accuser, informer, plaintiff, complainant, prosecutor.
κατήγορος. accusator. Դատախազ, համայն՝ իրաւացի կամ անիրաւ փաստ բերելով յատենի ընդդէմ այլոյ. չարախօս. ոսոխ. տավաճը. շիքեայէթճի. շէքվաճը. խասիմ. գօվլայըճը. զամմազ.
Վասն որոյ մատուցեալ ամբաստանքն՝ եւ ոչ մի ինչ վնաս (այս ինքն փաստ) չարութեան ի մէջ բերէին. (Գծ. ՟Ի՟Ե. 18։)
Զի թէ չէր զամբաստանն սպանեալ, նաեւ յայտնէր իսկ ոչ այնչափ յանդգնութիւնն. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 23։)
Մի՛ զամբաստանի կամ զդատախազի միայն լուիցէ զբան։ Սովորութիւն կալան ամբաստանք եւ դատախազք ի վարձու խօսել նոցա։ Ամբաստանաց եւ դատախազաց եւ տէր իսկ խրատ տայ. (Մխ. դտ.։)
Զարիւն մեծին Աստուծոյ ամբաստան իմն իրաւացի առաջի իմ տարածանեն. (Նար. ՟Հ՟Թ։)
Եւ իբր ամբաստանական.
Մատուցանէր եւս (Վահան) ամբաստան գրգռութիւն զարքայէն հայոց Արշակայ. (Բուզ. ՟Դ. 50։)
ԱՄԲԱՍՏԱՆ տանք գ. cf. ԱՄԲԱՍՏԱՆՈՒԹԻՒՆ. κατηγορία. accusatio
Զիա՞րդ ապա նա մեզ դատախազ կայ ամբաստանի. (Ոսկ. ես. ՟Խ։)
Եդաք վասն այնոցիկ՝ որ սիրեն զամբաստանս. (Եւս. պ. ՟Զ. 34։)
Հնարէին՝ թէ գուցէ յայսմիկ տեղի գտցուք ամբաստանաց. (Ոսկ. ՟բ. կոր.։)
Ցածուցանել զամենայն բարկութիւն եւ զվնասակար շարժմունս, որ ամբաստանօք լի է. (Յճխ. ՟Ժ։)
ԱՄԲԱՍՏԱ՛Ն ԵՄ, ԼԻՆԻՄ. cf. ԱՄԲԱՍՏԱՆԵՄ. ἑντυγχάνω, κατηγορέω, καταλογέω accuso, maledico.
Եթէ զքէն ամբաստան լիցին դոքա, դատաստան յիրաւի կալցուք։ Մի՛ ոք իշխեսցէ ամբաստան լինել վասն դորա։ Թէպէտ եւ բազումք էին յանօրինաց անտի ամբաստան զնմանէ։ Վասն սորա ամենայն ժողովք հրէից ամբաստան եցեն ինձ յԵրուսաղէմ։ Ամբաստան լինի Աստուծոյ զԻսրայէլէ։ Ամբաստան եղեն զժողովրդենէն։ Ամբաստան լինէին զնմանէ ընկերքն իւր առ Անտիոքոս։ Զորոց սոքա ամբաստան լինին զինէն. եւ այլն։
Ամբաստան առ արքայի լինի. (Յհ. կթ.։)
Անողորմածութեան նորա ամբաստան լինիցի. (ՃՃ.։)
Կամ հյց. խնդրով.
Արդ նոքա զայս պատճառս մահապարտ առնելոյ ամբաստան եղեն. (Իգն.։)
Զոր եւ Յովհաննէս ամբաստան լինի. (Գէ. ես.։)
Ամբաստան լինել զառիթ երկայն կենացս. (Իսիւք.։)
Եթէ ամբաստան լինիս զմեղս քո, ունիս մխիթարութիւն. (Ոսկ. ՟ա. կոր.։)
| Singulier | Pluriel | |
|---|---|---|
| nominatif | ամբաստան | ամբաստանք |
| accusatif | ամբաստան | ամբաստանս |
| génitif | ամբաստանի | ամբաստանաց |
| locatif | ամբաստանի | ամբաստանս |
| datif | ամբաստանի | ամբաստանաց |
| ablatif | ամբաստանէ | ամբաստանաց |
| instrumental | ամբաստանաւ | ամբաստանաւք |
• , ի-ա հլ. «դատախազ, մէկի դէմ դատ պահանջող, չարախօս. 2. պահան-ջուած դատը, չարախօսութիւն» ՍԳր. Ոսկ. որից ամբաստան լինել կամ ամբաստանել «դատարանը գանգատ տալ, չարախօսել» ՍԳր. Ոսկ. ամբաստանութիւն ՍԳր. Եղիշ. Նոր գրականում ամբաստանեալ «դատի կանչուած անձը», ամբաստանագիր, ամբաստանական, ամբաստանիչ ևն։ Կիր. էջ 18 ունի աւելի պարզ մի ձև՝ ամբաստ լինել «ամբաստանել», բայց թուի թէ շինծու է։ (Այլ է Սոկր. 36 ամ-բասացեալ. «Թուիմ ոմանց աստ ամբասա-ցեալ». յոյն բնագիրն ունի ἀπεχβάνεσβαι «ա-տելի լինել», որից յայտնի է՝ որ բառը պէտք է ուղղել բամբասացեալ)։
• ՆՀԲ փաստ բառից 2 Տէրվ. Altarm. 11 ամ-բաս-տ-ան, իբր բամ «խօտիմ» բա-ռից, ինչ. բամ-բաս-անք։ Հիւնք. ըմբոստ ռառեո։ Nvberg, Hilfsbuch 2, 27 կա-պում է պազենդ. anbasān «հակառա-կորդ» բառի հետ։ Պատահական նմա-նութիւն ունի պրս. [arabic word] postin «բամ-բասանք»։