very luminous, splendid, brilliant.
· Calfa
Որպէս գերարփի փայլեալ։ Արեւելք գերարփին. (Շար.։)
Գերարփիցն նմանեալ, եւ ընդ Քրիստոսի թագաւորեալ. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ժ՟Բ։)
ὐπεραιθέριος, ὐπερουράνιος եւ այլն. Գերագոյն քան զարփի, այսինքն քան զեթեր, զերկինս, եւ զարեգակն. գերերկնային. գերափայլ. գերապայծառ. լուսեղէն. երկնաւոր.
to shine, to sparkle.
· Calfa
Սքանչելիդ եւ գերափայլեալդ ի վկայս. յն. գերափայլ. (Նիւս. թէոդոր.։)
glorious, excellent, magnificent.
· Calfa
Խորան լուսաւոր գերափառ՝ յաղթօղ սինայի։ Նիւթից գերափառ։ Գերափառ իւղ. (Նար. մծբ. եւ Նար. ՟Զ՟Գ։)
supernaturally.
· Calfa
Գերբնապէս. ի վեր քան զբնութիւն. արտաքոյ բնութեան, կամ նիւթոյ, եւ բնական որակի. մաթեմաթիդապէս.
cf. Գերբնաբար.
· Calfa
Կատուն եղեւ գերբն, եւ անկաւ ի յալիւր տուն. գան մկունքն, եւ ասեն. ո՛վ դու չար, քո հաւատովդ, (ոչ հաւատամք, թէ) դու գերբն ես. (Վրդն. առակ.։)
servants.
· Calfa
Աղախին է, եւ եւ՛ս չար քան զգերդաստանիկսն. (Ոսկ. եբր. ՟Ի՟Ը։)
goods, possessions;
fireside, family, house.
· Calfa
Գեօղս գնիցէ, եւ գերդաստանս ժողովիցէ։ Գերդաստանացն բազմութիւնքն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 23. եւ 20։ եւ Ոսկ. եփես. ՟Ի։)
Տէր բերդից եւ գանձից եւ գերդաստանաց. (Կոչ. ՟Ե։)
Զշինանիստ շինուածս քաղաքաց եւ գաւառաց, գեօղից եւ գերդաստանաց։ Շինեալ անդ գեօղս եւ գերդաստանս. (Յհ. կթ.։)
Ռոճիկս նոցա կարգեալ ի գեղից եւ ի գերդաստանաց։ Գանձս եւ գերդաստանս առաջի մատուցանէին. (Յհ. կթ.։)
οἷκος, οἱκία, θεραπεία, ἁνδραπόδα familia, famulatus, ministerium, comitatus Որպէս թէ կերտաստան, այսինքն բնակարան հանդերձ բնակչօք եւ ամենայն սպասուք. Տուն, ըստ որում Տան ծառայք. ընդոծինք. կարգ պաշտօնէից.
domestic;
maid servant.
· Calfa
Աղախին է, եւ եւ՛ս չար քան զգերդաստանիկսն. (Ոսկ. եբր. ՟Ի՟Ը։)
repurchase, emanicipation of slaves, deliverance, redemption;
that delivers, frees, emancipates slaves.
· Calfa
Դարձ գերեաց կամ գերութեան. ըստ յն. արձակումն, դարձ, եւ այլն.
Գերեդարձ առնէին քաղաքին եւ տաճարին. (՟Բ. Մակ. ՟Ժ. 1։)
Գերադարձն զմեզ յերկնից քաղաքն ածեալ ամրացոյց։ Եղեն մեզ գերեդարձք եւ առաջնորդք. (Լմբ. համբարձ. եւ Լմբ. ատ.։)
grave, sepulchre, pit, tomb, monument, vault;
churchyard;
հանել ի —է, to dig out of the ground, to disinter.
