caressing, coaxing, wheedling;
flatterer, fawner, toadeater, adulator, smooth-tongued fellow, sycophant.
· Calfa
ՓԱՂԱՔՈՒՇ. իբր Փաղաքշական.
κόλαξ adulator, assentator. Արմատ Փաղաքշելոյ՝ իբր Փաղաքշօղ. մարդելոյզ. քաղցրաբան.
ՓԱՂԱՔՈՒՇ. գ. իբր Փաղաքշանք.
to conjoin, to unite.
· Calfa
(իբր բաղ առնուլ. լծ. թ. պիլէ, ի միասին. պաղ. կապ։) որ եւ ՇԱՂԵԼ. այսինքն Շարակցել. յարակցել. յարառոցել. պարառոցել. միացուցանել.
Փաղանուն ըստ քերթողացն ասի բազմանուն, իբրու թէ իրն զբազում անուանս ունի զիւրեաւ բարդեալ. իսկ ըստ իմաստասիրաց է փաղանուն, զի կենդանին զբազում բնութեանց անուանս փաղեաց. (Մագ. քեր. եւ Երզն. քեր.։)
to cause to shine or gitter, to give brightness to.
· Calfa
Այլք (յաղաւնեաց) այլ ինչ իբր զանազան երանգօք անկեալ, երփներփն գունով փաղփեցուցանեն թոյրս. (Պիտ.։)
cf. Փաղփաղիմ.
· Calfa
Խոպոպք վարսիցն փաղփեալք ի վերայ ճակատուն. (Լաստ. ՟Ժ՟Զ.) (իբր պայծառ ծաւալեալ)։
Phaeton.
· Calfa
Ո՛չ է իբր զհեթանոսաց աստուածսն. . . Պիսիդոն ծովու է արարիչ, եւ հեփեստոս հրոյ, դեմետր երկրի, եւ փայիթոն երկնի. (Լմբ. սղ.։)
brilliant.
· Calfa
Պայծառ եւ փայլածուն իբրեւ զոսկի լուսաւոր. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 22։)
vn. va. cf. Փայլատակեմ.
· Calfa
Ոգիս զօրէ իբրեւ ի միջօրէոջ ամենայն շուրջ լուսաւորեալ եւ փայլակեալ։ Ի հրոյ յապականացուէ ապականացու լոյսս փայլակէ։ Լուսոյ աղամողումն, զոր աստեղքն փայլակեն. (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. նխ. ՟բ.։)
to cause to flash or flare.
· Calfa
ՓԱՅԼԱԿԵՑՈՒՑԱՆԵԼ. Փայլեցուցանել իբրեւ զփայլակն. ծագել.
like lightning, very luminous, radiant, coruscant.
· Calfa
մ. Ի ձեւ փայլական. իբրեւ զփայլակն. փայլակնատեսիլ.
gleaming flashes;
extending, diffused as a lightning flash.
· Calfa
Որ սփռէ զփայլատակունս, կամ սփռի իբրեւ զփայլակն.
resembling a flash of lightning, flashing, flaring.
· Calfa
Որոյ տեսիլն է իբրեւ զփայլակն. փայլակնացեալ դիմօք.
Երեսք հօրն պամբոյի պայծառացան իբրեւ զփայլակն. եւ նոյն շնորհաց հաղորդք էին հայրն սիլովանէ, եւ սիսոյի՝ արք փայլակնատեսիլք. (Վրք. հց. ՟Ի՟Ա։)
emitting flashes, flashing, sparkling.
· Calfa
ՓԱՅԼԱԿՆԱՑԱՅԹ ՓԱՅԼԱԿՆԱՑԱՅՏ. Որ ցայթէ կամ ցայտէ զփայլատակունս. հրացայտ. բոցանշոյլ իբրեւ զփայլակն.
to lighten;
to throw out sparks, to scintillate, to sparkle, to gleam, to shine;
to cause to flash or sparkle;
— զփայլատակունս, to make the lightning flash;
բոց աստուածային յաչաց նորա —կէր, divine fire flashed from his eyes;
v. imp. —կէ, it lightens.
· Calfa
Որ իբրեւ ել ի ջրոյն, լոյս շուրջ փայլատակեալ զնովաւ. (Խոր. ՟Բ. 86։)
lightning, flash;
spark;
brightness, brilliancy;
thunderbolt.
· Calfa
Նոյն ընդ Փայլակն, իբրու սաստկականն նորա, կամ որպէս հատումն եւ արձակումն փայլման յերկնից. փայլակ .... եւս եւ Կայծակն. որպէս կայծ, եւ շանթ.
Երեսք նորա իբրեւ զտեսիլ փայլատական, կամ փայլական). (Դան. ՟Ժ. 6։)
to shine, to glitter, to gleam, to flash, to sparkle, to glisten, to be resplendent;
to cause to shine, to give a lustre or brightness to, to polish, to furbish, to burnish;
խնդութիւն փայլէ յաչս նորա, joy shines in his looks.
