Definitions containing the research կարգաւոր : 172 results

Լծորդութիւն, ութեան

s. ast. gr.

conjunction, yoke, union;
conjunction of two planets, syzigy;
conjunction.

· Calfa

NBHL (1)

Լծորդութիւն է կարգաւոր խոնարհութիւն բայից։ Եւ են լծորդութիւնք շեշտոլոր բայից տասն ... եւ պարոյկ լծորդութիւնք են երեք. (եւ այլն. Թր. քեր.։)


Խոնարհութիւն, ութեան

s.

humility;
deference, submission, humiliation, abasement;
baseness, lowness, inclination, declination.

· Calfa

NBHL (1)

Խոնարհութիւնք են հինգ. սահմանական, եւ այլն։ Լծորդութիւն է կարգաւոր խոնարհութիւնբայից։ Խոնարհութիւնքն են բերօղ անամակաց. (Թր. եւ Երզն. քեր.։)


Հաղորդակից, կցի, կցաց

adj.

cf. Հաղորդ.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ միայն բանիւք, այլեւ գործովք կարգաւորել զհաղորդակիցս մեր. այսինքն զարս՝ զլծակիցս. συνοικών consors, conjux (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 14։)


Համանմանութիւն, ութեան

s.

similarity, conformity, analogy.

· Calfa

NBHL (1)

Ի համանմանութիւն նոցին բորբոքեալ։ Յօրինէ զդասակարգութիւն աստիճանաց տաճարին ի համանմանութիւն երկնաւորացն պարուց։ Նմին է համանմանութիւն։ Ի համանմանութենէ վերջանան։ Բարւոք պահսեցուք զհամանմանութիւն հրեշտակական կարգաւորութեանցն. (Լմբ. սղ. Լմբ. ստիպ. Լմբ. պտրգ.։)


Հազարապետ, աց

s.

chiliarch, chief of a thousand men, colonel;
governor, prefect, lord lieutenant;
steward, agent, major-domo, controller, intendant;
house-steward, manager.

· Calfa

NBHL (1)

χιλίαρχος chiliarchus, tribunus, preafectus super mille. Պետ եւ գլուխ հազարաց՝ ի զօրու. կամ ի կարգաւորեալ բազմութեան.


Պատուէր

s.

commandment, order, injunction;
precept;
warrant, commission;
instruction, lesson;
ordinance, decree;
— տալ, դնել, to give orders or directions, to command, to order, to charge, to dispose, to enjoin;
to commission, to intrust with a message;
— հրամանի ի վերայ դնել, to order;
to appoint, to decree;
— or հրամանի ընդունել, to receive orders to.

· Calfa

NBHL (1)

ἑντολή, ἕταλμα, παραγγελία praeceptum, mandatum, jussum . Հրաման, պատուիրան. պատգամ. կարգաւորութիւն պատուաւոր անձին. բան մեծի ի գործ դնելի, ազդարարութիւն տուեալ ի մեծէ. պուշուրուգ, էմր, սիփարիլ.


Կարգաբանութիւն, ութեան

s.

good order, method in oratory.

· Calfa

NBHL (1)

Կարգ եւ կարգաւորութիւն բանից։ Բան կարգաւոր.


Կարգադրեմ, եցի

va.

to put in order, to order, to dispose, to arrange.

· Calfa

NBHL (1)

συντάσσω coordino. Կարգաւ կամ ի կարգի դնել. կարգի դնել. կարգաւորել. սահմանել.


Կարգադրութիւն, ութեան

s.

ordinance, disposition, arrangement;
regulation organisation, constitution.

· Calfa


Ջրեմ, եցի

va.

to destroy, to efface;
to cancel, to expiate, to absolve;
to water.

· Calfa

NBHL (1)

Քան զամենեսեան՝ մերս է ջրեալ կարգաւորութին։ Ջրեսցի ոխութիւնն. (Խոսր.։ Եփր. թագ.։)


Սակ, աց

s.

reckoning, measure, account, number;
condition, position, state, manner;
— արկանել ընդ ումեք, to come to terms about the price, to bargain for, to contract, to strike a bargain for, to stipulate, to come to an agreement, to settle;
եւ որ ի սոցին —ի, and of other similar ones;
եւ որ այլ եւս սոցին —ի իրք, and of other like things;
որոց —ի են, among whom are;
եւ որ սոցին —ի են, and so forth, and so on, et caetera;
ո՞չ դահեկանի միոջ — արկեր ընդ իս, didst not thou agree with me for a penny ?
impost, rate, duty, tax, imposition, tribute;
order;
convention, contract, agreement;
budget;
tariff.

