Definitions containing the research աղ : 10000 results

Դամ

s. mus.

snare, toil;
accord.

· Calfa

NBHL (1)

պ. տամ, տամէար. Ցանց. ուռկան. թակարդ. հաղբ.


Դամբարան

s.

vault, charnel-house, catacombs, church-yard;
cf. Դամբան.

· Calfa

NBHL (1)

Յակս իւրեանց իբրեւ ի դամբարանի թաղեցան. (Յհ. կթ.։)


Դամբարանեմ, եցի

va.

to inter, to bury.

· Calfa

NBHL (1)

τυμβεύω tumulu Թաղել. դնել ի տապանի.


Դայեակ, եկաց

s.

wet-nurse;
nurse;
midwife;
preceptor;
tutor, governor.

· Calfa

NBHL (1)

Զբոլոր իսկ յոյնս ոչ դանդաղիմ մայր կամ դայեակ ասել իմաստից. (Խոր. ՟Ա. 1։)


Դայլայլիկք

s.

trill, modulation, quaver, warbling.

· Calfa

NBHL (1)

ԴԱՅԼԱՅԼԻԿՔ գրի եւ ԴԱԼԱԼԻԿՔ. τερέτισμα sonus musicus, μονῳδία cantio solitaria Երգ երաժշտական. տաղ. քաղցրաձայնութիւն. առանձին գեղգեղումն. խաղո՛ւն ձայն, խաղ. ... (կայ եւ պրս. դալաճ, դալաշ. ձայն, հնչիւն)


Դանգ, աց

s.

mite, penny, obole.

· Calfa

NBHL (2)

Գանձդ ամենայն բարութեան շնորհեա՛ ինձ դանկի մի չափ ի քո սերմանէդ. (Եփր. աղ.։)

Մարդք շաղաշոյտք, եւ երից դանգաց գինք. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 12։) cf. Երեքդանգեան։


Դանդաչեմ, եցի

vn.

to waver, to hesitate;
to grope;
to talk idly, to dream.

· Calfa

NBHL (4)

Իբրեւ զկատաղի գազան այնպէս դանդաչէր. (Ճ. ՟Ա.։)

Վաղենտիանոս մասն աստուածութենն զմարմինն դանդաչեալ. (Աթ. ՟Դ։)

Ցնդեցուցանեմ զմիտս աղօթականին, եւ կամ քնով դանդաչեմ. (Ճ. ՟Ա.։)

παραφέρομαι, περιφέρομαι vacillo, σείομαι moveor, πλάνομαι erro, ἑνυπνιάζω insomnio, φαντάζω imaginor Աստանդիլ, շարժլիլ, տատանիլ. տարաբերիլ՝ մարմնով կամ մտօք կամ բանիւ. ցնորիլ. յերազել. բանդագուշել. բաջաղել. բարբաջել.


Դանդաչեցուցանեմ, ուցի

va.

to cause to waver or tinkle, to resound.

· Calfa

NBHL (1)

Ցնդեցուցանեմ զմիտս աղօթականին, եւ կամ քնով դանդաչեմ. (Ճ. ՟Ա.։)


Դանդաչկոտ

adj.

wavering.

· Calfa

NBHL (1)

(եթէ չիցէ գրելի Դանդաղկոտ) cf. դանդաչուն.


Դանդաչութիւն, ութեան

s.

vacillation;
delirium.

· Calfa

NBHL (2)

Ոչ քաղցիցի, եւ ոչ վաստակիցի ... ըստ դանդաչութեան նոցա իմն ասացեալ այլոց թարգմանացդ. (Ոսկ. ես.։)

Եւ բազում այլ ինչ աղետից լիք շարժմունք եւ դանդաչմունք. (Փիլ. այլաբ.։)


Դանդաչումն, ման

s.

cf. Դանդաչութիւն.

· Calfa

NBHL (2)

Ոչ քաղցիցի, եւ ոչ վաստակիցի ... ըստ դանդաչութեան նոցա իմն ասացեալ այլոց թարգմանացդ. (Ոսկ. ես.։)

Եւ բազում այլ ինչ աղետից լիք շարժմունք եւ դանդաչմունք. (Փիլ. այլաբ.։)


Դաշնակութիւն, ութեան

s.

harmony.

· Calfa

NBHL (2)

Սաղմոսն դաշնակութիւն է ձայնի եւ երգարանի. (Լմբ. սղ.։)

Քնարական քերթութիւնս ունի յարմարումն չդաշնակումն ձայնի եւ աղւոյն եւ ոտին ի միասին. (Նչ. քեր.։)


Դաշնակումն, ման

s.

cf. Դաշնակութիւն.

