Definitions containing the research լեալ : 1466 Results

Գազանագոյն

adj.

ferocious, savage.

· Calfa

NBHL (1)

θηριωδέστερος, ἁγριώτερος effraenatior, agrestior Առաւելեալ ի գազանութեան. առաւել ամեհի. կատաղի. վայրենագոյն. դժնդակագոյն. եւ Սաստկագոյն. եավուզ, հիտտէթլի, վահշի.


Գազանակուր

adj.

devoured or torn by a wild beast.

· Calfa

NBHL (1)

θηριόβρωτος, θηριόβορος a feris comestus, devoratus, direptus Կուր՝ այսինքն կերակուր եղեալ գազանի. յափշտակեալ եւ կլեալ կամ գիշատեալ ի գազանաց. գազանակեր. գազանաբեկ.


Գազանամարտ

adj. s. that fights with wild beasts;
combat and place to combat with wild beasts;
— ի լնել, to combat with wild beasts.

· Calfa

NBHL (1)

Ի գազանամարտի լեալ էի յեփեսոս. (՟Ա. Կոր. ՟Ժ՟Է. 32։)


Դժուարակիր, կրաց

adj.

burdensome, onerous, heavy;
difficult, painful, vexatious.

· Calfa

NBHL (1)

Զմարմինն դժուարակիր եւ հզօրագոյն ընկալեալ։ Կողիցն դիրք ընդգրկէ զմէջն, եւ դժուարակիր գործէ. այսինքն անվնասելի. (Նիւս. կազմ. ՟Լ՟Բ։)


Դժուարընկալ

adj.

that has trouble in conceiving or understanding;
difficult to understand, ohscure.

· Calfa

NBHL (1)

δυσπαράδεκτος, δυσκάθεκτος molestus Որ դժուարաւ ընկալեալ կամ ընդունելի լինի, եւ պահի. անհաճոյ. դժկամակելի. ծանրատաղտուկ.


Դիաթաղ, աց

s.

grave-digger.

· Calfa

NBHL (1)

Աւազակապետ լեալ էր յառաջ, եւ դիաթաղ հեթանոսաց. (Վրք. հց. ՟Ի։)


Դիաթաւալ

adj.

dead, killed, stretched on the ground;
— կացուցանել, — յերկիր կործանել, to overturn, to throw down dead bodies, to strike stiff to the ground.

· Calfa

NBHL (1)

ԴԻԱԹԱՒԱԼ կամ ԴԻԹԱՒԱԼ. Իբրու դի թաւալեալ, տապալեալ, տապաստ արկեալ ի դաշտի. վարի ընդ բայի, որպէս Տապաստ արկանել կամ անկանիլ. καταστρωννύω, -νυμι humi sterno, consterno, -or, πίπτω cado գետինը փռել, փռուիլ.


Դիզանամ, ացայ

vn.

to gather;
to rise;
— հերաց, to bristle up, to stand.

· Calfa

NBHL (1)

Ճենճերն ի տապակէ անտի ելեալ դիզացեալ ծառանայր. (՟Բ. Մակ. ՟Է. 5։)


Դիմագրաւեմ, եցի

vn.

cf. Դիմագրաւ լինիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Զամենայն զարդելեալսն անխէթ եւ անկասկած դիմագրաւեալ գործեն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 17։)


Դիմագրաւիմ, եցայ

vn.

cf. Դիմագրաւ լինիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Զամենայն զարդելեալսն անխէթ եւ անկասկած դիմագրաւեալ գործեն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 17։)


Դիմակ, աց

s.

facet;
face, visage, presence;
sort, manner, fashion;
mask;
—ս արկանել, to mask, to put a mask on the face;
բառնալ զ—, to unmask;
— —, several, in several ways or manners.

· Calfa

NBHL (1)

Մերովք իսկ դիմակօք ընկալեալ. այսինքն աչօք. (Կոչ.։)


Դիմահար

adj.

opaque;
cf. Ընդդիմահար.

· Calfa

NBHL (1)

Ի դիմահարէ անբաւութեանն արգելեալ՝ ոչ կարաց անցանել, եւ անսկիզբն անուանեաց. (Լծ. ածաբ.։)


Դիմումն, ման

s.

cf. Դիմեցումն.

