to lose ones head, to rave, to talk nonsense;
to surpass, to go to extremes.
· Calfa
ԱՌԱՆՑԱՆԵՄ կամ ԻՄ Քաջիկ անցանել ըստ ժամանակ, ըստ չափ, ըստ տեղի. զանցանել. հնանալ. ծերանալ. զառամիլ. խռուիլ ալեօք. շատ անցնիլ, առնել քալել կամ անցնիլ.
Զանցեալ զառանցեալ ժամանակն ցուցանէ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 2։)
Այր առանցեալ. (Նիւս. կազմ. ՟Ի՟Է։)
Զառանցեալն եւ զամուլն արգանդ սառայի. (Նար. ՟Լ՟Ա։)
Քանի՛ցս ստէպ զնոյն ասեմ, եւ թուիմ թէ առանցեալ ինչ իցեմ. (Ոսկ. եփես. ՟Ի՟Ա։)
Առանց առանցանելոյ բարբաջելոյ զգաստութեամբ կերակրիմք։ Յորժամ առանցանիցէ եւ բարբաջիցէ եւ խելագարիցէ անձնս։ Յառողջամիտ խորհրդոց առանցեալ. (Փիլ. այլաբ. եւ Փիլ. նխ. ՟ա.։)
(Արբեցութիւնն առնէ) շատխօս զհանդարտաբանն, առանցեալ՝ զիմաստունն. (Իսիւք.։)
Մարգարէդ առանցեալ է, ո՛չ գիտէ զի՛նչ խօսի. (Ոսկ. ես.։)
s. pl. axis;
pivot;
passage.
· Calfa
ἁπόλυπον. relictum spatium Անցք. զանցք. դատարկ եւ գոդեալ միջոց անցից. տեղի թողեալ. խորշ ելից ի մէջ շինուածոց.
stony, rugged, craggy, uneven, rough;
rugged or rough road.
· Calfa
Եդի նմա կայանս զառապարս։ Հասեալ ի վերայ առապար լերին. (Յոբ. ՟Լ՟Թ. 6։ ՟Խ՟Ա. 15։)
Բանջար կուտակեայ ... յառապարէն քաղեալ. (Պտմ. աղեխս։)
Մօրից թափառեալ շրջէր, եւ առապարաց։ Զօշական առապարաւն. (Խոր. ՟Բ. 21։ ՟Գ. 9։)
Գլխիվայր իբր ծառք եղեալ յառապարի. (Փիլ. լին. ՟Դ. 111.) ա՛յլ ձ. առ յապարի. (որպէս թէ արմատ բառիս իցէ ԱՊԱՐ. որ եւ լինի արմատ ԱՊԱՌԱԺ ձայնին)։
proposition, object;
purpose, resolution.
· Calfa
իբր Յառաջադրութիւն. դիտաւորութիւն. դիտեալ ինչ. նպատակ.
Թերեւս հասեալ առաջադրութեան, յոր թեւակոխեացն անիրաւութիւն. (Փիլ. լին. ՟Բ. 71։)
Իրք առաջի եդեալք, կամ կարգաւորութիւն նոցին.
Առաջարկութիւն, յորդոր. եւ Բան առաջարկեալ.
πρόθεσις. propositio. որ եւ ԱՌԱՋԱՒՈՐՔ. Առաջի դրութիւն կամ մատուցումն նուիրաց, եւ նուիրեալն ընծայ.
joint, commissioner, assessor;
cf. Առաջիկայ.
· Calfa
Որպէս Առաջակաց. յանդիմանակաց. մերձակաց. կամ առաջին յառաջի կացելոց. որպէս գլխաւոր պաշտօնեայ, խորհրդական, ատենակալ, վերակացու, տնտես.
