Definitions containing the research աղ : 10000 results

Անթոշակ

adj.

without pension, wages;
without the last Sacrament.

· Calfa

NBHL (1)

Անմասն ի թոշակէ՝ որ մարմնաւոր կամ որ հոգեւոր. անկերակուր. եւ անհաղորդ. ճամբու պաշար չիտեսած. զահրէսիզ, ազըգսըզ.


Անժամ

adj.

too late;
unseasonable;
unforeseen, unexpected.

· Calfa

NBHL (5)

Անժամ ծաղր. (Վրք. հց. ՟Բ։ եւ Ոսկ. մ. ՟Գ. 8։)

Ոչ ըստ իրաց ինչ կարգի, այլ ըստ նոցա անժամ հակառակութեանն էին իրքն. (Ոսկ. գաղ.։)

Եւ ոչ պաղատանս ընդունի, քանզի անժամ է ժամանակն. (Մանդ.։ եւ Եփր.։)

Ընդդէմ անժամ աղաչողիս՝ մի՛ պատճառեր ըզդրանց փակին. (Յիսուս որդի.։)

Անժամ ելանիցէ ի կենցաղոյս աստի. (Ոսկիփոր.։)


Անժամանակ

adj.

not limited or subject to time, eternal;
unseasonable.

· Calfa

NBHL (1)

Հոտ քաղին անժամանակ իմն նախաբուրական պատահեաց մեզ. (Մագ. ՟Լ՟Դ։)


Անժամանակաբար

adv.

unsonably;
eternally.

· Calfa

NBHL (1)

Անժամանակաբար շաղի. (Իգն.։)


Անժառանգութիւն, ութեան

s.

heirless state, want of succession;
disinherison.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ յաղագս անժառանգութեանն տեսանիցէ զայրն տրտմեալ. (Մխ. դտ.։)


Անժոյժ, ժուժի, ից

adj.

intolerant, impatient;
incontinent, intemperate, immoderate;
violent.

· Calfa

NBHL (1)

Անժոյժ որկորստութիւն, կամ աղտեղութիւնք։ Մի՛ լիցուք որպէս զորդիսն հեղեայ անժոյժք. (Յճխ.։)


Անժուժկալ

adj.

impatient;
incontinent, intemperate.

· Calfa

NBHL (1)

Ի վերայ ժուժկալին եւ անժուժկալին։ Յաղթեալ ժուժկալիւքն, եւ պարտեալ անժուժկալիւքն. (Նիւս. բն.։)


Անժուժկալութիւն, ութեան

s.

impatience;
intolerance;
incontinence, intemperance;
immoderation, violence.

· Calfa

NBHL (2)

Զտղայս հրահանգէ՝ յանօգուտն ոչ զբաղնուլ անժուժկալութեամբ. (Յճխ. ՟Թ։)

Ի կիրակէի զայլ ինչ կերէ՛ք յաղագս անժուժկալութեան ձերոյ։ Եւ թէ ոք անժուժկալութեամբ սխալէ, բեռն ապաշխարութեան ի վերայ դնեմք. (Շ. թղթ.։)


Անժպիտ

adj.

sorrowful, grave, serious (in countenance).

· Calfa

NBHL (2)

ԱՆԺՊԻՏ գրի եւ իբր ռմկ. ԱՆԺՄԻՏ. ἁμειδής. tristis, tetricus. Որ չունի զժպիտ. անծաղր. խոժոռ. տխուր. կիւլմէզ. չէհրէսիզ.

Ցնորք անժպիտք խոժոռադիմացն երեւէին. (Իմ. ՟Ժ՟Է. 4։) Անժմիտ. խոժոռ, կամ անծաղր. (Հին բռ.։)


Անիմաստասէր

adj.

that does not love wisdom, ignorant;
unphilosophical.

· Calfa

NBHL (1)

Անիմաստասէրք՝ հոտոտելիք եւ ճաշակելիք, յաղագս կելոյն միայն եղեալք։ Ծանր է եւ անիմաստասէր իմն հրամանդ. (Փիլ. լին. եւ Փիլ. լիւս.։)


Անիմաստասիրութիւն, ութեան

s.

folly, senselessness, absurdity.

· Calfa

NBHL (1)

Զախորժելի բաղձանս կերակրոցն յանյագութիւն գալ հասանել, եւ յանիմաստասիրութիւն. (Փիլ. լին. ՟Բ. 7։)


Անիմաց

adj.

incomprehensible;
insensible.

