Definitions containing the research օրինակ : 1537 results

Աճեցողութիւն, ութեան

s.

vegetation.

· Calfa

NBHL (1)

Ծնչութիւն, եւ կենդանարարութիւն, եւ աճեցողութիւն. ուր վերջին բառդ կայ եւ ի յն. այլ ի մեր օրինակի պակասի։


Ամբառնալիք, ալեաց

s. pl. lever, a piece of wood to raise or move any burden.

· Calfa

NBHL (1)

Իսկ որ թեզանեացն ամբառնալիքն զուսովքն է, որ թեզանեացն ամբառնալիքն զուսովքն է, որ յօրինակ խաչին ի վերայ ուսոց նոցա պատի, նշանակ է ի քրիստոսն հաւատոց. (Եւագր. ՟Դ։)


Ամենայն, ի, իւ, ից

adj. s. all, total, whole;
each, every;
all, every thing;
— ոք, every one;
who ever, whosoever, whatever, whatsoever;
— ինչ, every thing, whatever;
ամենայնիւ, յամենայնի, altogether, entirely, quite;
— ուստեք, from all sides, from all parts;
— ուրեք, ընդ — տեղիս, every where, in all places;
զգիշերն —, all the night;
զ— աւուրս, every day;
յառաջ քան զ—, before all;
յետ —ի after all;
պատրաստ լինել —ի, to be ready for every thing;
ի վեր քան զ—, above all or every thing.

· Calfa

NBHL (2)

ԱՄԵՆԱՅՆ ԻՐՕՔ, ԱՄԵՆԱՅՆ ԻՒԻՔ, ԱՄԵՆԱՅՆԻՒ, ՅԱՄԵՆԱՅՆԻ. πάντως, πάντῃ. omnino Ամենեւին. ըստ ամենայնի. բոլորովին. ամենայն օրինակաւ կամ հանգամանօք. արդարեւ, անշուշտ. ամենայն մասամբ. յամենայն իրս եւ ի տեղիս եւ ի ժամանակս. քիւլլիյէն. էզ ճիւմլէ.

Ինքն պատեալ զամենայնիւ, ի ներքոյ ամենայնի, ի վերոյ ամենայնի, արտաքոյ ամենայնի, եւ ամենայն ի նմանէ, եւ ամենայն ի նա, եւ ամենայն ի փառս նորա։ Ամենայնի նա է հատուցանօղ։ Զինքն արարեալ օրինակ ամենայնի. (Ագաթ.։)


Ամենեքեան, նեսեան, նեցունց, եքումբք

adj.

all men, all persons, every body, as many as, whoever.

· Calfa

NBHL (1)

Առ ամենեքումբք մրգաբերօքն։ Զայլոցն ամենեցուն խնամոցն։ Ամենիքեան օրինակք։ Ի ցանկալիսն յամենիսեան. (Պիտ.։)


Ամիս, մսոյ, ամսեան, մնոց

s.

month;
ամիս յամսոյ, ամսոյ ամսոյ, every —;
առաջին օր ամսոյ, the first day of the month;
ի սկիզբն ամսեան, the beginning of the month;
ի վերջ ամսոյ, the end of the month;
ի մէջ կոյս ամսեան, towards the middle of the month.

· Calfa

NBHL (1)

Զի՞նչ է ամիս. տեսանելով ուրումն յառաջնոցն զլուսինն լցեալ եւ մաշեալ՝ իմացաւ զանցաւորութիւն կենաց իւրոց, ասաց, թէ իմ ես (օրինակ). (Տօմար.։ Վանակ. տարեմտ.։ Յակ. ղր.։)


Անգթութիւն, ութեան

s.

cruelty, inhumanity.

· Calfa

NBHL (1)

Եղեւ ողորմած քահանայապետ, ոչ եւս օրինականացն անգթութեանց իշխել հրամայեալ. (Պրպմ. Լ։)


Անգիտանամ, ացայ

vn.

to be ignorant;
to forget one's self.

