Definitions containing the research իբրեւ : 3388 results

Ժամ, ուց

s. ast.

hour;
time, moment;
proper time, precise time;
loisure-time, opportunity, occasion;
canonical hours, divine service;
season;
horoscope, nativity, ascendant;
*church;
Վրան or Խորան ժամու, Tabernacle;
միջին —, mean -;
աստեղական —, sideral —;
արեւային —, solar -;
ճշմարիտ —, true -;
հնչել երկրորդ —ու, to strike two;
քանի՞ են —ք, what o'clock is it ? what's o'clock ? — է երկրորդ, it is two o'clock;
—ք երկու եւ վայրկեանք տասն, it is ten minutes past two (o'clock);
երկու —ք եւ քառորդ մի, it is a quarter past two;
—ք երկու եւ վայկեանք քսան, twenty minutes past two;
—ք երկու եւ կէս, half past two;
—ք երկու քառորդաւ ընդհատ, a quarter to three;
—ք երկու եւ վայրկեանք քառասուն, twenty minutes to three;
զերրորդ —ու, about three o'clock;
առաջին — եւ կէս, an hour & a half;
կէս —, half an hour;
քառորդ մի —ու, a quarter of an hour;
ի վեցերորդ —ու առաւօտուն, at six (o'clock) in the morning, or at six AM.;
յեօթն —ու յետ միջօրէի, at seven in the afternoon, or at seven PM.;
ի սմին իսկ —ու or պահու, just now, now;
յամենայն —ու, յորում եւ է —ու, every hour in the day, at every moment;
ի նշանակեալ —ու or պահու, at the appointed time;
ամենայն —ուց են նորա գործք, every hour of his time has its appointed task;
ի —ս պարապոյ իմոյ, in my leisure hours;
— առնուլ, գտանել, to take occasion, to find time, or opportunity;
— բարեպատեհ, favorable moment;
—ու, ի —ու, ի դէպ —ու, in time, in good time, at the proper time;
— առնել, դնել, տալ, to appoint an hour, a time, to fix a day, cf. Ժամադրեմ;
յորժամ — լինիցի, when the opportunity arrives;
— է, it is time, it is the fitting moment;
այլում —ու եւ ժամանակի սպասել, to wait better times, or for a more favorable occasion;
զում —ս ընդ իմն հանել, to stay some hours with;
— հարկանել, to ring the bell;
— առնել, to pray;
to say the mass;
յամենայն —, at all times, always;
— ի —, from hour to hour;
— ի — առնել, սահմանել, to put off from time to time, to spin out, to prolong;
— ի —է, —է ի —, at every moment, hourly, from hour to hour;
առ — մի, ընդ —ս, առ —ս, at present, for the moment, now, provisionally;
—ս —ս, ընդ —ս —ս, —ս ընդ —ս, from time to time, now and then, sometimes;
յառաջ քան զ—ն, out of time, before the time, too soon;
եկեալ հասանէր —ն, the moment had arrived;
— ճաշոյն, dinner-time, the dinner hour;
— ճաշոյն է, it is dinner-time;
ըստ —ուն պիտոյից, according to circumstances, seasonableness;
զօգուտ —ս, ի բազում —ս, —ս ձիգս, ցմեծ —ս, for hours together, whole hours, hours at a time, a long time;
ի —ու եւ տարաժամու, seasonably and unseasonably;
հասանել —ու կնոջ, to be near delivery or childbirth;
to be near her time;
յետին —, dying hour, hour of death, last moments;
time.

