Entries' title containing դամ : 90 results

Խորդամ, ացի

vn.

to snore;
to snort, to rattle in the throat;
to roar, to bluster (sea).

· Calfa

NBHL (1)

Քնով դանդաչեալ խորդամք առօրհնութիւնն. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Թ։ որ եւ է նշանակ յետինծուլութեան։)


Թնդամ, ացի

vn.

to tremble, to quake, to agitate;
to move, to disturb, to get angry;
to beat, to palpitate.

· Calfa


Թոյլանդամ

adj.

whose limbs are weak, feeble, languid, faint.

· Calfa


Կարդամ, ացի

va.

to call, to call aloud, to send forth or utter cries;
to cry to, to call upon, to invoke, to implore;
to call, to name;
to call, to invite;
to raise up, to evoke;
to read;
— զանուն ուրուք, to call on the name of;
— յօգնութիւն, to cry out for help;
— զօգնականութիւն, to implore, to crave the aid of;
երջանիկ — ումեք, to call any one happy;
վաշ վաշ —, to insult, to revile;
աւաղ or ողբս —, to deplore, to lament for.

· Calfa

NBHL (1)

Զամենայն անպատւութեան անուանս կարդամք նոցա։ Բարեգործս զնոսա կարդալ. (Սարգ. յկ. ՟Ը։ Սարգ. պ. ՟Ե։)


Համադամ, աց

adj.

agreeable to the taste, delicate, delicious, dainty, exquisite, savoury, succulent;
—ք, dainties, delicacies, tit-bits.

· Calfa

NBHL (8)

Համադամ խահիւք. (Պիտ.։)

Պտղոց բազմագունաց եւ համադամաց. (Միսայէլ խչ.։)

Մտանեն ընդ բերանն համադամ ճաշակառութիւնք. (Վահր. չար.։)

Որ ըստ բնութեանն է համադամ ցանկութիւն. յն. լոկ, քաղցրութիւն, կամ հեշտութիւն. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)

Ի փափուկ կերակրոց, կամ ի քաղցր համադամաց. (Վրք. ոսկ.։)

Տեսանէ զզանազան համադամս կերակրոցն եւ ըմպելեացն։ Ո՛չ է մի տեսանելն զյագեցուցիչ իւր համադամս, եւ ճաշակելն. (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. համբ.։)

Ճաշակելիք (զգան) զպէսպէս կերակրոցն եւ ըմպելեացն համադամս. (Գր. հր.։)

Եղիցի կերակուր քո՝ ոչ ի համադամաց եւ ի զանազան իրաց պատրաստեալ. (եւ այլն. Վրք. հց. ՟Բ։)


Համադամասէր

adj. s.

fond of dainties, epicurean;
epicure.

· Calfa


Համանդամք

s.

all the members.

· Calfa


Հազարորդամեդր

s.

millimeter.

· Calfa


Կենդամակէզ առնեմ

sv.

to burn alive.

· Calfa


Կենդամապաշտութիւն, ութեան

s.

zoolatry.

· Calfa


Հաշմանդամ

adj.

crippled, impotent;
— ձեռօք, one-handed;
lefthanded;
— ոտիւք, lame;
— անդամովք, paralytic, that has lost the use of his limbs;
— մտօք, booby, noodle, blockhead, dolt, dunce, dullard.

· Calfa

NBHL (2)

Հաշմ անդամօք.

Զխեղս, զկաղս, զկոյրս, եւ զհաշմանդամս։ Զամենայն տկարս եւ զհաշմանդամս. (Սարգ. ՟ա. պետր. ՟Բ։ ՃՃ.։)


Ջրահեղ՞՞՞անդամ

s.

penis.

· Calfa


Ջերմանդամ

adj.

having warm limbs;
warm, lively.

· Calfa

NBHL (2)

Ջերմ անդամօք. ջերեալ ի ցանկութիւն. յն. ջերմ. θερμός ardens.

