Definitions containing the research ահ : 10000 Results

Անյուսալի, լւոյ, լեաց

adj.

desperate, despaired of;
unhopeful.

NBHL (2)

ἁέλπιστος. insperabilis. Ոչ յուսալի. անյոյս՝ ըստ ՟Բ նշ. յուսահատելի. եւ Անակնունելի. անկարծ.

Յոյս՝ անյուսալի անձին իմոյ լինի՝ անսահման քո ողորմութիւնդ. (Բենիկ.։)


Անյուսանամ, ացայ

vn.

to despair.

NBHL (1)

Անյոյս լինել. լքանիլ. թերահաւատիլ. չյուսալ.


Անյուսութիւն, ութեան

s.

despair.

NBHL (2)

ἁπόγνωσις, ἁνελπιστία. abjectio spei, desperatio. Յուսահատութիւն. թերութիւն յուսոյ. լքումն. իւմիտսիզլիք.

Եհատ ասէ իբրեւ զծառ, զմահուն անյուսութիւն ցուցանելով. (Արշ.) իմա՛ զանյուսալի գոլն յաստիս առ կենդանութիւն։


Աններելի, լւոյ, լեաց

adj.

unpardonable;
intolerable.

NBHL (2)

Անանց եւ աններելի են ահեղ աղետիցն կսկիծն եւ մորմոքումն. (Եփր. քրզ.։)

Յոյժ աններելի դատապարտի քահանայն, որ ոչ սաստիցէ. (Մանդ. ի ցանկն.։)


Աննիազ

adj.

not indigent;
opulent

NBHL (1)

Վստահ է յաննիազ մեծութիւնն իւր. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ժ՟Ա։)


Աննիրհ

adj.

sleepless, watchful.

NBHL (1)

Աննիրհելի ակն կամ պահապան։ Աննիրհելի դիտմամբ։ Աննիրհելի փառաբանողաց։ Զուարթունք աննիրհելիք. (Նար.։)


Աննիրհելի

cf. Աննիրհ.

NBHL (1)

Աննիրհելի ակն կամ պահապան։ Աննիրհելի դիտմամբ։ Աննիրհելի փառաբանողաց։ Զուարթունք աննիրհելիք. (Նար.։)


Աննիւթ, ից

adj.

immaterial.

NBHL (3)

Աննիւթք, որպէս աստուած, հրեշտակք, միտք, հոգի. ահմ. ՟Ժ՟Զ։)

Մակամտածութեամբ աննիւթք, որպէս ձեւք (ըստ երկրաչափից). ահմ. ՟Ժ՟Զ։)

Յաննիւթս զրահետ բերիլ յայսոսիկ. (Շ. թղթ.։)


Աննիւթական, ի, աց

cf. Աննիւթ.

NBHL (1)

Յամենեւիմբ աննիւթականսն մատչել. ահմ. ՟Ժ՟Զ։)


Աննիւթութիւն, ութեան

s.

immateriality.

NBHL (1)

Ոչ որպէս պատահումն ենթակայի վասն աննիւթութեան. (Մաքս. ի դիոն.։)


Աննման, ից

adj.

unlike, dissimilar, different;
not uniform;
incomparable.

NBHL (2)

Պատահումն յէութիւնն բաժանելով՝ յաննմանն բաժանի. ահմ. ՟Ժ՟Ը։)

Անյարմար. անվայելուչ. անճահ. անպատշաճ. անդէպ. անտեղի. օտար. անշուք. ցած իմն. ուսլուպսուզ. եագըշըգսըզ. μὴ πρόσηκον, ἁπεικόν, ταπεινόν. inconveniens, absurdum, humile, vile.


Աննուաղ

adj.

inextinguishable.

NBHL (1)

Աննուազ ջահիցն վառումն. (Արիստակ. նաւակատ.։)


Անշաղախ

adj.

free from dirt, clean;
not contaminated, pure, clear.

NBHL (1)

Զմնացեալքս պահեսցէ կենդանի եւ անշաղախ. (Մագ. ՟Կ՟Է։)


Անշարադիր

adj.

uncompounded, simple.

NBHL (2)

Պարզ, անշահադիր, եւ անվայրափակ։ Աննիւթ եւ անշարադիր։ Անշարադիր եւ անշփոթ. (Աթ. ՟Ը։ եւ Բրս. երրորդ.։ Նիւս. կազմ.։)

Ստեղծ նա զիմանալիսն պարզս եւ անշարադիրս բնութեամբ. ահր. ի ծաղկ.։)


Անշարժ, ից

adj.

immovable, fixed, stable, firm;
not commutable;
real, not personal.

