Definitions containing the research ամ : 10000 results

Աղետական, ի, աց

adj.

cf. Աղէտակոծ.

· Calfa

NBHL (1)

Աղետական սիրով փութայր ածել զնա ի կամս իւր. (ՃՃ.։)


Աղերսաբան

s.

suppliant;
flattering, adulator.

· Calfa

NBHL (2)

παράσιτος, κόλαξ parasitus, adulator Քաղցրաբան. մարգելոյզ. շողոմարար մեծատանց առ ի վայելել ի սեղանոյ նոցա. խօշամէտ, միւֆիխօր.

Ունէր սեղան ամենաբոյծ, (բուծանէր) աղերսաբանս, շոգմոգս. (Ոսկ. ղկ.։)


Աղերսաբանեմ, եցի

va.

to supplicate, top pray.

· Calfa

NBHL (1)

Համայնից ունօղս զբնաւից աղերսաբանեմ զմեռելոցն՝ քեզ կենդանեաց. (Նար. ՟Ձ՟Զ։)


Աղերսաբանութիւն, ութեան

s.

supplication, entreaty, instance.

· Calfa

NBHL (3)

Արձակեցին զնա հրեշտակութեամբ յաղերսաբանութիւնս ի հնարս հայթայթանաց։ (Եղիշ. ՟Գ։)

Նշանակ չափաւորապէս զօրութեան առաջիկայ իրողութեանցս՝ հանդերձ աղերսաբանութեամբ. (Մխ. դտ.։)

Վայելուչ աղերսաբանութեամբքս զուարճացուցանել զտրտմեալդ ձեր բարեպաշտութիւն. (Պրպմ. ՟Լ՟Ը։)


Աղերսարկու, աց

adj.

suppliant.

· Calfa

NBHL (1)

Անձն կամ բան նորա՝ որ աղերս արկանէ. աղերսական.


Աղերսարկութիւն, ութեան

s.

cf. Աղերսանք.

· Calfa

NBHL (1)

Երջանկացն փառատրական աղերսարկութիւն։ Աղօթանուէր աղերսարկութիւն։ Մաղթողական աղերսարկութեամբ մեծին ի ծնունդս կանանց. (Նար.։)


Աղերսեմ, եցի

va.

to supplicate, to implore, to entreat, to petition.

· Calfa

NBHL (3)

Բերան իմ աղաչէր, եւ աղերսէի զկին իմ։ Աղաչիցէ զքեզ թշնամին քո, եւ ի ձայն բարձր աղերսիցէ։ Աղերսեա՛ առաջի նորա. (Յոբ. ՟Ժ՟Թ. 17։ Առակ. ՟Ի՟Զ. 28։ Սիր. ՟Ժ՟Է. 22։)

Աղերսեմք զփառաւորեալ արարչութիւնդ։ Ոչ կամեցայ առ այս զոք աղերսել. (Նար. ՟Լ՟Գ։ Մխ. դտ.։)

Ոչ հոգայ զաւուրց, եւ ոչ աղերսի զամաց. (Մծբ. ՟Ժ՟Թ։)


Աղէբեկ

adj.

grey-haired;
cf. Աղէթափ.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՂԷԲԵԿ կամ ԱՂԵԲԵԿ. իբր Ալեբեկ. ալեխառն. ալիք ի մօրուսն կամ ի հերս անկեալ. ճերմակ ընկած. ճերմակ ընկած. գըռ.


Աղէխարշ

adj.

cf. Աղէխորով.

· Calfa

NBHL (1)

Խարշիչ եւ խարշատիչ աղեաց, կամ սրտի. տոչորիչ. կսկծեցուցիչ. եւ Խարշատեալ սրտիւ. մորմոքեալ. գորովական.


Աղէկատ, ի

s.

distaff.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՂԷԿԱՏ կամ ԱՂԵԿԱՏ. գրի եւ ԱՂԷԿԱՆԴ. ἅτρακτος, ἡλακάτη fusus, colus որ եւ Մարմնենի. մանելիք, ձողաձեւ գործի կամ մեքենայ մանելոյ՝ հանդերձ գլխով, յոր պատատի վուշն կամ այծեայն մանելի. րոք. եօրէքէ. (տե՛ս եւ ԻԼ, իլոյ. ԻԼԻԿ)


Աղէկէզ

adj.

pitiable;
afflicted with grief.

