prompt, diligent;
promptly, diligently, without delay.
Անյապաղ արագութեամբ ընթանան. (Ձիլ. բագն։)
Անյապաղ երագութեամբ. Անյապաղ փութով. (Պիտ.։)
ἁνυπερθέτως. sine mrrora, incunctanter. Առանց յապաղանաց. արագ արագ. փութով.
Անյապաղ վճարել, կամ թողուլ, յառնել ածել. (Փարպ.։)
Անյապաղ զխնդիրսն կատարել. (Յհ. կթ.։)
Անյապաղ փութալ. (Սարգ. ՟բ. պետ. ՟Ա։)
unfavourable, unlucky, unfortunate, disadvantageous.
Անյաջող ի զինուորութեան. (Մխ. դտ.։)
Ինձ յաջողեալ էր ընթացք պատուիրանացն, եւ ոչ անյաջող. (Լմբ. սղ.։)
Ընտրէր զճահաւորն, եւ զանյաջողակս առ իմաստասիրութիւն. (Նոննոս.։)
cf. Անյաջող;
awkward, incapable.
Անյաջող ի զինուորութեան. (Մխ. դտ.։)
Ինձ յաջողեալ էր ընթացք պատուիրանացն, եւ ոչ անյաջող. (Լմբ. սղ.։)
Ընտրէր զճահաւորն, եւ զանյաջողակս առ իմաստասիրութիւն. (Նոննոս.։)
without successour, — succession;
unchangeable.
Անյաջորդ իշխանութիւն. կամ բնակութիւն, մեծութիւն, կեանք. (Իգն. Նար. ՟Հ՟Ե։ Մխ. դտ.։ Իսկ յասելն,)
Յանյաջորդն ծերութեան զուարճանալով ի մանկութիւն։ Զանյաջորդն նուազութեան սեղանաւորէ լիութեան սեղան. (Սկեւռ. ի լմբ.) իմա՛. անյաջորդելի ի ծերութենէ, ի նուազութենէ։
bottom-less;
very deep.
Ոյր յատակ չիք կամ չերեւի առ խորութեան. եւ Այն՝ որոյ ներքոյք կամ նստոյք այսինքն երաստանք վնասեալ եւ պակասեալ են. տիպսիզ.
Յատակք նորա առ քարինսն մնացին, եւ կոչեցաւ պերինթոս անյատակ. (Նոննոս.։)
cf. Անյատակ.
Զորոյ չէ մարթ գտանել զյատակ. խոր յոյժ. տիպսիզ.
unpolished, unfurnished, unprovided, unprepared, out of order;
hard, cold, raw;
կին —, slut.
ἅρρηθμος. incomptus, dissonans. Ոչ յարդարեալ. անհարթ. անզարդ. անշուք. չի շտկըտած, չկոկած.
Զանդունդս անյարդարս. (Ագաթ.։)
shelterless, without roof, houseless.
ἅστεγος. non tectus, sine tecto. Ոյր չգուցէ յարկ բնակութեան. անտուն. բացօթեագ. տուն տեղ չունեցօղ.
Ոչ յարկեալ. անծածկոյթ. ուր չկայցէ յարկ. բացօթեայ. ծածք չունեցօղ, վրան բաց.
Ի ստորուստ զօրէն անհիմն տան, եւ ի վերուստ բռնութեամբ օդոյն իբրեւ զանյարկս վտանգէ. (Պիտ.։)
incongruous, unsuitable, unbecoming, not appropriate;
unskilful, insufficient, incapable.
(որ եւ յն. անա՛րմօսդօս) ἁνάρμοστος, ἁνακόλουθος. haud congruens, incompositus, ineptus, impar. Ոչ յարմար. անդէպ. տարադէպ. եւ Անմիաբան. ոչ ներդաշնակեալ. անհամեմատ. ույմազ, ուսլուպսուզ, միւնասիպէթսիզ.