NBHL (2)

Անշարժն յառաջագոյն է քան զշարժունն. զի անշարժն սկիզբն է շարժման. ահմ. ՟Ժ՟Է։)

Անշարժ լինել կամ պահիլ արդարութեան, թագաւորութեան, եկեղեցւոյ. եւ այլն. (Ագաթ.։ Խոր. ՟Ա. 7։) (Շար.։)


Անշեղ

adj.

not oblique, straight, direct.

NBHL (1)

Անայլայլելի անմահութիւն, եւ անշեղ եւ անխոտոր մշտաշարժութիւնն։ Անշեղս ի վատթարն կոյս. (Դիոն. ածայ.։)


Անշնորհակալ, ի, աց

adj.

ungrateful, unthankful.

NBHL (1)

Գիշերոյ պահպանութեան անշնորհակալս առնէ. (Խոսր.։)


Անշնչանամ, ացայ

vn.

to expire, to die;
to commit suicide by suffocation.

NBHL (1)

Որ ի խաչին անշնչացար։ Կամաւորապէս անշնչացար։ Որ զդատակնիք մահու ելոյծ իւրով անշնչացեալ մարմնով զհոցեալ մարդոյն. (Շար.։)


Անշնչութիւն, ութեան

s.

expiration, death;
asphyxia.

NBHL (2)

Եւ Անշնչանալն. մահ. մեռելութիւն.

Որ եւ անմահն՝ անշնչութեամբ զաստուածային հոգին արձակեաց. (Նար. խչ.։)


Անշշուկ

adj.

dumb with amazement, astonished, surprised;
— լինել, to be astonished, to wonder;
— լռութիւն, utter or profound silence.

NBHL (1)

Անշշուկ հանգստեան (մահուան) ցանկացաւ. (Ոսկ. ՟բ. տիմ.։)


Անշուշտ

adj. adv.

incontestable, sure, certain, assured, infallible;
assuredly, incontestably, certainly.

NBHL (3)

Իբր Անսուտ. որպէս եւ յն. ἁψευδής, ἅψευστος, ἁψεύστερος, -ον. infallibilis, certus, certte, sine mendacio. Հաւաստի. աներկբայ. ստոյգ. ճշմարիտ. անհրաժեշտ. անվրէպ. եւ Անքոյթ. հաստատուն. եւ Անստգիւտ. շիւպհէսիզ, թահգիգ, սահիհ.

Մահք իւրեանց անշուշտ կեանք համարեալ էին։ Հաստատո՛ւն կացէք յանշուշտ զօրագլուխն մեր. (Եղիշ. ՟Գ. ՟Է։)

Անշուշտ զհաւատարիմ սէրն ի մէջ թագաւորութեանցն պահեսցեն. (Ագաթ.։)


Անշրջելի, լւոյ, լեաց

adj.

unchangeable;
that cannot be overturned.

NBHL (1)

Անշրջելի պահեմք, կամ պահեցաք. (Խոր. ՟Գ. 42. 48։)


Անշփոթ, ից

adj. adv.

without confusion;
unperplexed, not embarrassed;
tranquil.

NBHL (3)

Անշփոթ մնացին գոյացութիւնքն, կամ բնութիւնքն։ Անշփոթս զնոսա պահելով ի միմեանց. (Պրպմ. ՟Ժ՟Ա. ՟Ժ՟Գ։)

Պահեալ զբնութիւնսն անշփոթս, եւ ստուգապէս միաւորեալս. (Սարկ. հանգ.։)

Աստուած ոչ անշփոթ աղօթս ի հնազանդելոցն պահանջէ պահանջէ. հրեշտակք միայն են անկողոպտելիք. (Կլիմաք.։)


Անշքութիւն, ութեան

s.

awkwardness, deformity, ugliness.

NBHL (1)

Էած յահաւորութենէ յանշքութիւն. (Շ. բարձր.։)


Անոլորտ

adj.

unbounded, unlimited, infinite.

NBHL (5)

ἁόριστος, ἁτέκμαρτος. infinitus, indefinitus. Ոյր չիք ոլորտ, կամ եզր. անեզր. անպարագիր. անբահման. անբաւ. անհաս.

