indistinctly, inarticulately;
not clearly audible, indistinct, confused;
— հնչել, to give an uncertain sound;
to utter confused cries;
— շշունջ, confused murmur.
· Calfa
Խառն եւ շփոթ կամ անյայտ ձայնիւ. Եթէ խառնաձայն արձակիցի փողն. յն. զանյայտ տայցէ. (՟Ա. Կոր. ՟Ժ՟Դ. 8։)
mixed, confused.
· Calfa
ԽԱՌՆԱՄԱՌՆ ԽԱՌՆԱՄԱՌՆԵԱԼ. (կրկնումն ձայնիս Խառն. որպէս եւ յայլ կրկնութիւնս մտանէ տառդ մ) συγκεχύμενος confusus Նոյն ընդ Խառնիխուռն. խառնակ. շփոթ. պէսպէս. Խառնակ մառնակ, խառնիփնդոր.
cf. Խառնամառն.
· Calfa
ԽԱՌՆԱՄԱՌՆ ԽԱՌՆԱՄԱՌՆԵԱԼ. (կրկնումն ձայնիս Խառն. որպէս եւ յայլ կրկնութիւնս մտանէ տառդ մ) συγκεχύμενος confusus Նոյն ընդ Խառնիխուռն. խառնակ. շփոթ. պէսպէս. Խառնակ մառնակ, խառնիփնդոր.
goblet, cnp, howl;
banquet, feast;
crater;
recipient of the Word (Virgin Mary).
· Calfa
Ի զուարճութեան գինարբուաց խառնարանն կոչելով. (Երզն. լս.։) նմանութեամբ Մարմնարան փրկչին, սւորբ կոյս աստուածածին. յորոյ արգանդի եղեւ անճառ միաւորութիւն բանին ընդ մարմնոյ՝ անշփոթ խառնմամբ.
embroiled, disordered, intricate, confused;
confusedly, disorderly, pell-mell.
· Calfa
ԽԱՌՆԱՓՆԴՈՐ. մ. ԽԱՌՆԱՓՆԴՈՐԱՊԷՍ. ἁμυδρῶς confuse, obscure. Շփոթաբար. անյայտաբար. անորոշակի. ընդ աղօտկ մեսութեամբ. ուրուականապէս.
ԽԱՌՆԱՓՆԴՈՐ կամ ԽԱՌՆԱԲՆԴՈՐ. συγκεχύμενος confusus ἁμυδρός obscurus ἁσυνάρτητος non connexus, non cohaerens. Խառն եւ շփոթ. խառնիխուռն. խառնակ. տգեղ. անհամեմատ. անյարմար. անդէպ. (փնդոր. Լծ. ընդ լտ. գօնֆունտօ)
to throw into disorder or confusion;
to embroil, to confuse, to perplex, to disturb.
· Calfa
ԽԱՌՆԱՓՆԴՈՐԵՄ կամ ԽԱՌՆԱԲՆԴՈՐԵՄ. συγχέω, συνταράττω confundo, perturbo եւ այլն. Խառնափնդորկացուցանել. խառնակել. շփոթել. շաղախել. զառածանել. եղծանել զեղծանել.
to mix, to mingle, to blend;
to join, to incorporate, to unite;
to combine, to amalgamate;
to confound, to confuse, to perplex;
to mix up, to season;
to intermix, to intermingle;
to intertwine, to interweave;
to adulterate, to taint, to tinge;
— բարեկամութիւն, to knit in friendship;
սէր —, to fall in love with;
— զկերակուրս, to lay the cloth, to spread the table, to serve up;
— զօղս ընդ ճարմանդս, to button;
to buckle;
to unite;
— զձեռն իւր ընդ ձեռն ընկերի, to take one another by the hand;
խելս —, to exert all one's powers of ingenuity;
— ի ծով, to sail in the open sea;
զխորս —, to swim in the sea;
— զանձն, to meddle, to intermeddle, to interfere, to interpose, to intrude.
· Calfa
ԽԱՌՆԵԼ. Միաւորել անշփոթ. Միացուցանել կամ բաղկացուցանե առանց այլայլութեան մասանց. որ ըստ յն. եւ լտ. ասի նաեւ զուգել կամ զօդել.