Անյարմար է վասն զօրութեան մարմնոյն՝ կերակրոյ բաղձալ, եւ նովիմբ դարձեալ կերակրովքն պատերազմել ընդ մարմնոյ. (Բրս. հց.։)
Կարի իմն անյարմար թուէին նմա երգ բանիցն. (Խոր. ՟Բ. 7։)
Որոյ անկարելի էր եւ անյարմար. (Յհ. կթ.։)
Ոչ եթէ անյարմար է առաջին ասցելոցդ, այլ կարի միաբան. (Լմբ. սղ.։)
Յանյարմարն առ նա կարծեցեալ զսաղմոսին բարեբանութիւն։ Ի յասել զանյարմարսն. (Նար. ՟Խ՟Ը. ՟Հ՟Բ։)
Անյարմար զգայութեանցն տանել տարազարդութիւն. (Պիտ.։)
that writes in an unbecoming manner;
indecently written.
Անյար ի վնասակար ցանկութիւնս. (Յճխ. ՟Ժ։)
Ոչինչ անյար այսոցիկ ճանաչի. (Անյաղթ բարձր.։)
Ամբարտաւանութիւն անյար եւ լի անամօթութեամբ. (Ոսկ. գծ.։)
infinite, interminable.
Անյաւ քննութիւնք, կամ զօրութիւն, կամ բարերարութիւն, կամ բարձրութիւն. (Վեցօր. ՟Ա. ՟Բ. ՟Դ։ Ճ. ՟Ա.։) (Անան. եկեղ։)
immutable, unchangeable, constant.
ἅτρεπτος. immutabilis, invariatus, constans. Անյեղլի. անյեղյեղ, անյեղյեղուկ. անյեղաշրջելի. անյեղափոխ. որ չընդունի զյեղումն կամ զայլայլութիւն. անփոփոխ. անայլայլելի. անշրջելի. անյողդողդ. հաստատուն. տէյիշմէզ, թէզայիւր պուլմազ.
Անյեղ հպաւորութիւն. (Լմբ. էր ընդ.։)
cf. Անյեղ.
Մի՛ դարձեալ այլայլեալ երեւութասցի զաստուածութիւն, քանզի անյեղլի է եւ անմահ. (ծն։)
cf. Անյեղ.
Անյեղյեղուկ եւ անփոփոխ եւ անայլայլուկ։ Անխոտոր եւ անյեղյեղուկ առողջութեամբ։ Ինքն անշարժ եւ անյեղյեղուկ եկաց մնաց միշտ։ Անապական եւ անյեղյեղուկ. (Փիլ. այլաբ. եւ Փիլ. լին.։)
Այնմ որ յաւէտաշարժն է՝ զանյեղյեղուկն, իսկ անշարժին զյեղյեղումն գործեաց։ Որ է անշարժ եւ անյեղյեղուկ. (Նիւս. կազմ.։ Անյաղթ պերիարմ.։)
Հրեշտակք՝ լերինք կոչին եւ ի դաւթէ վասն մշտնջենաւոր եւ անյեղյեղուկ բնութեանն. (Լմբ. առակ.։)
immutably.
Որ եւ ԱՆՅԵՂԱՊԷՍ. ἁτρέπτως. immutabiliter. Անփոփոխապէս. առանց այլայլութեան կամ յեղափոխութեան.
Ի կուսէ անյեղաբար ծնայ։ Լոյս անյեղաբար թափեալ. (ՃՃ.։)
cf. Անյեղ.
Մարմնացեալ եւ մարդացեալ անյեղաշրջելի բնութեամբ. զի ես նոյն եմ ասէ, եւ ոչ փոփոխիմ. (Ոսկիփ.։)
Անյեղաշրջելի գիտութիւն. (Շ. ՟ա. յհ. ՟Խ՟Թ։)
Յամբծութիւն բարուցս անյեղաշրջելի մնամ. (Լմբ. սղ.։)
cf. Անյեղ.
Մանկութիւն, պարզութիւն անյեղափոխ՝ զոր ունէր ադամ. (Կլիմաք.։)
Անյեղափոխ յառաջ բերէ բնութեանն զօրութիւն. (Մագ. ՟Ծ՟Է։)
Մանկութիւն, պարզութիւն անյեղափոխ՝ զոր ունէր ադամ. (Կլիմաք.։)
Անյեղափոխ յառաջ բերէ բնութեանն զօրութիւն. (Մագ. ՟Ծ՟Է։)
indubitable.