· Calfa

NBHL (2)

Սաղմոսն դաշնակութիւն է ձայնի եւ երգարանի. (Լմբ. սղ.։)

Քնարական քերթութիւնս ունի յարմարումն չդաշնակումն ձայնի եւ աղւոյն եւ ոտին ի միասին. (Նչ. քեր.։)


Դաշնաւորիմ, եցայ

vn.

to agree;
to confederate, to ally;
to conspire, to plot.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ աղախնացելոցն որ ի մեզ՝ դաշնաւորեցաւ հեշտութեամբ՝ ճաշակելեաց եւ հոտոտելեաց. (Յհ. իմ. ատ.։)


Դաշտական, ի, աց

adj. s.

rural;
flat, level;
villager, countryman.

· Calfa

NBHL (1)

Եղեւ գժտութիւն երբեմն ի մէջ լեռնականաց եւ դաշտականացն ծաղկանց. (Մխ. առակ.։)


Դաշտակողմն

s.

part or side of the country.

· Calfa

NBHL (1)

Ել սահակ շրջել ընդ դաշտակողմն ընդ երեկս աւուրն. հեբրայեցի՝ յաղօթս կալ ասէ. (Եփր. ծն.։)


Դողութիւն, ութեան

s.

trepidation;
start;
shudder, horrour;
convulsive motion;
whim;
shiver, shivering;
ի դողման լինել, կալ, զդողման հարկանիլ, to tremble;
ահիւ եւ դողութեամբ, with fear and trembling;
եմուտ — յոսկերս իմ, (the shudder penetrated to my bones), I trembled with fright, I shuddered with fear;
— կալցի ի քէն զլերինս, at thy presence the mountains will tremble;
— երկրի, earth-quake.

· Calfa

NBHL (1)

Ի դողման եղեալ՝ յաղօթս ապաւինի. (Լաստ. ՟Ի՟Գ։)


Դողումն, ման

s.

cf. Դողութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Ի դողման եղեալ՝ յաղօթս ապաւինի. (Լաստ. ՟Ի՟Գ։)


Դոյզն

adj.

very little, exiguous;
small;
frivolous, light;
— ինչ, very little;
pinch, drop.

· Calfa

NBHL (1)

Դոյզն դեղ, պատկեր, պալար, կասկած, մռայլ։ Դոյզն ինչ աղջամուղջ, կամ դարձումն շնչոյ։ Դոյզն մի հառաչումն։ Ի շեղջեցելոց արտասուաց դոյզն մի չափեալ. (Նար.։)


Դոնդող

s.

jelly.

· Calfa

NBHL (1)

Դոդող իմն է մածումն արեանն (ամսօրեայ սաղմն վիժեալ). (Կանոն.։)


Դորսովիմ, եցայ

vn.

to languish, to grow weak, to die of hunger.

· Calfa

NBHL (1)

Սկսան դորսովել ի քաղցոյ, կամ ի ծարաւոյ. (Բուզ. ՟Դ. 6։)


Դուզնաքեայ, քէից

adj.

little, very little, moderate, small, light, thin.

· Calfa

NBHL (2)

Յաղագս տօնից դուզնաքեայ իմաստասիրեսցուք. (Ածաբ. պենտեկ.։)

Երերեալ դողացին ոչ դուզնաքեայ, այլ յոյժ սաստիկ եւ ահագին։ Ոչ դուզնաքեայ պատմէ զառնս լաւութիւն, այլ ուժգին եւ մեծապէս. (Եղիշ. խաչել. եւ Եղիշ. թաղմ.։)


Դուռն, դրանց, դրաց

s.

door, entrance;
sluice;
— մեծ, portal;
— or — արքունի, the Ottoman or Sublime Port;
the Court;
դրան մարդիկ, the courtiers;
դրան երէց, almoner, chaplain;
արտաքին դրունք, porch, portico;
դրանց ի դուրս, դրանէ ի —, from door to door;
գրօք փակելովք, with closed doors;
դուրք դրանն, the street door, the gate, portal;
ի դուրս, out;
ի դուրս մերձեալ, եկեալ, հասեալ, impending, very near;
առ դուրս մահու, at death's door;
դրունք դժոխոց, the gates of Hell.

· Calfa

NBHL (1)

Դուռն քաղաքի, տան, խորանի։ Փակեցաւ դուռնն։ Զդուրս տապանի։ Առ դուրս կամ առ դրան խորանի։ Դրանէ ի դուռն բանակիդ։ Դրօքն փակելովք։ Կափարիչ դրան գերեզմանին։ Դուռն կամ դրունք երկնից։ Մերձ է առ դուրս։ Դրունք դժոխոց.եւ այլն։


Դուրք

cf. Դուռն.

