good education, good-breeding, politeness.
good morals, honesty, probity, piety, religion, goodness.
approbation, consent, benevolence, favour, friendship.
of good renown, of great reputation, famous, renowned, celebrated.
to celebrate, to publish with praise.
good name, renown, reputation, fame, praise.
obedient, submissive.
cf. Բարեհամբաւութիւն.
that invites, exhorts to good things.
of a good shape, well made, genteel;
graceful.
fine figure, gracefulness, decorum.
good fortune, happiness, participation of good;
goodness, perfection.
flattery, adulation, complaisance.
sincerity, innocence, goodness, indulgence.
good hope.
bounty, goodness;
gracefulness, elegance, charms.
mild (speaking of the wind), the mild zephyr.
splendid, magnificent;
superb, graceful, pretty;
venerable;
modest, chaste, bashful;
առնուլ զիւրեաւ ծածկոյթ —, to cover one's self with a veil for modesty.
splendour, magnificence, pomp, lustre, refulgence;
honesty, modesty.
cf. Բարեշքեղութիւն.
exactness, beauty, exact proportion.
piety, religion;
բարեպաշտութեամբ, cf. Բարեպաշտաբար.
pious, religious.
bounty, goodness, kindness, obligingness.
good education.
well instructed, well brought up, well educated.
becoming, conformable, convenient, proper, handsome, pretty;
graceful.
fitness, convenience;
lustre, splendour.
good assurance, certainty, boldness.
that sounds well, sweet, harmonious, well adjusted or organized.
nobility;
noble birth;
grandeur;
fertility.
gratification;
production, fruit, profit, advantage.
benefit, bounty, good, beneficence, kindness, favour, service, pleasure, gratification, liberality.
blissfulness;
good fortune, happiness.
splendour, grandeur, magnificence, majesty.
irascibility, ire.
to exasperate, to irritate, to anger, to displease, to offend, to enrage.
anger, wrath, ire, indignation, passion;
harshness;
disgrace;
զիջանել, ցածնուլ, դառնալ ի բարկութենէ, to be appeased, to allay one's anger;
թափել զ—, to give vent to one's anger;
— or հրացան —, thunder-bolt;
սրտմտիլ բարկութեամբ, to rage, to get into a passion;
— սրտմտութեան, սրտմտութիւն բարկութեան, furry, ire, wrath.
fracture of the leg, broken leg.
competitor.
search of dignity, pursuit of honour;
competition, rivalry, ambition.
to obtain some dignity.
• «մի տեսակ ծաղիկ է. լտ. abrotonum. ֆրանս. aurone» (ըստ Աո-թինեան, Աստուածաշունչի տունկերը, էջ zns՝ armoise). Ակինեան ՀԱ 1930, 496 ընդունում է, որ բառս այս նշանակութեամբ է մտած հայ գրականութեան մէջ, բայց սխալ է հա-մարում, որովհետև էջմիածնում լսել է բաց-մանակի օաղիկ՝ իբր «լտ. acheillea mille-folium, ֆրանս. achillèe, գերմ. Schaf-garbe, թրք. ղլիճ օթի» իմաստով։ Նշա-նակութիւն չունի, որովհետև բոյսերի անուն-ները գաւառից գս առ շատ են փոխում իրենց իմաստը (գրուած է նաև ուրիշ շատ զանա-զան ձևերով. այսպէս՝ բարձուենեկ, բարձուե-նիկ, բարձուինեակ, բացուենեկ, բարձումե-նեկ, բարձմանեակ, բացմենակ, բարձնակ, բըրթվինակ) Մխ. բժշ. 133. Գաղիան. Սալաձ. Բժշ. այս ծաղիկը շատ է տարածուած Հայաս-տանում. վերոյիշեալ զանազան ձևերն էլ ցոյց են տալիս, որ անունը զանազան տեղեր գործածական էր։
• = Թուի թէ հայկական, կազմութիւն ունի. կարո՞ղ է լինել բարձր բառից, իբր բար-ձու--ենի-ակ։
• ԳՒՌ.-Ախց. բ'ացվէնիկ, Ջղ. բ'ացմենակ, Երև. բ'ացմէնակ, Մշ. բ'արձ'մանուկ, Տփ. բարցմանուկ. կայ նաև բարթմինակ (տե՛ս Արարատեան, Քնարիկ մանկական, էջ 90), որ միանում է վերի բըրթվինակ ձևին։
• ՓՈԽ.-Վրաց. ბარცმანუკი բարցմտնուկի, որ Չուբինով, էջ 98 մեկնում է զանազան ձեւերով. «дepeвeй, тыcячелистникъ. 2. кровавикь. Յ. rулявица. 4. чиxотная трaвa*։
act of raising;
carriage;
subtraction;
exception;
suppression, repeal, derogation;
degradation, dissolution, extinction;
deduction, defalcation.
to load, to burden.
heaven;
թագաւոր բարձանց, king of heaven;
թռչունք բարձանց, birds of air.
that has a, strong arm, strong hand, valiant;
vigorous.
that has a long stalk.
high, elevated;
bold, frank, honourable;
holdly, highly.
mysterious, profound.
rootedly, radically;
— խլել, to pull up by the roots, to eradicate, to displant, to grub up;
— խլումն, eradication.
that is only outwardly clean, false, feigned, pretending;
— առաքինութիւն, pretending, deceptive virtue.
outwardly, outward, externally;
— քաղաքին, out of town;
— ժամու, beyond the hour.
tear;
cf. Արտասուք.
cf. Արտասուաբեր.
cf. Արտասուաթոր.
royal;
— թագաւորութիւն, reign;
— տիկին, queen, royal princess.
cf. Բազկաստածու.
cf. Բազմաբեղուն;
fruitfully.