· Calfa
Ստացուած գերեզմանի։ Թաղեսցեն զիս ի գերեզման նոցա։ Ճչէին առ գերեզմանօք մեռելոցն։ Նման էք գերեզմանաց բռելոց։ Եղիցի ինձ քաղաքն իմ գերեզման։ Լինէր ինձ մայրն իմ գերեզման.եւ այլն։
Գազանք վայրի եւ ընտանի՝ եղեն գերեզման դիականացն. (Լաստ. ՟Ի՟Դ։)
Լցցէ ինձ եւ երեմիաս զ ի վերայ գերեզմանին բանն. յն. զգերեզմանականն. (Ածաբ. մակաբ.։)
sepulchral, funeral;
— վայրք, cemetery, burial-ground;
—ք, the deads.
· Calfa
Հանդերձ հարսանեացն եղեւ գերեզմանական պատանս. (Ոսկիփոր.։)
Գերեզմանական ձայն, կամ բանաստեղծութիւն, ողբ, ճառ, բան. (Ոսկ. գծ.։ եւ Արշ. ՟Ի՟Է։ Մագ. Բրսղ. մրկ.։ Լմբ. եկեղ.։ Վրք. ածաբ.։)
Զօդս բարեխառն վասն գերեզմանականացն մաղթեցեր։ (Կեանքն է) գերեզմանականացն՝ անյոյս. (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. սղ.։)
τάφιος, ταφήϊος sepulchralis, funebris, funeralis Որ ինչ անկ է գերեզմանի եւ թաղման կամ ասի ի վերայ գերեզմանի իբրեւ ճառ թաղման՝ ողբական եւ ներբողական. որ եւ ԱՐՁԱՆԱԿԱՆ.
buried together.
· Calfa
Որք մահակիցք եւ գերեզմանակիցք եղեն նորա. (Երզն. մտթ.։)
that is consumed in the grave.
· Calfa
Կուր եղեալ գերեզմանի, կամ կլեալ ի նմանէ. թաղեալ եւ հողացեալ.
adj. s. that strips sepulchres or the hurried dead.
· Calfa
Մարդասպանաց, եւ գերեզմանակրկտաց (Ոսկ.մտթ.։ եւ Սկեւռ. աղ.։)
τυμβωρύχος busta eruens, spoliator mortuorum, vespillator Որ կրկտէ եւ բրէ կամ բանայ զգերեզմանս ի կողոպտել զզարդս մեռելոց, որպէս գողն. կամ վասն ուտելոյ զգէշս, որպէս բորենի.
who diligently visits and ornaments sepulchres.
· Calfa
Սիրօղ գերեզմանաց. փոյթ յայց առնել եւ ի զարդարեալ զշիրիմս.
adj. s. enslaved with another, companion of a captive or slave.
· Calfa
Գերեկ, եւ յաւարի երթեալդ, ե՛կ այսր. (Վրք. հց. ձ։)
Ազգականաց իմոց, եւ գերեկցաց. (Հռ. ՟Ժ՟Զ. 7։)
συναιχμαλώτος concaptivus Ընկեր գերութեան, եւ վշտաց. չարչարակից.
adj. s. redeemer, that delivers slaves.
· Calfa
Գերեթափ, եւ ազատարար ամենեցուն. (Օրբել.։)
to make prisoner, to enslave;
to take captive, to take;
to seduce, to gain.
· Calfa
Աւար առին զքաղաքն, եւ զկանայս նոցա գերեցին։ Ո՛չ սպանին զայր եւ զկին, այլ գերեցին։ Եւ երկոքին կանայքն Դաւթի գերեցան։ Գերեցաւ Յուդայ յերկրէ իւրմէ.եւ այլն։
Հարին զՅուդայ, եւ գերեցին գերութիւն. այսինքն զբազում գերիս. (՟Բ. Մնաց. ՟Ի՟Ը. 17։)
Գերեն զվաստակ եւ զքաղաքս նոցա (զմեղուաց). (Վրք. հց. ՟Ե։)
adj. s. that makes prisoner, that leads into slavery, captivity, that takes captive.
· Calfa
Եկին գերեվարք, եւ գերեցին զնոսա. (Յոբ. ՟Ա. 15։)
Զգերելոցն եւ զգերեվարացն. (Վրդն. ծն.։)
Տեսեալ զանամօթ եւ զլրբենի բարս մատնչին գերեվար եղեալ ի սէր ընդ արծաթոյն. (Զքր. կթ.։)
ԳԵՐԵՎԱՐ որ եւ ԳԵՐԷՎԱՐ, ԳԵՐԻՎԱՐ. αἱχμαλωτεύων, αἱχμαλωτεύσας
cf. Հանճարեղ.
