vaunt, boast, show, ostentation, pride;
glory, splendour;
decorum, honour;
—նս տալ անձին վասն, to pique or plume oneself on, to glory in;
—նս համարիլ, to be proud of, to be boasted or vaunted of, to make it one's boast to.
· Calfa
Նա է պարծանք քո, եւ նոյն աստուած քո։ Քո է տէր պարծանք եւ յաղթութիւն։ Օրհնեմք զանուն պարծանացդ քույ։ Պսակ պարծանաց ծերութիւն։ պարծանք որդւոց հարք իւեանց։ Յամօթ լերուք ի պարծանաց ձերոց։ Արասցէ զերուսաղէմ ի պարծանս ի վերայ երկրի, Եւն։ Դուք էիք մեր պարծանք (կամ պարծանս) առ թշնամիսն ճշմարտութեան։ Այն ամենայն՝ մարմնոյ պարծանք էին։ Զորս մեծ պարծանս համարէին. (Եղիշ.։)
Այս իսկ են պարծանք, եւ զսոյն բարգաւաճանս համարին։ Զի մի ինչ կարծեցի՝ թէ անձնյարգութեան եւ պարծանացիցէ վարդապետութիւն. (Ոսկ. մտթ.։)
καύχημα, καύχησις, γαυρίαμα, κόμπος gloriatio, jactatio, jactantia, ostentatio. Պարծիլն, եւ նիւթ պարծելոյ. պարծանք. շքեղութիւն. պերճութիւն. եւ յարգանք. եւ Մեծաբանութիւն.
honour, token of esteem, homage, glory;
respect, veneration, reverence, regard, consideration;
honours, preferments, dignities, degrees, offices, titles;
testimonial, prize, gift, presentation;
խոստումն պատուոյ, word of honour;
լեգէոն պատուոյ, Legion of honour;
— արքունի, diploma of merit;
ի —, in honour of;
պատուով, honourably;
լի պատուով, loaded with honours;
ի — հասանել, to rise to dignities;
ի պատուի լինել, to be in honour, in consideration;
ի — առնուլ, բազում պատուովք պատուել, to load with honours, to pay great honours to, to raise to the highest honours;
to set one up upon the pinnacle of glory, to raise one up to the skies;
ի մեծի պատուի լինել, to be raised to the highest pitch of fortune;
— անձին համարել, to take to oneself the credit of, to deem it an honour;
— ընծայել, to pay honour;
առնել, դնել, to do honour to, to be an honour or a credit to;
— առնել սեղանոյ, to do honour to a meal;
պատուով պատուէք զիս, you do me a great deal of honour, too much honour;
—ս արժանաւորաց, honour to whom honour is due;
cf. Թեկն;
cf. Հասանեմ;
cf. Միմեանց;
sign of abbreviation.
· Calfa
, ո հլ. (կայ նաև -տուի, -տուէ) «պատիւ, փառք, պարծանք, մեծ անուն և աստիճան. 2. պարգև, ընծայ, նուեր. 3. պատուի տեղ, աթոռ. 4. իշխանական պսակ, գլխին կամ կրծքին կապելու շքանշան» ՍԳր. Եզն. Ոսկ. Եփես. և ես. Սեբեր. Եւս. ատմ. (4րϰ նշանակութեան համար տե՛ս Պատկ Maтep. II. 2). «5. պատուաւոր (իբրև ած.)» խոր. բ. 8. (Հրաման տայ քաղաքացեաց մարդկան արգոյ և պատիւ լինել քան զգեղջ-կաց). «6. համառօտագրութեան ❇ նշանը». Պատիւն որ է քաշն՝ որ ի վերայ երկու գրոյն դնեմք, որոշէ զանունն Աստուծոյ ի պիտակ անուանց աստուածոցն (Գէորգ վրդ. սկևռ. Մեկն. ես. տե՛ս Ոսկ. ես. էջ 256 ծան.)։ Այս արմատից են պատուել ՍԳր. Ոսկ. եփես. և մ. բ. 26. պատուական ՍԳր. Կիւրղ. թգ. պատուաւոր Գծ. իե. 23. Եղիշ. պատուակալ Բուզ. անպատիւ Ոսկ։ մտթ. զուգապատի։ Ոսկ. յհ. ա. 28. մեծապատիւ ՍԳր. Ոսկ. ես Ագաթ. Կոչ. Բուզ. յառաջապատուել Ոսկ. լհ, ա. 34. հասարակապատիւ Եւթաղ. 131. Ոսկ. մ. ա. 19. հանգիտապատիւ Բ. պետ. ա. 1։ Ոսկ. ես. և մ. ա. 15. Սեբեր. միապատիւ Ագաթ. Կորիւն. Ոսկ. ես. նոր բառեր են պատուանուն, պատուանշան, պատուարժան, վսեմապատիւ, վերապատուելի, պատուա-խնդիր, անպատուաբեր, պատուականապէս, պատուազգած, պատուազուրկ ևն։
τιμή honor ἁξίωμα dignitas. վր. պատի՛վի. Շուք՝ ներքին եւ արտաքին. փառք, եւ փառաւորութիւն, պարծանք. շնորհ. յարգանք. մեծութիւն. եւ Արժանապատուութիւն. բարձ եւ աշտիճան մեծութեան.