Էական բնութիւն բանին խառնեալ անշփոթ ի մեր բնութիւն. (Շար.։)
Խառնին եւ միանան անճառաբար, եւ ոչ շփոթին ի միմեանց. (Շ. թղթ.։)
κεραννύω, συγκεράννυμι, μίσγω , μίγνυμι, ἑπιμίγνυμι misceo, commisceo, immisceo ζυγόω, συζευγνύω, συνάπτω copulo, conjungo συμπλέκω complico, connecto եւ այլն. (լծ. յն. քէռաննի՛օ. թ. քառըշտըրմագ ). Ընդ միմեանս յարել զհիւթս, միացուցանել, զանգել, բաղադրել, շփոթել, եւ Լնուլ կամ արկանել զըմպելին յըմպանակն.
confusedly, tumultuously, disorderly, at random, right and left, right or wrong, helter-skelter, pell-mell;
— բանք, rigmarole;
— խօսել, to bungle, to stammer out.
· Calfa
ԽԱՌՆԻԽՈՒՌՆ կամ ԽԱՌՆ Ի ԽՈՒՌՆ. ἑπιμίξ mixtim, promiscue. Խառնեալ եւ խռնեալ. խառնափնդորաբար. անկարգաբար. շփոթաբար.
mixture, composition, compound;
temper or tempering;
paste, luting;
complexion, constitution, temperament, nature;
junction;
consanguinity, relationship;
conjunction, union;
the sense of feeling, touch;
tie, bond;
concert, harmony
· Calfa
ԽԱՌՆՈՒԱԾ Միաւորութիւն անշփոթի զանազանութեան անդ բնութեանց եւ ներգործութեանց.
mixture, composition;
incorporation, junction, union.
· Calfa
ԽԱՌՆՈՒԹԻՒՆ. Միաւորութիւն անշփոթ.
cf. Խառնուած;
— զօրաց, engagement, conflict;
— գետոց, confluence of rivers.
· Calfa
Միաւորութիւն անշփոթ. Զմերս նոր խառնմամբ ընկալեալ։ Անճառ, կամ չքնաղ եւ զարմանալի խառնումն. (Լմբ. ատ։ Ի գրիրս խոսր։)
to sift, to riddle, to bolt;
to tempt, to try.
· Calfa
Ընդունայն շփոթիւք խարբալին. (Վրք. հց. ՟Բ։)
rustling, murmuring.
· Calfa
Ուր Վանականն շփոթելով զխարշափունն ընդ բանջարոյ գրէ.
turner's wheel or lathe;
small wheel, pulley;
block.
· Calfa
Ճախարակաւ քանդակեն զքարն եւ փորեն. (Նիւս. երգ. (ուր շփոթի յն. քանդակ ընդ ճախարակ)։)
form, figure, shape, cut, fashion, make;
aspect, look, appearance, air, deportment;
կերպս ի կերպս, in many shapes or forms;
in many ways, diverse;
կերպս ի կերպս լինել, to assume a borrowed shape or appearance, to be disguised, dissembled or concealed;
ի կերպս կերպս առնել, to transform into various shapes.
· Calfa
Կերպ յառաջ դիմեալ, ոտք ի վերջ կոյս յետահարեալ։ Կերպ ի ծաղր, եւ աչք յողբումն։ Յերից անշփոթ կերպից. (Նար։)
lime;
calx.
· Calfa
որ եւ ար. պ. քիրէճ, քէճ, սաուճ. իսկ վր. կիրի, է կուպր. τίτανος , κονία calx, gypsum. այրեցածն քարի՝ ողողեալ ջրով եւ շաղեալ՝ ի պէտս շինուածոյ եւ ծեփածոյ. որ յոմանց շփոթի ընդ Բուռ, որ է ալչի.
wooden bowl, vat, trongh;
albura, morphew (a malignant itch).
the suffering, passion, any exterior influence;
—, ի — արկումն, use, usage, common practice;
ի — ածել՝ առնուլ՝ արկանել, to put to use, to make use of, to employ, to use;
to practise, to put into practice;
to exercise;
չարաչաբ ի — արկանել, to abuse, to misuse.
· Calfa
որ եւ ար. պ. քիրէճ, քէճ, սաուճ. իսկ վր. կիրի, է կուպր. τίτανος , κονία calx, gypsum. այրեցածն քարի՝ ողողեալ ջրով եւ շաղեալ՝ ի պէտս շինուածոյ եւ ծեփածոյ. որ յոմանց շփոթի ընդ Բուռ, որ է ալչի.
wet-nurse;
nurse, nursemaid.
· Calfa
Եղեւ ծնանել գրիգորի ի շփոթմանն, որոյ մանկակալ լեալ սոփի կեսարացի. (Վրդն. լուս.։)
flux, fluxion;
effluvia;
effusion.