· Calfa

NBHL (2)

ԱՂԷԿԷԶ կամ ԱՂԵԿԷԶ. Կիզիչ աղեաց. տոչորիչ սրտի. աղէխարշ.

Զի մի՛ աղէկէզ բժշկութեամբս վասն ի խոր հարմանս զդեզ բանիս՝ երեւեցայց թշնամի. (Լմբ. պտրգ.։)


Աղէկոտոր

adj.

pitiable, that excites compassion.

· Calfa

NBHL (2)

Որ ինչ լինի կոտորմամբ աղեաց. աղէխարշ. գորովական. աղէխարշեալ. սիրտը կտրտօղ կամ կտրտած.

Առաջի դնելով նմա զեղուկ աւազումն այրութեան իւրոյ՝ յայտ ածէր զաղէկոտոր խնամսն։ Ոչ յիշեցան նոցա աղէկոտոր խնամք ծնողականաց. (Յհ. կթ.։)


Աղէյարմար

adj.

well-chorded, well-tuned;
adapted, suitable.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՂԷՅԱՐՄԱՐ կամ ԱՂԵՅԱՐՄԱՐ. Աղեօք կամ լարիւք յարմարեալ յօրինեալ. քիրիշլի. տիւզէնլի. ահենկլի.


Աղէտաբեր, ի, աց

adj.

cf. Աղէտաւոր.

· Calfa

NBHL (2)

ԱՂԷՏԱԲԵՐ որ եւ ԱՂԻՏԱԲԵՐ. Որ բերէ աղէտս այլոց, կամ յանձին իւրում. պատճառ աղետից. ցաւալի.

Մատենաւորել զայսր աղէտաբեր համբաւուց ցոյցս. (Արծր. ՟Դ. 2։)


Աղէտաւոր

adj.

fatal, calamitous, bringing evil, disastrous, grievous, mournful;
full of misery, piteous, exciting pity.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՂԷՏԱՒՈՐ կամ ԱՂԵՏԱՒՈՐ. Ցաւալի. ցաւագին.


Աղիճ, աղճի

s.

prostitute, whore.

· Calfa

NBHL (2)

Աղիճ, կամ ետրազիճ. բոզ. Հին բռ.։

ԱՂԻՃ, կամ ԵՂԻՃ. cf. ԵՂԻՆՋ, cf. ԵՂԻՆՃ.


Աղիողորմ

adj.

miserable, pitiable, unfortunate, calamitous, grievous.

· Calfa

NBHL (2)

Այնչափ աղիողորմ տեսիլ. (Մամբր.։)

Ձայն աղիողորմ՝ ուժգին գոչմամբ յերկինս բարձրացուցանէր. (Վրք. ածաբ.։)


Աղիւսակ, աց

s.

little brick;
tablet;
draught-board;
arithmetical table, logarithm.

· Calfa

NBHL (2)

πλινθίς laterculus Աղիւս փոքր. թուզլաճըգ. եւ աղիւսաձեւ խորշք կամ շարք գրուածոց, եւ թուոց եւ այլն. զիճ.

Քառասուն եւ հինգն ծննդական թիւ է՝ բաղկացեալ յաղիւսակէ երեքկնացն. եւ է աղիւսակն, ՟Զ. ՟Թ. ՟Ժ՟Բ. ՟Ժ՟Ը. շարադրութիւնն ՟Խ՟Ե։ Զամենայն երկին ընդ ոտիւք գոլ էին. քանզի եւ գոյնն՝ շափիղայի առաւել նմանեալ էր. եւ աղիւս՝ միահամուռ աստեղաց է աղիւսակ, դասիւ թուոց՝ բանից եւ համեմատութեանց յարմարեալ. (Փիլ. լին. ՟Դ. 27։ Փիլ. ել. ՟Բ. 37։)


Աղիւսարկութիւն, ութեան

s.

cf. Աղիւսագործութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ի կաւագործին եւ յաղիւսարկին կապեալ կային ... եւ այժմ սատանայ հրամայէ յաղիւսարկի աշխատել. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 14։)


Աղիք, աղեաց

s. pl. bowels, guts;
tripe, garbage;
intestines, entrails;
strings, chords;
խռովին — իմ, I have pity, compassion;
որդի աղեաց, well loved son.