Գիտասցես (զգործս աստուծոյ) անյայտս եւ անոլորտս մահկանացու ազգին. (Փիլ. այլաբ.։)

Անոլորտս զիւրեանցն յիրեցուցանեն սահմանս. (Պիտ.։)

Յանկէտն եւ յանոլորտն, եւ որ գեր ի վեր ունի քանակի եւ սահմանի՝ իր եւ անուն. (Սկեւռ. լմբ.։)

Զանոլորտ բնութիւնն ոլորտացոյց։ Անսահման եւ անոլորտ է բնութիւն աստուածութեանն յերկինս ի վեր, եւ յերկիր ի խոնարհ. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ա. եւ ՟Ը։)


Անոխակալ, ի, աց

adj.

without malice, not revengeful, not malignant.

NBHL (1)

Ոչ ոխակալ. որ ոչ պահէ ոխս. անյիշաչար. անչարայուշ. երկայնամիտ. ըստ յն. ասի՝ Յանձնառօղ չարեաց. համբերատար. ἁεξίκακος. tolerans malorum, patiens, clemens.


Անոխակալութիւն, ութեան

s.

absence of maliciousness, freedom from revenge or hatred.

NBHL (1)

Անոխակալութեամբ մատչել առ այցելութիւն։ Սահման անոխակալութեան. (Նար. ՟Է. ՟Վ՟Գ։)


Անողոք

adj.

implacable, severe, inflexible, inexorable.

NBHL (1)

Անողոքելի սլացմամբ. (՟Ձ՟Զ.) իբր աննահանջելի։


Անողոքելի

cf. Անողոք.

NBHL (1)

Անողոքելի սլացմամբ. (՟Ձ՟Զ.) իբր աննահանջելի։


Անողջանալի, լւոյ, լեաց

adj.

insanable, incurable.

NBHL (1)

Պահէ զկողն անողջանալի. (Սարգ. ՟ա. պ։)


Անոյժ

adj.

without force, feeble.

NBHL (1)

Քամահելով զանոյժ բանս. (Եղիշ. դտ.։)


Անոտն

adj. adv.

footless, apode;
baseless;
յանոտից, at the feet.

NBHL (1)

Կայ ընդ անոտիւք մահճաց իմոց. (Վրք. հց. ՟Ի։)


Անորակ

adj.

without quality or accident.

NBHL (1)

Որպէս առ անորակ մարմին՝ պատահումն. (Անյաղթ պորփ.։)


Անորիշ

adj.

inseparable, indivisible.

NBHL (3)

ԱՆՈՐԻՇ որ եւ ԱՆՈՐՈՇ. յն. աօ՛րիսթօս. ἁόριστος. indefinitus, indecretus. Չորոշեալ. անսահման. եւ Անզանազան. անխտիր.

Անհատք անբաւք եւ անորիշք են առ ի թուել. ահմ. ՟Ժ՟Ը։)

Որք անարատ, ուղիղ եւ անորիշ հաւատ պահեցին առ նա. (Վրք. հց. ձ։)


Անորոշ, ի, ից

adj. adv.

undetermined, indefinite, uncertain;
vague, indistinct, confused;
inarticulate;
contingent;
Անորոշաբար.

NBHL (1)

Որպէս Անսահման. անհուն. չորոշեալ.


Անորոշաբար

adv.

indefinitely;
confusedly, indistinctly;
implicitly.

NBHL (1)

Խայթոց մահու մեղք, ո՛չ եթէ այս կամ այն, այլ անորոշաբար, յայտ է եթէ ամենայն մեղք. (Բրս. հց. ՟Ծ։)


Անուանադրեմ, եցի

va.

to give a name to, to name.

NBHL (1)

Որոյ վահրամ անուանադրեալ. (Շ. վիպ.։)


Անուանադրութիւն, ութեան

s.

nomenclature;
անուանադրութեամբ, cf. Յորջորջանօք.

NBHL (1)

Գոյութիւն ունին, եւ ոչ հանդիպեցան անուանադրութեան առ ի մէնջ. ահմ. ՟Է։)


Անուանակիր

adj.

that bears the name of another.

NBHL (1)

Անօթ ընտրութեան անուանեալ, անուանակիր յաշխրահի իւրոյ սքանչելի անուանն առնէ. (Կորիւն.։)


Անուանակոչեմ, եցի

va.

to name, to call.