such, like, in this manner, of this sort;
such, so great.
· Calfa
Մանուկ մի այսպիսի։ Զօրութիւնք այսպիսիք ի ձեռաց սորա լինին։ Լինել այսպիսի՝ որպէս եւ եսս եմ։ Յոյս մի այսպիսի ունիմք։ Զայսպիսեաց աստի օրէնքն չեն հակառակ։ Ամենայն ինչ այսպիսի պարծանք՝ չարութեանն են. եւ այլն։
presumptuous, ness, haughtiness, pride, arrogance.
· Calfa
Խրոխտ ամբարհաւաճութիւն (ձիոյ)։ Սնոտի պարծանք ամբարհաւաճութեան։ Ամբարհաւաճութեամբ ի բանսն. (Պիտ.։)
cf. Ամոլ.
· Calfa
Ամոլք հաւատոյ, եւ պարծանք եկեղեցւոյ, եւ հովիւ քաջընթաց. (Շար.։)
name;
renown, glory, reputation, honour, title;
— բայի, nominative;
noun, substantive;
— շքոյ, title.
· Calfa
ԱՆՈՒՆ. իբր Համբաւ, եւ հռչակ անուան եւ գործոց. փառք եւ պարծանք. յիշատակ. նամ.
signal, illustrious;
cheerful;
increased, flourished, flourishing, civilised.
· Calfa
Արարի զքեզ անուանի, եւ բարգաւաճ, եւ փառաւոր. (յն. καύχημα որ է պարծանք) (Օր. ՟Ի՟Զ. 19։)
s. pl. increase, abundance;
profit, improvement, bloom, lustre, splendour, renown.
· Calfa
εὑκλεία splendor nominis, καύχημα gloriatio, εὑθυμία laetitia animi Պերճութիւն անուան. պարծանք. մեծանունութիւն. փառաւորութիւն. աճումն փառաց եւ պատուոյ. շուք. շքեղութիւն. զուարթութիւն.
Այս իսկ են պարծանք, եւ զսոյն բարգաւանճանս համարիմ. ((յն. մեծ. լտ. բարձր) Ոսկ. մտթ.։)
Եւ ոչ պարծանք ինչ (էր) նոցա, եւ կամ բարգաւանճանք՝ օտար ազգաց քաջութիւն. (Խոր. ՟Ա. 13։)
good;
well;
եթէ — թուի առաջի or յաչս, if you please or like;
— ծերութիւն, a prosperous old age;
— վարդապետութիւն, good or sound doctrine;
— այր, a good man;
— խոտել, to despise or to scorn well;
— է մեզ աստ լինել, it is a good thing for us to remain here;
— է or — է բանդ, վադապետ, you say well, master;
ոչ է — մարդոյգ միայն լինել, it is not well for man to be alone;
տուժել զայր արդար չէ —, it is not a good thing to do ill to the just.