· Calfa

NBHL (9)

Լար կամ թել քնարի կազմեալ յաղեաց գառանց եւ ոչխարաց. χόρδα chorda. քիրիշ, թէլ.

Աբեսողոմ ապստամբեաց ի Դաւթայ, իբրու որդի աղեաց էր նորա. (Եփր. ել.։)

Առ ի գիրկս իւր զաղիսն արեամբն հանդերձ։ Աղիք ամպարշտաց անողորմ են։ Գալարէին աղիք նորա ի վերայ եղբօրն իւրոյ. (Բ. Մակ. ՟Ժ՟Դ. 46։ Առակ. ՟Ժ՟Դ. 10։ Ծն. ՟Խ՟Գ. 40։)

Ընդ ջերմ կաթամբ մօրն իցէ՝ բազում գթով եւ ջերմաջերմն բնական աղեօքն. (Կիւրղ. ել.։)

Նմանութեամբ՝ գութ. ողորմութիւն. οἱκτειρμός commiseratio, miseratio, σπλάγχνον affectus maternus. րահմ, մերհամեթ.

ԱՂԻՔ, կամ ՈՐԴԻ ԱՂԵԱՑ. Սիրելի զաւակ. գթով սիրելի. ճան ճիյէր. σπλάγχνον viscera

Զաղիս որովայնի իւրոյ (Ղովտ զդստերս) դնէր առաջի նոցա։ Աղիք իմ էք, եւ իբրեւ յորդւոց վերայ գթամ ի ձեզ. (Սարգ. ՟բ. պետ. ՟Գ։ եւ Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Գ։)

Առ ի լինել յարմարումն քնարի՝ պարտ է զամենայն աղիսն բարէյարմարս գոլ. (Սահմ. ՟Գ։)

Աղեօք (կամ աղիւք) տաւղին. (Վրդն. սղ.։)


Աղխաղխեմ, եցի

va.

to join together, to chain, to fasten, to buckle;
to button;
to lock.

· Calfa

NBHL (3)

Զհամատարած անդունդսն աղխաղխեաց ելից (մամոնայ) բազում անօրէնութեամբ։ Բազում բեռամբք աղխաղխես զնաւդ։ Նիւթս վաճառականաց աղխաղխիցէ։ Թէպէտ եւ զամենայն ինչ աղխաղխիցեն, աղքատանան։ Զփիւնիկ ասորին լցեալ աղխաղխեալ արձակեաց. (Ոսկ.։ յորմէ եւ Սարգ. յուդ. ՟Բ։)

Զայլ ամենայն աղխաղխելով զկապուտս ազգաց։ Զաղխաղխեալ ի սայլսն զծանունս ինչ բեռինս ձգել զկնի. (Պիտ.։)

Ուղխիւք գետոց՝ փայտ եւ քարինք, եւ ամենայն որ ինչ դիպիցին՝ աղխաղխելով հոսանօքն բերեն. (Նիւս. կուս.։)


Աղխատրոյզ

adj.

rude, barbarous, coarse, uncivilised, gross;
that has a disagreeable sound.

· Calfa

NBHL (3)

ԱՂԽԱՏՐՈՅԶ կամ ԱԽԱՏՐՈՅԶ. Խռովարար, խռովայոյզ ամբոխ, եւ ամբոխեալ. խառնակ.

Անդ ապա զնուաճեալսն առ ինքեամբ զաղխատրոյզսն բանիւք համոզեալ։ Ոչ սակաւ ինչ ձայն ամբոխի աղխատրոյզ շփոթից ի վերայ ածեալ. (Յհ. կթ.։)

Ախատրոյժ. ձայն ամբոխի։ (Հին բռ.)


Աղխեմ, եցի

va.

to lock, to fasten, to enclose, to shut up;
to stop or close up;
to button.