NBHL (1)

Պահապա՛ն ի զգուշութենէ յարթունն գոլոյ յիրաւի անուանակոչի. (Սարկ. քհ.։)


Անուանակցութիւն, ութեան

s.

cf. Անուանակրութիւն.

NBHL (1)

Թէպէտեւ միանունութիւն ունի, այլ ոչ եթէ իբրեւ անուանակցութեան ինչ հաւասարութիւն պահէ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 13։)


Անուանի, նեաց

adj.

renowed, famous, illustrious;
— լինել, to become illustrious.

NBHL (1)

Անուանիք դառնային։ Անուանի յիշատակ, կամ կատարաումն, մահ. (Փարպ.։)


Անուանումն, ման

s.

nomination.

NBHL (1)

Իմաստասիրութիւն ունի յանուանութենէ, այսինքն ի ստուգաբանութենէ զսահմանն. ահմ. ՟Է. (այլ ձ. յանունութենէ, յանուանադրութենէ։))


Անուղղայ, ից

adj.

incorrigible, perverse.

NBHL (1)

Անուղիղ. թիւրեալ. խոտորեալ. անխրատ. (անձն)։ եւ թիւր, մոլար, վատթար (իրք). իսլահա կելմէզ. ազղըն. իմլասըզ. էյրի. եանզլըշ.


Անուն, նուան, ուանք, անց

s. gr.

name;
renown, glory, reputation, honour, title;
— բայի, nominative;
noun, substantive;
— շքոյ, title.

NBHL (6)

Անուամբ ճանաչի մեզ, յորժամ տեսանելով ինչ՝ ասեմք, զի՞նչ է. ահմ. յռջբ։)

Անուն՝ սահման է կարճառօտ, եւ սահման է անուն ծաւալեաել. ահր. երրորդ.։ եւ Կիր. ՟ը. խհ.։)

Առաքէր զոմն վահրիճ անուն։ Հռուփանոս անուն։ Տիրայր անուն։ Վարդան անուն։ Վասակ անուն. եւ այլն. (Կորիւն.։ Եղիշ.։ Փարպ.։ Յհ. կթ. եւ այլն։)

Ո՛չ ասաց, եթէ այս անուն եւ այս անուն, այլ թէ ամենեքեան։ Զայսմ անուանէ ասէ, եւ զայնմ անուանէ չարախօսեսցուք։ Այս անուն չէ արժանի քահանայութեան, եւ միւսն չկայ պարկեշտութեամբ։ Այս անուն մարդոյ եմ ես։ Այս անուն առն շնորհք։ Այս անուն մարդոյ էին ապարանքս այս. (Ոսկ. մտթ. եւ Ոսկ. եբր. եւ Ոսկ. յհ.։)

Ենթակայ (ունի) զայս անուն փայտ. ահմ. ՟Է։)

Վասն հօր նահապետացն յականէ յանուանէ ինքնին տէր մեր յիսուս քրիստոս ասաց. աբրահամ հայր ձեր ցանկացաւ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 6։)


Անունակ

adj.

that does not contain, that has not;
poor, needy.

NBHL (1)

Ունել զանվայրափակ եւ զանունակ անուն ամենահաստչի. (Անան. եկեղ։)


Անունդրութիւն, ութեան

s.

disobedience;
contumacy.

NBHL (1)

Տայր հանել ընդ սուր, եւ անունդ առնել միահաղոյն զտոհմսն ռշտունեաց եւ արծրունեաց. (Բուզ. ՟Գ. 18։)


Անուշակ, աց

adj.

sweet, agreeable to the taste, savoury, delicate;
benign, gracious.

NBHL (1)

Անուշակ, անմահ, ողորմած աստուած. յն. հզօր եւ այլն. (՟Գ. Մակ. ՟Զ. 10։)


Անուշեմ, եցի

va.

to sweeten.

NBHL (1)

Եւ ոչ յետ մահուան անուշեալ քաղցրանայր դառնութիւնս րտին, այլ իջուցեալ ի փայտէն՝ հրով ծախէր. (Ղեւոնդ.։)


Անուշութիւն, ութեան

s.

sweetness;
delicacy, exquisite flavour;
affability, cheerfulness.

NBHL (2)

εὑωδία. suavis odor, beneolentia. Անուշահոտութիւն. հոտ անուշից.

Ազգի ազգի անուշութեամբ եւ ի գոյնագոյն ծաղիկս պսակեալք. յն. ազգի ազգի անուշահոտ ծաղկօք. (՟Գ։ մկ. ՟Է. 11։)