակութիւն, ութեան

s.

harmony.

· Calfa

NBHL (3)

Դաշնակումն ձայնին ըստ նուագերգացն յարմարութեանն. (Երզն. քեր.։)

Քնարական քերթութիւնս ունի յարմարումն չդաշնակումն ձայնի եւ աղւոյն եւ ոտին ի միասին. (Նչ. քեր.։)

ԴԱՇՆԱԿՈՒԹԻՒՆ ԴԱՇՆԱԿՈՒՄՆ. ἀρμονία harmonia, concertus որ եւ նԵՐԴԱՇՆԱԿՈՒԹԻՒՆ. Բարեյարմարութիւն. ձայնակցութիւն, եւ Միաբանութիւն. ... որպէս յն. արմօնի՛ա. որ է ըստ հյ. Յարմարութիւն (զոր տեսցես).


Դաշնակումն, ման

s.

cf. Դաշնակութիւն.

· Calfa

NBHL (3)

Դաշնակումն ձայնին ըստ նուագերգացն յարմարութեանն. (Երզն. քեր.։)

Քնարական քերթութիւնս ունի յարմարումն չդաշնակումն ձայնի եւ աղւոյն եւ ոտին ի միասին. (Նչ. քեր.։)

ԴԱՇՆԱԿՈՒԹԻՒՆ ԴԱՇՆԱԿՈՒՄՆ. ἀρμονία harmonia, concertus որ եւ նԵՐԴԱՇՆԱԿՈՒԹԻՒՆ. Բարեյարմարութիւն. ձայնակցութիւն, եւ Միաբանութիւն. ... որպէս յն. արմօնի՛ա. որ է ըստ հյ. Յարմարութիւն (զոր տեսցես).


Դաշնաւոր, աց

adj.

confederate, allied;
stipulated, conventional.

· Calfa

NBHL (1)

ԴԱՇՆԱՒՈՐ. որպէս Դաշնակաւոր. բարեյարմար.


Դաշնաւորութիւն, ութեան

s.

convention;
conleague.

· Calfa

NBHL (1)

Իսկ ուխտն (յայտ առնէ) զդաշնաւորութիւն, որ սուրբ մարմնով եւ արեամբն լինին ի նա հաւատացեալքն. (Կիւրղ. ղկ.։)


Դողդոջոտ

adj.

cf. Դողդոջոտ.

· Calfa

NBHL (1)

Դողդոջոտ մարմին. (Ճ. ՟Բ.։ որ ի Ա. դողդոչ։)


Դոճ, Դոճի խէժ

s.

shell-lac;
sealing wax.

· Calfa

NBHL (1)

ԴՈՃ կամ ԴՈՃԻ ԽԷԺ. Ի բժշկարանի, եւ ի Հին բռ. մեկնի, Լուք. (այն է լէօք, լաքք, թենկի լաք, տուժ։) Կարմիր ներկ, եւ նիւթ զմռոյ ի կնքել զնամակ։ Լտ. իտ. լա՛քքա. cf. ԼԱՅՔԱ։


Դոյզն

adj.

very little, exiguous;
small;
frivolous, light;
— ինչ, very little;
pinch, drop.

· Calfa

NBHL (1)

Դոյզն քան զայլսն անիրաւեն։ Առ դոյզն մի արգելցի։ Զգալին դոյզն իմն երբէք ի վեր թռուցեալ յածի։ Վասն զի եւ դոյզն մի քան զանմարմինսն եւս թեւաբոյս լինի. (Փիլ.։)


Դոյնպէս

adv.

so, in such a manner.

· Calfa

NBHL (1)

Դոյնպէս եւ որ ինչ վասն կատարման ադդէի. (Խոր. ՟Բ. 31։)


Դպրութիւն, ութեան

s.

office of notary;
literature, letters;
book, register;
lecture, study;
order of lecturers;
այր առանց դպրութեան, an idiot, ignorant, unlettered, illiterate person;
գեղեցիկ —ք, the belles lettres, or polite literature.

· Calfa

NBHL (1)

Դպրութիւն կենաց մատենից։ Դպրութիւնք հրաշիցն զարմանալեաց։ Ի գիր մատենի վերին դպրութեան. (Նար.։)


Դսրով

s.

blame, reprehension;
— առնել, to blame;
— լինել, to be blamed.

· Calfa


Դրացի, ցւոյ, ցեաց

adj. s. neighbour.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայն ամք՝ իւրեանց արմտեօք չափին եւ լցեալ են. եւ չեն կարօտ փոխ առնուլ ի դրացւոյ. (Իգն.։)


Դրդուաղեմ

vn.

to stammer, to lisp.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայն մարմինն (աղքատի) դրդուաղեալ եւ երիճացեալ թափառի. (Մանդ. ՟Ը։)


Դրդուեմ, եցի

va.

to shake, to stagger, to move, to agitate, to excite.

· Calfa

NBHL (1)

Ի սաստիկ հարմանէն դրդուեալ. (Փարպ.։)


Դրժեմ, եցի

va.

to fail, to infringe, to contravene.

· Calfa

NBHL (1)

ներգործական բայ չէզոքական բայ ἑπιβουλεύω insidior, βλάπτω noceo (արմատն դրուժ. ոմանք գրեն Դժրել (զոր տեսցես), որպէս թէ արմատն իցէ դժ. դժուար) Դաւել ի մահ. դաւաճան, եւ ուխտազանց լինել. խարդախել. նենգել. ժխտել. դարանիլ. անիրաւիլ. վնասել.


Դրուդ

cf. Դռոյթ.

· Calfa

NBHL (1)

(իբր արմատ Դրդելոյ). cf. Դռոյթ կամ Դռութ.