Զգործեալ յանցանսն շնորհեա՛ սմա ապաշխարել, եւ յառաջակայիցն սուրբ պահեա՛. (Մաշտ.։)
Այս սովորութիւն է սրբոց, զեղեալ բարիսն աստուծոյ տալ, եւ զառաջակայն ի նմանէ խնդրել. (Շ. ՟ա. պետ.։)
Ի կաւեղէն յառաջակայ յօրինեալ պատշաճագոյն զպատկերն գործիցէ. (Ոսկ. մրգր. ՟Բ։)
Մանաւանդ իբր Առաջիկայ. παρών, ὐπάρχων, ὐποκείμενος. presens, subjectus. Ներկայ. առաջի արկեալ. ենթակայ. եւ Հանդերձեալ, որ առաջի՛ կայ առ լինել.
cf. Առաջակայ.
· Calfa
Խոյ հօտից հեղինակ, եւ ի վայրենի ջոլիրս մի իմն ի թագաւորականացն առաջակաց եղեալ. (Փիլ. լիւս.։)
assistance, joint commission;
cf. Առաջիկայութիւն.
· Calfa
Ի պարս մեղուաց յաներկբայս կացեալ լինին թագաւոր. որ խնամութիւն առաջակացութեանն ընկալեալ, երկնչին ի նմանէ. (Փիլ. լիւս.։)
vanguard, van;
guard;
— նաւաց, pilot, steersman.
· Calfa
Կտրեալ զռազմ առաջապահիցն՝ էանց ի գլուխ բլրին. (Մամիկ.։)
Տեսիլ ահաւոր մարդոյ առաջապահ յառաջեալ. (Ագաթ.։)
outpost, outguard.
· Calfa
Առաջապահեստ ճանապարհորդութեանն արարեալ (այսինքն եղեալ) մերշապուհ, վահան, եւ այլն. (Արծր. ՟Ա. 15։)
proposition, proposal, project, question;
establishment, introduction, motion;
arrangement;
theme;
problem;
discourse;
—ք, premises.
· Calfa
Հոգաբարձացն առաջարկութեամբ զցոյցս յուսոյն՝ գթացեալ ողորմեցար. (Նար. ՟Լ՟Ե։)
Դիտաւորութիւն. եդեալն ի մտի. եդեալն առաջի առ առնել, կամ առ ընտրութիւն կամ ի հաստատութիւն.
Զիւր առաջարկութիւն ոչ մոռացեալ արարչին. (Փիլ. լին. ՟Բ. 15։)
Զբոլոր անօրէնութեանցն կատարել զառաջարկութիւն։ Կամացն միայն պէտք են յօժարութեան առ ի յառաջարկութիւն գործոյն գալ. (Պիտ.։)
Կամ Գործ. գործառնութիւն. բուռն հարեալ ինչ առաջիկայ.
proposed;
precedent, prior, first;
—ք, first-fruits.
· Calfa
Առաջաւոր եւ կարապետ թագաւորի զգալուստ թագաւորի նշանակէ. (Կամրջ.։)
Սովին նմանութեամբ ասի ԱՌԱՋԱՒՈՐ ՊԱՀՔ՝ կամ ՊԱՀՔ ԱՌԱՋԱՒՈՐԱՑ, իբր կանխեալ քան զաղուհացս, կամ քան զյիշատա նինուէացւոց, եւ քան զտօն սրբոյն սարգսի. կամ Առաջին պահք ի հայս առ լուսաւորչիւ եւ այլն.
Առաջաւորացն պահս զգալուստ թագաւորական պահոցն նշանակէ. (Եփր. քրզ.։)
προκείμενος. propositus. Եդեալն առաջի.
proposition, proposal;
first-fruits.
· Calfa
Պանծալի անուամբք իշխանութեան եւ առաջաւորութեան ծածկելով ազւազակութիւնն. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)
πρόθεσις. propositio, ἁπαρχή, primitiae. Առաջի դրութիւն. իբր նուէր. եւ Առաջին պտուղ նուիրեալ։ cf. ԱՌԱՋԱԴՐՈՒԹԻՒՆ.
before;
զառաջեօք անկանել, to go to meet (a person), to advance before (the enemy).