· Calfa

NBHL (1)

Զդիմմունսն էր արգելեալ (ամբոխին)։ Անիրաւագոյնս առնէր զհակառակսն նորա դիմմունսն. (Սոկր. ՟Ա. 24։ ՟Բ. 13։)


Դիպիմ, եցայ, այ

vn.

to happen, to arrive by chance;
to match, to suit.

· Calfa

NBHL (1)

Որ դիպի ի գլուխ ելեալ յերկրորդ ամին դարեհի։ Պինդարոս ընդ այն ժամանակս դիպէր։ Եւ այն այնպէս նոցա դիպէր ի կանանց գերեաց. (Եւս. քր.։)


Դիւամոլ

adj.

devoted to the worship of the devil.

· Calfa

NBHL (1)

Մոլեալ կամ մոլեգնեալ ի դիւաց. եւ Դիցամոլ. կռամոլ.


Դիւապաշտութիւն, ութեան

s.

idolatry.

· Calfa

NBHL (1)

Ելեալ զեղոյր մոլորութիւն դիւապաշտութեանն. (Եզնիկ.։)


Դիւրակործան

adj.

decayed, ruinous, that falls easily.

· Calfa

NBHL (1)

Գիտելով տեառն դիւրակործան զմեզ մտօք լեալս. (Տօնակ.։)


Դիւրամուտ

adj.

that enters easily, insinuating;
— լինել, to enter easily.

· Calfa

NBHL (1)

Դիւրամուտ ի հայս լեալ արշակ մեծ։ Դիւրամուտ յաշխարհն եղեւ շապուհ. (Խոր. ՟Ա. 30։ ՟Գ. 55։)


Դիւցամոլ

cf. Դիցամոլ.

· Calfa

NBHL (1)

Մոլեալ ի դիս. կռամոլ.


Դիք, դից

s. pl. divinity, false god;
idol;
կարգել ընդ դիս, to deify, to place in the number of gods;
գաշտային —, the rural gods.

· Calfa

NBHL (1)

Դիցն այնմիկ հատանել զիւր գլուխ։ Դից իրիք մտեալ կալեալ զմիտսն (նաբուգոդոնոսորայ). (Եւս. քր. ՟Ա։)


Զակատիմ, եցայ

vn.

to be extremely fond, to become excessively affectionate, to love with too much passion, to bend ones whole soul to;
to get furious;
— ի խաղս, ի զբօսանս, to give one's self up to gambling, to pernicious amusement;
— զհետ գեղարուեստից, to be devotedly fond of the fine arts.

· Calfa

NBHL (1)

Յայսոսիկ մոլեալ եւ զակատեալ. (Խոր. առ արծր.։)


Զանազան, ից

adj.

diverse, different, various, distinct.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ յն. ոճոյ. διαφέρων exquisitus, eximius Լաւութեամբ տարբեր եւ առաւելեալ. աննման.


Զանց

s.

passage, transition;
— առնել, to pass, to omit, to skip, to leave, to neglect, to fail;
— լինել, to be wanting, to fail;
— առնուլ, to flee, to run away.

· Calfa

NBHL (1)

Ի ձեռն փողոյն ելեալ ձայնն՝ աճառապատ արտուղութեանն զանցիւք. (Նիւս. կազմ.։)


Զանցուցանեմ, ուցի

va.

to pass, to surpass;
to go beyond;
to cause to fail or be wanting, to make to sin;
անցուցանել —, to excel, to exceed.

· Calfa

NBHL (1)

Աստուծոյ ծառայել՝ եւ զմեծ թագաւորութեամբն զանցուցանէ։ Քան զամենայն որ միանգամ աստուածասէրք են, առաւելեալ զանցուցանէ։ Առաւել զանցուցանելով եւ զանընտանեացն վայրենագունօքն. (Փիլ.։)


Զառանցեմ, եցի, ցի

vn.

to go astray;
to dote, to rave, to muse.