Ձի ջերմանդամ, եւ բուռն առ ի ցանկութիւն. (Վեցօր. ՟Թ։)


Սպիտականդամ

adj.

white-membered.

· Calfa


Սաստկանդամ

adj.

cf. Յաղթանդամ.

· Calfa

NBHL (2)

Յաղթանդամ. ուժեղակ. ամեհի.

Զսաստկանդամ երամս վարազացն գլորեցուցեալ սպանանեն. (Փարպ.։)


Վարդամատն

adj.

rosy-fingered;
— բանայ արշալոյս զդրունս արեւելից, the — Morn opens the gates of the East.

· Calfa

NBHL (2)

(Քերթողն զհերա) կոչէ սպիտակածղի եւ վարդամատն. (Նոննոս.։)

Եւ կոչէին զնա (զանահիտ՝ զլուսին) վարդամատն եւ ոսկեծղի. (Հ. եւ Տէր Իսրայէլ. օգոստ. ՟Զ.։)


Խեղանդամ, ոյ, ոց, ի, ից

adj.

cf. Խեղ.

· Calfa

NBHL (3)

Խեղ անդամօք. հաշմանդամ. սագատ.

Մի՛ յապաղեսցուք որոմել աղքատաց նեղելոց եւ առաւել եւս խեղանդամոցն հիւանդացելոց. (Մանդ. ՟Ե։)

զոր եւ տեսանեմք ի ծառայութիւն զեկեալս սատանայի խեղանդամս, եւ հոգեհաշմս. (Յհ. իմ. պաւլ.։)


Խեղդամահ

adj.

strangled, suffocated;
— առնել, to strangle, to suffocate;
— լինել, to be strangled, suffocated.

· Calfa

NBHL (7)

Ինքն ի խնդիր լինէր խեղդամահ ժանտին։ (Յհ. կթ.։)

Երթեալ ինքնաձեռն խեղդամահ սատակէր։ Խեղդամահ սատակէր ի բռնութիւն այսոյն. (Պիտ.։ Ասող. ՟Բ. 4։)

Կապեցին վէմ մի մեծ ի պարանոցս նոցա, եւ արկին ի ծով. եւ այնպէս խեղդամահ կատարեցին ի քրիստոս. (Հ. կիլիկ.։)

Հրամայեաց զնա խեղդամահ առնլ. (Խոր. ՟գ. 14։ Յհ. կթ.։)

Յիւրոց ծառայից խեղդամահ լինի. (Ասող. ՟Գ. 12։)

Զերկոցունց նոցա սատակումն միով օրինակաւ նիւթեաց խեղդամահ լինելովն. (Լմբ. սղ.։)

Վկայ քեզակիտոփէլ եւ յուդա, որ ի տրտմութենէ խեղդամահ եղեն. (Կիր. ՟ը. խհ.։)


Խնդամ, ացի

vn.

to rejoice, to be merry, delighted, glad;
greeting;
— ընդ ումեք, to rejoice with;
բազում — ասել, to wish good morning, good bye;
խնդա՛, rejoice! good morning, good day;
adieu, God be with you.

· Calfa


Խնդամիտ

adj.

gay, merry, cheerful, delighted, glad.

· Calfa

NBHL (6)

Ու՞ր խնդամիտ սէրն՝ ընդունօղ աշակերտացն. (Խոր. ՟Գ. 68։)

Խնդամիտ յօժարութեամբ, կամ սրտիւ. (Արծր.։ ՃՃ.։)

Անտրտում եւ խնդամիտ լինի միշտ. (Ի գիրս խոսր.։)

Խնդամիտ զօրն կատարեսցուք. (Ի գիրս խոսր.։)

Այսպէս ասելով խնդամիտ արձակեազ զոլոմպիա. իմա՛ ա. զի հայի առ արձակեալն ոլոմպիա։

ԽՆԴԱՄԻՏ մ. εὑθύμως alacriter, alacri animo. Խնդամտաբար. Խնդութեամբ.


