Definitions containing the research ոտք : 353 results

Բոկ

adj. adv. barefooted.

· Calfa

NBHL (1)

ἁνηπόδοτος discalceatus, nudus, vel nudis pedibus Մերկ (ոտք), եւ մերկոտն (ոք), եւ Մերկ ոտիւք. բոպիկ.


Բովիճայք

s.

aromatics, spice;
incense;
perfume

· Calfa

NBHL (1)

Խնկենիք առ հասարակ՝ անուշահոտք.որպէս ἅρωμα aroma.


Բոտոտ, ից

s.

mow-worm;
moth, wood-fretter.

· Calfa

NBHL (2)

Գիւտք որովայնի՝ բոտոտք ճապուկք շարժողականք ... որդունք աղեաց ... անիծք ... զազրաթորմիք. (Նար. ՟Կ՟Թ։)

Սողունք եւ բոտոտք եւ ցեցք եւ ճըճիք. (Թղթ. բար. Յն. լոկ, զեռունք երկրի)։)


Բորբորիտ

adj.

that loves mire or mud;
lascivious, lewd.

· Calfa

NBHL (1)

Առնամոլին եւ վավաշ շամբուշ բորբորիտն պիղծն Սմբատ (առաջնորդ թոնդրակեցւոց)։ Բողքն այն բորբորիտոն կաթոտքն՝ ի տղմատիպ՝ տաղտկալին մեղկեալք. (Մագ. ՟Ա. ՟Ե։)


Բորբորիտոն

cf. Բորբորիտ.

· Calfa

NBHL (1)

Առնամոլին եւ վավաշ շամբուշ բորբորիտն պիղծն Սմբատ (առաջնորդ թոնդրակեցւոց)։ Բողքն այն բորբորիտոն կաթոտքն՝ ի տղմատիպ՝ տաղտկալին մեղկեալք. (Մագ. ՟Ա. ՟Ե։)


Բորոտ, աց, ից

adj.

leprous;
scabby, itchy, scurvy.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ բորոտ՝ յորում իցէ արած, պիղծ կոչեսցի։ Եւ էին արք չորք բորոտք։ Մատուցեալ բորոտ մի։ Զբորոտս սրբեցէ՛ք։ Եւ եղեւ ձեռն նորա բորոտ իբրեւ զձիւն.եւ այլն։


Բուրաստան, աց

s.

garden;
orchard.

· Calfa

NBHL (1)

παράδεισος, κῆπος paradisus, hortus Տեղի՝ ուր բուրեն ի ծաղկանց եւ ի պտղոց հոտք անուշից. նոյն ընդ ձայնիս Պարտէզ՝ ծառոց եւ ծաղկանց. որ եւ ԴՐԱԽՏ. յն. բարա՛տիւսօս պ. ֆիրտէվս.


Բրտանամ, ացայ

vn.

to become rude, rough, gross or uncivil;
to thicken.

· Calfa

NBHL (1)

Բրտացեալ էին ձեռք եւ ոտք մարդադէմ գազանացն. (Լաստ. ՟Ժ՟Ը։)


Զարտուղիմ, եցայ

vn.

to be led astray, to lose one's way, to deviate, to turn aside;
to lose one's self.

· Calfa


Երկոտանի, անւոյ, անեաց

adj. s. two-footed, biped.

· Calfa

NBHL (1)

δίπους bipes Որոյ են ոտք երկու.


Երկավանկ, ից

adj.

dissyllabic.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ այս բառքս ոտք կոչին. զի են՝ որ երկավանգք են, եւ են՝ որ եռավանգք. (Նչ. քեր.։)


Ժանտահոտ

cf. Ժահահոտ.