· Calfa
Օդ՝ անհատ հատիւք, եւ անշփոթ հոսիւք. (Պիսիդ.։)
instruction, tuition, education, discipline, teaching;
knowledge, information;
regulations;
system, rules;
diet, regimen, low diet;
—ք զինուորութեան, military discipline;
—ք զինուորաց, military exercises;
evolutions;
ի —ս կրթութեան վարժել զզօրս, to exercise, to drill soldiers;
—ք մարմնոյ, bodily exercises.
· Calfa
Բան հրահանգ եւ անշփոթ. (Վրք. հց. ՟Ը։)
cf. Հիւծեցուցանեմ.
· Calfa
Հիւծեալ վերջին աղքատութեամբ. (Սարգ. յկ. ՟Բ։) (շփոթի ի գրչաց եւ ընդ Հոծեալ. որ է խիտ եւ լի։)
to grow lean, to get thin, to shrink, to waste, to fall or pine away, to wither, to languish, to droop, to dwindle away, to decay;
— լուսնի, to wane.
· Calfa
Հիւծեալ վերջին աղքատութեամբ. (Սարգ. յկ. ՟Բ։) (շփոթի ի գրչաց եւ ընդ Հոծեալ. որ է խիտ եւ լի։)
Hindustan, India.
· Calfa
ἱνδική india. Հնդկաց աշխարհ. հնտըստան. հինտիստան. (շփոթի եւ ընդ Եթովպիա)
bringing, causing or producing wind.
· Calfa
Ի հողմաբեր թօթափմանց փոթորկացն. (Պտմ. աղեքս.։)
weather-driven;
whirled about by the wind.
· Calfa
Եւ անտի ապա իբրեւ հողմավար փոթորկեալ յանկարծակի դիմէր գայր. (Յհ. կթ.։)
left, left side;
ի —, to the left;
ննջեսցես ի — քո, you will sleep on your left side.
· Calfa
ՁԱԽԱԿՈՂՄԱՆ (զոր գիրչք շփոթեն ընդ Ձախակողմեան). անխտիր վարի որպէս սեռ. գ. բառիդ Ձախակողմն. եւ որպէս ա. Ձախակողմեան.
water-melon.
· Calfa
σίκυς, σίκυος cucumis. Պտուղ պարտիզի մեծ՝ կանաչ կեղեւով, մէջն կարմիր, զովացուցիչ. որ ըստ ոմանց շփոթի ընդ Մեղրապոպ.
eagerness, diligence, goodwill, cheerfulness;
մտադիւրութեամբ, cf. Մտադիւր.
· Calfa
Մտադիւրութեամբ ծառայել, կամ խոստովանել, ունկն դնել, հայել, ուսանել. (Սկեւռ. ես.։ Կոչ. ՟Զ։ Փարպ.։ Իսիւք.։) cf. ՄՏԱԴՐՈՒԹԻՒՆ. (ընդ որում շփոթի ի գրչաց։)
to be tempest-tost or tempest-tossed, to be driven, or whirled about, to be very agitated, rough;
մրրկէր ծուշ ընդ երկիր, curling clouds of smoke ascended to the skies.
· Calfa
Բարկութիւն մրրկել։ Ի մրրկեալ նեղսրտութենէ։ Իբրեւ զփոշի անուոյ ի փոթորկէ մրրկեալ. (Երեմ. ՟Ի՟Գ. 19։ լ. 23։ Սղ. ՟Ծ՟Դ. 9։ Ես. ՟Ժ՟Ե. 13։)
συστρέφομαι convertor, contorqueor. իսկ մրրկել, καταιγιδώδης procellosus. Ծփիլ մրրկաւ. յուզիլ. խռովիլ. փոթորկիլ. պտոյտքիլ. ոլորտանալ.
to commit a fault, error or crime;
to transgress, to trespass, to sin;
to fall in error, to fail, to do amiss, to stumble, to go astray;
to abuse, to offend, to give offence, to wrong, to injure;
cf. Թեթեւ.
· Calfa
Իսկ եղբայրն յանցեաւ ղամանսն. այսինքն շփոթեաց եւ սխալեաց. (Վրք. հց. ՟Ե։)
s. adj. Greek;
— լեզու, Greek, the — tongue.
· Calfa
Յոյնդ քաջութիւն թարգմանի. կա՛մ ակնարկէ ի հյ. բառդ Ոյնք (արմատ Ունելոյ), եւ կամ շփոթէ ընդ անունդ Հոռոմ, հռովմ, որ յունարէն ռօ՛մի ասի, եւ նշանակէ զօրութիւն, քաջութիւն. ոյժ. որպէս եւ ի լտ. ռօ՛պուր։
panther.