· Calfa

NBHL (2)

Հրամայեաց աղխել ընդդէմ Շապհոյ. (Խոր. ՟Գ. 26։)

ԱՂԽԵՄ կամ ԱԽԵՄ. Աղխիւք փակել. ամրափակել. խնուլ. ամրապնդել. σφηνόω obstruo կղպել, գոցել. քիլիտլէմէք. գափամագ.


Աղծապիղծ

adj.

unchaste, lascivious.

· Calfa

NBHL (1)

Եղծ եւ պիղծ, զերծ. անմաքրասէր. գարշ, եւ աղտեղի, կամ սոդոմական. (է՛ որ գրէ ԵՂԾԱՊԻՂԾ, կամ ՊՂԾԱՊԻՂԾ)


Աղծապղծութիւն, ութեան

s.

unchastity, lewdness.

· Calfa

NBHL (1)

Աղտեղագոյն աղէտք աղծապղծութեան։ Համօրէն իսկ աղծապղծութեամբ տարրացեալ ... Պարտական սպանութեան, եւ ամենայն աղծապղծութեան. (Յհ. կթ.։ Պիտ.։)


Աղծեալ

adj.

salted.

· Calfa

NBHL (1)

Յաղեալ, կամ աղիւ աղճատեալ. աղկէր կամ աղկեր. աղած.


Աղկաղկ, աց

adj.

destitute, indigent, poor, necessitous.

· Calfa

NBHL (2)

Եթէ լսէ աղքատ, գիտէ զինքն աղկաղկ, եւ ամենայնի կարօտ. (Բրս. սղ.։)

Առաքինութեամբ հոգւոյ է այնպիսին աղկաղկ ի խոհեմութենէ եւ յարւութենէ. (Ոսկ. գծ.։)


Աղկաղկութիւն, ութեան

s.

indigence, destitution, poverty, beggarliness.

· Calfa

NBHL (1)

Ղովտ զիւր աղկաղկութիւնն խոստովանէ՝ ասելով ոչ կարել ամենեւին ի բաց կալ ի քաղաքէ. (Փիլ. լին.։)


Աղկեր

s. icht. sardel, sardine.

· Calfa

NBHL (1)

Աղծեալ ձուկն. որպէս ռմկ. սարտէլ. ըստ յն. սարդիական կամ սարդոնական տառեխացեալ. σαρδίος τεταριχευμένος (Եպիփ. յղ. ականց.։)


Աղճատանք, նաց

s. pl. idle words, frivolous discourse, chitchat, nonsense;
cf. Աղճատաբանութիւն.

· Calfa

NBHL (4)

λῆρος, λήρημα delirium, nugae, ἁηδία taedium, molestia (որ թարգմանի եւ ԱՂՄՈՒԿ) Ցնորք մտաց եւ բանից. զառանցանք. բանդագուշանք. շաղփաղփութիւն. անմիտ եւ անհամ զրոյցք եւ իրք. յիմարութիւն. փճախօսութիւն, պառւու խօսքեր. հէրզէ. թիւրրէհաթ. սաֆուր՝ սուֆուր՝ տէլի սէօհպէթի.

Զյաճախութիւն աղճատանացն՝ որք յաղագս աստուածոցն։ Զգոդոնեայ զկաղնւոյն զաղճատանսն։ Ըստ մանիքեցւոց աղճատանաց։ Շատխօսութեամբ եւ աղճատանօք։ Ոչ ինչ այսպիսի խորհուրդ ածեն հեթանոսք, որոց՝ աղճատանք են ինձ ամենայն նուէրքն եւ խորհուրդքն. (Ածաբ.։)

Մեք եւ ոչ աղճատանաց բանի համբերեմք վասն նորա. (Վրք. հց. ՟Բ։)

Նմա պատահին անարգանք, ատելութիւնք, գանք, եւ յամենեցունց աղճատանք. (Կլիմաք.։)


Աղճատիմ, եցայ

vn.

to grow childish, to dote, to rave, to talk nonsense;
to stagger, to reel, to waver;
աղճատեալ ծեր, garrulous and decrepit old man.

· Calfa

NBHL (3)

ԱՂՃԱՏԻԼ. ԱՂՃԱՏԻԼ. որպէս Օրհաս. մահ կամ սպանումն. ... πότμος mors, vel interfici

Զառամիլ. ցնորիլ. զառանցել. ցնդիլ. յիմարիլ. մոլիլ. եւ աղճատաբանել. խռֆիլ. պունամագ. սայըգլամագ. չըլտըրմագ.