Անյերկուանալի էր վկայութիւնն։ Այսպէս եւ զնորայն ասէ զվկայութիւնն։ Ի մահուանէն՝ անյերկուանալի զյարութիւնն եցոյց. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 29. 35։ ՟Բ. 14։)
Մարմինն՝ աստուծոյ էր անյերկուանալի։ Եթէ աներկուանալի կալցես զայս բան. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Գ։ եւ Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Ա։)
that easily forgives, that does not bear malice.
Առ քո անյիշաչար բարերարութիւնդ. (Գանձրն.։)
forgotten;
immemorial.
Զիւր կարգեալ աստուածսն անյիշատակ առնել եւ ջնջել. (Ագաթ.։)
Անյիշատակ զամբարշտութեանս առնիցէ բերս. (Պիտ.։)
Անյիշատակ եղեալ մոռանայ զկենդանական կրիցն սովորութիւն. (Պիտ.։)
իբր Աննշան. անծանօթ.
Սոքա են՝ որ զբարեկարգութիւն քրիստոնէից ուղղեցին, եւ ոչ եթէ յանյիշատակաց ոք. (Լմբ. պտրգ.։)
Առանց յիշատակութեան. առանց մնալոյ յիշատակի.
Զորոյ եւ ո՛չ զառաքինութիւն առն պարտ է անյիշատակ թողուլ. (Նանայ. յռջբ։)
Յանյիշատակաց կատարել զպատարագ. իմա՛, առանց ունելոյ զյիշելիք կամ զողորմութիւն. (Կանոն.։)
immemorable.
Գինի զահեղ դատաստանն անյիշելի թողու. (Յճխ. ՟Թ։)
unshakeable, firm, immovable.
Որպէս թէ զանյողդողդ իրողութիւն կարծրագոյն գործարանաւ տնօրինել. (Յհ. իմ. ատ.։)
Կանգնեաց անյողդողդ ի յեօթանց սեանց. (Ճ. ՟Բ.։)
inscrutable.
Զոր չէ մարթ յուզել, խուզարկել. անքննելի.
Զանյոյզ զանքնին ... զիա՞րդ քննել կարիցեմք, եւ գիտել զբարձրելոյն. (Ագաթ.։)
hopeless, desperate;
despaired of;
unhoped, unexpected;
desperately;
— առնել, to render hopeless;
— լինել, to despair, to give way to despair, cf. Յուսահատ լինել, cf. Յուսահատեմ, cf. Անյուսանամ.
Անյոյսքն քննութեան մտաց՝ յուսալիք եղեն հաւատոցն. (Սանահն.։)
Անյուսից ես փրկիչ։ Լո՛ւր ձայնի անյուսացս։ Յազգ անյոյս եւ ի կոխեալ։ Անյոյսքն ի մարդկանէ լցցին ուրախութեամբ. (Յուդթ. ՟Թ. 16։ ՟Ժ՟Գ. 19։ Ես. ՟Ժ՟Ը. 2։ ՟Ի՟Թ. 19։)
Տունկս անյոյս։ Ապշութիւն անյոյս. (Նար. ՟Լ՟Թ. ՟Հ՟Թ։)
Անյոյս լեալ (առնուլ) յաղագս ամրութեանն. (Լաստ. ՟Ի՟Դ։)
Որոց ուսուցանելն զնոյն անյոյս էր։ Տիրեաց մարմնովն, որ անյոյս էր։ Անյոյսքն լիցին հնարաւորք։ Զերծուցանէ յանյոյսն նեղութենէ. (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. սղ.։)
Նեղութիւն անյոյս եւ յանկարծակի. (Կլիմաք.։)
Անյոյս սովորութեամբ. (Եւս. քր. ՟Ա։)
Անյոյս եւ աղէկարծում զօրութեան. (Փիլ. ել. ՟Բ. 24։)
ἁνελπίστως. ex insperato, παρ’ ἑλπίδα, preater spem, որ եւ ԱՆՅՈՒՍԱԲԱՐ. Առանց յուսոյ, կամ արտաքոյ ակնկալութեան.
Ետուր ջուր առատութեան յայոյս (կամ յանյոյսս, կամ անյոյսս). (Իմ. ՟Ժ՟Ա. 8։)
forgotten;
— առնել, to bury in oblivion.