· Calfa

NBHL (1)

Որ զպտուղ իւր ի ժամու տացէ։ Իշխանք քո ի ժամու ուտեն։ Տալ նոցա կերակուր ի ժամու։ Յորժամ ժամ լինիցի, կոչեցից զքեզ։ Յորժամ ժամ առից, ես ուղիղ դատեցայց։ Կին յորժամ ծնանիցի, տրտմութիւն է նմա, զի հասեալ է ժամ նորա։ Ամենայնի ժամանակ է, եւ ժամ ամենայն իրաց։ Չեւ եւս է ժամ խաշանցդ ժողովելոյ։ Զայն ժամու զմեռեալ մարդն՝ այժմ իբրեւ զաստուած պատուեաց.եւ այլն։


Ժամադիր

adj. s.

appointed, settled, fixed, assigned;
cf. Ժամագրութիւն;
— առնել՝ լինել, to make an appointment, to appoint, to assign the place, time, or day of meeting, or rendez-vous, cf. Ժամադրեմ, cf. Ժամանակեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Վաղվաղակի իբրեւ ժամադիր ժամանակաւ բառնան կեանք հպարտացելոյն։ Իբրեւ միոյ ժամադիր ժամու շարժեալ, ի չու անկեալ. (Վեցօր. ՟Ե. ՟Ը։)


Ժամադրութիւն, ութեան

s.

appointment, time, place of meeting, rendez-vous;
fixed time, term, appointed time, assignation.

· Calfa


Ժամանակ, աց

s. mus. ast. gr.

time;
year;
century, epoch, period;
age;
the end of life, death;
the present life, our times;
season;
opportunity, leisure;
appointment;
ճշմարիտ —, true or correct -;
միջին —, mean -;
արեւային — solar -;
աստեղական —, sideral -;
դիշերահաւաստրային —, equinoctial season, equinox;
—ք Թագաւորաց, The Books of Kings;
անցանել զ—օք, to grow old, to advance in years;
— պատեհի գտանել, to find a favorable moment;
յօգուտ վարել զ—ն, to make a good use of time;
կորուսանել, անցուցանել զ—ն, to lose, to waste one's time, to while away;
դէպ —, a favorable moment;
—ի մնալ, սպասել, or սպասել դիպող —ի, to wait the favorable moment;
— առնուլ, գտանել, to find a favorable occasion or opportunity;
ընտրել զ—ն, cf. Ընտրեմ;
ոչ բազում —ք են, a short time since, not long since, lately, of late;
ոչ սակաւք են, a long time since, a long, long while ago, long since;
առ այնու —օք էր տեսանել, then one saw, it was at that period one saw;
առ —օք Վարդանայ Մեծի, in the time of Vardan the great;
յաւուրս —աց սորա, of his epoch;
ի վաղեմի —սն, in remote ages;
ի սուղ, ի սակաւ —ի, in a short time, in a moment;
ի միում, ի նմիմ —ի, at the same time;
ի յետին —ս, in these latter times, years or days;
անդստին ի —աց անտի, or յառաջին —աց, thenceforth, from the earliest or olden times;
առ նովին —օք, towards this period, about the same time;
հզօր ի —ին, powerful at that time;
— ինչ, some time, a short time;
առ — մի, provisionally, for a certain period, for the present;
—աւ, with time, in the course of time, in time, in the long run;
ընդ or ըստ —ս —ս, from time to time, at intervals, now and then, ever and anon;
զայնու or առ այնու —աւ, զայնու —օք, ընդ —ս, or յամս —ացն այնոցիկ, առ սովիմբ, or զսովին —աւ, ընդ —ս ընդ այնոսիկ, ընդ ամս —ացն այնոցիկ, then, at that time, in those times, at that epoch, during that century;
ի —ին՝ յորում..., in the time when...;
ընդ ամենայն —ս, at all times;
—աւ, once upon a time;
once there was;
formerly;
— ինչ առնել առ ձեզ, I shall remain some time among you;
—ս ձիգս, long time;
բազում —ս աշխատ եղէ ի վաստակս այս, this work has cost me much time;
բազում —ի պէտք են առ այս, that requires much time;
անցանէ —ն, time flies. time;
time;
tense.