· Calfa
Ո՛չ է բարւոք զհաց մանկանց։ Ոչ է բարւոք՝ լուրն, զոր ես լսեմ։ Ոչ են բարւոք պարծանքդ ձեր։ Տուժել զայր արդար՝ չէ՛ բարւոք։ Ակն առնուլ ամբարշտի՝ չէ՛ բարւոք։ Կշիռ նենգութեան ո՛չ է բարւոք առաջի նորա։ Ակն առնուլ ի դատաստանի չէ՛ բարւոք։ Մեղր շատ ուտել՝ չէ՛ բարւոք։ Տգիտութիւն անձին իւրում ոչ է բարւոք։ Որ ակն ածէ զերեսս անօրինաց յանդիմանել, չէ՛ բարւոք.եւ այլն։
to ornament, to embellish.
· Calfa
Հռիփսիմէ գեղազարդեալ կուսից պարծանք. (Շ. տաղ.։)
praise, eulogy.
· Calfa
ἕπαινος, ἑγκώμιον, κλέος laus, encomium, honor որ եւ ԳՈՎԵՍՏ. Ներբող. դրուատ. բարեբանութիւն արժանաւոր ըստ լաւութեան. բարեհռչակութիւն անուան, եւ փառօք. պարծանք. գովութիւն, գովեստ. (լծ. եւ լավ, այսինքն հռչակ).
favour, kindness, benefit, service, pleasure;
— առնել, to oblige, to please, to do an act of kindness, to deserve well, to favour.
· Calfa
Զի՞նչ երախտիք իցեն». այն է ըստ յն. պարծանք, փառաւորութիւն.
cf. Թերալից.
· Calfa
Թերակատար յօժարութիւն, կամ կամք, կամ միտք, կամ պարծանք. (Բրս. հց.։ Իգն.։ Տօնակ.։)
cf. Խենեշութիւն;
taking away, ravishing.
· Calfa
Շփանալն. սիգութիւն. ամբարհաւաճութիւն. սնապարծութիւն. պարծանք. ճոխութիւն.
celestial, divine, superhuman, supernatural;
excellent, extraordinary, matchless, rare, singular;
phoenix.
· Calfa
Չնաշխարհիկ պարծանք հողեղէն բնութեանս. (Շար.։)
show, train;
magnificence, glory;
mincing airs or manners, smirking, simpering.
· Calfa
σεμνότης majestas, gloria, jactantia. Նազելն. պանծանք. շուք. եւս եւ Ծեքծաքումն. եւ Քաղցրաբանութիւն. սեթեւեթք. պարծանք.
known or discovered precedently;
pre-eminent.
· Calfa
Թէպէտեւ ի պաղեստինացւոց աշխարհին էին յառաջագիւտ պարծանք, սակայն Եգիպտոս ջերմագոյն քան զնա գտանէր. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 8։)
majesty, glory, celebrity.
· Calfa
μεγαλοδοξία gloria magna, gloriatio. Մեծափառն գոլ. մեծ փառք. պատիւ պանծալի. շքեղութիւն. պարծանք փառաց.
heavy, weighty;
massive, voluminous, great;
difficult, bard, onerous, laborious;
disagreeable, troublesome, importunate;
grievous, serious, preponderating;
sluggish, tardy, dull;
hard (of hearing);
strong, rank;
grave;
— քուն, deep sleep;
— կերակուր, indigestible food;
— շունչ, bad breath;
— հարուած, violent blow;
— կին, woman with child;
ծանունս սխալել, to be greatly mistaken;
ծանունս լսել, to give no ear, to pretend not to hear;
— թուիլ, to take ill, to be displeased, angry, enraged;
մի ինչ — թուեսցի քեզ, do not take it ill, do not be displeased;
— է քեզ բանգ այդ, the thing is above your ability;
— է ինձ, that is a heavy sacrifice for me;
թողէք զ— օրինացն, yon have omitted the weightier matters of the law;
heavily;
grievously;
deeply;
vigorously;
seriously;
painfully.