· Calfa
ՅՈՎԱԶ πάνθηρ panther, panthera. իտ. pantera, lupo cerviero. գրի եւ ՅԱՒԱԶ. արաբ. եւ պրս. եուզ, վաշագ, փարշ. փէլէնք. եբր. շախալ. Գազան իբր ազգ գայլոյ՝ խայտաբղէտ իբրեւ զինձ. վասն որոյ շփոթի յոմանց ընդ մատակ ինծ.
to seek, search or inquire after, to make search for, to ferret out, to hunt after;
to examine, to discuss;
to agitate, to move, to trouble;
to excite, to incite, to provoke, to stir up, to move sedition;
— զծով եւ զցամաք, to seek everywhere for, to ransack;
— խնդիրս, to breed disputes, to excite quarrels.
· Calfa
ՅՈՒԶԵԼ. ταράσσω, -ττω turbo, conturbo ἑξαγείρω, διερείγω, στασιάζω, παρέχω suscito, wxcito, concito, seditionem moveo եւ այլն. Վեր ի վայր առնել. շարժել. խառնել. յեղյեղել. շարժլել. խռովել. աղմուկ յարուցանել. վրդովել. շփոթել. խարբալել. գրգռել. արծարծել.
connexion, conformity, accordance, harmony.
· Calfa
Յօդաւորութեամբ Աստուածայնով եւ համեմատութեամբ։ Ամենեցուն գերագոյն յօդաւորութիւնն։ Ի յերկնայնոյն եւ անխառնելոյն յօդաւորութենէ Աստուածայնոյն նմանութեանց ի վայր անկաւ։ Յօդաւորութիւնք եւ սէրք եւ կապակցութիւնք։ Պահէ զմիմեամբք յօդաւորութիւն տարերցս եւ խառնումն՝ անշփոթելի. (Դիոն.։)
the twenty second letter of the alphabet, and the seventeenth of the consonants;
four hundred, four hundredth.
· Calfa
Զոր ոչն գիտես. մինչ ոչն մեղանչէին. որպէս բարւոքն վկայեաց. այս ինքն զայն՝ զոր ոչ. մինչ նոքա ոչ. որպէս երբեմն, յայնժամ կամ նա վկայեաց։ Ուր յերրորդ դէմս բայից դիտեա՛ քաջ, զի մի՛ լիցի շփոթել զյանգս եզական բայից յօդիւ, էն, ին, ընդ յոգնականս անյօդս՝ են, ին. զոր օրինակ.
very patient, very hopeful, long-suffering.
· Calfa
(լծ. հյ. ապա՝ այլ. եւ թ. եափճա ) Որ յապաղէ կամ յերկարէ զյոյս իւր. երկայնամիտ. անշփոթ.
adj. adv. more;
at most;
much more, a great deal, better;
rather, more worth while, so much the better, still more;
— զի, above all, principally, especially;
adj. adv. cf. Յաւէժ;
— կամ նուազ, more or less.
· Calfa
Ոչ շփոթեալ յիւր յաւէտն պարզութենէ. (Ժող. շիրակ.։)
den, lair;
cf. Մոր;
cf. Մորենի.
· Calfa
ՄՈՐԻ, րւոյ, կամ ՄՈՐ, ի. որպէս Մորենի. մորմենի. եւ պտուղ նորա. յն. μόρον morum. որ երեւի շփոթեալ եւ ընդ μύρρα myrrha. զմուռս.
kiss, embrace;
*buss;
sweetness, affability, familiarity;
union, joint, joining together;
spondee;
sweet-tempered, affable, benign, gentle, mild, meek;
propitious, favourable;
agreeing, unanimous;
— ձեռաց, hand-kissing;
յուդայի, մատնչի, a traitor's kiss;
— տալ ումեք, to embrace, to kiss;
to buss;
տալ միմեանց — խաղաղութեան, to give the kiss of peace;
ի — ածել, to familiarize, to tame, to domesticate;
հաշտ եւ — առնել, — յարդարել, to appease, to calm, to pacify, to reconcile;
գալ ի —, to get or grow tame, familiar, to be tamed;
— եւ կամակ բարս ստանալ, to be good-tempered, gentle, amiable.
· Calfa
Զերդմանց եւ զհամբուրոյ շփոթութիւնս. (Ճ. ՟Ա.։ Համբուրիւ շրթանցս։ Զհամբոյր ողջունիս։ Համբոյր շողոքորդին. Նար.։)
place of rest;
temporary altar;
tomb, sepulchre.
· Calfa
Գահաւորակին հանգստարանն շփոթեցաւ. (Նար. ՟Ի՟Ե։)
s. bot. apricot;
abricotier.