Խնդամոլ, ոյ

adj.

mad with joy, too merry;
s. bot. cf. Մոլախինդ.

· Calfa

NBHL (1)

Իսկ եթէ խնդամոլ արկիցէ (յիւղ), լինի խնդամոլ իւղ. (Եփր. աւետար.։)


Խնդամոլի

cf. Խնդամոլ.

· Calfa

NBHL (3)

Սոկրատէս արբ զկոնիոնն, եւ մեռաւ, որ է խնդամոլի. (Եւս. քր. ՟Բ։)

Քաղցր եւ խնդամոլի, միապետութիւն. (Պիտ.։)

Որ ի բառս Գաղիան. գրի Մոլեխինդ կամ Մոլեհունդ. այլ առ նմին Գաղիանոսի խնդամոլի դնի որպէս յն. ἁκόνιτον cf. ԱԿՈԻՆՏՈՆ. Խանիքուն նեմր։


Խնդամտաբար

adv.

gaily, merrily.

· Calfa

NBHL (2)

որ եւ ԽՆԴԱՄԻՏ. Խնդամտութեամբ. զուարթագին. ուրախ սրտիւ.

Խնդամտաբար զնաւորդիսն յուղարկէ։ Զինքեանս խնդամտաբար եւ ծիծնղնկան անցաւորացն ցուանեն. (Սարգ. յկ. ՟Բ. եւ Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Գ։)


Խնդամտիմ, եցայ

vn.

to rejoice, to be joyful, glad.

· Calfa

NBHL (3)

Խնդամիտ լինել. զուարճանալ. խրախանալ.

Որք խնդամտեալ առ հասարակ հնչեն զցնծութեան երգս. (Պիտ.։)

Գեղեցիկ է արեգակն. վայելուչ է ոսկի եւ քարինք. եւ խնդամտեալ (կամ խնդամտող՝) տե՛ս ի սոսա զարարին. (Լմբ. իմ.։)


Խնդամտութիւն, ութեան

s.

gaiety, good hu mour, wantonness.

· Calfa

NBHL (6)

εὑθυμία alacritas, hilaritas φιλοφρόνησις, χαριεντισμός comitas, urbanitas. Խնդամիտն գոլ. խնդամտիլն. խնդութիւն մտաց. ուրախութիւն սրտի. խրախութիւն. հրճուանք. զուարթութիւն. եւ Մարդասիրութիւն. քաղցրաբանութիւն. բան շնորհալի եւ զուարթարար.

Մի՛ ի խնդամտութիւնս ի բաց ընկեսցուք զերկիւղն, եւ մի՛ ի տրտմականսն զքաջայուսութիւնն. (Առ որս. ՟Ժ՟Ա։)

Մխիթարութիւն կենացն զայնպիսի խադամտութիւնս վարկայ. (Ածաբ. ժղ.։)

Իբրեւ ի հարսնական խնդամտութեանս կոչէ։ Յուսացելովքն զխնդամտութիւն ամբոխէ. (Նիւս. երգ. եւ Նիւս. կուս.։)

Խնդամտութեամբ պատրաստել, կամ ընդունել, հատուցանել. (Յճխ. ՟Է։ Մագ. ՟Ի՟Դ։ Աթ. ՟Ը։)

Խնդամտութեամբ ճառել, կամ նշանակել. (Կիւրղ. գանձ.։)


Զընդամ, ացի

va.

cf. Զնդամ.

· Calfa


Փադամ

s.

cf. Փադան.

· Calfa

NBHL (1)

Ի տօնս կռոցն պարտակս զերեսօքն կապեն, եւ փադամս. որ է կողպատ, ի բերան. (Գէ. ես.։)


Փանդամ

s.

cf. Փադամ.

· Calfa

NBHL (1)

Փանդամն, կողպատ (կամ կոզպատ) երեսացն վասն փրցլեացն. (Հին բռ.։)


Վերակարդամ

va.

to cry out, to exclaim;
to implore, to invoke.