Մարգոյ աղճատելոյ. յն. զառանցելոյ, կամ յետին ծերոյ. (Սիր. ՟Խ՟Ա. 4։)


Աղճատիչ

adj. s. loquacious, chattering, prating;
putting into disorder, that spoils, ruinous, that causes the loss of reputation.

· Calfa

NBHL (1)

իբր Նախատիչ. թշնամանիչ. գորովիչ.


Աղմկեմ, եցի

va.

to trouble, to disquiet;
to alarm;
to put into disorder, to jumble, to mix, to confound.

· Calfa

NBHL (1)

Աղմկել զմիտս նոցա։ Աղմկէին զամենայն՝ ի վեր եւ ի վայր յեղյեղլով։ Երկիւղիւ եւ խռովութեամբ բազմաւ ըմբռնեալք աղմկէին։ Մի՛ աղմկեսցիս, քանզի զիջման էր եղեալ իրքն. (Ոսկ. յհ.։)


Աղմկութիւն, ութեան

s.

cf. Աղմուկ.

· Calfa

NBHL (1)

θόρυβος կամ τάραχος turba, turbatio Աղմկելն, իլն. աղմուկ.


Աղմուկ, մկի, աւ, աց

s.

alarm, noise, uproar, tumult, bustle;
squabble, fray, scuffle, broil, quarrel, contest;
disorder, confusion;
clamour, riot, rising, sedition, revolt, revolution;
plot, intrigue;
— առնել՝ յարուցանել, յարուցանել աղմուկս շփոթից, աղմուկս յուզել, to trouble, to disturb, to alarm, to embroil, to excite to mutiny or sedition;
զաղմկաւ լինել, to be troubled, in confusion, agitated, embroiled.

· Calfa

NBHL (6)

Եղեւ սուր առն ի վերայ ընկերի իւրոյ, եւ աղմուկ մեծ յոյժ։ Մերձեցաւ օր, եւ ո՛չ աղմկաւ, եւ ոչ երկամբք։ Զայն աղմուկ եւ զաղաղակ ի վերայ քաղաքին հասուցանէին (զօրքն). (Ա. Թագ. ՟Ժ՟Դ. 20։ Եզեկ. ՟Է. 7։ ՟Բ. Մակ. ՟Ժ. 36։)

σύγχυσις, θόρυβος, σύστασις, ἁηδία, confusio, tumultus, turbatio, seditio, molestia Խառնակութիւն. շփոթութիւն. ամբոխումն. խռովութիւն. ապստամբութիւն. վրդովումն իբր ալեօք եւ աղաղակաւ. իրար անցում. գարըլըգլըգ. վելվելէ. անապապա կիւնիւ. իզդիրապ. իխթիլալ.

Նաեւ զմեր կեանս աղմկով եւ խռովութեամբ լնումք. (Բրս. հց.)

Աղմկաւ եւ խռովութեամբ։ Աղմուկ շփոթից. (Խոր.։)

Ռամիկ խռովչացն եւս ի հանդիսի անցեալ՝ գրգռէին զաղմուկ. (Յհ. կթ.։)

Պահեսցին յաշխարհի աստ յամենայն աղմուկ զբօսանաց. (Մծբ. ՟Ժ՟Թ։)


Աղու

adj.

soft, sweet, agreeable, affable;
delicious, tender, delicate;
knavish, dodge.

· Calfa

NBHL (6)

իբր աղիւ համեմեալ. համեղ. քաղցր. անոյշ. հալավէթլիւ.