· Calfa

NBHL (1)

Անուշահոտք կամ ժանտահոտք շոգոլիք. (Փիլ. այլաբ.։)


Իբրեւ

prep. adv. conj.

as;
in quality of;
nearly, rather like;
when;
—, — այն թէ, — զի՝ եթէ, as if, as though;
because, seeing that;
— ոչ եթէ, not as if, uot only, as if it were not;
— զմիոյ միոյ լերանց, like the mountains;
— զարմանալով իմն, as if surprised;
ամաց — երեսնից, about thirty years of age;
— զի ! how! how much! how many! — գեղեցիկ է առաքինութիւնն ! how beautiful is virtue !

· Calfa

NBHL (1)

Գեղեցիկ են ի վերայ լերանց ոտքաւետարանչի համբաւուն խաղաղութեան, իբրեւ աւետարանչի բարութեանց. (Ես. ՟Ժ՟Բ. 7։)


Գլխիվայր

adv.

the head downwards.

· Calfa

NBHL (1)

κατὰ κεφαλῆς inverso capite Գլուխն ի վայր գլոլվ, եւ ոտքն ի վեր. Գլխիվար, գլուխնիվար.


Գոնջանամ, ացայ

vn.

to have the scurf.

· Calfa

NBHL (1)

Բորոտք, անդամալոյծք, գօսացեալք ... գոնջացեալք, եւ պատագրոսք. (Ագաթ.։)


Դանդաչկոտ

adj.

wavering.

· Calfa

NBHL (1)

Դանդաչկոտք յոյժ, եւ մեղկեալք ի ծուլութենէ. (Մագ. ՟Ա։)


Դողդոջոտ

adj.

cf. Դողդոջոտ.

· Calfa

NBHL (2)

Զօրացարո՛ւք ձեռք լքեալք եւ ծունկք դողդոջոտք. (Ոսկ. ես.։)

Անհաստատք եւ դողդոջոտք՝ մեր կամքս. (Փիլ. լին.։)


Երագ, ունք

adj. adv.

quick, nimble, prompt, rapid, swift, current;
— երագ or երագս, quickly, currently;
very soon.

· Calfa

NBHL (1)

Երագ երիվար, կամ ոտք, ընթացք, սլացումն, եւ հրեշտակք, կամ թեւք, կամ Ի թռիչս երագունք. (Ես. ՟Ժ՟Ը. 2. ՟Լ. 16։ Եզեկ. ՟Ա. 7։ Հռ. ՟Գ. 15։ Նար. եւ այլն։)


Երիվար, աց

s.

horse, palfrey;
saddle or riding-horse;
— քաջնթաց, pad, ambling nag, stead;
cf. Ձի.

· Calfa


Թաթահերձ

adj.

eloven-footed, cloven-hoofed, fissiped.

· Calfa

NBHL (1)

διχηλοῦν, διχηλεύων ὀπλῆς diffisam habens ungulam Մակդիր չորքոտանեաց, որոց թաթքն յերկուս են հերձեալ ի բնէ. տոտիկը ճեղք, ոտքը ճղքած. որպէս արջառ, ոչխար, խոզ, եւ այլն. (Ղեւտ. ՟Ժ՟Ա. 3. եւ 7։ Օր. ՟Ժ՟Դ. 6 = 8։) cf. ԿՃՂԱԿԱԲԱՇԽ։


Թաթուլ, թլոց

s.

paw, foot.

· Calfa

NBHL (1)

Նոյն ընդ Թաթ, որպէս թէ ի վայր քան զուլն՝ առաջին ոտք կենդանեաց. թաթիկ, տոտիկ. յն. ոտք.


Թանամ, ացայ, ացի

va.

to wet, to bathe, to dip, to drench, to soak;
to moisten, to bedew, to water;
թանալ զանկողին իւր արտասուօք, to bathe one's pillow with tears;
արտասուօք թանալ զոտս ուրուք, to bathe the feet with one's tears;
թանալ զսուր ի պարանոց ուրուք, to cut the throat, to massacre;
թանալ յարիւնս բազմաց, to butcher, to slaughter, to shed much blood, to swim in blood;
թանալ ի գինի, to soak, to steep in wine;
գնացին առանց թանալոյ ի վերայ ծովուն, they passed the sea dry-shod.