· Calfa

NBHL (1)

σύνταξις coordinatio, constitutum, conditio συντίμησις aestimatio καθήκον conveniens μέτρον, μέρος mensura, pars, portio. (արմատ բառիդ Սակաւ, որպէս թէ Չափով. լծ. թ. սայը. որպէս թիւ համարոյ). Սահմանեալ կարգ. պայման. չափ եւ թիւ որոշեալ. համար. համեմատութիւն. կարգաւորութիւն. դաշն. օրէնք. օրինակ. կերպ. վիճակ. մասն. բաժին. հալ.


Սահմանադիր

adj. s. constituent;
institutor, legislator;
— ժողով, the Constituent.

· Calfa

NBHL (1)

Սուրբն ներսէս սահմանադիրն եւ կարգաւորիչ քո բարեզարդութեանդ. (Ճ. ՟Ը.։)


Սահմանադրեմ, եցի

va.

to fix the boundaries;
to constitute, to order, to regulate, to establish, to determine, to decide;
—դրեալ կէտ, the appointed day or time.

· Calfa

NBHL (1)

ὀροτίθημι determino, constituo. Սահման դնել. որոշել. կարգաւորել. կարգել. օրինադրել. սահմանել.


Սահմանադրութիւն, ութեան

s.

fixing the boundary, setting up landmarks;
constitution;
statute;
ordinance, regulation;
decision;
definition.

· Calfa


Սայթաքումն, ման

s. fig.

stumbling, slip, false step, fall;
error, aberration.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդվայրաբանութիւն, անկարգաւոր սայթաքութիւն, մոռացկոտութիւն. (Վրք. հց. ՟Բ։)


Պռուգեմ, եցի

va.

to portion, to give a portion, to endow.

· Calfa

NBHL (1)

Զնոյն եկեղեցի պռուդեաց եւ փարթամացոյց ստացուածովք։ Պռուգեալ կարգաւորեաց փարթամութեամբ զվանքն սրբոյն կոռնելիոսի. (Մարթին.։)


Ստորակայ, ից

adj.

subaltern, inferior, subject, subordinate, serving;
sublunary, terrestrial.

· Calfa

NBHL (1)

Վեհագոյնքն նախ ծանուցեալ դաս, եւ ի նոցանէ կարգաւորաբար ստորակայիցն դասաւորութիւն։ Ոչ ընդ սիրոյ ստորակայից՝ միշտ բեւեռել անլոյծ կապից. (Շ. հրեշտ. եւ Շ. այբուբ.։)


Սատարութիւն, ութեան

s.

help, succour, assistance, cooperation;
fellowship, admission;
woollen-trade.

· Calfa

NBHL (1)

Սատարութեամբ արդարութեանն ուղիղ կարգաւորէ զսիրոյն օրէնս. (Գր. հր.։)


Վարեմ, եցի

va.

to labour, to cultivate, to plough, to till;
to sow;
to lead, to conduct, to guide;
to lead away, to drive, to cause to go;
to chase away, to drive out, to expel, to dispossess;
to draw or carry along, to drag along;
to direct, to guide, to govern, to rule, to manage;
to use, to employ, to make use of, to handle, to wield;
to thrust in, to drive into, to fix in;
cf. Վարիմ;
— ամենազօր իշխանութիւն, to wield absolute authority;
գերի or ի գերութիւն —, to catch, to make captive, prisoner, to reduce to slavery;
— զկեանս, կենցաղ, to live;
դատ —, to act against, to pursue to justice;
to be concerned in a law-suit;
— ի խաղաղութիւն, to make peace, to pacify, to appease, to accommodate;
— զճանապարհ, to travel;
to go, to walk, to march;
— զնաւ, to navigate, to steer a ship;
յառաջ —, to drive forward;
to urge or push on.