· Calfa


Տասնորդամեդր

s.

decimeter.

· Calfa


Քաջանդամ

adj.

well membered, stronglimbed, well-shaped.

· Calfa


Օդամուտ

adj. s.

open, aired, ventilating;
air-hole, casement, window, door.

· Calfa

NBHL (1)

Երկուս դուրս օդամուտս արարեալ էր։ Ըստ օդամտի խցկանդ երեւեալ. (Վեցօր. ՟Թ։ Եւագր. ՟Ի՟Գ։)


Անդամակոտոր՞՞՞առնեմ

NBHL (2)

ԱՆԴԱՄԱԿՈՏՈՐ ԱՌՆԵԼ. Անդամ անդամ կոտորել, յօշատել, գիշատել.

Իբրեւ զգայլ յափշտակօղ անդամակոտոր առնելով զիս. (ՃՃ.։)


Անդամահատ

NBHL (3)

Որոյ անդամ ինչ հատեալ իցէ. պակաս անդամով.

Եթէ պատահիցի լեալ միականի եւ կամ անդամահատ ինչ. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Ա։)

Ոչ ոք անդամահատ ձեռնադրեսցի. (Մաշտ. ջահկ.։)


Անդամայաղթ

NBHL (1)

Ծառայք անդամայաղթք, առողջք։ Յորժամ տեսանիցես եւ գլխաւորս քաղաքաց մարմնագեղս՝ անդամայաղթս. (Ոսկ. ես.։)


Անդամնաւորիմ, եցայ

NBHL (2)

Ձեւանալ անդամովք, յարբունս հասանել.

Չիք չարագոյն թշնամի քան զմեղս. որ երբ զօրանայ՝ անդամնաւորի եւ մարդանայ, եւ սատանայի դարմանիչք լինին. (Վրդն. ծն.։)


Definitions containing the research դամ : 1144 results

Քարձ, ից

adj.

thin-bearded.

· Calfa

Etymologies (1) · Adjarian

«անմօրուս, կարճամօ-րուտ, քէօսէ» Վրք. և վկ. ա. 237. Վրդ. առ. 53. Ճառոնտ. Դամասկ. Երզն. քեր. Տաթև հաոզ. 245. «կարճահասակ» Յայսմ. լնվ. 1, 28 (էր Ս. Եփրեմ թխամորթ, քարձ և ա-լևոր), «չաճած՝ կարճ բոյս կամ թուփ» Վստկ. 15. որից քարձուկ Շնորհ. առակ. քարձագին «շատ կարճ միրուսով» Մագ. ստ. առ Լեհ.։


Հերու

Etymologies (1) · Adjarian

«անցած տարի» Սեբեր. Ոսկ. գծ Վրք. հց. որից ի հերուն հետէ Բ. Կոր. ը. 10. թ. 2. Եփր. բ. կոր. 102, 104. հերուին կամ հերվին ամ «երկու տարի առաջ» Դամասկ.


Ամօթ, ոյ, ով

s.

shame, confusion, abashment;
bashfulness;
ignominy, turpitude;
baseness;
յ— առնել, to put to shame, to confound;
յ— լինել՝ զամօթի հարկանել, to be ashamed, to be confounded, to blush;
—ք, privy parts.

· Calfa

NBHL (2)

ԱՄՕԹ, ԱՄՕԹՔ, ոց. որ եւ ԱՄՕԹՈՅՔ. αἱδοίον, αἱδοία pudenda Ամօթալի անդամք. առականք, եւ երաստան. առջեւը, ետեւը. այըպ. ենդամ.

Զխեղ անդամ ամօթոյն անակնածելի ցուցանէ (աղքատն). (Մանդ.։)


Ամօթալի, լւոյ, լեաց

adj.

shameful, disgraceful, ignominious, scandalous.

· Calfa

NBHL (1)

Գործք ամօթոյ. գարշութիւնք. անառակութիւնք. եւ անդամք ամօթոյ. առականք.