· Calfa
Գերիմաստ եւ ամենիմաստ պատճառն (աստուած)։ Ուսանել զգերիմաստ զճշմարտութիւն աւանդութեանս մերոյ. (Դիոն.։)
incomprehensible.
· Calfa
Ելանեն ի ձեռն աննիւթ եւ անբաժանեցւոյ իմացման ի գերիմացն միութիւն. (Դիոն.։)
ὀ ὐπὲρ νόησιν intelligentia superior Գեր ի վերոյ քան զիմացումն. եւ Գերիմաստ.
to shave;
to make bald.
· Calfa
Գերծցէ (կամ գերծեսցէ) զամենայն զմազ իւր։ Զտեսիլ մօրուաց մի՛ գերծուցուն։ Յաւուրն եօթներորդի գերծցի։ Եգործ զմօրուս նոցա, կամ զնոսա։ Ապա թէ գերծուցում (կր), մեկնեսցի յինէն զօրութիւն իմ։ Եգործ զեօթանասին գիսակս գլխոյ նորա։ Գերծի՛ր, եւ կտրեա՛ ի վերայ փափուկ որդւոցն քոց.եւ այլն։
Եգիպտացիքն եւ զբոլորն գերծուն զմարմինն, ուր ծածկէ եւ ստուերացուցանէ մազն զմարմինն։ Որք ուսանին ի վարդապետացն, զանուսմնութիւն ի բաց գերծուն. (Փիլ. լին.։)
Մազ գլխոյ ոչ կարէ կալ առաջի սրբչի (այսինքն ածելւոյ), այլ վաղվաղակի գերծու (կր), եւ անկանի. (Ոսկ. ես.։)
cf. Գերծանեմ.
· Calfa
Գերծցէ (կամ գերծեսցէ) զամենայն զմազ իւր։ Զտեսիլ մօրուաց մի՛ գերծուցուն։ Յաւուրն եօթներորդի գերծցի։ Եգործ զմօրուս նոցա, կամ զնոսա։ Ապա թէ գերծուցում (կր), մեկնեսցի յինէն զօրութիւն իմ։ Եգործ զեօթանասին գիսակս գլխոյ նորա։ Գերծի՛ր, եւ կտրեա՛ ի վերայ փափուկ որդւոցն քոց.եւ այլն։
Եգիպտացիքն եւ զբոլորն գերծուն զմարմինն, ուր ծածկէ եւ ստուերացուցանէ մազն զմարմինն։ Որք ուսանին ի վարդապետացն, զանուսմնութիւն ի բաց գերծուն. (Փիլ. լին.։)
Մազ գլխոյ ոչ կարէ կալ առաջի սրբչի (այսինքն ածելւոյ), այլ վաղվաղակի գերծու (կր), եւ անկանի. (Ոսկ. ես.։)
cf. Գերծանեմ.
· Calfa
Գերծցէ (կամ գերծեսցէ) զամենայն զմազ իւր։ Զտեսիլ մօրուաց մի՛ գերծուցուն։ Յաւուրն եօթներորդի գերծցի։ Եգործ զմօրուս նոցա, կամ զնոսա։ Ապա թէ գերծուցում (կր), մեկնեսցի յինէն զօրութիւն իմ։ Եգործ զեօթանասին գիսակս գլխոյ նորա։ Գերծի՛ր, եւ կտրեա՛ ի վերայ փափուկ որդւոցն քոց.եւ այլն։
Եգիպտացիքն եւ զբոլորն գերծուն զմարմինն, ուր ծածկէ եւ ստուերացուցանէ մազն զմարմինն։ Որք ուսանին ի վարդապետացն, զանուսմնութիւն ի բաց գերծուն. (Փիլ. լին.։)
Մազ գլխոյ ոչ կարէ կալ առաջի սրբչի (այսինքն ածելւոյ), այլ վաղվաղակի գերծու (կր), եւ անկանի. (Ոսկ. ես.։)
act of shaving or making bald.