Դրութիւն, ութեան

s.

act of putting or laying down;
place, position, posture, situation;
system;
theme, thesis.

· Calfa

NBHL (2)

Անհամբոյր շրթանցս դրութիւն։ Զդրութիւն թուոցս յարմարեցի։ Դրութեամբ կանոնաց. (Նար.։)

Ի ձեռն անուանցն դրութեան։ Պէսպէս դրութեամբ անուանցն։ Դրութիւն ասի եւ անուանակոչութիւնն. (Փիլ. լին.։ Լմբ. սղ.։ Անյաղթ պերիարմ.։)


Դրսով

cf. Դսրով.

· Calfa


Դրօշեմ, եցի

va.

to sculpture, to make images.

· Calfa

NBHL (1)

Դուռն երկրորդ շրջանակաւ, դրօշեալ ի նմա քերոբս եւ արմաւենիս. (՟Գ. Թագ. ՟Զ. 35։)


Դրօշուած, ոց

s.

sculpture, image.

· Calfa

NBHL (1)

Զկամարսն եւ զկոզակս, եւ զդրօշուածս զամենայն։ Քերոբս եւ արմաւենիս եւ դրօշուածս. (՟Գ. Թագ. ՟Զ. 18. 19։)


Եբենեայ, էի, ից

adj.

ebon.

· Calfa

NBHL (1)

Փոխեցին զկենն առ եչ». իմա՛ ըստ յարմարութեան փափուկ տառիս յն. γ . զոր օրինակ ἄγιος որ է սուրբ, բացատրի յայլ լեզուս հնչմամբս՝ ա՛յիօս, ա՛ղիօս, ա՛կիօս, հա՛ճիօս. յորմէ եւ ἄγια σοφία , այա սօֆիա։ Որպէս եւ յայլազգականն գրեալ բառքդ էկէր, էկրի, կիւվէկիւ, առաւել հնչին էյէր, էյրի, կիւվէյի։


Եզաձի

s. adv.

a cavalier, rider, horseman;
with a single horse;
small boat.

· Calfa

NBHL (1)

Ներ գեղեցկաձիոջդ՝ ձիդ ... յածեղաձիոջդ՝ եզաձին. (Պերիարմ. ուր գրէ Անյաղթն.)


Եզր, զերք, զերաց

s.

border, extremity, end;
limit;
term;
shore;
edge;
— ունել, յ— ելանել, to end, to terminate.

· Calfa

NBHL (1)

Ճարմանդս կապուտակեայս առ եզերբ միոյ փեղկին ... Եւ առ եզերբ արտաքնոյ փեղկին. (Ել. ՟Ի՟Զ. 4։)


Եթէ

conj.

if;
provided, on condition;
perhaps;
be it so;
— սիրէք զիս, if you love me;
— ասեն քեզ, if you be told;
— արասցէ եւ — ոչ, whether he do it or not;
— իցէ, whether;
perhaps;
— ոչ, save, if not, except;
unless.

· Calfa

NBHL (3)

Եթէ որդի ես աստուծոյ, ասա՛ քարիդ, եւ այլն։ Ոչ էք մարմնով, այլ հոգւով, եթէ իցէ հոգին աստուծոյ ի ձեզ բնակեալ։ Եթէ ոչ տաս, ուժգին առից։ Եթէ ոչ տէր էր առ մեզ։ Եթէ ոչ կերիջիք։ Տէ՛ր, եթէ կամիս, կարօղ ես զիս սրբել։ Սով եթէ լինիցի, ժանգ եթէ լինիցի։ Եւ եթէ վշտանայ ... եւ եթէ փառաւորի մի անդամն.եւ այլն։

Եթէ սպանանե՞լ զիս կամիցիս։ Եթէ գիտիցե՞ս, զի այսօր առնու տէր զտէրդ։ Եթէ չէ՞ր լուեալ աստուած յաւիտենական։ Եթէ ո՞չ գիտէք, զի մարմինք ձեր տաճար են հոգւոյն։ Դու՞ ես՝ որ գալոցն ես, եթէ այլում ակնկալցուք։ Թո՛ղ տեսցուք, եթէ գա՞յ եղիա փրկել զդա։ Եթէ իցէ՝ լուիցեն կամ սարսեսցեն։ Եթէ իցէ՝ աջողեսցի՞. եթէ իցէ՝ ապրեսցի՞.եւ այլն։

ԵԹԷ. Թարմատար. ὄτι quod, quia ἴνα ut Թէ, զի. որ. քի.


Ելագ, աց

s.

straw-berry;
arbute-berry;
տունկ —ի, straw-berry-plant.

· Calfa

NBHL (1)

ԵԼԱԳ կամ ԵԼԱԿ. Պտուղ բուսոյ յերեսս երկրի կարմրերանգ եւ ախորժահամ. խմորուկ. իտ. ֆրա՛կօլա։ Ա՛յլ է եւ համանման պտուղ թփոյ.


Ելակ, աց

cf. Ելագ.

· Calfa

NBHL (1)

ԵԼԱԳ կամ ԵԼԱԿ. Պտուղ բուսոյ յերեսս երկրի կարմրերանգ եւ ախորժահամ. խմորուկ. իտ. ֆրա՛կօլա։ Ա՛յլ է եւ համանման պտուղ թփոյ.


Ելանելի, լիք, լեաց

s. adj.

ladder, scale;
stairs, stair-case;
of going out or going up;
— շրջանակաւ, a round stair-case.

· Calfa

NBHL (1)

Մինչդեռ եմք յելանելի մարմինս». (իբր մահկանացու. Եղիշ. ՟Ը։)