Ամօթոյ, ոյք

s. pl. cf. Ամօթալիք.

· Calfa

NBHL (1)

Այնքան միայնխ մինչեւ զամօթոյսն ծածկել անդամս. (Պիտ.։)


Ա՜յ

int.

oh! ho! ho there!

· Calfa

NBHL (1)

Ա՛յ սակաւահաւատ։ Ա՛յ անոպայ հրէայ (կամ հրէայք)խ ուստի՞ եղեւ Ադամ. (Կոչ. ՟Ե. ՟Ժ՟Բ։)


Այգուն

adv.

at day-break, at the dawn of day, in the morning;
— —, every morning.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ ապա այգուն՝ ի խնդիր լինէր խեղդամահ ժանտին. (Յհ. կթ.։)


Այլագոյն

adj.

of a different colour;
unlike, different.

· Calfa

NBHL (1)

Զի՛նչ բնութիւն է մարդոյ փոփոխել ի միում ժամանակի յայլագոյն անդամոց, եւ դարձեալ ի նոյն գոյն հաստատել. իմա՛ ըստ յն. ձեռին մարդոյ փոփոխիլ ի միում ժամու յայլ գոյն (կամ տեսակ)։


Այն, այնր, այնորիկ, այնու, այնուիկ

pron.

that, it, the.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՛չ այնու՝ զի ասեն գիրք անուանս անդամոց եւ զգայարանաց նմա, ըստ մարդոյս ձեւոյ եւ նմանութեան պարտ է իմանալ զնա. (Շ. թղթ.։)


Այս, այսու, ոց

s.

evil genius, evil spirit, demon, devil;
genius, spirit, ghost, apparition;
goblin, imp, sprite, hobgoblin, familiar, elf, fairy;
tempest, storm;
thundering noise, hurly-burly.

· Calfa

NBHL (1)

Նուազունք, այսինքն՝ ոգիք իբրեւ ութ։ Էլի Էլի ... այս ինքն է՝ Աստուած իմ Աստուած իմ։ Խառնակ ձեռօք, այս ինքն է անլուայ։ Ակեղդամայ, այս ինքն է գեօղ արեան. եւ այլն։


Այսրէն

adv.

back, again;
եկից — ենդհուպ, I shall return here immediately, I shall be hack presently.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ ինքն ողջանդամ այսրէն դառնայր. (Եղիշ.։)


Անանձուկ

adj.

unconfined, wide, large;
disagreeable.

· Calfa

NBHL (1)

Յիշատակէ զանանձուկ եւ զանսէր ժամանակն գեհենին. (Ոսկ. յանդամալոյծն.։)


Անարատ, ից

adj.

immaculate, without sin, innocent, irreproachable;
clear, refined;
intact, pure, whole, perfect.

· Calfa

NBHL (1)

Կամ անթերի. անպակաս. ամբողջ ըստ մարմնոյ կամ ըստ հոգւոյ. ողջանդամ, եւ ողջամիտ. զայրի միւլէմմէս, թէմամ. ἁνεπίληπτος.


Անարգ, աց

adj.

worthless, contemptible, vile, abject, despicable, ignoble.

· Calfa

NBHL (1)

Ի փոքուէ տարրէ անարգէ։ Անարգ ձայն, կամ մոխիր։ Քարինս անարգս։ Յանդամոցս անարգացս. (Նար.։)


Անարծաթ, աց, ից

adj.

moneyless, poor;
gratuitous, gratis.

· Calfa


Անարուեստութիւն, ութեան

s.

simplicity;
rudeness.