· Calfa

NBHL (1)

Բերի ընդ աշխարհական զբաղմանցս խաւար՝ անիմաց ի լուսոյն Աստուծոյ. (Լմբ. ժղ.։)


Անինչ, ընչի, ից

adj. s.

pennyless, poor;
nothingness

· Calfa

NBHL (3)

Ոյր ոչ գոն ինչք՝ գոյք՝ մեծութիւն. չքաւոր. աղքատ. անստացուած. բան չունեցօղ. ֆագըր, ֆուգարէ, եօխսուլ. ἁκτήμων, ἅπορος. inops, pauper.

Եթէ չկարիցես անինչ եւ առանց կարասւոյ լինել, տաջի՛ր աղքատաց յընչիցն զոր ունիցիս. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 20։)

Ո՞ւր է պակասութիւն անընչիդ եւ աղքատիդ. (Մանդ. ՟Դ։)


Անյաջողութիւն, ութեան

s.

unfavourableness, unfortunateness, disadvantage.

· Calfa

NBHL (2)

Եթէ կամիս, եւ ես ստեմ յաղագս նորա անյաջ եւ փցուն. (Խոր. ՟Բ. 7։)

Ցանկասիրութեանն անյաջողութիւն. (Սկեւռ. աղ.։)


Անյարկ

adj.

shelterless, without roof, houseless.

· Calfa

NBHL (1)

Զաղքատս անյարկս տա՛ր ի տուն քո. (Ես. ՟Ծ. 7։)


Անյարմար

adj.

incongruous, unsuitable, unbecoming, not appropriate;
unskilful, insufficient, incapable.

· Calfa

NBHL (2)

Անյարմար է վասն զօրութեան մարմնոյն՝ կերակրոյ բաղձալ, եւ նովիմբ դարձեալ կերակրովքն պատերազմել ընդ մարմնոյ. (Բրս. հց.։)

Յանյարմարն առ նա կարծեցեալ զսաղմոսին բարեբանութիւն։ Ի յասել զանյարմարսն. (Նար. ՟Խ՟Ը. ՟Հ՟Բ։)


Անյարմարագիր

adj.

that writes in an unbecoming manner;
indecently written.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչինչ անյար այսոցիկ ճանաչի. (Անյաղթ բարձր.։)


Անյարմարութիւն, ութեան

s.

incongruity, impropriety;
incapacity, insufficiency.

· Calfa

NBHL (1)

Առ ի լինել անյարմարութեան՝ բաւական է եւ մի աղի (քնարին) փոփոխել. (Սահմ. ՟Գ։)


Անյեղյեղուկ

cf. Անյեղ.

· Calfa

NBHL (1)

Այնմ որ յաւէտաշարժն է՝ զանյեղյեղուկն, իսկ անշարժին զյեղյեղումն գործեաց։ Որ է անշարժ եւ անյեղյեղուկ. (Նիւս. կազմ.։ Անյաղթ պերիարմ.։)


Անյիշատակ

adj.

forgotten;
immemorial.

· Calfa

NBHL (1)

Անյիշատակ լինել յանցանացն. (Պտմ. աղեքս.։)


Անյոյս, յուսից, աց

adj. adv.

hopeless, desperate;
despaired of;
unhoped, unexpected;
desperately;
— առնել, to render hopeless;
— լինել, to despair, to give way to despair, cf. Յուսահատ լինել, cf. Յուսահատեմ, cf. Անյուսանամ.

· Calfa

NBHL (2)

Անյոյս լեալ (առնուլ) յաղագս ամրութեանն. (Լաստ. ՟Ի՟Դ։)

Անյոյս եւ աղէկարծում զօրութեան. (Փիլ. ել. ՟Բ. 24։)


Անյուշ

adj.

forgotten;
— առնել, to bury in oblivion.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ եղեաք բաւական յիշել զբովանդակն ի կարգի, այլ եւ ո՛չ բնաւ գտեալ անյուշք՝ յապաղեալ մոռացաք ինչ. (Փարպ.։)


Անյուսալի, լւոյ, լեաց

adj.

desperate, despaired of;
unhopeful.

· Calfa

NBHL (2)

Ամենեւին անհասանելին անյուսալի է եւ անձեռնարկելի։ Քաղաքաց, ազանց՝ անյուսալի փոփոխմամբք. (Ածաբ. ծն.։)

Պարիսպ մեղաց երիքովին, դըրամբք փակեալ անյուսալին, աղաղակաւ տապալեսցին. (Յիսուս որդի.։)


Անյօդ

adj.

inarticulate;
not joined, simple.

· Calfa

NBHL (1)

Չունօղ զյօդուածս եւ զխաղս անդամոց.


Աննախանձ

adj. adv.

not envious;
liberal, generous;
without envy;
generously, abundantly.

· Calfa

NBHL (2)

ἅφθονος. invidia carens եւ copiosus, largus. Ազատ ի նախանձուէ. անյաչաղ, եւ անաչառ. գըսգանմազ.