· Calfa
Որ հանապաղատես յիշատակ երեւեալ տեառն՝ Յակոբայ զաւակին փայլիցէ։ Արեգակնապէս փայլէ ընդ երկնաւս։ Յանմատոյց լուսոյն փայլեցին իբրեւ զարեգակն։ Հուր աստուածութեանն փայլեաց ի դիմաց նորա։ Փայլեաց յերեսաց պատկերին որպէս լոյս. (Ագաթ.։ Խոր. վրդվռ.։ Յհ. կթ.։ Շ. մտթ.։ ՃՃ.։)
resplendence.
· Calfa
Դիտելով մոգուցն զփայլումն աստեղն։ Բացարձակ փայլմամբ հոգւով երգեն։ Ճառագայթարձակ փայլմամբ զամենայն զգայարանս մեր լուսաւորել։ Ի փայլումն հրաշալի լուսոյ։ Երեւեալ իբրեւ զփայլումն տունջեան. (Շար.։ Խոսր.։ Սարգ. ՟ա. պ. ՟Բ։ Շ. մտթ.։)
clear, polished, bright, shining, sheen, splendid, brilliant;
— պղինձ, brass, yellow copper.
· Calfa
resplendent.
· Calfa
Փայլուն՝ իբր նուազական. փայլունիկ, փալփլունիկ. կամ Ունօղ զփայլ իմն.
heap or pile of wood;
pyre, funeral pile.
· Calfa
Կուտեալ կային առ ցամաքաւն իբրեւ զփայտակոյտս անտառաց. (Վրդն. պտմ.։)
woodsman, wood-cutter, wood-cleaver, feller;
axe, hatchet.
· Calfa
Միթէ վերանայցէ. փայտատ առանց փայտահարի։ Ոչ ելին ի մեզ փայտահարք։ Տապարաւորք եկեսցեն ի վերայ նորա իբրեւ զփայտահար. (Ես. ՟Ժ. 15։ ՟Ժ՟Դ. 8։ Երեմ. ՟Խ՟Զ. 22։)
Կոտորեսցին իբրեւ զմայրի փայտահարաց (կամ իբրեւ զմայր ի փայտահարաց). յն. ունի, մայրի հեռաւոր, կամ անտառ ի բացեայ. զոր (Եղիշ. ՟Զ.) թուի առնուլ իբր փայտ հարեալ, կամ ծառ հատեալ, յասելն, (Ես. ՟Ի՟Է. 10.)
Ի բարձրութենէ անկեալ դիականցն մօտ առ մօտ խտացեալ իբրեւ զփայտահարս մայրաւորաց։
to become wood, to be changed into wood;
to be benumbed, to become stiff.
· Calfa
to pet, to take great care of, to nurse tenderly, to fondle, to caress, to make much of;
to fawn upon, to cajole, to flatter.
· Calfa
to rend asunder, to tear to pieces, to dilaniate.
· Calfa
ՓԱՆԴԱՆԵԼ կամ ՓԱՆԴԱՆԴԵԼ. Թուի Փաթաթել. փաթութել. իբր պաշարել, կաշկանդել, կամ ջարդել.
crevice, rift, cleft;
cave, cavity, hollow, hole;
hollow.
· Calfa
Որ գրեթէ իբրեւ զփապար վիմուտս դերբկաց սասափելի տեսողացն երեւէր. (Յհ. կթ.։)
cf. Փապարիմ.
· Calfa
ՓԱՊԱՐԵՄ կամ ՓԱՊԱՐԻՄ. τυλόομαι occaleo, callo obducor. եբր. պածէք (որ է ուռնալ). Լինել իբր զփապար. ծակոտիլ. խորշ խորշ լինել. խորշոմիլ. այտնուլ եւ հերձոտիլ. կոշկռիլ. նասըր կապել, եազըր բացուիլ, քեղրթիլ.
praising with another;
glorified together.
· Calfa
(իբր ներգ) συνδοξόλογος, συνδοξάζων conglorificans. Ի միասին փառաբանօղ. ձայնակից ի փառաբանել զԱստուած. երգակից. սինդօքսա՛զօն.
Եւ իբր կր. συνδοξασμένος, συνδοξολογουμένος conglorificatus. Ի միասին փառաբանեալ. փառաւորակից.
very glorious, majestic.
· Calfa
Բառ յետնոց՝ կամ ռամկական իբր Այն որ հեղու ի դուրս զփառս իւր. կամ Ահեղ փառօք.
greedy of glory, vain, very ambitious.
· Calfa
Ի դժնդակ փառամոլ մախանացն էր հալածելն զնա։ Փառամոլ հպարտութեամբ զոչէսն իբրեւ ճշմարիտ ցուցանել. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 40։ Նար. երգ.։)
cf. Փառաւորեցուցանեմ.