· Calfa

NBHL (1)

Անգիտանաս, ո՛վ դու, իմոց բիւրաւոր եւ զանազան ախտից։ Անգիտանալոյ վասն տնօրինական մարդասիրին խորհրդոյ. (Շ. թղթ. եւ Շ. հրեշտ.։)


Անգղ, գեղ, գեղց, եղաց

s.

vulture.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՆԳՂ. գրի եւ ԱՆԿՂ. γῦψς. Vultur. ագպապա. Թռչուն մեծ՝ գազանային՝ կորակտուց՝ շաղղակեր, որոյ այլ եւ այլ են տեսակք, բազմադիմի օրինակաւ նշանակեալ առ մատենագիրս. կայ եւ նմանն արծուոյ, որպէս եւ ոսկրկուլի.


Անդամալոյծ, լուծի, ծաց, ծից

adj. s. paralytic, palsical.

· Calfa

NBHL (1)

Ածէին օրինակ անդամալուծաց.


Անդեայ, էոց, էից, եայց

s.

flock, herd, cattle;
fields, country.

· Calfa

NBHL (1)

Զուարակ մի յանդւոյ։ Դասակք անդւոց կամ անդիոց. եւ այլն. ի սուրբ գիրս, եւ առ այլ մատենագիրս։ Գրիչք եւ զհոլովս ԱՆԴ բառիդ շփոթեն ընդ ԱՆԴԵԱՅՆ. զոր օրինակ


Անդէպ

adj.

indecent, unbecoming, unseasonable;
absurd, clumsy, extravagant, ridiculous;
յանդէպս, indecently, unbecomingly;
awkwardly, unseasonably.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՆԴԷՊ. ՅԱՆԴԷՊՍ. մ. Ո՛չ ի դէպ. տարադէպ օրինակաւ. արտաքոյ կարգի. ըստ յն. ասի, արտաքոյ նպատակի կամ բանի կամ օրինի. տարաժամ, եւ այլն.


Անդր

adv. prep.

there;
beyond, on the other side;
yonder;
ի քաղաք —, to the city;
— քան, beyond, further than, on the other side of, over;
— քան զծով, beyond the sea.

· Calfa

NBHL (1)

Անդր քան զնմանութիւն, զօրինակն, զորքանութիւն, զթիւ, եւ այլն։ (Նար.։)


Անդրագոյն

adj.

further.

· Calfa

NBHL (2)

Որպէս անդն ասաց, թէ արասցուք մարդ, նոյնօրինակ եւ աստ. (Ագաթ.։)

Ոչ ըստ այնմ օրինակի՝ որ անդն գործեցան. (Կորիւն.։)


Անդրադարձութիւն, ութեան

s.

retrogression;
reverberation, repercussion;
reflection;
rebound.

· Calfa

NBHL (2)

Գրեաց նոցա անդրադարձութիւն՝ օրինակ զայս. (Պտմ. աղեքս.։)

Գտցէ դարձեալ ի վերայ հօր զհաւասար անդրադարձութիւն. (զորօրինակ՝ լոյս է հայր. որպէս եւ որդին ասէ, ես եմ լոյս աշխարհի). (Կիւրղ. գանձ.։)


Անզարդութիւն, ութեան

s.

state of any thing without ornament, disfiguration, despoliation.

· Calfa

NBHL (1)

Եսաւ՝ օրինակ անառակութեան եւ անզարդութեան. (Փիլ. լին.։)


Անզգայ, ից

adj.

insensible, inanimate, dull, stupid;
besotted, infatuated, stupefied.

· Calfa

NBHL (1)

ՅԱՆԶԳԱՅ, ՅԱՆԶԳԱՅՍ. Իբրեւ անզգայ եւ անմիտ. եւ անզգալի օրինակաւ. առանց զգալոյ՝ իմանալոյ՝ գիտելոյ. անզգայաբար. անզգայութեամբ. յանզգաստից. անբանաբար. չզգալով, առանց իմնալու, անխելքութենով. սէրսէմլիյիլէ. ագըլսըզլըղըլա. տույմատան.