· Calfa
ԱՌԱՋԵՒՔ, ջեւս. գ. Եղեալքն առաջեաւ կամ զառաջեաւ։ արջեւինները.
present;
near, close;
assistant;
— տարի, the current year;
— ամիս, present month;
յ— շաբաթու, in the next week;
— լինել, to be present, to interpose;
յերեսուն — ամսեան, the thirtieth inst.;
յ—սն for the future, henceforth.
· Calfa
ԱՌԱՋԻԿԱՅ προκείμενος, παρών. propositus, praesens. որ ասի եւ ԱՌԱՋԱԿԱՑ. Առաջի եդեալն. մերձակայ, եւ ներկայ. եւ Ապագայ. այնինչ՝ զոր ունի ոք տեսանել, կամ առնել, կամ ասել. առջեւի, առջեւը, առջեւը ելածը, առջեւը կեցածը՝ եղածը, ըլլալիքը, ըսելիքը. Որպէս Մօտաւոր. ներկայ. զոր օրինակ.
Մանաւանդ՝ որպէս Ապագայ. հանդերձեալ.
Հասանէ նմա առաջիկայիցն յայտնութիւն։ Յաղագս առաջիկայիցն հոգալ. (Խոր. ՟Ա. 24. 28։)
Փարատել զառաջիկայն՝ որ գալոց է գայթագղութիւն. (Յհ. կթ.։)
Վասն զի ակնկալութեամբ սպասեմք առնուլ զառաջիկայն, հանդերձեալ կոչեմք. (Խոսր.։)
Շնորհակա՛լ լեր, զի պահեցար. եւ աղաչեա՛, զի յառաջիկայսն պահիցիս։ Որ վասն անցելոցն խաղաղութեանց շնորհակալ լինի, ե՛ւ յառաջիկայն պահպանութիւն գտանէ. (Խոսր.։)
first;
prior, antecedent;
ancient, primitive, chief;
previous, original;
precocious;
in the first place;
—ք, ancestors, predecessors, the ancients;
cf. Նախնիք;
յառաջնմէ, յառանջնում, before, at first.
· Calfa
Յառաջոյ կուսէ եղեալն.
Առաջին կողմն նաւին խրեալ՝ անշարժ մնայր։ Երկայնութիւնն առաջին ... յառաջոյ կողմանէ. (Գծ. ՟Ի՟Է. 41։ ՟Բ. Մնաց. ՟Գ. 4։)
Միթէ առաջի՞ն քան զմարդիկ ծնեալ իցես. (Յոբ. ՟Ժ՟Ե. 7։)
Սա յառաջինսն՝ մինչդեռ բարեացն առաւելութեամբ պսակեալ էր. (Լաստ. ՟Ժ՟Բ։)
Վասն երկուց պատճառաց։ Առաջին՝ զի մի՛ եւ այլն։ Նշանագրեցի յայսմ յեօթն յեղանակի. առաջին՝ զժամանակն. երկրորդ եւ այլն։ Խորհեալ չարաչար իմացմունս. առաջին՝ յզայս եւ այլն. (Խմր։ Եղիշ.։) (Փարպ.։)
Առաջին խօսեսցուք առ կրօնաւորսդ։ Առաջին զհոգւոյն հոգալ կերակրոց, եւ ապա զմարմնոյն։ Ինքն առաջին մարտեաւ, եւ յաղթեաց, եւ ուսոյց զօրինակ պատերազմին. (Շ. ընդհ.։) (Իգն.։)
(որպէս նախ երեւեալ աչաց) πρῶτος, πρότερος. primus, prior Նախկին. մին. առաջներորդն. սկզբնական. իշխանական. կանխագոյն. հնագոյն. վաղեմի. առջի, առջինը.
author, creator;
captain, chief, conductor, guide, escort, director, guardian, rector;
ordinary principal, provost, overseer, prelate, superior, father;
— կարգել, to set over.