· Calfa

NBHL (1)

Քահանայիցն ոտքն ոչ թացաւ ի ջուրն. (Ճ. ՟Թ.։)


Թատր, տերց, տերաց

s.

theatre, play-house;
drama, play;
the audience, the spectators.

· Calfa


Թափառոտ

cf. Թափառական.

· Calfa

NBHL (1)

Եղիցին մոլորեալք թափառոտք ի մէջ հեթանոսաց. (Մծբ. ՟Ժ՟Զ։)


Զուգապէս

adv.

equally, alike, likewise.

· Calfa

NBHL (1)

Զուգապէս եւ հանգիտաբար իրաւացուցեալ (Սառա ընդ Աբրահամու)։ Զի՞նչ են վեց ոտքն, որ ելանէին՛ի կողմանէ երկոցունց՝ երեք զուգապէս. (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. ել.։)


Միզարձակ, աց

adj.

diabetic, incontinent of urine.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ ոչ զարիականն բերէ սերտութիւն մարմնոյն, աստուստ կաթոտք եւ միզարձակք լինել հանդերձեալ գոն. (Մագ. ՟Ծ՟Ը։)


Կոճղ, ճեղ, ճեղաց

s. fig.

trunk, log, block;
trunk, body;
fetters, shackles, stocks;
rack, torture;
parent-stock, race, lineage;
դնել՝ պնդել ի կոճեղ, to put in stocks or fetters;
ի կոճեղս մատուցանել, to place on the rack, to put to torture.

· Calfa

NBHL (2)

Ահա սիրեցեալ որդւոյն իմոյ ձեռքն, ահա ոտքս, ահա այ ամենայն կոճղն. (Մարթին.։)

Պրկեալ էին ոտք նորա ի կոճեղս (կամ ի կոճիղս). (Եւս. պտմ. ՟Զ. 38։ եւ ՃՃ.։)


Կռուան, աց

s.

hold;
— գտանել, ունել, to get a hold on.

· Calfa

NBHL (1)

στάσις statio եւ λαβή ansa. Կռիւ ոտից. ոտնակռիւ. կայք, դադարք, եւ տեղի դնելոյ զոտս հաստատութեամբ. ոտք քակչելու կամ դնելու տեղ.


Կռուիմ, եցայ

vn. fig.

to take offence, to wrangle, to strive, to contend, struggle or dispute with, to debate, to contest, to quarrel;
to skirmish, to grapple with each other, to clash together, to fight, to come to blows;
to take hold of, to cleave to, to cling, adhere or stick to, to hold fast by, to catch or grasp at, to get entangled in;
— ընդ միմեանս, to beat one another, to fight together;
to quarrel;
թօթափել զփոշին կռուեալ, to shake the dust off one's foot;
ի բեւեռ կռուեցաւ հանդերձ նորա, his coat is caught by a nail.

· Calfa

NBHL (1)

Զի մի՛ կռուիցին կամ զետեղիլ ի նմա ոտք թագաւորին բնակութեամբ. (Յհ. կթ.։)


Կրելի, լւոյ, լեաց

adj. s. fig.

wearable;
portable;
bearer, carrier;
litter;
mother.

· Calfa


Նենգաժէտ

adj.

cf. Նենգաւոր.

· Calfa

NBHL (1)

Աղուէսք նենգաժոտք աւար հարկանեն զգեղեցկացեալ այգի տեառն. (Ներս. աբեղ. ի լմբ.։)


Շոգոլի, լւոյ, լւով, լեաց

s.

vapour, exhalation.

· Calfa

NBHL (1)

Անուշահո՞տք (իցեն), կամ ժանտահոտք շոգոլիք. (Փիլ. այլաբ.։)


Ոսկեսէր

adj.

fond of gold , loving riches, avaricious.