· Calfa

NBHL (2)

Ապա ժամանակաւ ձգեալ ամպարիշտ սովորութիւն՝ իբրեւ զօրենս պահեցաւ. (Իմ. ՟Ժ՟Դ. 16։)

ԸՆԴ ԱՅՆ ԺԱՄԱՆԱԿՍ. որ եւ ասի ԶԱՅՆՈՒ կամ ԶԱՅՆՈՒ ԺԱՄԱՆԱԿԱՒ կամ ԺԱՄԱՆԱԿՕՔ իբրեւ Ի ժամանակին յայնմիկ կամ յաւուրսն յայնոսիկ. ան ատենները. ան օրերը,


Ժամանակեայ, կէից

adj.

temporary;
transitory;
—կեայ վարձք, temporal or mundane rewards;
—կեայք, earthly riches;
temporality;
—կեան, genitive of Ժամանակ.

· Calfa

NBHL (1)

Կարծեօք են բարիք, զորովք զանց առնելի է իբրեւ զժամանակէիւք եւ զնուաստիւք։ Այսոքիկ ժամանակեայց եւ այլոց ոմանց մարմնոցլ տիրապէս ասի. (Նիւս. կուս. եւ Նիւս. կազմ.։)


Ժամանեմ, եցի

vn.

to arrive;
to happen, to come to pass;
to ripen;
to be able;
to have time or leisure;
ոչ —, to have no time;
to be unable;
— ի գահ թագաւորութեան, to gain the throne, to succeed to the throne;
ժաշամեցին արդիւնքն՝ բանիցն, the words are realized.

· Calfa

NBHL (1)

Ժամանեաց եհաս ամիսն եօթներորդ։ Մինչեւ յերկինս ժամանեաց։ Պատերազմն ժամանեաց նոցա։ Են արդարք՝ որոց ժամանեն առ նոսա իբրեւ գործք ամպարշտաց. եւ են ամպարիշտք, զի հասանեն նոցա իբրեւ զգործս արդարոց։ Յօրէնս արդարութեանն ոչ ժամանեաց։ Յոր ժամանեցաքս՝ զսոյն խորհել։ Կենդանիքս ոչ ժամանեմք ննջեցելոցն. եւ այլն։


Ժայռաւոր

adj.

rocky;
jaggod;
shoaly, shelvy.

· Calfa

NBHL (1)

Շինեաց աշտարակս ժայռաւորս իբրեւ զնաւացռուկս. (Խոր. ՟Գ. 59։)


Ժանգ, ոյ

s.

rust, verdigris, oxyde;
rustiness;
venom, poison;
moss;
blight, mildew;
plague, pestilence.

· Calfa

NBHL (3)

իբրեւ երկեթ ինչ սեւացաւ չարութեանն ժանգով.

ԺԱՆԳ. Ախտ հիվանդութեան՝ որ ճարակի ի մարմիննիբրեւ զքաղծկեղ, կամ ժանտ ախտ. տե՛ս եւ ԺԱՆՏ, որ գրի եւ ԺԱՆԴ. որով նոյնանայ ընդ ժանգ։

Նախանձ իբրեւ զժանգ մահաբեր յանձինս նոցա բնակէ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 15։)


Ժանեղ

adj.

furnished with tusks, tusked, tusky.

· Calfa


Ժանեւոր

cf. Ժանեղ.

· Calfa


Ժանի, նւոյ

s. fig.

tuks, teeth of wild beasts;
the molars, or grinding teeth;
face, wry face, look;
— փղաց, elephants tusks, ivory;
—ս արկանել յոք, to seize with the teeth, to force ones teeth into, to bite.

· Calfa

NBHL (2)

Իբրեւ զսուսեր ունի զատամունս իւր, զժանիս իւր իբրեւ զկտրոցս. (Առակ. լ. 14։)

Սու՛ր էին ատամունքն (աղեքսանդրի) իբրեւ զժանիք. (Պտմ. աղեքս.) յն. πασσαλίσκον (իբրեւ սեպ) claviculus, paxillus.


Ժանտախտ, ից

s.

plague;
pestilence, contagion, mortality, disease;
հարկանել, վարակել —իւ, to plague, to infect with the plague;
հարեալ —է, plague-stricken, infected with the plague;
ճարակեցաւ — ի զօրուն, the plague broke out in the army;
կեղտ —ի, plague-spot.