· Calfa

NBHL (1)

Խոհակերն՝ որ զանդամսն ոչ ուղիղ յօշիցէ, անարուեստութեամբն ի բազմաց եպերանս կրէ. (Երզն. քեր.։)


Արկանեմ, արկի

va.

to cast, to throw, to shoot;
to put away, to reject;
to reduce to, to bring to;
to sow, to scatter, to spread;
to pour out, to shed;
to mix;
ի մէջ — զանձն, to intermeddle, to intrude, to enter;
— ի մէջ ի ներքս, to thrust in, to introduce, to mix;
— ի միտս, to insinuate;
— զանձն ընդ, ի ներքոյ, to undergo;
— զիւրեւ, զանձամբ, to endorse, to put on one's back;
to put on, to dress one's self;
— աղիւս, to make brieks;
— զկալ, to winnow corn;
— ողորմութիւն, to pity;
ընդ յեսան, ընդ սրոց —, to whet, to sharpen;
— ընդ սղոցաւ, to saw;
— ջուր, to pour water;
գութս —, to pity;
խունկ —, to cense, to perfume with incense;
ի խնդիր —, to seek, to trouble one's self to find;
ձայն —, to cry, to scream, to shriek;
վարձս, սակ —, to bargain, to make an agreement, to contract;
վիճակ —, to cast or draw lots;
ի կիր, ի վար, ի գործ —, to use, to employ, to make use of;
ձեռն —, to undertake;
— ընդ տարակուսանօք, to make doubtful, to doubt;
— ի մոռացօնս, to forget;
— զանձն ի վատնգ, to place one's self in danger;
— ի յուսահատութիւն, to reduce to despair.

· Calfa

NBHL (1)

Յընչի՛ց կամիցի արկանել։ Զադամ յայնպիսի փառաց փութայր արկանել. (Ոսկ. մ. ՟Ա 24։ եւ Ոսկ. յհ. ՟Ա 8։)


Արձանական, ի, աց

s.

register;
epitaph;
funeral sermon.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս Գերեզմանական, դամբանական, ներբողական (ճառ).


Արմատ, ոց

s.

root;
stump;
trunk, stem;
source, origin, cause;
—ս առնուլ, արձակել, to take root.

· Calfa

NBHL (1)

Յաղագս արմատոյն հանուրց մարդկութեանս (այսինքն ադամայ). (Խոր. ՟Ա 3։)


Արուական, ի, աց

adj.

male, masculine.

· Calfa

NBHL (1)

Արուական բնութիւն, կամ անդամք, կամ բարբառ, կամ զօրութիւն, կամ զօրք, կամ բարեզարդութիւն. (Մանդ. ՟Ժ՟Թ։ Եզնիկ.։ Լծ. ածաբ.։ Միխ. ասոր.։ Ի գիրս խոսր.։)


Արութիւն, ութեան

s.

virility, manhood;
courage, valour;
fortitude, virtue;
male sex;
seed of man.

· Calfa

NBHL (1)

Յանդամս ծածուկս եւ յարւութիւնս նորա տանջանս անողորմս հասուցանէին։ Զծածուկ տրւութիւնս կապեալ սամտեօք. (Յհ. կթ.։)


Արջառաջիլ, ջլաց

s.

pizzle;
whip.

· Calfa

NBHL (1)

νεῦρον nervus ջիլ արջառոյ. անդամ ցլու՝ չորացեալ խստապինդ, որ է գործի սաստիկ գանից.


Արտաբերութիւն, ութեան

s.

pronunciation.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ յն. ոճոյ, որպէս Յուղարկաւորութիւն, եւ դամբանական հռչակ. ἑκφορά funus, divulgatus


Աւա՜ղ

int.

alas ! —ս արկանել, to complain, to lament.

· Calfa

NBHL (1)

Աւա՛ղ զքեզ ադամ, դու է՞ր խաբեցար. (Գանձ.։)


Աւելագոյն

adj.

very abundant, much.

· Calfa

NBHL (1)

Աւելագոյն է նոցա (պատիւն) քան զադամայ. (Եփր. ծն.։)


Աւետեմ, եցի

va.

cf. Աւետաւորեմ.

· Calfa


Աւետիք, ետեաց

s.

good news, notification of good news;
երկիր աւետեաց, land of promise;
աւետիս տալ, cf. Աւետեմ;
տօն աւետեաց, Lady-day.

