Definitions containing the research բարձ : 2429 results

Անզրաւական, ի, աց

cf. Անզրաւ.

· Calfa

NBHL (1)

Զանզրաւականացն ցուցանելով կեանս. (Շ. բարձր.։)


Անզօր, աց

adj.

without power, weak, impotent, feeble;
unmanly, fainthearted;
inefficacious, insufficient;
invalid.

· Calfa

NBHL (1)

Անզօր ի դալարութենէ. իբր անդալար. (Շ. բարձր.։)


Անընտրողաբար

adv.

cf. Անընտրաբար.

· Calfa

NBHL (1)

Առ ի շիջանել անընտրողաբար յանձեռնհասն բարձրութենէ. (Նար. ՟Կ՟Զ։)


Անթառամ

adj. s.

unfading;
incorruptible;
amaranth.

· Calfa

NBHL (1)

Զանթառամն եւ զերկնայինն ծաղկեցար ծաղիկ. (Անյաղթ բարձր.։)


Անթափ

adj.

unspilt;
raw, unprepared.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ ոչ ի բաց թափեալ, կամ բարձեալ. եւ անմոռաց.


Անժամանակաբար

adv.

unsonably;
eternally.

· Calfa

NBHL (1)

Որդի եւ Հոգի ի պատճառէ անժամանակաբար։ Ծնեալն ի Հօրէ անմարմնապէս եւ անժամանակաբար. (Շ. թղթ. եւ Շ. բարձր.։)


Անժառանգ

adj.

heirless.

· Calfa

NBHL (1)

Տէրն մեր արեամբն իւրով գրեաց զհրէայսն անժառանգս. (Շ. բարձր.։)


Անյարմարագիր

adj.

that writes in an unbecoming manner;
indecently written.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչինչ անյար այսոցիկ ճանաչի. (Անյաղթ բարձր.։)


Անյաւ

adj.

infinite, interminable.

· Calfa

NBHL (1)

Անյաւ քննութիւնք, կամ զօրութիւն, կամ բարերարութիւն, կամ բարձրութիւն. (Վեցօր. ՟Ա. ՟Բ. ՟Դ։ Ճ. ՟Ա.։) (Անան. եկեղ։)


Անյիշատակ

adj.

forgotten;
immemorial.

· Calfa

NBHL (1)

Անյիշատակ զբարձումն ի տեղեացն կրիցեն. (Պիտ.։)


Անյոյզ

adj.

inscrutable.

· Calfa

NBHL (1)

Զանյոյզ զանքնին ... զիա՞րդ քննել կարիցեմք, եւ գիտել զբարձրելոյն. (Ագաթ.։)


Անշաղախ

adj.

free from dirt, clean;
not contaminated, pure, clear.

· Calfa

NBHL (1)

Անշաղախ ըստ նմանութեան արուսեկին բարձրութեան։ Անշաղախ մաքրոցն։ Անշաղախ մարմնով. (Նար. ձ. ՟Ձ՟Ա. ՟Ղ՟Ա։)


Անշարժ, ից

adj.

immovable, fixed, stable, firm;
not commutable;
real, not personal.

· Calfa

NBHL (1)

Առ արդարեւ բարձրեալն բոլորիւք զօրութեամբք անշարժաբար բարւոք կայիւք հաստատեալ. (Դիոն. երկն. ՟Է։)


Անշարժաբար

adv.

immovably, firmly.

· Calfa

NBHL (1)

Առ արդարեւ բարձրեալն բոլորիւք զօրութեամբք անշարժաբար բարւոք կայիւք հաստատեալ. (Դիոն. երկն. ՟Է։)


Անշարժութիւն, ութեան

s.

immobility, immovableness, stability, firmness.

· Calfa


Անշէջ

adj.

inextinguishable.

· Calfa

NBHL (1)

Հրովն անշիջաւ. (Անյաղթ. եւ Շ. բարձր.։)


Անշքութիւն, ութեան

s.

awkwardness, deformity, ugliness.