· Calfa
Տեղեակ առաջնորդօք գալ, կամ փախչել. (Փարպ.։)
Առաջնորդ կենաց ... առաջնորդեա՛ մեզ գնալ ի ճանապարհս քո։ Առաջնորդ եղեն մեզ ուղիղ գնացիւք ի շաւիղս արքայութեան երկնից։ Նախաշաւիղ եւ առաջնորդ կենացն յաւիտենից՝ ո՛վ սուրբ վկայք. (Ժմ.։)
Անկաւ ի վերայ նորա մէգ եւ խաւար, եւ շրջեալ խնդրէր առաջնորդս. (Գծ. ՟Ժ՟Գ. 11։)
Ի դամասկասցւոց առաջնորդէն փախուցեալ. (Պրպմ. ՟Բ։)
Առաջնորդովք եւ գրովք սրբովք ազգի ազգի ուղղութիւնս ցուցեալ. (Խոսր.։)
Առաջնորդ գտեալ յոգնապատիւ կարգաց. (Յհ. կթ.։)
belonging to a prelate;
that conducts, that regulates.
· Calfa
Իշխանական առաջնորդականն ի ներքս ի դրաստին է (յոգւոջ)։ Այժմ ի մարմնիս իմում իշխանական առաջնորդականն ըստ գոյացութեան է, իսկ ըստ զօրութեան յիտալիա, կամ ի սիկիլիա. (Փիլ. այլաբ.։)
Որ զառաջնորդական միտս լուսաւորէ։ Իմաստութիւնն զառաջնորդական միտս ստացեալ ունի. (Յճխ. ՟Գ. եւ ՟Է։)
ՅԱռաջնորդական միտս նոցա տպաւորեալ. (Շար.։)
Զառաջնորդականին իմոյ կախեալ զպարանոցէ. (Յհ. իմ. ատ.։)
Որոց կուրացեալ է առաջնորդականն. (Խոսր.։)
Առաւել սեպհականեալ մակդիր մտաց, որ է որպէս առաջնորդ բանական հոգւոյն. յն. ἠγεμονικόν. որ եւ ԱՌԱՋՆԱԿԱՆ, եւ ԻՇԽԱՆԱԿԱՆ ասի.
chief of authors or prelates.
· Calfa
Վայելչաբար նուիրեալ եւ ընծայեցուցեալ առաջնորդապետին աստուծոյ։ Կրտսերագոյնն՝ նորա երիցագունին իշխան է եւ առաջնորդապետ. (Փիլ. լին. ՟Դ։)
to Conduct, to lead, to guide, to command, to head, to rule, to govern, to direct, to escort, to accompany.
· Calfa
Հովուել զհովուեալս, եւ առաջնորդել զառաջնորդեալս. (Մաշտ.։)
ὀδηγέω, ἠγέομαι, κυβερνάω. duco, conduco, rego, guberno. Լինել առաջնորդ ուղեցոյց. տանել ընդ ճանապարհ. ուղղել. վարել. յաջողել. առաջի երթալ.
conduct, command, governance, direction;
provost-ship, prelature.
· Calfa
Մկրտութիւնն յովհաննու լինէր առաջնորդութիւն հանդերձեալ հաւատոյն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 28։)
Յորդորօղ յանսխալ առաջնորդութիւն հաւատոյն։ Այսպէս ի յառաջնորդութենէ բանիս երեւեցան փարթամութիւնք. (Պիտ.։)
Սա ի բազում իրս վերակացու առաջնորդութեամբ առաքեալ ի սանատրկոյ։ Միաբանեալ եւ նոցա առաջնորդութեամբ ներսեհի. (Խոր. ՟Բ. 34։ ՟Գ. 29։)
Որ կալաւ զառաջնորդութիւնն ամս վեց. (Յհ. կթ.։)
Ամենայն վարժապետաց նորայն եդեալ լինէր առաջնորդութիւն. (Պիտ. (ուր կայ եւ ՟Ա նշ)։)
Կարող է վերանալ ելանել (մարդն). եւ ի սքանչելի առաջնորդութիւնս (աստուծոյ). (Վեցօր. ՟Զ։)
κυβέρνησις. gubernatio, προστασία, praefectura, πρωτεῖον, primatus, եւ այլն. Իշխանութիւն առաջնորդական. վերակացութիւն. ղեկավարութիւն. հրամանատարութիւն. զօրավարութիւն. առաջինն գոլ յիմիք կարգի. գլխաւորութիւն. եպիսկոպոսութիւն. վարդապետութիւն. (եւ իբր ի թանձրացեալն՝ Առաջնորդ).