· Calfa

NBHL (1)

Արք ոսկեսէրք։ Ոսկեսէրք, նախանձոտք։ Զաղքատացն՝ ոսկէսիրաց (իշխանաց) տուեալ. (Պրոկղ. յոսկ.։ Խոր. ՟Գ. 68։ Կիւրղ. կուս.։ եւ Վրք. ոսկ.։)


Ոտնաձայն, ից

s.

tramp, foot-fall;
— անձրեւի, pattering of rain;
— անձրեւի է, there is a noise of much rain falling.

· Calfa

NBHL (1)

Ձայն գնալոյ ոտից, իրօք կամ նմանութեամբ. ոտքի ձայն.


Ոտնաման

s.

shoe;
cf. Կօշիկ.

· Calfa

NBHL (1)

Աման ոտից. հողաթափ. կօշիկ. ոտքի աման.


Ոտնխթի

adv.

slowly, gently, furtively, little by little.

· Calfa

NBHL (1)

ἡρέμα sensim, paulatim, lente, tacite. Խթելով իմն զոտս. մեղմով. յարամրի. կամացուկ ոտքը խօթելով.


Շաղեմ, եցի

va.

to implicate, to involve;
to mix, to mingle, to knead;
to dilute;
to soil, to stain.

· Calfa


Ուրուկ, րկի, կաց, րկունք, կանց

adj.

leprous, infected with elephantiasis.

· Calfa

NBHL (1)

Բորոտք հալածեալ լինէին ... զուրուկս փախստեայ առնէին։ Բորոտաց եւ ուրկաց։ Ընկալայ զգիր զախտացելոցդ մարմնով՝ զուրուկ անուանելոցդ. (Խոր. ՟Գ. 20։ Յհ. կթ.։ Շ. թղթ.։)


Չարամանկ

cf. Խորամանկ.

· Calfa

NBHL (1)

cf. Խորամանկ. κακούργος . Չարամանկ զիմաստունն (ասեն յաչաղկոտք), եւ զմեծ վայելուչն իբրեւ զամպարհաւաճ բամբասեն. (Բրս. մախ.։)


Շարժողական, ի, աց

adj.

moveable.

· Calfa

NBHL (1)

Նաեւ ոչ շարժողական եւ կամ շնչականզ ունիմ անուանել, թող թէ հոգեկան։ Զխօսնականացս շարժողական գործի (զլեզու)։ Բոտոտք ճապուկք շարժողականք։ Ընդ անզգայիցն եւ շարժողականացն. (Նար. ՟Ի՟Ա. ՟Լ՟Ե. ՟Կ՟Թ. ՟Հ՟Ա։)


Ուղեւորիմ, եցայ

vn.

to set out on a journey, to start, to go to travel, to travel, to take a journey, to journey.

· Calfa


Որոտ

s. adj.

thunder;
որոտ ընդ որոտ, cf. Որոտագոչ.

· Calfa

NBHL (1)

Եղեն կայծակունք եւ շանթք եւ որոտք։ Եղեն որոտք եւ կայծակունք եւ անձրեւք. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։ Հ=Յ. օգոստ. ՟Ը.։)


Հաստ, ից

adj. s.

solid, stable, firm;
strong, robust;
thick, coarse, large;
—, —ք, stability, firmness, hardness, steadiness;
կալ ի —ի, to stand firm;
ի —ոջ պահել, to hold fast;
ի —ոջ ունել, to preserve, to keep.