Յաղագս յոլովագին հրահանգելոյ զինքն՝ աղու ցուցանէր խորամանկութեամբ. (Պիտ.։)

Եւ ձեւացեալն կամ կեղծաւորեալն քաղցր բարուք. իրօք՝ ժանտ, նենգաւոր, աղուիսաբարոյ. (որպէս եւ տճկ. աղու՝ է թոյն. եւ աղուլու՝ թունաւոր)

Ելոյծ զնա պատիր, աղու, եւ դագ բանիւք։ Վատթարն չարաբարոյ՝ դժոխաբարկ, աղու, նենգաւոր։ Աղու իմաստութեամբ է լի, ոչինչ առողջ խորհեալ. (Փիլ. սամփս. եւ լին։)

Որ յոյժ դժոխախեռ՝ աղու եւ դագ բանիւքն վարէր։ Զոր ի վաղնջուցն աղուն որսացեալ խորամանկութեամբ. (Պիտ.։)

Դագ եւ աղու բանիւքն պատրանս զԱստուծոյ ուխտաւորին զՍամփսովնի. (Սարկ. հանգ.։)


Աղուաշ, ի

adj.

cf. Աղուաշիկ.

· Calfa

NBHL (1)

Ցոփագնացաց եւ աղուաշ լեզուաց. գրելի է ըստ այլ ձ. աղալեզուաց, կամ աղուալեզուաց։ (Մանդ. ՟Բ. )


Աղուեսացաւ

s.

alopecia, fox-evil.

· Calfa

NBHL (1)

Ցաւ՝ որ տայ թափիլ մազոյ կամ հերաց. սաչ գըրան.


Աղուեսենի, նւոյ, նեաց

s.

skin of a fox, fox-case.

· Calfa

NBHL (1)

Աղուեսենիս զանձամբ արկեալ նստէին. (Բուզ. ՟Զ. 2։)


Աղուէս, եսու, ուց

s.

fox;
կորիւն աղուեսու, fox's cub.

· Calfa

NBHL (5)

(յն. եւս ալօբեքս. լտ. վուլբէս. եբր. շուէլ.) ἁλώπηξ vulpes Գազան դժնդակ՝ խորամանկ եւ գող, իբր աղու հեզիկ ձեւացեալ, ի չափ փոքր շան, թաւ մազով. թիլքի.

Կալաւ երեք հարիւր աղուէս։ Կալարո՛ւք մեզ աղուեսունս (կամ աղուէսս)։ Ո՞չ ելանեն այժմ աղուէսք, եւ քակեն զքարինս պարսպաց նորա։ Բաժինք աղուեսուց եղիցին։ Աղուէսք մուտ եւ ել առնէին ի սրահս նորա։ Աղուեսուց որջք գոն. եւ այլն։

Ըստ խորամանկութեան ասի.

ԱՂՈՒԵՍՈՒ ՁՈՒ. Բոյս կամ դեղ ինչ, որ ի Բժշկարանի բացատրի այսպէս.

ԱՂՈՒԵՍՈՒ ՍՈՒՍԵՐ, կամ ԱՂՈՒԷՍՈՒՍԵՐ. Անուն խոտոյ՝ առ Գաղիանոսի, որպէս յն. երիոս. թերեւս ἑρύσιμον erysimum որ է խոտ յաճախեալ ի քարուտ տեղիս։


Աղութիւն, ութեան

s.

saltness.

· Calfa

NBHL (2)

Ծով ջուրս հոսանաց բազմաց ըմպելով՝ զանամոքելի աղութիւնն ի խորոց զգայռի. (Պիսիդ.։)

Կծուութիւն եւ համ աղի. դառնութիւն. աղիութիւն, շօռութիւն. դուզլուլուգ. աճըլըգ. մելահաթ., ἁλμυρότης salsedo, ἅλμι salsugo


Աղուութիւն, ութեան

s.

sweetness, insinuation;
knavery, craft.

· Calfa

NBHL (2)

Աղու կամ աղալեզու գոլն. քաղցրաբանութիւն. շատախօսութիւն. շաղաւաշուրթն աղուաշութիւն.

Կամ ոք ի մտացն հաստատութիւն եւ յառաքինութիւն հայի, եւ ոչ ընդ վայրած լեզուին աղութիւն. (Մանդ. ՟Ժ՟Ե. (ա՛յլ ձ. լեզուին շաղաւաշրթունքն։))


Աղուրայ

s.

slip, cutting (to plant), layer.

· Calfa

NBHL (1)

Որթն զարդարեալ զստեղն ի վայելչութիւն երկայն ձգմամբ աղուրեաց՝ պատատմամբ գնդակաց՝ տարածեալ տերեւովքն. (Փիլ. լիւս.։)


Աղուրի, րեաց

s.

cf. Աղուրայ.