forward, before;
— կողմանէ, in front of, in presence of;
յառաջոյ քան, before.
· Calfa
Բազում ինչ այն է, որ արդ առաջոյ պատրատեալ եմք։ Եւ կամ որ այլ իրք առաջոյ լինելոց էին. (Եղիշ. ՟Գ։)
Եւ էր որ անդէն իսկ մօտալուտ առաջոյ ի նոյն ի նմին ժամանակի դէմ յանդիման ցուցանէ. (Ագաթ.։)
ԱՌԱՋՈՅ ՔԱՆ. նախադր. Յառաջագոյն. կանխեալ.
Իսկ առաջոյքս ի յատկագունիցն մինչեւ ի սեռականագոյնսն եկեալք ի վեր՝ սեռք ասին եւ տեսակք. (Պորփ.։)
to tie with string;
to cord.
· Calfa
Կէթ կարթիւ կոշկոճահոսն առասանեալ. (Մագ. ՟Խ՟Ա։)
fable, fiction, tale, romance, novel;
apologue;
mythology;
enigma.
· Calfa
Չհայել յառասպելս։ Յառասպելաց պառաւանց հրաժարեսջի՛ր։ Առասպելաց զհետ երթեալ. (՟Ա. Տիմ. ՟Ա. 4։ ՟Դ. 7։ ՟Բ. Պետ. ՟Ա. 16։ Առասպելեաց՝ գրի, Ագաթ.։ Խոր. ՟Բ. 7։ Շ. թղթ.։)
Եւ Յարմարական յօդուած պատմութեան ի դիմաց կենդանեաց եւ տնկոց, որ եւ Առակք ասին. եւ Բանաստեղծական կեղծիք ի վերայ դից. որ եւ դիցաբանութիւնք. եւ Վիպասանութիւնք նուագեալք առ հինս.
Արդարանալ թուի առասպելին, որ ասի ի մէջ գեղջկաց, թէ քո շարայի որկորն է, մեր շիրակայ ամբարքն չեն. (Խոր. ՟Ա. 11։)
(ի բայէս Առասել, եւ ի մասնկանէս պել. որպէս ի լտ. ֆա՛ռի, ուստի կազմի ֆապէլլա, ֆա՛պուլա լծ. ընդ յն. վա՛լլօ, վլի՛մա արկանել, արկուած). μῦθος, πρόβλημα, αἵνιγμα. fabula, fabella, projectum, aenigma. Առասացութիւն մտացածին. յօդեալ պատմութիւն. սուտ զրոյց. շինծու խօսք.
adj. s. narrator, fabulist;
mythologist;
romancer;
quack, story-teller.
· Calfa
Մի՛ ելցուք զհետ առասպելաբանիցն՝ ընդ անկոխն գնալով ճանապարհ. (Արծր. ՟Գ. 6։)
to tell tales, to talk nonsense.
· Calfa
Եղեւ սով. վասն որոյ առասպելաբանիւր յոմանց, թէ ես կորեակ ծածկեալ կայի ... եւ զանց առնէին զինեւ բազմութիւնք գնողաց, եւ ոչ գտանէին զիս. (Մովս. կաղնկտ.։)
tale, fable, story;
tales, idle talk;
quackery, romancing;
mythology.