Աննախանձաբար հաղորդ առնել, կամ հաղորդեցուցանել, մատակարարել, ցուցանել, վայելել. (Դիոն. երկն. եւ Դիոն. եկեղ.։ Յհ. իմ. եկեղ.։ Վրդն. երգ.։ Սկեւռ. աղ.։)


Աննենգ

adj. adv.

artless, guileless, sincere, upright, ingenuous;
artlessly, ingenuously.

· Calfa

NBHL (1)

Բաղարջ աննենգ է եւ անապական. (Ճ. ՟Թ.։)


Աններելի, լւոյ, լեաց

adj.

unpardonable;
intolerable.

· Calfa

NBHL (1)

Անանց եւ աններելի են ահեղ աղետիցն կսկիծն եւ մորմոքումն. (Եփր. քրզ.։)


Աննիազ

adj.

not indigent;
opulent

· Calfa

NBHL (1)

Առատ եւ աննիազ հոսումն բաշխելով նոցա։ Զաղբիւրեղէնն եւ զաննիազն պատճառ. Զհրոյ զօրութիւնս՝ անշէջս առնէ, եւ զջրոյ հոսանս՝ աննիազս. (Դիոն. երկն. եւե աստուածայ։)


Աննիւթ, ից

adj.

immaterial.

· Calfa

NBHL (3)

Աննիւթ քաղաք, կամ մարտք. (Լմբ. սղ. եւ Լմբ. ստիպ.։)

Ծաղիկք նիւթեղէնք յաննիւթ ծաղիկն յօդեցան. (Շար.։)

Որ խառնի յաղօթելն ընդ բազումսն երգակցութեամբ՝ ոչ կարէ աննիւթ աղօթել. (Կլիմաք.։)


Աննիւթական, ի, աց

cf. Աննիւթ.

· Calfa

NBHL (2)

Աննիւթական աղաւնի. (Շար.։)

Մի՛ յաղագս նիւթականին հոգալոյ՝ յաստուածային առաքինութեանց աննիւթական հոգոց խափանեսցի։ Աննիւթական տանջանօք. (Շ. ընդհ. եւ Շ. ամենայն չար.։)


Աննկար

adj.

without painting, figure or device;
unformed, imperfect, shapeless.

· Calfa

NBHL (1)

Սաղմն աննկար. (Ել. ՟Ի՟Ա. 22։)


Աննման, ից

adj.

unlike, dissimilar, different;
not uniform;
incomparable.

· Calfa

NBHL (2)

Գեղեցկաշէն տաճար բանին՝ աննման. (Տաղ.։)

Աննմանիցն յանդիմանին աղանդք։ Արդ ո՞ւր են ինձ աննմանիցն աղանդք. (Նիւս. կազմ.։)


Աննմանելի, լւոյ, լեաց

adj.

inimitable.

· Calfa

NBHL (1)

Քաղաք աննմանելի. (Պտմ. աղեքս.։)


Աննշան, ից

adj.

without mark, without sign, without character;
ignoble, unknown, obscure;
— վարել կեանս, to leave retired.

· Calfa

NBHL (2)

Ոչ աննշան քաղաքի քաղաքացի։ Մի՛ թողցեն աննշան զօրն զայն. (Գծ. ՟Ի՟Ա. 39։ ՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Ե. 36։)

Աննշան եւ աղքատ ոք. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 17։)


Աննշոյլ

adj.

without lustre, dull, gloomy, dark.

· Calfa

NBHL (2)

Անմասն ի նշուլից լուսոյ. անլոյս. աղջամղջին. cf. ԱՆԲԱՑ.

Գիշեր նսեմ եւ աղջամղջին, աննշոյլ ամենեւին. (Մաշկ.։)


Աննուէր, ուիրաց

adj.

without offering;
implacable, inexorable, cruel.

· Calfa

NBHL (3)

Չունօղ ուստեք զնուէրս. զընծայս. կարօտ եւ աղքատ մնացեալ.

Անողոքելի ի ձեռն նուիրաց կամ աղաչանաց. անհամբոյր. անաղք. անամոք. անգութ. անհաշտ. ἅσπονδος. implacabilis.

Աննուէր եւ առանց խաղաղութեան (գործս) ի նուէր եւ առանց խաղաղութեանն գործեցին. (Փիլ. տեսական.։)


Անշահ, ից

adj.

unprofitable, useless, vain.

· Calfa

NBHL (3)

Սնափառի պահք անվարձ, եւ աղօթք անշահ. (Կլիմաք.։)

Տարակուսելոց եւ անշահից ի քահանայից՝ յաղագս կերակրոց ոչ անքատս լինել. (Փիլ. քհ.։)

Յայնմ եւս անշահ մնացեալ՝ յաղօթս ապաւինի. (Խոր. ՟Գ. 53։)


Անշարադիր

adj.

uncompounded, simple.