· Calfa

NBHL (1)

Զայնպիսին հատանել եւ արտաքս ընկելուլ իբրեւ զժանտախտ յանդամոց եկեղեցւոյ քրիստոսի. (Յհ. իմ. ատ.։)


Ժանտախտական, ի, աց

adj.

pestiferous;
mortiferous.

· Calfa


Ժանտացուցանեմ, ուցի

va.

to render wicked or cruel, to divest of humanity;
to irritate, to enrage;
to corrupt, to spoil.

· Calfa


Ժապաւէն, ւինաց

s.

hem, border of a garment, trimming;
purl (of lace);
furbelow;
riband, string;
ferret;
galloon;
lace.

· Calfa

NBHL (1)

Լոյսն արեգական սակաւիկ իբրեւ ժապաւէն երեւի շուրջ գլխավարաւն.. . լոյսն արեգական (ի բոլորական խաւարման իւրում) իբրեւ ժապաւէն երեւեցաւ շուրջ զլուսնաւ. (Շիր.։)


Ժառանգակից, կցի, կցաց

s.

coheir, coheiress, joint-heir, or heiress.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ տկար անօթոյ առնիցեն պատիւ կանանց, եւ իբրեւ ժառանգակցաց շնորհացն կենաց. (՟Ա. Պետր. ՟Գ. 7։)


Ժառանգութիւն, ութեան

s.

inheritance, heritage, patrimony, succession;
seizure, possession;
diocese;
ecclesiastical state, the clergy;
— թողուլ որդւոյ, to leave an inheritance to one's son;
մերժել՝ հատանել ի ժառանգութենէ, to disinherit, to deprive of inheritance, to cut off with a shilling;
առնուլ զիմն ի —, to have in inheritance;
ի — ընձեռել զոք, to place one in the church or ecclesiastical career;
ժառանգութեամբ, or ըստ իրաւանց ժառանգութեան, hereditarily, by inheritance.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ զօշաքաղութեամբ, այլ յոժարութեամբ. մի իբրեւ տիրելով ժառանգութեան, այլ լինել օրինակ հօտին. (Ոսկ. լս.։)


Ժիտ

adj.

that searches, inquisitive;
bold, brazenfaced, impudent, importunate, troublesome.

· Calfa

NBHL (2)

Չի՛ք այնպէս ինչ քննող եւ ժիտ առ անյայտից եւ ծածկելոց իրացիբրեւ զբնոթիւն մարդկան. (Ոսկ. ՟ա. թես.։)

յորժամ լիրբ եւ ժիտ իցես իբրեւ զշուն. (Ոսկ. ՟բ. կոր.։)


Ժխորեմ, եցի

va.

to confound, to confuse, to perplex;
to make noise, to alarm, to rouse up.

· Calfa

NBHL (1)

Տեսին պահապանքն զքահանայապետսն՝ ժխորեալս եւ իբրեւ զծով ի սաստիկ ալեաց տագնապեալս. (ՃՃ.։)


Ժողխիմ, եցայ

vn.

to liquefy, to melt;
to spoil, to get spoiled, to grow corrupt, or putrid, to rot, to fester.

· Calfa

NBHL (1)

Շահ բանիցն կսկծելեաց (իբրեւ աղիւ) պնդէ, եւ չտայ ժողխել. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 15։)


Ժողով, ոց

s. adj.