· Calfa

NBHL (1)

ՎԱՐԵՄ. κυβερνάω, διακυβερνάω guberno διέπω administro, dispono εὑθύνω, κατευθύνω, διοικέω, ἑπιστατέω rego, dirigo, modero. Ուղղել. ղեկավարել. տնտեսել. կարգաւորել. կառավարել.


Շղթայագործ, աց

adj. s.

of chain mail, made of rings run one into another;
chain-shaped, chained;
chain-maker.

· Calfa

NBHL (1)

Զիա՛րդ ամբողջ պահի կարգաւորութեամբն իբրեւ ի շղթայագործի իմիք իմաստիցս յարմարումն. (Նիւս. երգ.։)


Շնորհալից

adj.

full of grace, most graceful;
gracious, handsome, fine, beautiful, charming, genteel, fair.

· Calfa

NBHL (1)

Շնորհալից երեսօք, եւ կարգաւոր ձեւով։ Նիւս. (սքանչ.։)


Շնորհակարգութիւն, ութեան

s.

constitution by divine grace.

· Calfa

NBHL (1)

Աստուածային կարգաւորութիւն շնորհօք.


Դատարան

cf. Դատաստանարան.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ ոչ առ սոքօք զբաւական դատն կալցի, առ այլ հասցէ դատարան։ Եթէ երկու դատարանքն ոչ կարասցեն հաշտեցուցանել, դիցէ զկատարած, ըստ որում դատարանացն կարգաւորութիւնքն են, եւ կամքն իշխանաց. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)


Դարման, ոց, ից

s.

cure, dressing;
culture;
remedy, reparation;
refreshment;
provender, provision, victuals;
subsistence, nourishment, maintenance;
— տամ, cf. Դարմանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

ἑπιμέλια cura, remedium, χορηγία, δίαιτια suppeditatio, victus, aimentum Ճար, եւ ճարակ. պ. տարու, տէրման. Հնարք. դեղ. հոգ. խնամ. եւ Պարէնք. ռոճիկ. պէտք ապրելոյ. կարգաւորեալ կուր եւ ումպ ըստ կանոնի բժշկաց. պէտ. թիմար, չարէ. եւ պիտոյք, ապրուստ, ուտելիք.


Ընթացակից, կցի, կցաց

adj.

concurring;
accompanying;
agreeing, concordant;
coincident;
concomitant.

· Calfa

NBHL (1)

Չորք են ընթացակիցք առ ի տան կարգաւորութիւն. (Սահմ. ՟Ի։)


Ընդդիմաբանեմ, եցի

vn. va.

to contradiet, to counteract, to contest, to answer;
to object, to oppose.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդդիմաբանեն զկարգաւորաց ոմանց զզանազան անկարգութիւնս։ Որով եւ առ իս՝ ասացեալքն ընդդիմաբանին, բժիշկ բժշկեա՛ զանձն քո. (Շ. ընդհ. եւ Շ. ատ.։)


Խրատ, ուց

s.

admonition, reprimand, reproof;
advice, counsel;
caution, remonstrance;
discipline, instruction;
correction, punishment;
—ք ուղղութեան, moral maxims;
— չար, bad advice;
evil counsel;
— տալ, to give advice;
to lecture, to admonish;
տալ խրատս բարեաց, to give good advice;
ի — ածել, to educate, to discipline.

· Calfa


Ցուցակ, աց

adj. s. math.

showing, indicating;
indicator, sign, mark, token;
catalogue, index, table, list;
repertory;
Ritual;
hand, index;
coefficient;
— վաճառուց, inventory;
— մեռելոց, table of mortality;
— կերակրոց, bill of fare;
— արգելեալ գրոց, index ex-purgatorius, list of prohibited books.

· Calfa


Վիճակ, աց

s.

lot, chance, destiny, fate, fortune;
ballot, suffrage, vote, voice;
lot, state, condition;
lot, portion, share;
lottery;
sorcery;
inheritage, possession;
fief, farm;
department, district, liberties, precinct, extent of jurisdiction, territory;
diocese;
clergy;
situation, condition, fortune, rank, quality, dignity, office, employment, profession;
—ս արկանել, to draw or cast lots, to ballot, to vote;
to practise witchcraft;
— արկանել ի վերայ իրիք, to cast lots or to draw for anything;
—աւ տալ, to give through lottery;
ետուն —ս նոցա, they drew their names by lot;
եւ ել վիճակն մատաթեայ, and the lot fell upon Matthias.