· Calfa

NBHL (1)

Էած յահաւորութենէ յանշքութիւն. (Շ. բարձր.։)


Անորակ

adj.

without quality or accident.

· Calfa

NBHL (2)

Անուանակիր եղեալ անորակին. (Անյաղթ բարձր.։)

Անորակ է աստուած, զի ոչ գոյն երեւի, եւ ոչ ձեւ. (Շ. բարձր.։)


Անուանակիր

adj.

that bears the name of another.

· Calfa

NBHL (2)

Յեսու անուանակիր եղեալ յիսուսի։ (Մանուէլի կայեսր) թագաւորին երկնաւորի յերկրի անուանակրի. (Շ. բարձր. եւ Շ. թղթ.։)

(Լուսինն) անուանակիր եղեալ անորակին ըստ իմացագունին պատուով զհուր եւ զլոյս (յերեւիլն արիւնագոյն). (Անյաղթ բարձր.։)


Անչարչարութիւն, ութեան

s.

impassibility.

· Calfa


Անչափ, ից

adj. adv.

immense, infinite;
extreme, excessive, enormous, immoderate, superfluous, superabundant;
intemperate, disordinate;
dreadful, violent, grievous;
յանչափս, cf. Յանչափս.

· Calfa

NBHL (1)

Մեծ է, եւ գոյ բաւ, բարձր, եւ անչափ. (Բար. ՟Գ. 25։) (ուր զտանէն աստուծոյ է բան. իսկ զաստուծոյ գերագոյն մտօք առցես)։


Անպահպանաբար

adv.

negligently, without observation.

· Calfa

NBHL (1)

Զականջսն անպահպան վասն բազմախոյզ իրաց աւելագործութեան բարձեալ թողեալ. (Փիլ. իմաստն.։)


Անպատկառ, ից

adj. adv.

impudent, disrespectful, irreverent, immodest, shameless;
impudently, without shame, irreverently, disrespectfully.

· Calfa

NBHL (1)

Մեղայ անպատկառս՝ քո բարձրութեան։ Կերպ անպատկառ. (Նար. ՟Ի՟Է. ՟Ծ՟Զ։)


Անպատմելի, լւոյ, լեաց

cf. Անպատում.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ մատամբ տառ ձեւացեալ աստուծոյ, այլ ե՛ւս անպատմելի, արեամբ որդւոյն աստուծոյ. (Անյաղթ բարձր.։)


Անպատուութիւն, ութեան

s.

irreverence;
dishonour.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ կուսութեան զծնունդն, եւ ընդ անպատուութեան՝ եւ որ քան զամենայն պատիւս բարձրագոյն։ Դարձուցեր զերեսս քո, եւ անպատուութեամբ լցաք. (Ածաբ. յայտն. եւ Ածաբ. կարկտ.։)


Անպարագիծ

cf. Անպարոյր.

· Calfa

NBHL (2)

Անպարագիծն աստուած բանիւ ձեւացեալ. (Անյաղթ բարձր.։)

Բաւանդակեցաւ ի մարմնի անպարագիծն աստուած. (Շ. բարձր.։)


Անպարապանամ, ացայ

vn.

to be busy, to be occupied.

· Calfa

NBHL (1)

Լի եւ պատարուն վերելեաւն՝ յաւիտեան անպարապասցի. (Անյաղթ բարձր.։)


Անպարոյր

adj.

uncircumscribed;
unbounded, immense;
incomprehensible.

· Calfa

NBHL (1)

Սկիզբն եղելոցս՝ անպարոյր, եւ առանց ծայրից ըմբռնման. (Շ. բարձր.։)


Անպտղութիւն, ութեան

s.

cf. Անպտղաբերութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Սերմանեալ որոմունքն ի չարէն կորնչին անպտղութեամբ։ Ուլքն (օրինակք են) մեղաւորացն վասն անպտղութեան, եւ խեռական բարուցն. (Շ. հրեշտ. եւ Շ. բարձր.։)


Անջախջախ

adj.

that cannot break;
unbroken.