· Calfa

NBHL (2)

Ստեղծ նա զիմանալիսն պարզս եւ անշարադիրս բնութեամբ. (Վահր. ի ծաղկ.։)

ἁσύνθετος. compositus. Ոչ շարադրեալ ի մասանց. ոչ բաղադրեալ կամ բաղկացեալ. պարզ.


Անշարժ, ից

adj.

immovable, fixed, stable, firm;
not commutable;
real, not personal.

· Calfa

NBHL (2)

Անշարժ խորհուրդ, կամ օրէնք, գիտութիւն, բարութիւնք, խաղաղութիւն, յոյս, հաւատ. եւ այլն. (՟Գ. Մակ. ՟Է. 6։ Պիտ.։ Փիլ.։ Ագաթ.։ Ոսկ. հռ.։ Վեցօր. եւ այլն։)

Անշարժ գոլ սիրոյ անցաւորիս. (Սկեւռ. աղ.։)


Անշէջ

adj.

inextinguishable.

· Calfa

NBHL (1)

Հրովն անշիջաւ. (Անյաղթ. եւ Շ. բարձր.։)


Անշնորհ, աց

adj.

ill-favoured, disfigured, deformed;
ungracious, ungraceful, unpleasant;
unfortunate, unlucky;
ungrateful, unthankful.

· Calfa

NBHL (2)

Զի մի՛ կարծիցեն, թէ երկայն աղօթելն անշնորհ ինչ իցէ. (Իգն.։)

Զայնպիսի քաղցր տեսութիւն թողուլ, յանշնորհն եւ ի ժլատն ընթանալ (բռնաւորի) ծառայութիւն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 7։)


Անշնչական, ի, աց

adj.

breathless, dead;
inanimate, senseless.

· Calfa

NBHL (2)

Որոշեմք զնա յոչ կենդանւոյն. այսինքն յանշնչականէն. (Անյաղթ պորփ.։)

Ի բնական եւ յանշնչական խաղացից. (Եզնիկ.։)


Անշնչանամ, ացայ

vn.

to expire, to die;
to commit suicide by suffocation.

· Calfa

NBHL (1)

ἁψυχέω. exanimor. Պակասիլ ի շնչոյ. նուաղիլ. նուդգու դութուլմագ. եւ Հանել զոգի. մեռանիլ. ճանընը թէսլիմ էթմէք.


Անշշուկ

adj.

dumb with amazement, astonished, surprised;
— լինել, to be astonished, to wonder;
— լռութիւն, utter or profound silence.

· Calfa

NBHL (1)

Ուր չիցէ շշուկ կամ ձայն ամբոխի. անխռով. խաղաղական.


Անշուք

adj.

inglorious, unhonoured, ignoble, vile;
ill-favoured, deformed;
— վարել կենցաղ, to live retired.

· Calfa


Անշրջելի, լւոյ, լեաց

adj.

unchangeable;
that cannot be overturned.

· Calfa

NBHL (2)

Անխաղաց. անփոփոխ. անյեղլի. հաստատուն. տէօնմէզ. թէպտիլ օլմազ.

Հանգուցանէ յետ եօթնշրջական (կամ եօթն շրջագայ) կենցաղոյս յանշրջելին եւ ի հաստատունն. (Ճ. ՟Թ.։)


Անշփոթ, ից

adj. adv. without confusion;
unperplexed, not embarrassed;
tranquil.

· Calfa

NBHL (2)

Աստուած ոչ անշփոթ աղօթս ի հնազանդելոցն պահանջէ պահանջէ. հրեշտակք միայն են անկողոպտելիք. (Կլիմաք.։)

Եւս եւ Անապական. անշաղախ. անփորձ յառնէ. (գուցէ իբր անշփելի. անհպելի). եւ կամ Չունօղ ամօթալի ինչ.


Անշքացուցանեմ, ուցի

va.

to disfigure, to deform, to spoil.

· Calfa

NBHL (1)

Զչքնաղ գեղեցկութիւն պատկերին իւրոյ անշքացուցեալ յաչս տեսողացն. (Ճ. ՟Ա.։)


Անշքութիւն, ութեան

s.

awkwardness, deformity, ugliness.

· Calfa

NBHL (1)

Զձաղանացն եւ զթքոյն, զանարգանացն, եւ զանշքութեանն. (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Բ։)


Անողորմ, ից

adj. adv.

unpitying, imcompassionate, inhuman, barbarous, cruel, brutal. cf. Անողորմաբար.

· Calfa

NBHL (1)

Զմիտս իւրեանց անողորմ ունելով առ աղքատս. (Լաստ. ՟Ժ՟Ը։)