· Calfa
Լալումն եւ կոծումն եւ աշխարումն եւ գերծումն. (Ես. ՟Ի՟Բ. 12։)
ξύρησις rasura, tonsura, calvitium Սափրումն. ցտումն. եւ Կնտութիւն.
fine, thin, subtile, delicate;
white;
— ալիւր, fine flour;
— հաց, finest bread.
· Calfa
Մանր, մանրեալ. բարակ. որպիսի է ազնիւ ալիւր, որ եւ նաշիհ. արաբ. տէրմէք. եւ Հաց փափուկ.
Երեսուն քոռ նաշհւոյ, եւ քառասուն քոռ ալել գերմակոյ. յն. սանդահարելոյ. (՟Գ. Թագ. ՟Դ. 22։)
Գերմակ հաց փշրեալ խառնէ եւ ուտէ. (Մխ. բժիշկ.։)
Կին մի մեծահասակ եւ սաստիկ գերմակ եւ գէր. (Վրդն. առակ.։)
Յաւետարանի անդ գրեալ է, եւ աշակերտքն՝ զորս դուք (իսմայէլացիքդ) գերմակն կոչէք, նոքա վկայեն. (Պիտառ.։)
Սիղիգն, որ է գրտակ հացիկ։ (ըստ յն. սի՛լիղնիս σίλιγνις , է ալիւր ազնիւ. եւ σιλιγνίτης ἅρτος , հաց կազմեալ յազնիւ ալերէ).
s. bot. lupine.
· Calfa
ԳԵՐՄԱՍՏ. որ եւ ԳԵՐՄԱՍՏՈՅ կամ ԳԵՐՄԱՍՏՈՅ ՊՏՈՒՂ ասի. Ընդեղէն ինչ. ըստ յն. թէրմօս. θερμός lupinus. (Բժշկարան.։)
captivity, slavery, servitude, yoke;
tie;
transmigration;
ի — վարեմ, վարիմ, ի գերութեան վարեմ, cf. Գերեմ, cf. Գերիմ.
· Calfa
Ա՛ռ զհամար աւարի գերութեանդ ի մարդոյ մինչեւ յանասուն։ Մինչեւ ցօր գերութեան երկրին։ Դարձուցէ՛ք անդրէն զգերութիւնսդ, զոր գերեցէք դուք յեղբարց ձերոց։ Խնամակալութիւն արարին գերութեան.եւ այլն։
Ի ԳԵՐՈՒԹԻՒՆ կամ Ի ԳԵՐՈՒԹԵԱՆ ՎԱՐԵԼ, ՎԱՐԻԼ, ՄԱՏՆԻԼ. ըստ յն. գերել, իլ. վտարել, իլ. տե՛ս (Թուոց. իա. 29։ Յոբ. ժբ. 17։ Ես. ե. իգ. խզ։ ՟Ա. Մակ. ՟Ա. եւ այլն։)
αἱχμαλωσία, ἁποικία, μετοικεσία captivitas, demigratio, transmigratio եւ այլն. Գերի լինելն. վտարանդութիւն, ստրկութիւն. թշուառութիւն. Մարդիկ գերեալք. գերիք.
sublime, eminent, excellent;
գերունակ լինիմ, cf. Գերազանցեմ.
· Calfa
Մեծութեամբ քան զամենայն գերունակ։ Աներեւոյթ գոլ վասն գերունակին երեւութի (այսինքն գերագոյն պայծառութեան). (Դիոն.։)
Եթէ քան զամենայն գերունակ է անեղութիւն։ Որպէս ամենայնիւ գերունակ է քան զնոսա, նոյնպէս գերունակ եղիցի եւ այսու. եւ այլն. (Կիւրղ. գանձ.։)
Ամենայն շնորհաց գերունակ է՝ սուրբ երրորդութեանն երկրպագուս եւ փառաբանիչս լինել. (Խոսր.։)
sublimity, preeminence, excellence.