· Calfa

NBHL (1)

Տո՛ւք ի դուրս զքաղաքս եւ զգաւառս։ Տո՛ւր ի դուրս։ Ի դուրս կորզեցից։ Համբաւն ի դուրս յաճախէր. (՟Ա. Մակ. ՟Ժ՟Ե. 30։ Ես. ՟Խ՟Բ. 22։ Սղ. ՟Կ՟Է. 23։ ՟Բ. Մակ. ՟Դ. 39։)


Դուքս, դքսի

s.

duke;
general, chief.

· Calfa

NBHL (1)

Յաղթել սատանայի, եւ դուքսին, եւ դատաւորին. (Թէոփիլ. ՟խ. մկ.։)


Դոփիւն

s.

stamping of feet.

· Calfa

NBHL (1)

Դոփիւն սաստիկ առնէին. (Պտմ. աղեքս.։)


Դոփումն, ման

s.

cf. Դոփիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Դոփիւն սաստիկ առնէին. (Պտմ. աղեքս.։)


Դպրոց, աց

cf. Դպրատուն.

· Calfa

NBHL (1)

Սահակ սեւադայ՝ եղեւ իշխան, եւ խնդրող իսկ գրագիտութեան, եւ դպրոցս ի տան իւրում կարգեաց. (Կաղանկտ.։)


Դռնակ, աց

s.

wicket;
door of a carriage, etc.

· Calfa

NBHL (1)

Դռնակ մի երկբացիկ քանդակագործ, յորում կայր խաչ մի արծաթեղէն. (Կաղանկտ.։)


Դռնապահ

s.

porter, usber, door-keeper.

· Calfa

NBHL (4)

Ո՞ւր դռնապահքըն տաճարին. (Գր. տղ. յերուսաղէմ.։)

Բարկութիւն հոգւոյն դռնապահ կացեալ՝ կատաղել ընդդէմ օտարին սատանայի. (Սարգ. յկ. ՟Դ։)

Մտանէին ընդ դուռն քաղաքին. հարցին դռնապահքն, եւ նոքա զճշմարիտն ասացին. (Հ=Յ. փետր. ՟Ժ՟Զ.)

Յընտիր հեծելոց թիկնապահաց եւ դռնապահաց իւրոց. (Կաղանկտ.։)


Դռնապանուհի, հւոյ

s.

portress.

· Calfa

NBHL (1)

Կին կամ աղջիկ դռնապան.


Դռնափակ, աց

s.

latch, suiallbolt;
lock, bar.

· Calfa

NBHL (4)

Քաղաքք ամուրք դրամբք եւ դռնափակօք. (Օր. ՟Գ. 5։)

Մտեալ ի քաղաք դրանց եւ դռնափակաց. (՟Ա. Թագ. ՟Ի՟Գ. 7։)

Զդրունս քաղաքին սեմօքն եւ դռնափակօքն հանդերձ ա՛ռ ըստ անձին, եւ բարձ գնաց. (Եփր. դտ.։)

μοχλός vectis, repagulum Աղխ փակելոյ զդուռն. նիգ, փակաղակ, պարզունակ.


Դստերագիր

s.

adopted daughter.

· Calfa

NBHL (1)

ԴՍՏԵՐԱԳԻՐ կամ ԴՍՏՐԱԳԻՐ. Որդեգրեալ աղջիկ. դուստր որբ մնացեալ, եւ որդեգրեալ ումեք. հոգեզաւակ աղջիկ.


Դստրիկ

s.

a little girl.

· Calfa

NBHL (1)

ԴՍՏՐԻԿ որ եւ ԴՈՒՍՏՐԻԿ. Փաղաքշականն Դուստր բառի. պ. դուխտէրէք.


Դսրով

s.

blame, reprehension;
— առնել, to blame;
— լինել, to be blamed.

· Calfa

NBHL (1)

Նախատողի ծաղր, բանագրի դսրով. (Նար. ՟Ծ՟Զ։)


Դսրովեմ, եցի

va.

to blame, to condemn, to reprove.

· Calfa

NBHL (1)

Աւաղեաց դրսովեաց զնոսա. (Հ=Յ. յունիս. ՟Ժ՟Է.։)


Դրագմէ

s.

drachm, dram;
penny.

· Calfa

NBHL (1)

ԴՐԱԳՄԷ կամ ԴՐԱՔՄԱՅ. Բառ յն. տրախմի՛. δραχμή Դրամակշիռ. դրամ. եւ Տրամ. տիրհէմ, տրէմ. որպէս եւ Դիդրաքմայ՝ է երկդրամեան. այլ քանզի առ աղեքսանդրացիս կրկին էր կշիռ եւ արժէք սոցա քան առ ատտիկեցիս, ըստ այսմ ասի.


Դրամակշիռ

s.

drachm, penny.