· Calfa

NBHL (1)

κλῆρος (յորմէ գղեր, կղեր). sors μέρος (յորմէ միրաս ). pars, portio λόχος, σύμβολον symbolum եւ այլն։ Որոշումն իրաց անկելոց ընդ վիճմամբ՝ ի ձեռն վիգի կամ քուէի. ... լայնաբար՝ Բախտ. կարգաւորութիւն աստուծոյ. ... եւ Բաժին. բաշխ չափեալ. ժառանգութիւն բաժանեալ եւ սեպհականեալ.


Փեռեկեմ, եցի

va.

to cleave, to rend, to tear, to divide, to open, to break, to burst.

· Calfa

NBHL (1)

Ի բաց փեռեկէ զդուրս, եւ հեղեալ զեղու զողորմութիւնն։ Փակեցին զգիտութիւնն յուսոյ եւ սիրոյ, զորս նոքա փեռեկին։ Զոր կարգաւոր համարեցայ ըստ կարի խուզողութեամբ եւս փեռեկել. (Լմբ. պտրգ.։)


Փիլաք, ի

s. ast. phylax.

· Calfa

NBHL (1)

Զխաւարումն արեգական, եւ զշիջումն փիլաքին.. . զկարգաւորութիւն Հայկին. (Վրք. դիոնես. ի Ճ. ՟Ա.։)


Տօնահրաման

adj.

containing the regulations concerning feast-days.

· Calfa


Տօնացոյց, ցուցի

s.

calendar of feasts or high days, ordo, directory, rubric.

· Calfa

NBHL (1)

Աւետարանացոյց, եւ տօնացոյց, եւ կարգաւորութիւն, եւ հրահանգ տէրունական տօնից. (Տօնաց.։)


Ցայն

adv.

cf. Ցայնքան.

· Calfa

NBHL (1)

Բայց այսոքիկ ցա՛յս ցա՛յն կարգաւորք են. (Փիլ. իմաստն.։)


Ցայսօր

adv.

hitherto, to this day, till today, until now.

· Calfa

NBHL (1)

Բայց այսոքիկ ցա՛յս ցա՛յն կարգաւորք են. (Փիլ. իմաստն.։)


Ցեղակարգութիւն, ութեան

s.

separation of one tribe from another.

· Calfa

NBHL (1)

Կարգ եւ կարգաւորութիւն ցեղից. որոշումն ցեղի ի ցեղէ.


Տկար, աց

adj.

feeble, weak, debilitated;
powerless, impotent, infirm, languid, faint;
small, slight, slender, trifling;
fragile, frail.

· Calfa

NBHL (1)

Զվշտակցութիւն առակս ուսուցանէ տկարաց։ Յաստուծոյ կարգաւորեալ է տկարի հնազանդ լինել հզօրի։ Իմաստութիւն է այլ եւ՛ս տկարիւ զփորձ առնուլ եւ զղջանալ. (Մխ. առակ.։)


Տնտեսեմ, եցի

va.

to manage, to have the direction, to regulate;
to economize;
to govern, to rule, to dispose;
to dispense, to distribute, to provide, to administer.

· Calfa

NBHL (1)

οἱκονομέω administro, dispenso, dispono, rego, guberno, sollerter excogito, molior. Որպէս տնտես գործել. տնօրինել, մատակարարել. բաշխել. կարգաւորել. ուղղել. խնամել. որ այլազգ ասի զաստուծոյ, եւ այլազգաց զմարդոյ։ Զաստուծոյ զոր օրինակ,


Տնտեսութիւն, ութեան

s.

economy;
stewardship, housekeeping, management, direction, administration, distribution;
Providence;
the mystery of the incarnation;
առտնին, քաղաքական —, domestic, political economy.

· Calfa

NBHL (1)

οἱκονομία oeconomia, dispensatio, administratio, regimen եւ providentia եւ incarnatio. Պաշտօն եւ գործ տնտեսի. հազարապետութիւն. մատակարարութիւն. կարգաւորութիւն. կոնոմոսութիւն. հոգաբարձութիւն տան. գործառնութիւն եւ խնամք ճարտարութեամբ զգօնութեան.