· Calfa
Ոչինչ է յիմացականացն՝ ամենայն իմացականացն ըստ գերունակութեան պատճառ։ Այս է գերունակութիւն ըստ արձակ եւ գերակարգեալ անպարունակ մեծութեան։ Ըստ ամենայն գերագոյ գերունականութեան. (Դիոն.։)
Զիա՞րդ ոչ յաղթեսցէ Քրիստոս (Մկրտչին) անհամեմատիւք գերունակութեամբք։ Յանուանց եւ ի կատարմանցն գերունակութենէ առնէ զհամեմատութիւն. (Կիւրղ. գանձ.։)
Որպէս իմացականի գերունակութեան ցուցումն հաւաստի երեւեցուցեալ. (Մեկն. ղեւտ.։)
Ըստ մի իշխանութեան զօրացեալ, եւ կամ ըստ փարթամութեան գերունակութեան տարբերեալ. (Պղատ. օրին. ՟Դ։)
Ամբարձեալ գովեալ գերունակութեամբ ի ստորեւ վերինն վարագուրի. (Նար. խչ.։)
cf. Գերփումն.
· Calfa
Գերփելն. եւ իլն.
Ոչ ինչ փոյթ եղեւ ումեք հոգալ զուստեք արշաւանս եւ զգերփանս։ Զբազում աւարհարութիւնս եւ զգերփանս հայոց աշխարհիս ի մերհուժանայ։ Առնուլ վրէժս զգերփանացն եւ զսաստիկ արիւնհեղութեանցն. (Արծր. ՟Ա. 14. 15։ ՟Բ. 2։)
to ravage, to ruin, to pillage, to sack.
· Calfa
Գերփեն առնուն զշէնս եւ զաւանս։ Գերփեալ զինչս, եւ գերեալ զկանաայս եւ զտղայս. (Արծր. ՟Ա. 14։ ՟Գ. 10։)
Ոչ կարաց բաղաամ ապռել գերփել ի ձեռն աղտեղի արուեստգիտութենա իւրոյ զշահ եւ զօգուտ անօրէնութեան. (Եփր. ել.։)
Որք իբրեւ զջուրց սաստկութեան ղօղեալ գերփեցան ի զօրացն բաբելացւոց. (Լաստ. ընթերց.։)
Գերփեցաւ նա ի մոլորութեւիւն անդր տանն վաղենտիանոսի. յն. վայրաքարշեցաւ. (Եւս. պտմ. ՟Ե. 20։)
ἑκκόπτω excido եւ այլն. Բռնի շորթել, կորզել, կողոպտել. եւ Գերութեամբ եւ աւարհարութեամբ աւերել, կործանել, քայքայել, հարկանել, ապականել. ջնջել. ռմկ. գերել գերքել.
ravage, ruin, pillage.
· Calfa
Աւերէր զերկիր գերփմամբ եւ յափշտակութեամբ. (Ուռպ.։)
extraordinary, excellent, rare, transcendent.
· Calfa
Իբրու Գերագոյն օրինակ. եւ Գեր ի վերոյ քան զօրինակ.
fleece, wool.
· Calfa
Գզաթ մի ասուի։ Անձրեւ ի վերայ գզաթուն։ Էջ ցօղ ի գզաթէ անտի։ Փորձեցից միւսանգամ գզաթուն, եւ եղիցի միւսանգամ ցամաքութիւն ի վերայ գզաթուն միայնոյ. (Դատ. ՟Զ։)
s. bot. rush;
cf. Գեղջաւագ.
· Calfa
Կնիւն, պրտու, նիւթ հիւսելոյ զպարիխ, այսինքն զխըսիր, զկողով, եւ այլն.
Կողով թեթեւ հիւսեալ գզրաւ. (Գանձ.։)
casket, drawer, small box, till;
desk.
· Calfa
Գզրոցս եւ տուփս փղոսկրեայս. (Պտմ. աղեքս.։)
at least, however;
only, again
· Calfa
Թէեւ ոչ յիւրում ետեղ ... գէթ ի կարգ ընկեցեալ ընդ այլ նախարարս թուեսցի. (Խոր. ՟Գ. 65։)
Գէթ բան մի խօսեցար, եթէ զո՞ խնդրէք, եւ յետս յետս գնացեալ զարկան զգետնի. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 6.) իմա՛, միայն, եւեթ։
Գէթ այնպէս առնիցեմք, բազում բարութիւնս խոստացաւ մեզ. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 3.) իմա՛, եւ եթէ. միայն եթէ։
ԳԷԹ կամ ԳԵԹ. καίτοιγε, τουλάχιστον, κἅν, ἁλλά, μόνον saltem Գոնեա, գոնէ. եւ Միայն. եւեթ. եւ Եթէ.
humid, moist;
lewd, libidinous;
— ականջաց, ear-wax.