assemblage, collection;
heap;
assembly, levy;
company, convention, college;
chapter, congregation;
council, synod, consistory;
session, sitting;
meeting, assembly, conference, club;
crowd, multitude, people;
solemnity;
synagogue;
assembled, reunited;
պատկառելի —, honorable assembly;
— հաւատացելոց, assembly of the faithful, church, solemnity;
— վանական, chapter, congregation;
— եղբարց, convent, monastery;
— հայրապետաց, council, synod;
— տիեզերական or ընդհանրական, oecumenical council;
— քահանայապետական, consistory;
— դեսպանաց, congress;
— ծերակուտի, աւադանւոյ or պաշտօնէից տէրութեան, Parliament;
diet;
գումարումն —ոյ ծերակուտին, meeting of Parliament;
— յանձնարարական, committee;
— հերետիկոսաց, հերձուածողաց, conventicle;
—, ակումբ երեկոյին or գիշերական, evening party;
— ջուրց, mass of water;
— առնել, ի — գումարել, to unite in council, in sitting, to hold an assembly, to convoke;
արձակել զ—, to dismiss an assembly;
— լինել, to be convoked, or convened in council;
—ս ժողովել, to excite to rebellion;
—ս ժողովել ի վերայ տան ուրուք, to bring down a tempest of misfortune on one's family;
—ս կուտել ի վերայ ուրուք, to revolt against;
ի —ս մեծամեծաց յաճախել, to frequent fashionable society, or high life.

· Calfa

NBHL (2)

իբրեւ ետէս յիսուս ըզժողովսն, ել ի լեառնն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 15. եւ այլն։)

Ելանել յաւուր կիւրակէի ի ժողովս կատարեմք, տեսանեմ զամենայն եկեղեցիս իբրեւ զհուր. (Վրք. հց. ձ։)


Ժողովուրդ, վրդեան, վրդոց

s.

people, the multitude, the vulgar;
the mob;
assembly;
synagogue.

· Calfa

NBHL (1)

Խոսեցաւ յականջս ժողովրդեան երկրին։ Դան դատեսցէ զժողովուրդ իւր իբրեւ զմի այր ի մեջ իսրայէլի։ Ժողովրդեանն այլազգեաց։ Լցաւ երկիրդ ժողովրդովք բազմօք։ հրաման ետ փարաւոն ամենայն ժողովուրդն անցանել ընդ յորդանան։ Նա փրկեսցէ զժողովուրդ իւր։ Բժշկէր զամենայն ախտս ի ժողովրդեանն։ Ժողովուրդ է իմ բազում ի քաղաքիս յայսմիկ։ Երկու ազգք են յարգանքի քում, եւ երկու ժողովուրդք յորովայնէ քումմէ զատցին, եւ ժողովուրդ զժողովրդեամբ ելեւել առնիցէ.եւ այլն։


Ժոյժ

s.

patience, long-suffering;
power, strength;
hardihood, boldness;
— ունել, առնել, to be patient, to endure suffering, to tolerate, to sustain, to bear, to suffer, to support;
— ունել արտասուաց, to withhold one's tears;
— ունել պաշարման, to sustain a siege;
մեզ առ նոսա մերձենալ ոչ գոյր —, it was impossible for us to approach them;
ոչ ունիմ — ի նայելոյ, I cannot refrain from looking at, or contemplating him;
չկալան — ճշմարտութեան, they could not endure or suffer the truth.

· Calfa


Ժուժկալեմ, եցի

vn.

to be patient, to suffer patiently;
to resign one's self to;
to be courageous, to suffer or bear with courage;
to oppose, to resist;
to abstain from, to be continent;
to do without;
— ի կերակրոց, to fast, to live on a diet;
— ի դինւոյ, to abstain from wine.

· Calfa

NBHL (1)

Ժուժկալեցի իբրեւ զծննդական. (Ես. ՟Խ՟Բ. 14։)


Ժրագլուխ

adj.

courageous, bold, brave;
noble, magnanimous;
diligent, careful.

· Calfa


Ի (ini)

s.

the eleventh letter of the alphabet and the fifth of the vowels;
twenty, twentieth.