· Calfa
Ծանր պարծանք նորա այն են, արիւնն որ նշանակեցաւ ի վերայ դրանց նոցա։ (Եփր. ել։)
whole, entire, total, complete;
all, entirely;
together, all together, together with;
even, yet, still;
—, —իւ, totally, completely, wholly, thoroughly;
— եւ այնպէս, even though, even if, however, nevertheless;
— եւ այնպէս ոչ յագեցա՞ր, what, and you are not yet satiated?
— ասել, ասացեալ, in short, in a word.
· Calfa
Քրիստոս կենդանի՝ արքայդ համայնի։ Արքայդ համայնին։ Ծաղկեալ շնորհօք յիսուսի, փառք եւ պատիւ համայնին։ Ո՛վ երանուհի՝ պարծանք համայնի։ Պօղոս անուանի՝ քարոզ համայնի։ Գովեալ ի պարս ազգաց համայնոյ։ Խնամող համայնոյնի. (Գանձ.։ (որ են անսովոր ձեւք բանի)։)
deceiving, captious, false, deceitful, fallacious, delusive, sophistical, feigned, dissembled, concealed, artificial, illusory, vain;
seducing, untrue, lying;
—ք, deception, deceit, fraud, cheat, illusion, delusion, vanity, sophistry, feint, error, falsehood, lie;
cunning, craft, wile;
ի —ս արկանել, to deceive, to gull, to dupe, to lead into error.
· Calfa
Պատիրք եւ խաբկանք են (բժժանք)։ Զի մի՜ թուիցին թէ պատիրք ինչ իցեն եւ վայրապար պարծանք, եւ բանից խաբէութիւն. (Ոսկ. կող. եւ Ոսկ. եբր.։)
limpid, pure;
splendid, shining, bright.
· Calfa
Նուաղեաց եւ պղատոնական տաճարացն լուսափայլն ձեղուն, եւ յատակք յախճապակեալք. որ եւ յաթենականն յաւէտ պարծանք, եւ պերճութիւնքն պաղապանծականք եւ այլն. (Անան. եկեղ։)
cf. Պաղապանծ.
· Calfa
Նուաղեաց եւ պղատոնական տաճարացն լուսափայլն ձեղուն, եւ յատակք յախճապակեալք. որ եւ յաթենականն յաւէտ պարծանք, եւ պերճութիւնքն պաղապանծականք եւ այլն. (Անան. եկեղ։)
boasting, vaunting, bragging.
· Calfa
Պածանք, պարծանք.
Եւ զի՞նչ (վստահութիւնն) իցէ. պանծութիւն՝ պարծանք (յն. մի բառ), համարձակութիւն. (Ոսկ. փիլիպ.։)
vaunting, boasting.
· Calfa
Ուր իցէ պարծանք իմն, կամ արժանի պարծանաց. որպէս սուրբ խաչն՝ պարծանք պօղոսեան.
magnificence, elegance;
pride, presumption, arrogance;
cf. Պերճանք.
· Calfa
γαυρίαμα, ἁγαυρίαμα gloriatio, jactantia, exultatio, elevatio animi. Պերճանք. պերճանալն. պարծանք. փառաւորութիւն.
trust, confidence, reliance on, assurance, security, conviction;
expectation, hope;
consignment, deposit;
վստահութեամբ, cf. Վստահաբար.
· Calfa
Զնոյն վստահութիւն ունիմ ի մարմին. վստահութիւն զի՞նչ իցէ. պանծութիւն, պարծանք, համարձակութիւն, պերճանք. (Ոսկ. փիլիպ.։)
πεπείθησις confidentia, fiducia ἑλπίς spes. Աներկիւղ համարձակութիւն. յոյս ակնկալութեան. յապահովութիւն. ապաւինութիւն յայլս կամ յանձն. պարծանք.
guardian or minister of a temple.
· Calfa
Յաթենականն յաւէտ պարծանք, պաշտօնասէրս յոյժ՝ տաճարայարդարս գոլով. (Անան. եկեղ։)
vanity, vaunting, boasting, rodomontade, ostentation, conceit, ambition.