· Calfa
Ի գէջ յամպ։ Զառ ի գիջոյն բերեալ արտաշնչութիւնքն։ Առ մուտս դիջոցն։ Գիջոյն մաքրագոյնն, եւ հրոյն նրբագոյնն. (Փիլ.։ Արիստ.։ Նիւս. կազմ.։)
Զընտրութիւնս չորիցն եւ զգիջոցն. (Եփր. երաշտ.։)
Վասն անարգել գիջոցն եւ կնասիրացն սաստելով։ Ի վերայ անխրատիցն եւ գիջոց։ Ի կանանց, որք պիղծք եւ գարշք եւ գէջք են։ Ի գէջ եւ յանտանելի կանանց ախտի։ Գէջ խառնակութիւն. (Փիլ.։)
Ա՛յլ են անխուզ գիջին երազք, եւ ա՛յլ համեստ պարկեշտին. (Նիւս. կազմ. ՟Ժ՟Ե։)
Զգէջ այր։ Գէջ պղծութեամբ։ Գէջ ախտից կամ ցանկութեան։ Զպղծասէր գէջսն. (Նեղոս.։ ՅՃԽ. ՟Ը։ Մխ. երեմ.։ Սկեւռ. աղ.։ Վրդն. դան.։)
ԳԷՋ որ եւ ԳԷՃ. ὐγρός humidus, humectus Խոնաւ. նա՛յ. թօնուտ. թաց, եէշ, եաշ, նէմ, լի, նէմնագ.
skilful, learned man;
magician, sorcerer, astrologer, prophetic.
· Calfa
Որ լոկ անուամբ են գէտք (գնոստիկեանք), եւ լի են տգիտութեամբ. (Կոչ. ՟Ժ՟Դ։)
Բազմագէտք, եւ ամենայն լեզուաց գէտք. (Երզն. քեր.։)
Յորդորեցին զնա գէտք եւ ծանօթք իւր. (Եւս. պտմ. ՟Ա. 7։ ՟Զ. 3. 14. 15։)
Գիտաց եւ քաւդէից յառաջագոյն ասելով զայն. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)
Արար ինձ գէտս մեռանելոյ եւ սատակելոյ որդւոց յետոյ նորա. (Եփր. թագ.։)
Հաղբք էին ըմբռնողականք ի գէտս եւ յանգէտս. այսինքն ի գիտելի եւ յանգիտելի մեղս. (Սկեւռ. աղ.։)
ԳԷՏ. γνώστης sciolus, ἑπῳδός incantator, μάντις vates Գիտակ մոգութեան. սուտ գուշակ. երազահան. քաղդեայ. ըղձապատում. հմայօղ. կախարդ. սուտ մարգարէ .... տե՛ս (Ել. ՟Ե. եւ ՟Ը։ Ղեւտ. ժթ. ՟Ի։ ՟Ա. Թագ. ՟Զ. 2։ ՟Ի՟Ը. 3։ Դան. ՟Ա. ՟Բ. ՟Ե։)
fat;
corpulent, plump, full.
· Calfa
Պարարտն եւ գէրն. (Յայտ. ՟Ժ՟Ը. 14։)
Զգէրն եւ զհզօրն. (Եզեկ. ՟Լ՟Դ. 16։)
Երկիր էր նա պարարտ եւ գէր։ Երկիր գէր պարարտ, սակայն փուշս բուսուցեալ. (Երզն. մտթ.։)
πίων, λιπαρός pinguis Պարարտ. պարարակ. ճարպով լի. գիրուկ. սէմիզ, քիւրութ. (հունգ. գեօվէր. որպէս եւ ի գիրս Վաստակոց ՟Կ՟Ե. գրի գուեր, որպէս գէր).
clement, compassionate, merciful, humane, benign, mild, charitable, flexible, tender.