Անյուշ առնէր ի մտաց զայրւոյն եւ զորբոցն սուգ։ Յանյուշ մոռացումն երթայ։ Անյուշ եւ մոռացեալ են ի վերջնոցս մարդկան ազգէ. (Պիտ.։)
more or very desperate.
Զի՞նչ քան զմեռելութիւն քառօրեայն դիոյ առ կենդանութիւն մեզ անյուսագոյն. (Նար. ՟Ժ՟Ա։)
desperate, despaired of;
unhopeful.
Ոսկրն ցամաքեալ անասնոյն անյուսալի էր, թէ ջուր ելցէ ի նմանէն. (Եղիշ. դտ.։)
Ինձ մերժումն տարագրութեան անյուսալի։ Անյուսալի փրկութեան հոգւոյս. (Նար. ՟Ի. ՟Լ՟Ա։)
Անյուսալի խնամակալութիւն. (Իգն.։)
Յոյս՝ անյուսալի անձին իմոյ լինի՝ անսահման քո ողորմութիւնդ. (Բենիկ.։)
to despair.
Անյոյս լինել. լքանիլ. թերահաւատիլ. չյուսալ.
Անյուսացեալք (յառողջութենէ հիւանդին) ողբան. (Մխ. ողբ. երեմ.։)
Անյուսացելոց հեծեալ հասանէ։ Ուրախութեամբ դարձուցանէ զանյուսացեալսն։ Ոչ անյուսացայց ի զօրագլուխն հաւատոյ. (Մագ. ՟Ձ՟Ա։)
Այլ ոչ անյուսացեալք երբէք յիւրաքանչիւրն լինին օգտութենէ. (Պիտ.) հայի ի ՟Ա նշ. չ. այսինքն ոչ անյոյս լինին։
inarticulate;
not joined, simple.
Անյօդ եւ անմարմին էութիւն աստուածութեան. (Գր. հր.։)
Անյօդ բնութիւն։ Զիւրաքանչիւր զգայութիւն մեր յօդեալ անյօդիցն չէ անխորհրդաբար. (Շ. թղթ. եւ Շ. հրեշտ.։)
Զեզեկիէլեան տեսլեանն երեւոյթ անյօդն էութեամբ. (Նար. խչ.։)
cf. Անյօդ.
Անյօդականն պարզութիւն. (Նար. խչ.։)
cf. Անյօդ.
Անյօդականն պարզութիւն. (Նար. խչ.։)
without desire, — wish or inclination;
involuntary, forced.
Որ ոչ յօժարի, կամ չէ յօժար. չյօժարօղ, չուզօղ, անսիրտ. իրատէթսիզ.
Յուլացեալ եւ անյօժար յունկնդրութիւն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 1։)
not envious;
liberal, generous;
without envy;
generously, abundantly.
Աննախանձ բարք, կամ եղբայրութիւն. (Եղիշ. ՟Ա։ Յհ. կթ.։)
Աննախանձ լինել՝ առանց գրգռութեան. (Շ. ՟ա. յհ. ՟Ի՟Բ։)
Թագաւոր՝ որ աննախանձ լսողութեամբ լսէ. (Փարպ.։)
առաւել, ըստ յն. ոճոյ, Առատ. ոչ ճշդող. ոչ խնայօղ. եւ ոչ ճշդեալ. ոչ կծկեալ. լիասիրտ. անխնայ առատաձեռնութեամբ. ճէօմէրտ, գընամազ, էսիրկէնմէզ.
Աննախանձ եւ առատ (յն. մի բառ)։ Յաննախանձ առատութեան (յն. մի բառ) կեան. (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. ՟ժ. բան.։)
Աննախանձ եւ առատ առ արարածս իւր։ Զմիմեանս օգտեցուցանել աննախանձ օգնականութեամբ. (Յճխ. ՟Է. ՟Ժ՟Ը։)
Աննախանձ արքայութիւն. (Փարպ.։)
Աննախանձ տալ, կամ պարգեւել. (Ագաթ.։ Եզնիկ.։)
Զոր եթէ զայս առնիցէք աննախանձապէս (կամ աննախանձաբար). (Սարգ. ՟ա. յհ. յռջբ։)
Զքո զօրութիւնդ բարեհռչակեմ աննախանձապէս. (Լմբ. սղ. ՟Ի՟Ա։)
irrevocable.