· Calfa

NBHL (1)

Որթն զարդարեալ զստեղն ի վայելչութիւն երկայն ձգմամբ աղուրեաց՝ պատատմամբ գնդակաց՝ տարածեալ տերեւովքն. (Փիլ. լիւս.։)


Աղջիկ, ջկան, ջկունք, կանց

s.

maid, girl, virgin;
chamber-maid, female servant;
nursery-maid, child's maid.

· Calfa

NBHL (2)

Մանկամարդ կին.

Էր նորա աղջիկ մի եգիպտացի։ Եկն երկու աղջկամբք ... ասէ ցաղջկունսն։ Աղջիկն՝ որ դռնապանն էր. եւ այլն։


Աղջկորդի, դւոյ

s.

bastard.

· Calfa

NBHL (1)

Աղջկորդի անձնամատն. (Ա. Թագ. ՟Ի. 30։)


Աղջուր, ջրոյ

s.

brine;
the action of salting in brine.

· Calfa

NBHL (1)

Ջուր յոր արկեալ իցէ աղ. աղ եւ ջուր. աղաջուր. սալամուրա, դուզլու սու.


Աղտ, ի, ից

s.

salt;
saltness;
ծով աղտից, salt-marsh.

· Calfa

NBHL (8)

Աղտ, ոյ, ոց. եւ ի, ից. ῤύπος sordes, σπίλος macula, ἱλύς limus, lutum, faex Անմաքուր ինչ շաղախիչ այլոց, եւ հետք նորա երեւեալ ի շաղախեալն. կեղտ. արատ. բիծ. քիր. փիսլիք. չիրք. չէքէ. եւ Գայռ. ցիխ. տիղմ. մրուր. ցեխ. թըն, չամուր. պալչըգ.

Աղային կամ աղի դարան, վայր, տեղի. որպէս թէ իցէ՝ աղուտ, աղտի։ Ըստ յն. աղ, եւ աղի. ἄλς sal. դուզ.

Գումարեցան ի ձորն աղի, որ է ծով աղտից։ Քաղաքք աղտիցն։ Գնաց ի հովիտս աղտիցն։ Բաժ աղտից, կամ տարազ պսակաց։ Հարկանէր Յովաբ զձորն աղտից. (Ծն. ԺԴ. 3։ Յես. ԺԵ. 62։ Բ. Մնաց. ԻԵ. 11։ Ա. Մակ. ԺԱ. 35։ Սղ. ԾԹ. վերնագր։)

Ընկալեալ պարգեւս զերիր մասն գեղաքաղաքին Կողբայ, եւ զաղտս նորին բովանդակաբար. կամ է հանք աղի, եւ կամ հասք, կամ շրջակայ վայրք եւ գիւղք իբր ալէթ. կամ վիլայէթ։

Իբր աղտ հոգւոյ, կամ ախտ. մեղք.

Ի բա՛ց թօթափեսջիք զամենայն աղտ չարեաց. (Ագաթ.։)

Յորժամ յագահութենէ եւ յամենայն աղտոց սուրբ իցեն. (Իսիւք.։)

χόριον կամ κόριον secundina, secundae Թաղանթ սաղմի կենդանեաց յարգանդի մօր, որպէս շապիկ կամ քօղք բնութեան. տղի ընկեր, տղայ. տուվագ. մէշիմէթ.


Աղտաղտ

adj.

cf. Աղտաղտուկ.

· Calfa

NBHL (2)

Չարահոտութեամբ աղտաղտին ջրոց թմբրեցուցանէ. (Պիտ.։)

ԱՂՏԱՂՏ ԱՂՏԱՂՏԻՆ. ἀλυκός salsus Ունօղ զաղտ՝ ըստ որում աղ. աղի. աղեհամ. աղի, լեղի. շօռ. դուզլու. աճը.


Աղտաղտուկ

adj.

salt, saline, brackish.

· Calfa

NBHL (2)

Նմանութեամբ ասի.

Յաղտաղտուկ անհաւատութենէն ի վեր ամբարձան. (Ածաբ. նոր կիր.։)