· Calfa
Սնոտի պարծանք. պարծեալն ի սնոտիս. իսկ ի թարգմանութիւնս որպէս Սնափառութիւն. κενοδοξία vana gloria. կամ ըստ հյ. gloriatio.
glorification;
glory, magnificence, pomp, splendour;
փառաւորութեամբ, cf. Փառաւորապէս.
· Calfa
δόξασμα, δόξα, ἕνδοξον, κλέος, εὑκλεία, εὑημερία glorificatio, decus եւ այլն. Փառաւորիլն, եւ ելն. մեծարանք. պատիւ. շուք. պարծանք. փառք. իրք պանծալիք. վայելութիւն, հանդէս. հռչակ. բարօրութիւն. ճոխութիւն. պերճութիւն.
glory;
honour, praise, fame, renown, celebrity;
majesty, splendour, magnificence.
· Calfa
δόξα gloria, honor κλέος celebritas, splendor nominis. (լծ. Վարկ. յարդ. ) Մեծ համարումն առաջի այլոց, եւ պատիւ ընծայեալ ումեք. շուք. մեծարանք. գով. հռչակ. հանդէս. եւ Պանծալի ձիրք, պարծանք. զարդ. վայելչութիւն. մեծութիւն, եւ Նշան մեծութեան. (յն. տօ՛քսա որ է կարծիք, եւ փառք. )
Վստահութիւն զի՞նչ իցէ. պանծութիւն, պարծանք, համարձակութիւն, պերճանք. (Ոսկ. փիլիպ. ՟Ծ։)
proudly, haughtily;
— շրջիլ, to walk ostentatiously, in a stately manner, to bridle up, to carry the head high, to strut, to strut about, to stalk along.
· Calfa
«պարծենկոտ, հպարտ, սէգ» Առակ. լ. 29. որից պարծիլ «պանծալ, հպարտա-նալ» ՍԳր. Եփր. մակաբ. պարծանալ Խոս-րովիկ. պարծանք ՍԳր. Ոսկ. մտթ. պարծուկ «հպարտ, սնապարծ» Մծբ. Եփր. դտ. էջ 330, 332 (սխալ է գրուած պարտուկ Մծռ. 210, որ ՆՀԲ իբրև առանձին բառ նշանակում է. տե՛ս ՀԱ 1911, 101). սնապարծ Վեցօր. Ոսկ. մ. գ. 3. ունայնապարծ Ոսկ. յհ. ա. 2 ընդունայնապարծ Ոսկ. լհ. ա. 1 և մ. ա. 19, զրապարծ Ոսկ. մ. ա. մեծապարծ Ագաթ. Բուզ. մեծապարծուն Պիտ. գեղեցկապարծիկ Պարապմ. ձիապարծիկ «հպարտօրէն ձի հե-ծած» (նորագիւտ բառ) Տաթև. ձմ. ճզ. ևն։
ՆՀԲ լծ. պերճ և բարձր։ Մորթման ZDMG 26, 537 բևեռ. barzani և 588 barzaini «պարծանք»։ Scheftelowitz BВ 28, 309 զնդ. bərəjaemi «գովել, պանծացնել»։ Հիւնք. բարձր բառիղ։ Թիրեաքեան, Կարնամակ ծան. as բուրդ, բերդ, բառնալ, բարձ, բարձր ձևերի հետ։ Փառնակ, Անահիտ 1903 130 զնդ. berez «բարձր» բառից։
ԳՒՌ (dialectal) Ջղ. պարծենալ, Սլմ. պmրծենալ, Ախց. Երև. Տփ. պարծէնալ, Կր. պարծըննալ. Շմ. պարձանիլ, Ննխ. Պլ. Ռ. Սչ. Սեբ. բար-ձէնալ, Տիգ. բmրձէնmլ, Ասլ. բարձըննալ, Զթ. բայձինօլ, բարձինոլ, Հճ. բայձինօլ, բայձmննօլ, Մկ. պարծմանալ, Ալշ. Մշ. պարզէնալ, Խրբ. բարզէնալ, բարզանք, Ակն. բարձօնք «պարծանք»։ Նոր բառ է պարծեն-կոտ։