· Calfa

NBHL (1)

Ի կատարած. Զառանցելոց ժամանակաց։ Վասն զառանցելոց։ Ի վերայ զառանցելոց. յն. այլայլելի կամ այլայլեալ. եբր. շօշան. իբր շուշան, կամ վեցաղի նուագարան. (Սղ. ՟Խ՟Դ. ՟Ծ՟Թ. ՟Կ՟Ը. ՟Հ՟Թ։ Տե՛ս զմեկնիչն։)


Զարդարկոտ

cf. Զարդասէր.

· Calfa

NBHL (1)

καλλοπιστής ornatus vel cultus nimium studiosus Զարդասէր. մոլեալ ի պաճուճանս. պճնասէր.


Զարդափայլ

adj.

splendid, magnificent, rich.

· Calfa

NBHL (1)

Զարդուք փայլեալ. կամ Փայլմամբ զարդուց.


Զարդափայլեմ, եցի

va.

to adorn pompously;
to be richly embellished, to be splendid.

· Calfa

NBHL (2)

Զանջատեալն ի փառաց զադամ զարդափայլեալ պճնեսցէ. (Ճ. ՟Գ.։)

Զարդափայլեալ պսակեաց զքեզ Քրիստոս։ Որ ի սկզբան զարդափայլեալ յօրինեաց զաշխարհս։ Արփիահրաշ քան զարեգակն զարդափայլեցաւ։ Ծաղկօք զուարճացեալք զարդափայլէին գագաթունք ծառոցն։ Դաշտք համօրէն զարդափայլեալ պայծառանան. (Զքր. կթ.։)


Զարդափայլիմ

vn.

cf. Զարդափայլեմ.

· Calfa

NBHL (2)

Զանջատեալն ի փառաց զադամ զարդափայլեալ պճնեսցէ. (Ճ. ՟Գ.։)

Զարդափայլեալ պսակեաց զքեզ Քրիստոս։ Որ ի սկզբան զարդափայլեալ յօրինեաց զաշխարհս։ Արփիահրաշ քան զարեգակն զարդափայլեցաւ։ Ծաղկօք զուարճացեալք զարդափայլէին գագաթունք ծառոցն։ Դաշտք համօրէն զարդափայլեալ պայծառանան. (Զքր. կթ.։)


Զարմանազան

adj.

several admirable ways, very admirable, wonderful, surprising, excellent.

· Calfa

NBHL (1)

Զարմանազան եւ հրաշադիտակ լուսով ի յարեւելից փայլեալ. (Կիւրղ. խչ.։)


Զարտուղի

adj.

misled, led astray;
anomalous, heteroclitical;
— անկանիմ գնամ, cf. Զարտուղիմ;
— հանեմ, cf. Զարտուղեցուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Անպատշաճականս գնացի զարտուղի սխալեալ դժնդակապէս. (Նար. ՟Ի։)


Գել, գելք

s. adj.

cf. Գելարան;
tight, stiff;
intwined, twisted.

· Calfa

NBHL (1)

ԳԵԼ 2 ա. արմատ Գելում բային, որպէս Գելեալ. ոլորեալ. կոր, կամ պիրկ.


Գելանիմ, ելայ

vn.

to twist, to wring, to writhe;
to distress, to break one's heart;
to grow tender, to be moved, to pity.

· Calfa

NBHL (1)

ԳԵԼԱՆԻԼ կամ ԳԵԼԱՐԱՆԻԼ. Գելեալ լինել գելոցօք. գելարանօք պրկիլ, տանջիլ.


Գելում, ելի, ելայ

va.

to tighten. fo press, to close;
to wring, to distress.

· Calfa

NBHL (1)

Յաջ կողմն զպարանոցն գելեալ թիւրէր. (Փիլ. լիւս.։)


Գեղաղէշ

adj.

pretty, genteel, charming.

· Calfa

NBHL (1)

Աչս գեղաղէշս, այտս փայլեալս. (Ոսկ. մրգր. ՟Բ։)


Գեղաստանեայք

s. pl. villages, fields.

· Calfa

NBHL (1)

Կոխեցին քանդեցին զգեղեցիկ ստացուածս այգեստանեացն եւ գեղաստանեացն։ Հրամայեցին (տալ) նմա գեօղաստեայս բնաբար ծառայութեան, եւ գետ ձկնորսաց։ Որ միանգամ առաջին թագաւորացն աղուանից գեօղաստայք եւ սահմանք լեալ էին. (Կաղանկտ.։)


Գեղեցկաստեղն

adj.

furnished with good branches or shoots.