· Calfa


Խաղամ, ացի

vn. fig.

to play, to sport, to amuse oneself;
to jump, to leap, to dance, to gambol, to frolic, to frisk about;
to ridicule, to mock, to deride;
to jest, to joke, to play the fool;
to move, to walk, to go, to depart;
to go away, to march, to start on a journey;
to take the field;
to rush at, to swoop down on;
to gush out, to spout forth, to spirt;
խաղասցէ ի վերայ քո Հոգի Տեառն, the spirit of the Lord shall fall upon you;
ամպք զամպօք ելեւել խաղային, the clouds were gathering round;
— ընդ միմեանս, to fall in love with, to be smitten with love;
— զոմամբ, to make game of, to deride, to jeer, to insult;
մուտ եւ ելս —, to go in and out, to frequent;
ընդ ամուրս խաղալով —, to laugh, to scorn, to scoff at fortresses;
— ի պատերազմ, — ի վերայ մարտիւ պատերազմի, to move against, to advance to the attack, to rush to battle;
— բանակին, to decamp;
to change quarters;
յառաջ —, — գնալ, to march, to advance;
յետս —, to retrograde, to retreat;
տիգաւ աչաց — ի վերայ ուրուք, to scowl at, to menace with threatening looks, to frown;
— բանիւք ի վերայ, to apostrophize, to rail at or against some one, to revile, to burst into bitter invectives, to inveigh against;
— գթոց, to pity, to have compassion on;
— ի սնոտիս, to trifle, to waste one's time on trivial occupations.

· Calfa

NBHL (1)

Խաղալն ինքնաբերական դիւտք որովայնի՝ բոտոտք ճապուկք շարժողականք. (Նար. կթ։)


Խայծոտ, ի, աց

adj.

spotted, speckled.

· Calfa

NBHL (1)

Բորոտն ասէ պիղծ է, եւ մեղքն խայծոտք։ Խայծն, եւ մեղօք խայծօտն պիղծ է. (Ոսկ. տիտ.։)


Խառնուած, ոց

s.

mixture, composition, compound;
temper or tempering;
paste, luting;
complexion, constitution, temperament, nature;
junction;
consanguinity, relationship;
conjunction, union;
the sense of feeling, touch;
tie, bond;
concert, harmony

· Calfa

NBHL (1)

Խառնուածք բնութեանն փոփոխին ըստ հասակին աւ ըստ ժամանակին։ Ոչ զնոյն ունիմք անձն, այլ ըստ խառնուածին։ Բնութեամբ առողճք եւ հիւանդոտք, են ի խառնուածէն. (Նիւս. բն.։)


Ճապուկ

adj. adv.

creeping, crawling, cringing;
windig, tortuous, sinuous;
flexible, supple;
ընդ —, hurriedly, hastily, in haste;
ընդ — անցանել, to insinuate, to worm oneself in, to enter cautiously but hastily, to creep or steal in swiftly.

· Calfa

NBHL (1)

(լծ. եւ ճապաղ. եւ ճեպ) Բոտոտք ճապուկք շարժողականք. (Նար. ՟Կ՟Թ.)


Կերպ, ից

s. adj.

form, figure, shape, cut, fashion, make;
aspect, look, appearance, air, deportment;
կերպս ի կերպս, in many shapes or forms;
in many ways, diverse;
կերպս ի կերպս լինել, to assume a borrowed shape or appearance, to be disguised, dissembled or concealed;
ի կերպս կերպս առնել, to transform into various shapes.

· Calfa

NBHL (1)

Կերպ յառաջ դիմեալ, ոտք ի վերջ կոյս յետահարեալ։ Կերպ ի ծաղր, եւ աչք յողբումն։ Յերից անշփոթ կերպից. (Նար։)


Կթոտ

adj.

tottering;
staggering;
lingering, languishing, languid, feeble, weak.

· Calfa

NBHL (1)

Զօրացարուք ձեռք լքեալք, եւ ծունկք կթոտք. (եւս. Պտմ. ՟Ժ։)


Կիսայար

adj.

partly raised, half afoot, halt up.

· Calfa

NBHL (1)

Իբր Կիսայարոյց. ըստ իմիք յարուցեալ. կէս մը ոտք ելած.