Անզգայ

adv.

insensibly, imperceptibly;
stupidly;
cf. Անզգայաբար.

· Calfa

NBHL (1)

ՅԱՆԶԳԱՅ, ՅԱՆԶԳԱՅՍ. Իբրեւ անզգայ եւ անմիտ. եւ անզգալի օրինակաւ. առանց զգալոյ՝ իմանալոյ՝ գիտելոյ. անզգայաբար. անզգայութեամբ. յանզգաստից. անբանաբար. չզգալով, առանց իմնալու, անխելքութենով. սէրսէմլիյիլէ. ագըլսըզլըղըլա. տույմատան.


Անզուգական, ի, աց

adj.

matchless, incomparable, unparalleled, unequalled.

· Calfa

NBHL (1)

Թէեւ կարի զանզուգականացն իցէ օրինակս. (Իգն.։)


Անթառամ

adj. s.

unfading;
incorruptible;
amaranth.

· Calfa

NBHL (1)

Անթառամ ասելովն՝ զմիշտ պայծառութիւնն նշանակէ, եւ զնոյնպէս ունելն։ Անթառամն ասելով՝ զնոյնօրինակ ունելն առակէ. (Սարգ.։)


Անթարգմանաբար

adv.

inexplicably.

· Calfa

NBHL (1)

ἁνερμηνεύτως. Անթարգմանելի օրինակաւ. անճառաբար.


Աններելի, լւոյ, լեաց

adj.

unpardonable;
intolerable.

· Calfa

NBHL (1)

Առանց ներողութեան. անխնայ. անտոկալի օրինակաւ, սաստիկ յոյժ.


Աննուէր, ուիրաց

adj.

without offering;
implacable, inexorable, cruel.

· Calfa


Անոպայ, ից

adj.

untoward, rude, rough, rustic;
uncivil, disobliging;
awkward, unbecoming.

· Calfa

NBHL (1)

Անշնորհ օրինակաւ. չարաչար.


Անուանադրութիւն, ութեան

s.

nomenclature;
անուանադրութեամբ, cf. Յորջորջանօք.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս Յարմարումն անուան եւ օրինակի առ ի բացատրութիւն.


Անուանակցութիւն, ութեան

s.

cf. Անուանակրութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ միայն անուանակցութեան, այլեւ գործակցութեան ճշմարիտն էմմանուէլի արժանաւորիլ ձեզ։ Զանուանակցութիւնդ ոչ միայն օրինակաւ կոչել, այլեւ արդեամբք. (Շ. թղթ.։)


Անուստեք

cf. Անուրեք.

· Calfa

NBHL (1)

Յանյայտ վայրէ. անգիտելի օրինակաւ. յանկարծ.


Անպայման

adj. adv.

unlimited, immense;
without condition.

· Calfa

NBHL (1)

Անչափութեամբ. անպատմելի օրինակաւ. յանչափս. յոյժ յոյժ. իֆրաթ.


Անպատեհ, ից

adj.

unbecoming, improper, unsuitable, unfit, absurd, unseemly.

· Calfa

NBHL (1)

Գործիչ այնպիսի անպատեհից։ Զօրինակ պիտոյիցն յանպատեհ իրս դարձոյց. (Եզնիկ.։)


Անպատմելի, լւոյ, լեաց

cf. Անպատում.

· Calfa

NBHL (1)

Հրաշալի օրինակաւ.


Անպատուաստ

adj.

not grafted;
that cannot be grafted;
that cannot be united.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՆՊԱՏՈՒԱՍՏ եւ ԱՆՊԱՏՈՒԱՍՏԵԼԻ. Զոր չէ մարթ պատուաստել. անկցելի. եւ Անկարկատելի օրինակաւ. աշթոսթմազ, էքլէնմէզ.