· Calfa
ԾԻՐԱՆ ասի եւ ծառն՝ կամ Ծիրանի ծառ. զոր չէ պարտ շփոթել ընդ բառն Ծիրանի, յորմէ են յաջորդ ածանցք բարդութեանց։
step-son, step-daughter;
bastard, natural, illegitimate;
degenerate, spurious, false;
alien, foreign;
crane.
· Calfa
Մի՛ լինիր խորթ սովորութեամբ։ Փութա՛ ոչ շփոթել զերգս սաղմոսաց քոց խորթ խորհրդով. (Կլիմաք.։)
corner;
compartment, division, pigeon-hole;
chess-squares, chequers;
niche;
cell, partition;
nook, lurking-place, hidden corner;
hollow, cavity;
— հանդերձիկ, fold, plait, crease;
— երեսաց, ճակատու, dimple;
wrinkle, puckering;
— ծովու, gulf, bay;
creek, cove;
— նաւի, hold of a ship;
— լերանց, cave, cavern;
— կենդանեաց, den, haunt, lair;
— թռչնոց, eyrie, nest;
ի — մի, in a corner;
— զխորշիւ իջանել, to fold, to plait, to crease;
to become wrinkled, to knit the brow;
—ս քաղել, to fold variously;
—ս —ս գործել, to make smnall rooms or cells;
to gather, to plait;
—ս արկանել յայտս, to wrinkle, to pucker.
· Calfa
ԽՈՐՇ. ῤυτίς ruga. Ծալք կամ կնճիռն զգեստու, եւ մարմնոյ խորշոմելոյ ի ծերութենէ, կամ ի սպեաց եւ ի կարկամութենէ. փոթ, փոթ փոթ եղած կամ կռնճմտած լաթ, եւ մարմին.
plait, double, fold, gather;
wrinkle, crease;
plaited, folded, turned down;
wrinkled, puckered.
· Calfa
Խորշ խորշ ծալք կամ կրկնուած. Փոթ փոթ ըլլալը.
multitude, populace, the vulgar, crowd;
throng, press;
hurly burly, confusion, noise, clatter;
— աւերանաց զաշխարհաւ զեղուլ՝ ածել, to devastate, to lay waste.
· Calfa
Ի մարտ մատուցեալ՝ ոչ սակաւ խուժան աւերանաց զաշխարհաւն զեղոյր։ Խուժան հինից սաստկութեան առ դուրս հասեալ կայ։ Ոչ սակաւ ինչ խուժան շփոթից ի վերայ հեղուին հագարացւոյն բռնակալի. (Յհ. կթ.։)
ἑπισύστασις conspiratio, seditio στήριγμα , (որ է ամրութիւն) vulgus. Բազմութիւն՝ որ խուժէ. խաժամուժ ամբոխ՝ մանաւանդ յուզեալ ի համախոհութիւն. Աղմսուկ խառնիճաղանջից. խուռն բազմութիւն, եւ շփոթ նոցա կամ յարձակումն.
to startle, to alarm, to frighten, to terrify, to appal, to strike with terror;
to frighten away;
to hasten, to precipitate.
· Calfa
ԽՈՒՃԱՊԵՄ ԽՈՒՃԱՊԵՑՈՒՑԱՆԵՄ. συγχέω perturbo μεταλλεύω transverto κατεργάζω profligo ἑλαύνω agito, vexo μορμολύττω perterrefacio larvis եւ այլն. Տագնապել. վրդովել. խռովել. այլայլել. ահաբեկ առնել. ցնորեցուցանել. շփոթել. տակնուվրայ ընել.
cf. Խուճապեմ.
· Calfa
ԽՈՒՃԱՊԵՄ ԽՈՒՃԱՊԵՑՈՒՑԱՆԵՄ. συγχέω perturbo μεταλλεύω transverto κατεργάζω profligo ἑλαύνω agito, vexo μορμολύττω perterrefacio larvis եւ այլն. Տագնապել. վրդովել. խռովել. այլայլել. ահաբեկ առնել. ցնորեցուցանել. շփոթել. տակնուվրայ ընել.
to be startled, alarmed, terrified;
to waver, to be in suspense;
to be hasty, precipitate;
to flee precipitately.
· Calfa
ἑλαύνομαι, ἑκσοβούμαι agitor, impellor, expellor ἁναποδίζω retrogredior θαμβέομαι obstupefio եւ այլն. Կրել զտագնապ. տագնապիլ. վրդովիլ. ցնորիլ. խրտչել, եւ խուսափել սոսափմամբ. տակնուվրայ ըլլալ, շփոթիլ, իրար անցնիլ վախով արտորալով եւ այլն.