ԱՆՆԱՀԱՆՋ եւ ԱՆՆԱՀԱՆՋԵԼԻ. Զոր չէ մարթ յետս նահանջել. անհրաժեշտ.
Աննահանջ արիութիւն. (Մագ. ՟Ի՟Է։)
ԱՆՆԱՀԱՆՋ եւ ԱՆՆԱՀԱՆՋԵԼԻ. Զոր չէ մարթ յետս նահանջել. անհրաժեշտ.
Աննահանջ արիութիւն. (Մագ. ՟Ի՟Է։)
artless, guileless, sincere, upright, ingenuous;
artlessly, ingenuously.
Աննենգ եւ մաքուր բարեպաշտութեան վերակացու է. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)
Աննենգ միտք, կամ միամտութիւն, բարք, սէր կամ դաշն. (Եղիշ. ՟Ա։ Պիտ.։ Սարկ. խրատ.։ Յհ. կթ.։)
Առաջի հանապազ արկանել զշմարտութեանն աստուածային եւ աննենգ կերակուրս. (Սարկ. հանգ.։)
Առանց նենգութեան.
not susceptible;
inefficacious.
Ի լքանել զնա հոգւոյն՝ յայսց ամենեցունց աններգործելի կայ մնայ։ Մեռեալ դնի աններգործելի բարւոյ։ Աններգործելի առ ամենայն բարեգործութիւնս։ Ուր անհաւատութիւն է, անդ անդ աններգործեալի կան մնան կամքն աստուծոյ. (Սարգ.։)
unpardonable;
intolerable.
ἁνήκεστος. implacabilis, insanabiis, intolerabilis. Որում չէ՛ արժան ներել. անթողլի. անհրաժեշտ. եւ ըստ յն. ոճոյ, Անբուժելի, անդարմանելի, անհնարին. եւ Անտանելի, անտոկալի. (զի ներելն նշանակէ եւ տոկալ). աֆվ օլունմայաճագ.
Աններելի դատաստան, կամ սրտմտութիւն. (Սարգ. յկ. ՟Բ։) (Պիտ.։)
Ունէր ախտս աններելիս տեռատեսութեան. (Վրք. ոսկ.։)
Առանց ներողութեան. անխնայ. անտոկալի օրինակաւ, սաստիկ յոյժ.
not indigent;
opulent
Վստահ է յաննիազ մեծութիւնն իւր. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ժ՟Ա։)
Առատ եւ աննիազ հոսումն բաշխելով նոցա։ Զաղբիւրեղէնն եւ զաննիազն պատճառ. Զհրոյ զօրութիւնս՝ անշէջս առնէ, եւ զջրոյ հոսանս՝ աննիազս. (Դիոն. երկն. եւե աստուածայ։)
abundantly.
ἁδιαλείπτως. indeficienter. indesinenter. Առանց նուազելոյ. անսպառութեամբ. յաւեժաբար.
sleepless, watchful.
ԱՆՆԻՐՀ ԱՆՆԻՐՀԵԼԻ. Որ ոչ նիրհէ. աննինջ. անքուն. միշտ արթուն. չմրափօղ. ույգու պիլմէզ.
Քուն աննիրհ, եւ կուրութիւն բարի, ի մի՛ կարասցէ տեսանել զմեր առաքինութիւնս. (Կլիմաք.։)
Աննիրհելի ակն կամ պահապան։ Աննիրհելի դիտմամբ։ Աննիրհելի փառաբանողաց։ Զուարթունք աննիրհելիք. (Նար.։)
cf. Աննիրհ.
ԱՆՆԻՐՀ ԱՆՆԻՐՀԵԼԻ. Որ ոչ նիրհէ. աննինջ. անքուն. միշտ արթուն. չմրափօղ. ույգու պիլմէզ.
Քուն աննիրհ, եւ կուրութիւն բարի, ի մի՛ կարասցէ տեսանել զմեր առաքինութիւնս. (Կլիմաք.։)
Աննիրհելի ակն կամ պահապան։ Աննիրհելի դիտմամբ։ Աննիրհելի փառաբանողաց։ Զուարթունք աննիրհելիք. (Նար.։)
without painting, figure or device;
unformed, imperfect, shapeless.