· Calfa

NBHL (2)

Ի բաց գնա յինէն։ Ի աց կացէք յինէն։ իբրեւ ելին ընդ քաղաքն, եւ չէին մեկնեալ ի բա՛ց։ Ի բա՛ց ոստիր, եւ մի յամենար ի տեղւոջ նորա։ յորժամ եղէ այր, զտղայութիւնի բաց խափանեցի. եւ այլն։ Զքանի մի յայպիսեաց աստի դնեմք եւ ի կարգիս. զեւս յոքունս գտցես առընթեր իւրաքանչիւր բայից։

Ի 3 Տառ ձայնաւոր՝ իբրեւ հնչեցալ Ի, եւ անուանեալ Ինի կամ Ին. միջակ ըստ ամանակին, վասն որոյ եւ երկեմանակ ասի, երբեմն ձգտեալ երկարաւ, եւ երբեմն ամփոփել սղիւ։ Եթէ յայլ լեզուս ի՝ իցէ յառաջ քան զբաղաձայն, պահի եւ ի մեզ ի. զորօրինակ իսրայէլ, իսահակ, իդոս, իկոնիոն, իգնատիոս, իտաղիա, եւ այլն. ապա եթէ ի, իցէ առ այլս յառաջ քան զայլ ձայնաւոր, (որ յայնժամ առ լատինս կոչի ի՛ երկայն իբրու մերս ե) Փոխի առ մեզ ի յ. զոր օրինակ յովտ, յովբ, յակովբ, յեսու, յիսուս, յուստոս, եւ այլն։ Ի. Ընդ Ւ տառին, սովորաբար երկրաբառգործէ իւ, իբր եու. զի յորժամ իցէ զկնի նորա բաղաձայն տառ բնական՝ այլ ոչ դիմորոշ յօդ, հիչի ի մեզ՝ ո՛չ որպէս գաղղիականն u, կամ որպէս զայլազգական ձայնսդ իւսթ, կիւնահ, կիւլ, եւ այլն, այլ իբրեւ եու. վասն որոյ եւ անխտիր գրի ըստ նախնեաց, իւր, բեւր, աղբեւր. միւս, մեւս. հիւր, հեւր. հարիւր, հարեւր, եւ այլն։ Իսկ յայլ տեղիս իւ ՝ հնչի որպէս գրեալ թաւանշանաւ՝ նուրբ իվ, զոր օրինակ, թիւ, քիւ, բանիւ, բանիւն, երիւար, եւ այլն։ Ի, կամ ի. նշան թուոյ՝ է Քսան կամ քսաներորդ. զի որպէս յայբէ մինչեւ ի թոյ՝ նշանակ միաւոր յաւելուածոյ են տառք, զկնի ժ տառի տասնաւորս ի մէջ բերեն յաւելուածս։


Իբր

prep. adv. conj. as, like, in the same manner as;
whilst, when, while;
nearly, within a little, almost, about;
as if;
— այն թէ, — զի, — եթէ, as if;
like as it were;
ոչ եթէ, not that, not only;
— ? how? by what means ? in what manner ? — ապա ? — արդեօք ? how then? how ever? — է? how is it? — ոչ ? of course, without doubt.

· Calfa

NBHL (1)

հյց. խնդ. իբրեւ. որպէս. պէս. կիպի. ὠς sicut, ut


Իժաբար

adj.

like a viper.

· Calfa


Իմաստասիրաբար

adj.

philosophically;
wisely, learnedly.

· Calfa


Իմաստութիւն, ութեան

s.

wisdem, sense, reason;
understanding, knowledge;
philosophy;
skill, science;
գերաբուն —, sovereign wisdom;
իմաստութեամբ, wisely, sensibly, judiciously;
prudently, discreetly.

· Calfa

NBHL (1)

ԻՄԱՍՏՈՒԹԵԱՄԲ. իբր մ. σοφῶς sapienter συνετῶς intelligenter φρονίμως prudenter. Իմաստնապէս. իմաստնաբար. հանճարով. ճարտարութեամբ. իբրեւ զխոհական. խելքով.