cf. Աղանդաւոր.
cf. Աղանդաւոր.
cf. Աղբիւրաբար.
cf. Աղբեւք.
cf. Աղէտաւոր.
cf. Աղէտաւոր.
cf. Աղէտաւոր.
cf. Աղէտաւոր.
cf. Աղճատաբանութիւն.
cf. Աղտաղտուկ.
cf. Աղտաղտուկ.
cf. Աղտեղացուցանեմ.
growth;
cf. Աճումն.
each, every;
all, every thing;
— ոք, every one;
who ever, whosoever, whatever, whatsoever;
— ինչ, every thing, whatever;
ամենայնիւ, յամենայնի, altogether, entirely, quite;
— ուստեք, from all sides, from all parts;
— ուրեք, ընդ — տեղիս, every where, in all places;
զգիշերն —, all the night;
զ— աւուրս, every day;
յառաջ քան զ—, before all;
յետ —ի after all;
պատրաստ լինել —ի, to be ready for every thing;
ի վեր քան զ—, above all or every thing.
cf. Ասացուած.
tooth;
պարք, շարք ատամանց, set, row of teeth;
յօրինել ատամունս, to indent;
խորտակել, փշրել զատամունս, to break the teeth, to notch, to break off;
— ածել, bite;
առնուլ ատամանց, to set the teeth on edge;
հանել զ—, to extract or draw out a tooth;
ցաւ ատամանց, tooth-ache;
ցաւէ — իմ, I have the toothache;
փուտ —, carious tooth;
մաքրել զատամունս, to brush or clean the teeth;
կրճտել զատամունս, to gnash, to show the teeth.
tribunal, court, audience, auditory, assembly of judges, seat, bar;
magistrate;
senate;
յ— մատնել, to call before a tribunal or council;
գումարել զ—, to convoke, to call together an assembly.
cf. Արագաթեւ.
act, action, fact, deed, work;
production, creation;
—ք երեւելի, exploit, achievement.
of Ararat;
— թագաւորութիւն, the kingdom of Armenia.
to serve;
— ցանկութեանց, to be the slave of one's passions.
binderance, obstacle, opposition, impediment, embarrassment, difficulty, delay, obstruction;
encumbrance;
prohibition, forbiddance, inhibition, interdiction;
arrest;
detention, prison;
contrary, opposing;
— եկեղեցական, interdict;
— առնել՝ արկանել՝ լինել, to arrest, to hinder, to contradict, to oppose, to embarrass, cf. Արգելուլ, cf. Խափանել;
յ— արկանել, to arrest, to imprison, to immure, to encloister, cf. Շրջափակել, cf. Շրջապատել.
cf. Արգելում.
perhaps, never, if, not, still, even;
certainly, undoubtedly, indeed;
կամիք —, will you ? ոչ կարեմ —, I Cannot;
այնչափ իմաստուն է, որպիսի ոչ ոք —, he is as learned as any one;
չգիտեմ արարից — թէ ոչ, I know not whether I shall do it or not ? հարցանէք թէ — սիրեցեմ զձեզ, you ask if I love you? մի —, God forbid !
to polish up;
— զկտաւիս, to iron linen.
tilter;
— լինել, to tilt;
— խաղարկութիւն, joust, tournament.
sun;
the eighth ancient month of the Armenians;
— քաղաք, city of the sun, Heliopolis;
յ— կուսէ, on the eastern side.
worthy, that deserves something;
just, convenient, suitable, decent, proper;
— համարել, to deign;
գնալ —, to go worthily, conformably;
— ըստ արժանւոյն, յարժանի, worthily, justly, suitably, cf. Արժանապէս;
— լինել, to be worthy, to deserve;
— առնել, cf. Արժանաւորեմ.
to cost, to amount, to stand in;
to be worth;
հաւասար —, to be equivalent.
friend;
familiar, dear;
մտերիմ՝ անկեղծ՝ ճշմարիտ՝ անձնանուէր՝ սիրելի սուտ —, intimate, sincere, true, devoted, dear, false friend.
carnival, holy day time;
բուն —, the day before lent, shrovetuesday, shrovetide.
good, honest, virtuous;
բարեկիր առնել, cf. Հաճեմ, cf. Բերկրեցուցանեմ, cf. Հեշտացուցանեմ.
cf. Բարեհամբաւ.
cf. Բարեհամբաւեմ.
good, nice, kind, indulgent;
fit;
fine, handsome;
well, right;
good, benefit, favour, goods;
— է, it is good;
— առնել, to do well;
— or բարեաւ եկիք, be welcome ! համբաւ բարեաց, good reputation;
գիտել զ— կամ զչար, to ignore the difference between good and evil;
զինչ — գործեցից, what shall I do well ? հատուցեր ինձ —ս, you have done me good;
ընկալար անդէն զ—ս քո, you have received good in your life;
յորժամ — լինիցի քեզ, when will you be happy;
բարեօք, cf. Բարւոք;
բարով իմն, cf. Սիրելապէս, cf. Մարդասիրապէս;
cf. Բարեաւ.
good;
well, softly, leisurely;
ծածկել — է, it is better to hide it;
— է, it is well;
որպէս եւ —թուի քեզ, as you like it, if you please.
cf. Թթուածին.
to rise, to ascend, to re-ascend, to surmount, to exceed, to surpass;
to increase, to grow;
to be proud, to pride one's self;
բարձրացեալ, cf. Բարձր, cf. Բարձրաբերձ, cf. Փառաւոր, cf. Յաղթական.
moral, belonging to morals;
moralist;
moral;
— իմաստասիրութիւն, ethics;
— գիտութիւն, morality, ethics;
— իմաստ, morality;
առնել — խորհրդածութիւնս, to moralize, to make moral reflections.
cf. Բարուրանք.