· Calfa

NBHL (1)

Ի շառաւիղէ ելեալ, ի գեղեցկաստեղն ոստոց ընձիւղեալ. (Նար. մծբ.։)


Գեղեցկափայլ

cf. Գեղափայլ.

· Calfa

NBHL (1)

Գեղեցիկ փայլեալ. պայծառափայլ.


Գետածին

adj.

engendered or produced in a river.

· Calfa

NBHL (1)

Ի գետոյ ծնեալ, ելեալ, առեալ.


Գետնաթաւալ

adj.

that rolls on the ground.

· Calfa

NBHL (1)

Թաւալեալ կամ թաւալելով ընդ երկիր.


Գետնաքարշ

adj.

that crawls on the ground, creeping;
mundane;
vile, low;
— տանել, to drag on the ground;
— լինել, cf. Գետնաքարշիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Անհաւատն, որ միշտ գետնաքարշ լեալ՝ ընդ օձին յարմարի։ Անհաւատարմութեամբն միշտ գետնաքարշեալք. (Ճ. ՟Գ.։)


Գետնաքարշիմ, եցայ

vn.

to crawl on the ground.

· Calfa

NBHL (1)

Անհաւատն, որ միշտ գետնաքարշ լեալ՝ ընդ օձին յարմարի։ Անհաւատարմութեամբն միշտ գետնաքարշեալք. (Ճ. ՟Գ.։)


Երկու, կուց, կոքումբք, երկուք

adj. adv.

two;
pair;
second;
besides, moreover.

· Calfa

NBHL (1)

Կենդանին ոչ կենդաննւոյն երկո՛ւք առաջացեալ եւ առաւելեալ է, երեւութիւ եւ յարձակմամբ. (Փիլ. այլաբ.։)


Երկուանամ, ացայ

vn.

cf. Յերկուանամ.

· Calfa

NBHL (1)

Երկուացեալ ի մարմնոյ». այսինքն ելեալ. (Ճ. ՟Գ.։)


Երկրպագու, աց

adj. s. worshipper.

· Calfa

NBHL (2)

Երկրպագուքն են առաւելեալք քան զանբան տարերսն. (Եղիշ. ՟Ե։)

Ինքն անձին իւրում երկրպագու եւ պաշտօնատար լեալ։ Նորայումն լծակցին երկրպագուաց. (Յհ. իմ. պաւլ.։)


Երկցեղ

cf. Երկպառակ.

· Calfa

NBHL (1)

Իբր Երկու ցեղ եղեալ, կամ յերկուս ցելեալ. երկպառակ. անմիաբան.


Երփնափայլ

adj.

having a shining colour.

· Calfa

NBHL (1)

Գեղափայլ. պայծառափայլ. կամ Ի գոյն արեան եւ ջրոյ փայլեալ.


Գահող, ոց

s. adj. hunter's net.

· Calfa

NBHL (1)

Երագազիւքն եւ գահողովքն ելեալ ի յորս. (Փարպ.։)


Գաղտաբար

cf. Գաղտ.

· Calfa

NBHL (2)

Գողք գաղտաբար ելեալք. (Սոկր.։)

Ելեալ գիշերի գաղտաբար։ Գաղտաբար յինքն գրաւեալ։ Գաղտաբար իմն զարեւմտեայ կողմամբ լերինն պարառոցեալ. (Յհ. կթ.։)


Գամ, մոյ, մու

s. adv.

means, resources, remedy;
hold, crack, opening;
time, retaking;
ոչ կարել —ս գտանել, not to know where to put the hands or feet, to be without remedely;
—ս եւ հնարս գտանել, to find the way to do a thing;
ոչ կարացին — եւ մուտ գտանել, they could not do more;
— մի, once;
—ու, —ու, many times, successively, always;
— քան զ—, little at a time, more and more.

· Calfa

NBHL (1)

Գամու միոջ լեալ այն գործ. այսինքն մի անգամ, յայլում նուագի. (Բուզ. Ե. 3։ մ.)