Իմաստուն, տնոց

adj. adv.

wise, learned;
intelligent;
prudent, judicious, discreet, sensible;
skilful;
sentimental;
philosopher;
— առնել, cf. Իմաստնացուցանեմ;
—, —ս, cf. Իմաստութիւն

· Calfa

NBHL (3)

Մի իբրեւ անիմաստք, այլ իբրեւ իմաստունք։ Իմաստնոց եւ անմտից պարտապան եմ։ Ծածկեցեր զայս յիմաստնոց եւ ի գիտնոց, եւյայտնեցար տղայոց։ Ոչ գոյ ոք իմաստուն ի ձեզ եւ այլն։ Միայնոյ իմաստնոյն աստուծոյ. (Հռ. ՟Ժ՟Զ. 27։)

Այս օձիցն եւ կարճացն է բարք. եւ արդ մի՛ նմանիր նոցա դու, որ բանաւոր ես եւ իմաստուն։ Ո՛չ իբրեւ զանասունս ստեղծ զմեզ աստուած, այլ հոգեւորս եւ իմաստունս. (Սարգ. յկ. ՟Դ։ Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Ժ։)

Իմաստունք ծագեսցեն իբրեւ զլուսաւորութիւն ի հաստատութեան։ Անօրինեսցին անօրէնք, եւ ոչ առնուցուն ի միտ ամպարիշտք. եւ իմաստունք իմասցին. (Դան. ՟Ժ՟Բ. 3. 10։)


Իմացականութիւն, ութեան

s.

cf. Իմացութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Երեսքն՝ որ իբրեւ զարեգակն՝ յայտ առնէ զառաւելութիւն նորա իմացականութեանն տեսութեամբ՝ զաստուածային իմաստութիւն. (Լմբ. յայտն.։)


Իմն, իրիք, իմիք, իւիք

adv.

adj. s. some, a, an;
somewhat;
really, in effect;
մեծ — է ինձ, it is a great thing for me;
կամէի —, I could wish;
I would.

· Calfa


Ինձ, ընձուց

cf. Ինծ.

· Calfa

NBHL (1)

Այլ գազան իբրեւ զինծ (կամ զինձ). (Դան. ՟Է. 6։)


Ինչ, ընչի

s.

thing, something;
ունիմ — ասել քեզ, I have something to tell you;
յ— ածել, to create;
ամենայն որ — իմ է՝ քո է, all that I have is thine.

· Calfa

NBHL (1)

Յոչնչէ յինչ աստուած ըզմեզ։ կարծէ յընչի լինել, իբրեւ չիք հնար արարածոյ լինել բնութեամբ յընչի եւ յոչնչի. (Ճ. Է.։) Որպէս ὔπαρξις, ὐπάρχοντα substantia, -tiae;
facultas եւ χρῆμα ( խրիտ. որ եւ դրամ.) pecunia


Ինքնաբաւ

adj.

self-sufficient.

· Calfa

NBHL (1)

αὕταρκης, αὑταρκέστατος (իբր ինքեան հերիք). sibi sufficiens, contentissimus ինքն բաւական ինքեան. իբրեւ շատացեալ. անկարօտ այլում յո՛ր եւ է կարգի.


Ինքնագործութիւն, ութեան

s.

own work, sole agency, own action, own composition.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս սովորական գոլ գօտւոյն պետք, իբրեւ զհանդերձեալ յինքնագործւթիւն հարկ է զսպեալ լինել. (Բրս. հց.։)


Ինքնալուր

adj.

auricular, that has heard with his own ears;
that only takes counsel of himself, or only obeys himself.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ քում (կամ ընդդէմ քո) բանիցն ինքնալուր լինել իբրեւ ծառայի չարի. (Ածաբ. ժղ.։)


Ինքնահալած

adj.

fugitive, that flies of his own accord;
— լինել, to take to flight.

· Calfa

NBHL (1)

Հասանիցէ կարօտւթիւն իբրեւ այր մի չար ինքնահալած. (Առակ. Զ. 11։)


Ինքնայորդոր

adj.

voluntary, spontaneous, prompt, ready, inclined;
— լինել, to crave, to have a longing for, to desire, to want, to long;
— յորդոր յօժարութեամբ, of one's own freewill, willingly, cheerfully, voluntarily.