· Calfa

NBHL (1)

δραχμαῖος, δραχμιαῖος drachmae pretium seu pondus aequans Փող՝ կամ ինչ մի, որ կշռէ տրամ մի, եւ արժէ մի դրամ. որ, եւ երկու ունկի, մի դրաքմայ ըստ ատտիկեցւոց, եւ ըստ աղեքսանդրացւոց երկու, եւ ըստ այլոց այլազգ.


Դրացի, ցւոյ, ցեաց

adj. s. neighbour.

· Calfa

NBHL (1)

Ի դրացւոյ եւ յերդակցէ։ Զդրացի իւր եւ զընկեր իւր։ Դրացեաց քոց, կամ իմոց։ Դրացիք տան իմոյ եւ աղախնայք իմ։ Ի ներքուստ ջրոյ, եւ ի դրացեաց նորա.եւ այլն։


Դրգալ, ի

s.

spoon;
— մի, spoonful;
խորոփիք —ի, bowl of a spoon.

· Calfa

NBHL (1)

Տարգալ ունել ոսկի, եւ պատառաքաղ. (Խոր. ՟Բ. 44։)


Դրդեմ, եցի

va.

to incite, to solicit, to instigate, to induce, to raise.

· Calfa

NBHL (1)

Դրդել զբազմութիւն. զոք ի գործս. զկամս հօրն ի քաղցրութիւն։ Դրդեաց նախանձն զթշնամին։ Քնոյ զմեզ տալ դրդեն։ Զարթուցանէ զձեզ ի դրդել շիփորային. (Եղիշ. 2։ Վրք. հց. ՟Բ։ Լմբ.։ Խոսր.։ Ճ. ՟Ա.։)


Դրդուեմ, եցի

va.

to shake, to stagger, to move, to agitate, to excite.

· Calfa

NBHL (1)

Դրդուեաց զաղօթականն. (Փիլ. լին. ՟Դ. 233։)


Դրդջիւն

s.

prattle, chattering, chitchat.

· Calfa

NBHL (1)

ԴՐԴՋԻՒՆ եւ ԴՐԴՆՋԻՒՆ. իբր ռմկ. տռտռոց. Բարբաջ. բաջաղանք. շաղփաղփութիւն.


Դրժանք, անաց

s.

infringment, contravention, faithlessness.

· Calfa

NBHL (2)

Ընդ աղտեղագոյն նիւթոյ ըստ դժրանաց խառնեսցի (ոսկին). (Նիւս. երգ.։)

Բնութիւնս մեր ոսկեղէն ոմն էր. ապա ի դժրանաց չարին աղտեղեցաւ. (Իգն.։)


Դրժեմ, եցի

va.

to fail, to infringe, to contravene.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ գազանաբար զտկարն դրժել։ Զոր ոչ կարէ հակառակամարտին դրժել թշնամութիւն։ Ոչ յարեգակնէ, եւ ո՛չ ի հողմոց սաղարթ վարուց քոց դրժեսցի։ Յամենայն իրաց դրժիմք. (Լմբ. սղ.։)


Դրոշմ, ից, աց

s.

character, mark, print, note, impression, stamp;
seal;
bodkin;
blemish;
confirmation.

· Calfa


Դրոշմած, ոց

s.

medal.

· Calfa

NBHL (1)

Զի՞նչ է գեղեցկութիւն. նկար բարութեան, ծաղիկ՝ որ թարշամի, դրոշմած շնչաւոր, տեսիլ ցանկալի. (Պիտառ.։)


Դրոշմեմ, եցի

va.

to print, to mark, to stamp, to decipher, to register;
to seal;
to confirm;
— խարանաւ, to mark with a hot iron.

· Calfa

NBHL (1)

Քաղդէական գրով զքաջութիւնն իւր դրոշմել (յարձանի)։ Զնորին կործանումն դրոշմէ (ի գիրս պատմութեան). (Եւս. քր. ՟Ա։)


Դրուագ, աց

s.

incrustation;
sculp-ture;
ceiling, wainscoting;
thin plate of metal;
emblem;
well finished work.

· Calfa

NBHL (2)

Խաղաղութեամբ քո քրիստոս փրկիչ մեր ... այս դրուակ է, զոր ասէ երանելի յոհան, թէ վասն այսահարացն կարգեալ է. (Խոսր. պտրգ.։)

Դրուակօք խանդաղատականօք։ Դրուագս դրութեան այսմ սոփերի։ Դրուագս բղխման բանիս. (Նար.։)


Դրուագեմ, եցի

va.

to incrust;
to sculpture;
to ceil;
to wainscot;
to ornament, to embellish, to plaster.

· Calfa

NBHL (1)

Պարծեսցուք ի դրուագել աղքատութիւնս. այսինքն շուրջ պատել. (Լմբ. սղ.։)