· Calfa
Եթէ հաւատալ արժան է առասպելաբանութեանդ. (Եղիշ. ՟Բ։)
Ուրեմն ի հրէականն եմք առասպելաբանութիւն կործանեալք. (Լմբ. ատ.։)
romantic, fabulous.
· Calfa
Սկսայց առակ, ոչ առասպելական, այլ որ է ճշմարիտ առակեալ. (Փիլ. սամփս.։)
Առ որովք ասեն լեալ զարմանալի ինչ առասպելականք (յն. առասպելաբանեալք). (Եւս. քր. ՟Ա։)
Անհաստատունք եւ առասպելականք ոչ քննողացն ասացեալքն թուեսցին. (Նիւս. երգ.։)
Մերթ իբր Առասպելախօս. բանդագուշեալ. աղճատեալ.
Երթեալ հանդիպիս, զոր միշտն խնդրես, եւտիքեայ առասպելականին. (Յհ. իմ. երեւութ.։)
μυθικός, μυθολογούμενος. fabulosus, fictus. Առասպելեալ. ստայօդ. շինծու.
who tells idle stories, novelist, who spreads news;
fabulist;
fabulous.
· Calfa
Ի հմտութիւն ածեալ նոցին առասպելապատում մատենիցն. (Յհ. իմ. պաւլ.։)
cf. Առասպելաբանեմ.
· Calfa
Բազում այլ ինչ զնմանէ առասպելեաց։ Դոյնպէս եւ զհարսանեացն առասպելեալ երգեն. (Խոր. ՟Ա. 5։ ՟Բ. 47։)
Քան զհեթանոսականացն առասպելեալ աստուածաբանութիւնսն. (Շ. թղթ.։)
who gives or distributes bountifully, liberal, generous.
· Calfa
Առատ բաշխօղ, կամ բաշխեալ.
abudance, fertility, abundance.
· Calfa
Առեալ զառատաբերութիւն ամենայն իրաց. (Ճ. ՟Ա.։)
that flows copiously, abundant.
· Calfa
ԱՌԱՏԱԲՈՒՂԽ կամ ԱՌԱՏԱԲՈՒԽ Առատաբար բղխօղ, եւ բղխեալ. յորդաբուղխ.
liberal, generous, bountiful;
plentifully, liberally, abundantly.
· Calfa
Առատաձեռն առ ամենեսեան գտեալ. (Յհ. կթ.։)
to give bountifully, liberally, to gratify, to favour.
· Calfa
Առատապէս ընձեռել. առատաձեռնութեամբ տալ, բաշխել. շնորհել, պարգեւել.
liberality, generosity, bounty, munificence, favour, gift, privilege.
· Calfa
Լրութիւնս սիրոյ առ ի նմանէ ընկալեալ առատաձեռնութեամբ. (Յհ. կթ.։)
who gives liberally;
that is given adundantly, abundant, copious.
· Calfa
Եւ Առատապէս ձրեալ, պարգեւեալ.
liberal, noble, generous, magnanimous;
ingenious, intelligent.
· Calfa
Առատամիտ գոհանալ. (ՃՃ.։)
to abound, to increase, to augment;
to overflow;
to run over;
to be bountiful, generous;
to be proud;
to be angry, to be in a passion.