· Calfa

NBHL (1)

Բարկութեանն ատուծոյ իբրեւ ինքնայորդոր դահիճ բանսարկուն դրդեաց զդաւիթ թուել զիսրայէլ. (Նախ. ՟ա. մնաց.։)


Ինքնատէր

adj.

one's own master, absolute, independent;
— եմք գործոց մերոց, we are masters of our own actions.

· Calfa


Գերակատար

adj.

supreme, highest, greatest;
s. gr. preterpluperfect.

· Calfa

NBHL (1)

ԳԵՐԱԿԱՏԱՐ Ժամանակ բայից ըստ քերականաց՝ է Անցեալ կատարեալն արդէն իբրեւ ի վաղուց. զոր օրինակ, գործեալ էր իմ. որ ըստ յն. ὐπερσυντελικός praeteritum plusquam perfectum բայց մեկնիչք հյ. ոճով վերածին ի պարզ կատարեալ, գործեցի, կոփեցի, կամ ի նորահնար ձեւ անպէտ, է գործեցի, էկոփեցի։ (Թր. քեր.) եւ մեկնիչք նորա։


Գերան, աց

s.

beam, rafter, joist.

· Calfa


Գերանաձեւ

adj.

in the shape of a beam.

· Calfa

NBHL (1)

ԳԵՐԱՆԱՁԵՒ ԳԵՐԱՆԱՑԵԱԼ. Ունօղ զձեւ կամ զչափ գերանի. մեծացեալ իբրեւ զգերան.


Գերանանամ, ացայ

vn.

to become a beam, to make one's self a beam.

· Calfa

NBHL (1)

ԳԵՐԱՆԱՁԵՒ ԳԵՐԱՆԱՑԵԱԼ. Ունօղ զձեւ կամ զչափ գերանի. մեծացեալ իբրեւ զգերան.


Գերանդազէն

adj.

armed with scythes.

· Calfa

NBHL (1)

Գերանդազէն կառքն՝ սուր ունէր ի նմանութիւն գերանդոյ, մի յայս կողմ կառացն, եւ մի յայն ... եւ յերկուս կողմանսն զզօրսն իբրեւ զորայն հնձէր. (Կեչառ. աղեքս.։)


Գերանդի, դեաց

s.

scythe, sickle.

· Calfa

NBHL (1)

δρέπανον falx Մանգաղ մեծ՝ երկայն մեղեխաւ, որ է իբրեւ զգերան ինչ, ի հնձել զխոտ. ... եբր. տէրպան. վարի եւ իբր Փոքր մանգաղ հնձելոյ զցորեան, կամ կթելոյ զխաղող. օրագ. եբր. մակէլ. տե՛ս (՟Ա. Թագ. ՟Ժ՟Գ. 20։ Յովէլ. ՟Գ. 10։ Յայտ. ՟Ժ՟Դ. 14=19։)


Գերարտօսր

s.

torrent of tears, bitter tears.

· Calfa

NBHL (1)

Ոմանք զգերարտօսր արձակելով յաչացն իբրեւ յաղբերականց հոսէին. (Եղիշ. ՟Գ։)


Գերեզմանական, ի, աց

adj.

sepulchral, funeral;
— վայրք, cemetery, burial-ground;
—ք, the deads.

· Calfa

NBHL (1)

τάφιος, ταφήϊος sepulchralis, funebris, funeralis Որ ինչ անկ է գերեզմանի եւ թաղման կամ ասի ի վերայ գերեզմանի իբրեւ ճառ թաղման՝ ողբական եւ ներբողական. որ եւ ԱՐՁԱՆԱԿԱՆ.


Գերփեմ, եցի

va.

to ravage, to ruin, to pillage, to sack.

· Calfa

NBHL (1)

Որք իբրեւ զջուրց սաստկութեան ղօղեալ գերփեցան ի զօրացն բաբելացւոց. (Լաստ. ընթերց.։)