Անպտղութիւն, ութեան

s.

cf. Անպտղաբերութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Սերմանեալ որոմունքն ի չարէն կորնչին անպտղութեամբ։ Ուլքն (օրինակք են) մեղաւորացն վասն անպտղութեան, եւ խեռական բարուցն. (Շ. հրեշտ. եւ Շ. բարձր.։)


Անսամ, ացի, սա՛

vn.

to listen, to obey, to give ear to, to acquiesce, to yield, to consent, to submit;
չ-, to turn a deaf ear, to refuse consent, to disobey.

· Calfa

NBHL (1)

Անսայ (այսինքն յանձն առնու) եւ զվարելն եւս ի հոգւոյն, եւ մարտ ապտերազմի տալ ընդ թշնամւոյն։ Բարութեանց պատճառք հաւանելեացն, զոր օրինակ չարեաց պատճառաք նոյն է չանսալեացն. այսինքն չանսացողաց. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 13. 23։)


Անսխալ

adj. adv.

without fault;
infallible, impeccable;
infallibly.

· Calfa

NBHL (1)

Ի հին եւ յանսխալ օրինակաց. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Անսկզբնական, ի, աց

adj.

without beginning, that has existed from all eternity.

· Calfa

NBHL (1)

Զանսկզբնականն՝ աստուածութեան օրինակ եդ. (Ոսկ. ես.։)


Անսկիզբն, կզբան, անց

adj.

without beginning, eternal;
baseless.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ ո՛չ անսկիզբն ի ներսք ածեմք զլծակացն (օրինակ), որ արեամբ ողջակիզին պատարագեցաւ. (Միսայ. խչ.։)


Անհաճոյ, ից

adj.

unpleasant, disagreeable, offensive;
disgustful;
— իմն օրինակաւ, disagreeably;
— լինել, to displease;
to disgust.

· Calfa


Անհամ, ից

adj.

insipid, unsavoury;
nauseous, disgustful.

· Calfa

NBHL (1)

Լացցո՛ւք, մի՛ անառակս եւ անհամս. (Ոսկ. փիլիպ.։) (այս ինքն անհամեստ կամ անշնորհ օրինակաւ։)


Անհամեմատաբար

adv.

incomparably, disproportionally.

· Calfa

NBHL (1)

ἁσυγκρίτως. incomparabiliter. Անհամեմատ եւ անբաղդատ օրինակաւ. առանց համեմատութեան. յանչափս. պիլաթեշպիհ.


Անհատութիւն, ութեան

s.

inexhaustibleness;
individuality.

· Calfa

NBHL (1)

Մշտնջենահոսութիւն գետոց զանհատութիւն բնութեանն ցուցանեն։ Զգետոցն անհատութեան բերելով զօրինակ. (Նանայ.։)


Անհաւան, ից

adj.

incredulous, who makes difficulties;
obstinate, subborn, headstrong.

· Calfa

NBHL (1)

Կամէի անհաւան վիճաբանութեամբն զհարազատ սիրոյն ցուցանել օրինակ. այս ինքն կամաւոր դիմադրութեամբ. (Պիտ.։)


Անհեդեդ

adj. adv.

unfit, inept, foolish, absurd, fantastical, whimsical, grotesque, ridiculous, extravagant, silly, ill-shaped, ill-contrived, awkward;
—ս absurdly, fantastically, ridiculously, awkwardly.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՆՀԵԴԵԴ. ԱՆՀԵԴԵԴՍ. մ. Անվայել օրինակաւ. անկարգաբար.


Անհոգ, աց

adj. adv.

negligent, heedless, indifferent, inattentive;
confident, sure;
Անհոգ, Յանհոգս, negligently, carelessly;
confidently;
indifferently;
յ—ս կալ՝ լինել, to be negligent or indifferent.