· Calfa

NBHL (1)

Ծղօտ մի եղեգան անջաղջախ պահեցար. (Անյաղթ բարձր.։)


Անջինջ

adj.

indelible;
slovenly.

· Calfa

NBHL (1)

Անջինջ գրեցաւ կտակ. (Անյաղթ բարձր.։)


Անջնջելի, լւոյ, լեաց

cf. Անջինջ.

· Calfa

NBHL (1)

Անջնջելի կտակ. (Շ. բարձր.։)


Անջրդի, ջրդւոյ

cf. Անջուր.

· Calfa

NBHL (1)

Յանջրդի պաշտպանեաց զնա։ Բարկացուցին զբարձրեալն յանջրդի։ Որոց գնան յանջրդւոց։ Գնացին գետք ընդ անջրդիս. եւ այլն։


Անսահմանելի, լւոյ

cf. Անսահման.

· Calfa

NBHL (1)

Անսահմանելի բարձրութիւն, կամ տեսիլ։ Իմաստութեամբ անսահմանելեաւ։ Զանսահմանելիդ միշտ թախանձեսցէ։ Բերումն պարանոցի անսահմանելւոյն. (Նար.։)


Անսուրբ

adj.

impure, unclean;
unholy, profane.

· Calfa

NBHL (1)

Զանսուրբ փայտն զպատճառս մեղաց. (Անյաղթ բարձր.։)


Անհամ, ից

adj.

insipid, unsavoury;
nauseous, disgustful.

· Calfa

NBHL (1)

Զանհամ սովորութիւնն եբարձ. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Ը։)


Անհամեմատ

adj.

disproportionate;
incomparable, unparalleled, matchless.

· Calfa

NBHL (1)

Զանհամեմատն բարձրութիւն. (Ագաթ.։)


Անհաս, ից

adj.

imperceptible, incomprehensible, inconceivable;
unripe.

· Calfa

NBHL (1)

Անհասն ի բարձրութեան. (Շար.։)


Անհասական, ի, աց

cf. Անհաս.

· Calfa

NBHL (1)

Տեսանել անհասական հրաշակերտս։ Անհասական պայմանաւ։ Զբարձրագոյնսն եւ զանհասականսն որոտաց. (Ագաթ.։)


Անհասանելի, լւոյ, լեաց

cf. Անհաս.

· Calfa

NBHL (2)

Զանհասանելին ինքեան յափշտակելով զբարձրութիւնն. (Յհ. իմ. եկեղ.։)

Ի բարձրագունից յանդուգն եւ անհասանելի խուզմանցն. (Դիոն.։)


Անհասութիւն, ութեան

s.

incomprehensibility;
unripeness.

· Calfa

NBHL (1)

Որքան ի տեսութիւնն Աստուծոյ ոք վերանայ, այնքան եւ եւս յանհասութիւնն բարձրանայ. (Լմբ. սղ.։)


Անհատ, ից

adj. s.

undivided, indivisible, inseparable;
incessant, continual;
individual, one, atom.

· Calfa

NBHL (1)

Զանհատն վերառաքեն ի բարձունս զփառաբանութիւն. (Անան. եկեղ։)


Անհետազօտելի, լւոյ, լեաց

cf. Անհետազօտ.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ըստ անհետազօտելի վիճակի եղեւ սմա ի բարձունս ընթացքն. (Նիւս. երգ.։)


Անհնարին

adj. adv. impossible;
extremely difficult;
insupportable, intolerable;
extreme, violent, excessive, enormous, horrible, terrible.