Տնօրէն, րինի

s.

cf. Տնտես. director, manager, administrator.

· Calfa

NBHL (1)

οἱκονομῶν, οἱκονόμος procurans, procurator domus, dispensator, administrator . Տան օրէնսդիր, կարգաւորիչ տան մեծի՝ կամ տան աշխարհիս. որպէս տնտես, եւ տեսուչ. հազարապետ. մատակարար. հրամանատար. վարիչ. ուղղիչ. բաշխիչ. հոգացօղ. կոնոմոս. իկոնոմոս. որպէս յն. իգօնօ՛մօ, իգօնօմօ՛ն.


Տնօրէնութիւն, ութեան

s.

cf. Տնտեսութիւն;
disposition, measure;
տնօրէնութեան տեղիք, the Holy places.

· Calfa

NBHL (1)

οἱκονομία, διοίκησις, διοίκημα oeconomia, dispensatio, dispositio domus;
moderatio, administratio եւ providentia. Տնտեսութիւն. կարգաւորութիւն. հոգաբարձութիւն. սպասաւորութիւն. տեսչութիւն. խոհական թոյլտուութիւն կամ զիջումն.


Տնօրինեմ, եցի

va. vn.

cf. Տնտեսեմ;
to dispose;
to dispense with, to exempt from;
— բարւօք զկեանս, to lead a more regular life;
cf. Մարդանամ.

· Calfa

NBHL (1)

οἱκονομέω, διοικέω dispenso, dispono, rego, administro, procuro, instituo. Տնտեսել. կարգաւորել. մատակարարել. հոգալ. հնարել. եւ Զիջմամբ յարմարել.


Տողական, ի, աց

adj.

well ranged, regulated, in order.

· Calfa

NBHL (1)

Ուր իցէ տող ինչ. տողաւոր. կարգաւոր.


Տողանի

adj. adv.

cf. Տողական;
continual;
in series, by order, successively.

· Calfa

NBHL (1)

Տողեալ, կարգաւոր. յաջորդական. եւ Կարգաւ. տողաբար.


Տոմար, աց

s.

tome, volume;
book;
calendar, almanac;
նորոգութիւն —ի, Reform of the Calendar;
— լեւոնի, Dogmatical Letter of Pope Leo I to the Patriarch Flavian.

· Calfa

NBHL (1)

Ուսուցանել զնոսա տոմար։ յայտնել կարգաւորութեամբ զտոմար իւրաքանչիւր ազգաց, սկիզբն արարեալ առաջի կարգեալ զտոմար ազգին եբրայեցւոց. (Շիր. զատիկ.։)


Տրամադրեմ, եցի

va.

to dispose.

· Calfa

NBHL (1)

διατίθημι dispono, compono, constituo եւ այլն. Ի կարգի դնել. կարգաւորել. կարգել. հաստատել. կացուցանել. պատրաստել. յօժարեցուցանել. զգածել. փոլխել. յարմարել. յերիւրել. շարադրել. տպաւորել. դոշմել. տարրացուցանել.


Տրամադրութիւն, ութեան

s. gr.

dispositio;
class of verbs.

· Calfa


Տեսչութիւն, ութեան

s.

Providence;
direction, inspection, superintendence, survey, watch;
incarnation;
police;
government;
աստուածական, վերին —, Divine Providence.

· Calfa

NBHL (1)

πρόνοια providentia. Նախախնամութիւն. նախատեսութիւն. այցելութիւն տեառն. տնտեսութիւն. վերին կարգաւորութիւն.


Քաջօրէն

adv. adj.

courageously;
keeping well the rules.

· Calfa

NBHL (1)

ա. Քաջապէս. եւ Օրինաւոր. կարգաւոր. որպէս յն. εὕνομος qui bonis legibus utitur.


Քոյինակրօն

adj.

belonging to thy religion.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ինչ հայի ի քո կրօնս՝ օրէնս՝ կարգաւորութիւն. Զյոքնահաւաք աւանդս ուղղութեան քոյինակօն լծոյդ քաղցրութեան. (Նար. ՟Լ՟Գ։)