Մի է նկարեալն եւ աննկարն ըստ յուսոյ առնն՝ ծնանել կնոջն, թէ եւ բազում միջոց է նկարելոյ եւ աննկարի. (Մխ. դտ.։)
Բանականաց, անբանից, անշնչից, կենդանեաց, աննկար նիւթոյ. (Ոսկիփոր.։)
indescribable.
Որդի աննկարագիր։ Աննկարագրելի բնութիւն. (ՃՃ.։)
cf. Աննկարագիր.
Որդի աննկարագիր։ Աննկարագրելի բնութիւն. (ՃՃ.։)
unlike, dissimilar, different;
not uniform;
incomparable.
ἁνόμοιος. dissimilis, absimilis, dispar. Որ չէ նման այլում. այլազան. տարբեր. զանազանեալ տեսլեամբ կամ որակաւ. պէնզէմէզ, մուխթէլիֆ.
Եթէ աննման իցէ որդի, աննմանաւն աննման զիա՞րդ ճանաչիցի. (Սեբեր. ՟Է։)
Պատահումն յէութիւնն բաժանելով՝ յաննմանն բաժանի. (Սահմ. ՟Ժ՟Ը։)
Ասել՝ թէ օդով ծածկեալ էր երկի, աննման է։ Առ բազում իրս աննմանս գայթագղեալ կործանին. (Վեցօր. ՟Բ. ՟Գ։)
Ոչ է ապա յաննմանիցն՝ եւ ձեզ գալ յարեւելս. (Շ. թղթ.։)
Ցանկայ անդէպ մեծութեան եւ աննման. (Ոսկիփոր.)
Գեղն աննման։ Ի տեսիլս անպատումս, յաննման փոփոխմունս. (Ագաթ.։)
without mark, without sign, without character;
ignoble, unknown, obscure;
— վարել կեանս, to leave retired.
Զարծաթ, զոսկի, եթէ աննշան, եւ եթէ նշանաւոր բաժակաց. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)
իբր Աննշանաւոր. ἅσημος, ἁπαρασήμαντος, εὑτελής. non insignis, ignobilis, vilis. Ոչ երեւելի. անծանօթ. ոչ հռչակաւոր. չհանդիսացեալ. անշուք.
Ոչ աննշան քաղաքի քաղաքացի։ Մի՛ թողցեն աննշան զօրն զայն. (Գծ. ՟Ի՟Ա. 39։ ՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Ե. 36։)
Յաննշանից ոմանց։ Բաց ի սակաւուց ոմանց, եւ յաննշանից. (Շ. թղթ.։)
Գոն զօրութեան անուանք եւ մեզ իսկ աննշանք եւ անծանօթ. (Ոսկ. եփես.։)
Զառաւելութիւն ձայնի զօրացն աննշան հնչման ծովու նմանեցուցանէ. (Մխ. երեմ.։)
without lustre, dull, gloomy, dark.
Աննշոյլ մոլորութիւն, կամ բանտ, կամ մթութիւն. (Նար. ՟Ժ՟Ե. ՟Ի՟Զ. ՟Ծ՟Զ։)
irreparable.
Զոր չէ մարթ նորոգել.
Անպակասութիւնն աննորոգելի. Աննորոգելի եղծմամբ պատառեաց. (Նար. ՟Լ՟Թ. եւ Նար. խչ.։)
inexhaustible.
ԱՆՆՈՒԱԶ որ եւ ԱՆՆԻԱԶ. ἁμείωτος. non imminutus, de quo nihil imminui potest. Որ ոչ նուազի, եւ որում ոչինչ նուազի. անպակասելի. անսպառ. անթերի. անկարօտ.
Զաննուազ լուսոյդ. (Ագաթ.։)
Աննուազ լիութեամբ. (Պետ.։)
Աննուազ յարդարութեան վաստակոց. (Խոսր.։)
cf. Աննկուն.
Որ ոչ նուաճի. անսանձ. անմեղկելի. անզուսպ. զապթսըզ.