· Calfa

NBHL (1)

Կամիմ զձեզ, զի անհոգս իցէք։ Ի մարդկանէ կարէր տալ օրինակ ի յԵղիայէ եւ ի Մովսիսէ եւ ի Յովհաննէ, եւ յայլոց այնպիսեաց անհոգաց։ Անհոգ եմ յերկեղէ ... Ի թշնամեաց անհոգ լինիցիմք. (Ոսկ. մտթ. եւ Ես.։)


Անձեւ, ի, ից

adj.

unformed.

· Calfa

NBHL (1)

Յանտպաւորական նմանութեան անձեւ օրինակաց. (Նար. ՟Հ՟Դ։)


Անձն, ձին, ձամբ, ձանց

s.

person;
hypostasis, personality;
creature, being;
soul;
mind;
heart;
myself, thyself, himself;
անձամբ, personally;
անձամբ անձին, by one's self, personally;
զանձամբ դառնալ, to turn back;
զանձամբ արկանել, to put on, յանձին բերել, to imitate;
յանձին ունել, to accept, to approve;
չառնուլ յ—, to refuse, to deny;
սիրէ նա զ— իւր, he loves himself;
վասն անձին եւեթ տամ պատասխանի, I only answer for myself;
երգնում յ— իմ, թէ այդ այդպէս է, on my soul, it is so;
զգաստանալ յանձին, to revive, to recover one's senses;
փոյթ ունի նա վասն անձին, he takes care of himself;
անձին առնել, to commit suicide;
եռն յանձին հարկանել, to boast of, to flatter one's self, to prick one's self;
յ— առնել, to recommend, to confide;
յ— լինել, to commend one's self, to have confidence in, to confide in, to be committed.

· Calfa

NBHL (1)

Որ մերձենայցէ ի մեռեալ ամենայն անձին մարդոյ (ըստ բազում ձ. եւ յն. ուր քանի մի օրինակք, ի մեռեալ անձն մարդոյ), անսուրբ լիցի. (Թուոց. ՟Ժ՟Թ. 11։)


Անձնական, ի, աց

adj.

personal;
hypostatical;
own.

· Calfa

NBHL (1)

Անձնական զօրութիւնք. Նիւս. բն. ստէպ. իմա՛ կենդանական, եւ յօժարական. զոր օրինակ երեւակայութիւն, միտք, յիշողութիւն, շարժութիւն, զգայութիւն։


Անծախաբար

adv.

without being consumed.

· Calfa

NBHL (1)

Առանց ծախեալ լինելոյ. որ եւ ԱՆԾԱԽԱՊԷՍ. անվատնելի օրինակաւ. անսպառութեամբ, եւ առատապէս.


Անկայ, ի, ից

adj.

unestablished, unfounded, unsupported, uncertain, frail.

· Calfa


Անճառ, ից

adj.

ineffable, unspeakable.

· Calfa

NBHL (1)

Շնորհաց անճառից։ Հնարիւք անճառիւք։ Գովեստս անճառս։ Անճա՛ռ է ասել։ Անճառ է քան զօրինակ։ Հոգւոյդ անճառի։ Անճառ ես բանից։ Անճառ ի սերովբէից։ Զանճառիցն իմոց իբր զճառելեաց գիտողին։ Որ ինձ անճառն է, քեզ համարեալ է։ Խորութիւնք անճառիցն կնքեցելոց։ Յանդիմանեսցին անճառք։ Սերք սերմանց անճառից. (Նար.։)


Անճառելի, լւոյ, լեաց

cf. Անճառ.

· Calfa

NBHL (1)

Անճառելեաւ իմն եւ անհասանելի օրինակաւ. (Կիւրղ. գանձ.։)


Անմայր

adj.

motherless.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս գոյացեալ յերկրի առանց մօր, զոր օրինակ եղեն Ադամ եւ Եւայ այլեւայլ օրինակաւ.