· Calfa
Առատացեալ անմոլոր հանճարով. (Պիտ.։)
Զբնութիւնն բռնադատէին առատանալ ողբովք. (Լաստ. ՟Ժ՟Ա։)
Այնպէս առատացեալ յաւետարանել։ Վասն որոյ եւ առատանամք. զի եթէ յամիցեմք՝ եւ եթէ ելանիցեմք, հաճոյ եւեթ իցեմք նմա։ Առաւել եւս առատանալ, հանդարտել, եւ գործել. (Հռ. ՟Ժ՟Է. 20։ ՟Բ. Կոր. ՟Ե. 9։ ՟Ա. Թես. ՟Դ. 10։)
Առատացեալք յայցելութիւնս. (Նար. առաք.։)
Որքան առատանամք ի տալն, այնքան յաճախեմք ի տոկոսիսն. (Սարգ. յկ. ՟Զ։)
Առատանալ ի ծախս պատշաճաւորս. (Արիստ. առաք.։)
Առաւել դրդեալք եռային ցասմամբ ... եւ հերձուին ի սաստիկ բարկութենէն, զոր յայտ առնէ առատանային. (Ոսկ. գծ.։)
Առատանային փղձկալով, եւ չունէին ժոյժ եւ առ վայր մի. (Փարպ.։)
διαπρίομαι, (որպէս թէ սղոցիլ) serra dissecor. Եռալ վառիլ սրտի ի վրէժխնդրութիւն, եւ այլն. որ եւ ասի Զայրանալ կրից՝ հանգոյն գետաց յորդելոց. սիրտը եփիլ, ինքը զինքը ուտել, սիրտը ելլալ, տաքնալ.
cf. Առատաձիր.
· Calfa
Առատաշնորհ հօրն աստուծոյ կատարեալ տուրք։ Առատաշնոր պարգեւատուին. (Պիտ.։)
Պտղաբերեալ զմեծապարգեւ եւ զառատաշնորհ պտուղ մարգարէութեան. (Թէոփիլ. պհ.։)
Զոր յառատապարգեւն հօրէ ընկալան. (Սկեւռ. ես.։)
Զառատապարգեւս վերընկալեալ զփառս. (Շար.։)
cf. Առատաձիր.
· Calfa
Առատաշնորհ հօրն աստուծոյ կատարեալ տուրք։ Առատաշնոր պարգեւատուին. (Պիտ.։)
Պտղաբերեալ զմեծապարգեւ եւ զառատաշնորհ պտուղ մարգարէութեան. (Թէոփիլ. պհ.։)
Զոր յառատապարգեւն հօրէ ընկալան. (Սկեւռ. ես.։)
Զառատապարգեւս վերընկալեալ զփառս. (Շար.։)
abundantly, superabundantly, copiously, plentifully, liberally, greatly, nobly, richly, splendidly;
profusely;
fruitfully.
· Calfa
Առատապէս մատակարարել, կամ ծաւալել. (Ագաթ.։) (Շար.։)
to fill, to heap up;
to augment.
· Calfa
Սուրբ հայրս զհօտ իւր այսպէս բարւոք պտղովք առաքինութեան առատացուցեալ. (Կլիմաք.։)
abundance, plenty, superabundance, exuberance, copiousness;
fulness, repletion;
fertility, fecundity;
անչափ —, profusion.
· Calfa
Ցօղագին կամ ցօղալից առատութեամբն (անձրեւաց). (Ագաթ.։)
Ամենայն առատութեամբ ընկալան զնա. (՟Բ. Մակ. ՟Գ. 9։)
Ցուցցո՛ւք զառատութիւն առ կարօտեալս. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 20։)
Ներբողեալ դու յառատութեան. (Նար. ՟Ձ՟Է։)
Ծանր աղքատութիւն նոցա առաւել եղեւ ի մեծութիւն առատութեան նոցա։ Յամենայնի մեծացեալք ամենայն առատութեամբ։ Առատութեամբ հաղորդութեանն ի նոսա եւ յամենեսին. (՟Բ. Կոր. ՟Ը. 2։ ՟Թ. 11. 13։)
to object, to oppose.
· Calfa
Երեսուն էք դուք, որ խնդրէք զառակն, եւ մի ես՝ որ առարկիս։ Մեզ սամփսոն առարկեաց։ Տոյժ առարկողին զառակն, եւ շահ նմա դարձեալ. (Փիլ. սամփս.։)
Երկաքանչիւրս իբրու զքէ ( X) միմեանց առարկեալ միջոց՝ ի մի բոլոր. (Պղատ. տիմ.։)