· Calfa

NBHL (1)

Վիրապ՝ որ անհնարին էր խորութեամբ։ Յանհնարին ի խոր վիրապն։ Աշտարակ իմն բարձր անհնարին։ Անհնարին շատութիւնք. (Ագաթ.։)


Անհոգանամ, ացայ

vn.

to be neglectful, inattentive, indifferent.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ կատարեաց զամենայնն, յայնժամ անհոգացեալ ի գործոց իւրոց ել ի բարձրութիւն խաչին. (Լաստ. ընթերց.։)


Անհպելի, լւոյ, լեաց

cf. Անհուպ.

· Calfa

NBHL (1)

Ի վերայ բարձր բազմականի, եւ յանհպելեաց վերարկուաց։ Փորձէր զսուրբ զանձն (զհոգի Յուլիանեայ), եւ զանհպելի մարմինն. (Ածաբ. աղք. եւ Ածաբ. կիպր.։)


Անձաւ, աց

s.

cavern, den, cave.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ բարձրութիւնք լերանց, ոչ անձաւք քարանց. (Նար. ՟Խ։)


Անձեռնարկելի, լւոյ, լեաց

adj.

that cannot be taken in hand, extremely difficult;
untractable.

· Calfa

NBHL (2)

Վերամբարձութիւն անձեռնարկելի։ Ոչ երբէք ելանէ ըստ բան քո իր անձեռնարկելի. (Նար. ՟Հ՟Ե. ՟Հ՟Զ։)

Մերով բնութեամբ անձեռնարկելի էր հպել ի նորայն բարձրութիւն. (Շ. մտթ.։)


Անձեռնհաս

adj.

that cannot reach or accomplish, incapable, unskilful.

· Calfa

NBHL (1)

Յանձեռնհասն բարձրութենէ. (Նար. ՟Կ՟Զ։)


Անձն, ձին, ձամբ, ձանց

s.

person;
hypostasis, personality;
creature, being;
soul;
mind;
heart;
myself, thyself, himself;
անձամբ, personally;
անձամբ անձին, by one's self, personally;
զանձամբ դառնալ, to turn back;
զանձամբ արկանել, to put on, յանձին բերել, to imitate;
յանձին ունել, to accept, to approve;
չառնուլ յ—, to refuse, to deny;
սիրէ նա զ— իւր, he loves himself;
վասն անձին եւեթ տամ պատասխանի, I only answer for myself;
երգնում յ— իմ, թէ այդ այդպէս է, on my soul, it is so;
զգաստանալ յանձին, to revive, to recover one's senses;
փոյթ ունի նա վասն անձին, he takes care of himself;
անձին առնել, to commit suicide;
եռն յանձին հարկանել, to boast of, to flatter one's self, to prick one's self;
յ— առնել, to recommend, to confide;
յ— լինել, to commend one's self, to have confidence in, to confide in, to be committed.

· Calfa

NBHL (4)

Սանդուխս ըստ անձին բարձեալ. (ՃՃ.։)

Անձն երրորդական, բնութիւն միական, անհատ յաւիտեան։ Անձինք յատկային՝ ի մի գումարին, եւ զանազանին։ Անձն Հօր անծին, բազուկ բարձր Որդին, մատն յայտնեալ Հոգին. Հայր արմատ ծառին, ոստ նմին Որդին, պտուղ Սուրբ Հոգին, միակ յերեքին, Երրեակ միակին։ Լոյս ի լուսոյ՝ Անձն դիմաւոր, Որդի եղեր Կուսին կամաւոր. (Գանձ.։)

Առշարժումն անձին, առ փոփոխումն գարշապարի։ Կառավարի անձին, բարձումն բազկի. (Նար. ՟Լ՟Ա. ՟Լ՟Բ։)

Մեծի թագաւորի, որում հասարակ զգուշութիւն յանձն է։ Հարց՝ տղայ մանկանց, եւ շահապաց՝ որբոց հոգաբարձութիւն, եւ արանց՝ կանանց խնամածութիւն՝ յանձն է. (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. լիւս.։)