· Calfa

NBHL (2)

Այսօր մեծ աւետիք ադամայ նախաստեղծին տուաւ։ Այսօր ձայն աւետեաց յեւայի գոչեն լսելիս. (Շար.։)

Աւետիս քեզ մարիամ։ Աւետիս քեզ հայր մեր ադամ. աւետիս քեզ մայր մեր եւայ. (Տաղ.։)


Աւերած, ից, ոց

s.

ruin, demolition, destruction, desolation.

· Calfa


Ափն, փին, փանց

s.

shore, bank, brink, coast;
steep bank, bold shore.

· Calfa

NBHL (1)

Յափն մահու ժամանաել։ Մինչեւ ցափն կառուցման լրուե անդամոցս (ցգլուխն)։ Որպէս կառուցումն ափան անդամոց՝ գլխոյ գագաթան. (Նար. ՟Ժ. ՟Ձ՟Գ. եւ ՟Ժ՟Ը. եւ Նար. խչ.։)


Բաբանաքար

s.

stone of a balister.

· Calfa

NBHL (1)

Առաքէ միշտ բաբանաքար վէմ ադամանդեայ՝ անյաղթելի քարողողս ընդ ամենայն տիեզերս, առ ի կործանել զաշտարակսն սատանայի. (Մխ. ապար.։)


Բագձաձեմ, եցի

va.

to amass, to gather, to collect.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ բագձաձին (տեղեաւ) անմարմինքն։ Ո՛չ տեղական իմն պարագրութեամբ բագձաձել զանմարմին բնութիւնն։ Ամենայն մարդկութիւն յառաջնումն կազմածին (այսինքն յԱդամ) բակձաձեալ է. (Նիւս. կազմ.։)


Բազմաբան

adj.

verbose;
talker.

· Calfa

NBHL (1)

Ե՛ւ բազմաբան է բարի պատճառն ամենայնի, ե՛ւ սակաւաբառ, համանդամայն եւ անբան (այսինքն անճառելի). (Դիոն. ածայ. ՟Ա։)


Անվնաս

adj. adv.

harmless, innocent, innoxious;
unhurt, undamaged, safe and sound;
harmly.

· Calfa

NBHL (1)

Թողուլ ողջանդամ անվնաս. (Յհ. կթ.։)


Անտուն

adj. adv.

without habitation, houseless;
like a pilgrim.

· Calfa

NBHL (1)

(Ադամ) տրտմէր ընդ իւրն միայն անտուն ամայութիւն եւ զրկանս. (Յհ. իմ. երեւ.։)


Անցաւ

adj. adv.

healthy, free from pain;
insensible;
without pain.

· Calfa

NBHL (1)

Գլուխն անցաւ, որ առնոյր զազդումն ցաւոց վիրաց անդամոցս.( Սկեւռ. ես.։)


Աշխարհահայր, հօր

s.

father of the world.

· Calfa

NBHL (1)

Էին ադամայ եւ այլ ուստերք բազումք, այլ ոչ արժանաժառանգ պայազատութիւն աշխարհահայր (կամ աշխարհհայր) լինելոյ. (Արծր. ՟Ա. 1։)


Ապաժաման

adj.

that comes or happens too late, tardy;
out of season.

· Calfa

NBHL (1)

(Ադամ) ապաժաման առ ուղղակի տեսութիւն մեղանաց՝ առ աստուած վերաբերէ զպատճառն. (Արծր. ՟Ա. 1։)


Ապականացու, աց

adj.

corruptible.