· Calfa
Ցուցանեն զփտութիւն վիրացն գթածի բժշկին. ոչ կան ի բաց, մինչեւ առնուցուն զնեխուածոցն հաստատուն առողջութիւն. (Սարկ. հանգ.։)
to compassionate, to pity, to be moved to compassion, to pardon, to grow tender.
· Calfa
Գթալ ի նոսա. ի վերայ որդւոց. ի ժողովուրդ, կամ ի վերայ ժողովրդենա. եւ այլն։
Գթալն սրտին է, եւ անձկալն՝ հոգւոյն. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ե։)
Որ գթացաւ առ հողանիւթեայ եւ անարգ բնութիւնս. (Յհ. իմ. եկեղ.։)
Լու՛ր աղաչանաց մերոց տէր մարդասէր, եւ գթա՛ ի մեզ. (Ժմ.։)
Գթաց։ Ոչ գթացին. (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. սղ.։)
Գթամ յաներեւոյթ փառսդ։ Յորժամ խոկումն մեր հաճի եւ գթայ ի յերկինս. (Լմբ. սղ.։)
cf. Գթած.
· Calfa
Գթասէր եւ ողորմած են արդարք. (Գէ. ես.։)
Գթասէր հայր. (Սկեւռ. լմբ.։)
tenderness.
· Calfa
φιλοστοργία եւ այլն. Գութ եւ սէր. մարդասիրութիւն. ընտանի կարեկցութիւն.
to stumble, to trip;
to commit a fault;
to fail;
cf. Գթեցուցանեմ.
· Calfa
Է ոք՝ որ գթէ, եւ ոչ մտօք. (Սիր. ՟Ժ՟Թ. 17։)
ԳԹԵՄ, եցի. ն. ԳԹԵՑՈՒՑԱՆԵՄ, ցուցի. Սայթաքեցուցանել. գայթագղեցուցանել. կործանել՝ կամ խթելով, կամ խոչ եւ խութ առ ոտս դնելով. մոլորեցուցանել, յանցուցանել.
Գթել զընկերն, զընտրեալս, եւ այլն։ Գթեցաւ ի դիւաց իբրեւ զմարդ. (Վրք. հց.։)
Ի ճանապարհին գթեցուցանէր (դեւն) զգրաստն. (Հ=Յ. նոյ. ՟Ա.։)
προσκόπτω, προσποκταίνω, κοπιάω impingo, offendo, labor Գայթել, սայթաքել. գայթագղիլ. ընդհարկանիլ ընդ խոչ եւ ընդ խութ, եւ վտանգիլ ի կործանումն. խոտորիլ. մոլորիլ. յանցանել. անկանիլ. սահիլ, սկրդիլ.
to stumble, to make one stumble, to seduce, to pervert.
· Calfa
ԳԹԵՄ ԳԹԵՑՈՒՑԱՆԵՄ. Սայթաքեցուցանել. գայթագղեցուցանել. կործանել՝ կամ խթելով, կամ խոչ եւ խութ առ ոտս դնելով. մոլորեցուցանել, յանցուցանել.
Գթել զընկերն, զընտրեալս, եւ այլն։ Գթեցաւ ի դիւաց իբրեւ զմարդ. (Վրք. հց.։)
Ի ճանապարհին գթեցուցանէր (դեւն) զգրաստն. (Հ=Յ. նոյ. ՟Ա.։)
clemency, mildness, pity, compassiou, mercy, humanity.
· Calfa
Բազում են գթութիւնք նորա։ Գթութիւն նորա ի վերայ ամենայն արարածոց իւրոց։ Դարձայց առ Երուսաղէմ գթութեամբ։ Խնդրէին գթութիւն յաստուծոյ երկնից։ Տացես զնոսա ի գթութիւն առաջի գերչաց իւրեանց։ Հայր գթութեանց.եւ այլն։
Գթութիւն՝ ողորմութեան պտուղ է. (Լմբ. սղ.։ (զի զողորմութիւն առնու իբրեւ կարեկցութիւն, եւ զգթութիւն որպէս ձեռնտուութիւն)։)