· Calfa

NBHL (1)

Առնլով ճշմարտապէս զբնութիւն ադամայ զապականացուի. (Շ. թղթ.։)


Ապականեմ, եցի

va.

to corrupt, to spoil;
to alter, to change, to falsify;
to contaminate, to soil, to dirt, to spot;
to cause to rot, to putrefy;
to deform, to disfigure;
to deprave, to seduce;
to pollute, to profane;
to poison, to infect;
to vitiate;
to debauch, to lead astray;
— զկոյս, to deflour, to debauch;
— զսիրտ, to corrupt the heart;
— զտեսիլ մորուաց, to shave;
— զառողջութիւն, to ruin the health;
— զբարս, to corrupt the morals;
— զօդ, to infect the air;
— զհամբաւ, to libel;
— հրոյ զլերինս, to consume, to burn, to devour the mountains;
— զխորհուրդս ուրուք, to render useless advice;
— զմիտս, to seduce.

· Calfa

NBHL (1)

Լեզու հաստատեալ է յանդամս մեր, որ զամենայն մարմինն ապականէ. (Յկ. ՟Գ. 6։)


Ապականութիւն, ութեան

s.

corruption;
destruction, ruin;
contamination, infection;
depravity, perversion, degeneration;
putrefaction, rottenness, sourness, staleness, rancidity;
— կուսի, defloration, debauchment;
տեղի՝ դուբ ապականութեան, sepulchre, tomb;
— բարուց, corruption, depravation of morals or manners;
յ— դնել՝ դարձուցանել, կարգել, հասուցանել, cf. Ապականեմ;
յ— դառնալ, լինել, անցեալ գնալ, cf. Ապականիմ;
ձմեռն ապականութեան, the winter destroyer or spoiler.

· Calfa

NBHL (1)

Բղխումն գիջութեան, որ ապականութիւն է յանդամսն. (Յճխ. ՟Ժ՟Թ։)


Աստուածակերպ

adj.

godlike, in the form of God, divinely.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ ադամ վերստին աստուածակերպ ճոխանայ. (Շար.։ Նովին ոճով ասին.)


Աստուածակից

adj.

that participates in the divine nature or grace.

· Calfa


Աստուածահայր, հօր

s.

father of God.

· Calfa

NBHL (1)

Մեծ աւետիք են այսօր աստուածահօրն ադամայ. մեծ աւետիքեն այսօր աստուածահօրն Յովսեփայ. (Գանձ.։)


Աստուածատեսութիւն, ութեան

s.

cf. Աստուածտեսութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Յանցանօքն ադամայ աստուածատեսութիւնփառացն ծածկեցաւ ի դիմաց նորա. (Ոսկիփոր.։)


Աստուստ

adv.

hence, thence

· Calfa

NBHL (1)

Ողջանդամ աստուստ ճողոպրել։ Զաստուստն առնելով զրաւումն. (Պիտ.։)


Արագ, ունք, ագք

adj. adv.

quick, prompt, dexterous, nimble;
rapid, swift;
expeditious;
frequent;
quickly, promptly, adroitly, swiftly, speedily;
արագ արագ, very quickly, very soon, cf. Անյապաղ.

· Calfa

NBHL (1)

Արագ արագ հրամայեցի զվճիռ դատաստանին ադամայ. (Կոչ. ՟Ժ՟Գ։)


Արագալուր

adj.

that hears, understands easily or readily;
that has fine ears.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ համանդամայն սոցունց արագալուր զգայութիւն. (Պղատ. տիմ.։)


Արագոտն

cf. Արագաքայլ.

· Calfa

NBHL (1)

թեթեւանդամ եւ արագոտն. (Վեցօր. ՟Թ։)


Արական, ի, աց

adj. gr.

male;
masculine;
—ք, cf. Առականք;
—թիւ, odd;
— or արեկան, jaundice.

· Calfa

NBHL (2)

Արական ազգ։ Արական բնութիւն, անդամ. (Փիլ. ՟ժ. բան.։ Մագ. ՟Ծ՟Ը։ Յհ. պաւլ։)

ԱՐԱԿԱՆՔ. գ. իբր Առնի անդամք.


Արարչութիւն, ութեան

s.

creation.

· Calfa

NBHL (1)

Զադամ կցորդ արար Աստուած արարչութեան իւրոյ՝ անուանս դնել կենդանեաց. (Շ. մտթ.։)