· Calfa
Զի՞նչ անուն է քեզ, զի յորժամ եկեսցէ բանն քո, փառաւորեսցուք զձեզ։ Թորի՞ց զպարտութիւն իմ, զոր փառաւորեաց զիս աստուած։ Փառաւորեցեր զորդիսն քո քան զիս։ Միթէ փառաւորե՞լ ինչ զհայր քո առաջի, քո՝ առաքեաց առ քեզ Դաւիթ մխիթարիչս։ Փառաւորեաց զմաւաբէ (իբր պատուով ընկալաւ)։ Յաչս հզօրաց փառաւորեցայց (այսինքն սքանչելի եղէց)։ Ոչ գիտէր Մովսէս, եթէ փառաւորեալ իցէ տեսիլ գունոյ երեսաց նորա (այսինքն փայլեալ)։ Քա՛ջ լերուք ի վերայ օրինացն, զի ի նմին փառաւորեսջիք (յաստուծոյ եւ ի մարդկանէ). եւ այլն։ Ո՞չ որումն բժշկեցաւն ի լեգէոնեն՝ ասացի, թէ փառաւորէ՛ (րեա՛) զաստուած. (Ոսկ. ես.։)
glorification;
glory, magnificence, pomp, splendour;
փառաւորութեամբ, cf. Փառաւորապէս.
· Calfa
Մերթ՝ իբր Փառաբանութիւն. գոհութիւն՞
ՓԱՌԱՒՈՐՈՒԹԵԱՄԲ. իբր. մ. ἑνδόξως gloriose. Փառաւորապէս. պատուով. առօք փառօք.
glory;
honour, praise, fame, renown, celebrity;
majesty, splendour, magnificence.
· Calfa
ՓԱՌՕՔ. իբր մ. ἑνδόξως gloriose, honorifice. Փառաւորապէս. փառաւորութեամբ. փառքով պատուով, առօք փառօք.
to tattle, to repeat, to whisper, to murmur or grumble, to tell tales, to speak ill of, to slander.
· Calfa
Մի՛ իբրեւ զթշնամի փասքսեսցէ. (Սեբեր. ՟Թ։)
to dissipate, to disperse, to scatter, to remove, to drive away, to destroy, to take away;
to be dissipated, dispelled, removed, to vanish;
— զհոգս, to charm away, to beguile care.
· Calfa
Իսկ որ գրի ի Բառ. ստեփ. լեհ. իբր ն.
ՓՈՐՈՏԱԼ ՓՈՐՈՏԵԼ. φυσάω sufflo βρυχάω, -ομαι rugio. գրի եւ ՓՈՐԱՏԵԼ ՓԱՐԱՏԵԼ. Որպէս թէ՝ ի փորոյ անտի որոտալ գազանաց, շչել, փչել իբրեւ զփուք, մռնչել, եւ գիշատել. ֆըչալ, գոռալ, պոռալ.
cf. Փերեւետեմ.
· Calfa
Տաշի՛ր մանկանն ինչ մանուկն տաղտկայցէ՝ փարաւաթեալ պարաւանդել. այսինքն ի կամիլն պերճանալ՝ նեղիլ իբր կապեալ. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 17։)
crumbling, falling, fall;
wane;
—ք, ruins, rubbish;
ի — ածել, to ruin, to destroy, to crumble;
ի — գալ, to go to ruin;
լուսին ի — է, the moon is waning.
· Calfa
Լինի լուսին ի փուլն, եւ ոչ ի նորն։ Ի փուլն՝ ի կիսոյն ի վայր մինչեւ ի չիքն։ Ի փուլն՝ որ լուսնի լոյս չկենայ. (Վստկ. ստէպ. ուր կայ եւ Փլել՝ իբր նուազիլ.)
thorn, spine, prickle;
thistle;
an Armenian note;
— ձկան, bone, fish-bone;
— պսակ, crown of thorns.
· Calfa
Եթէ փեսայեսջիք դուք ընդ նոսա, եղիցին իբրեւ փուշ յաչս ձեր. (Եփր. ծն.։)
body-guard, satellite, life-guard;
— զօրք, guard-house.
· Calfa
ՓՈՒՇՏԻՊԱՆ կամ ՓՇՏԻՊԱՆ. պ. փիւշդիպան, փիւչդիվան. (իբր Կշտապան, թիկնատու) Թիկնապահ. անձնապահապետ. մարմնապահ. նեցուկ. օդնական. նիզակակից. զօրական ի զօրավիգն պատերազմի.
rotten, putrid, spoiled;
rottenness, corruption, putrefaction;
— ատամանց, caries, cariosity;
cf. Ատամն.
· Calfa
Համարի զերկաթ յարդ, եւ զպղինձ իբրեւ զփայտ փուտ. (Յոբ. ՟Խ. 18։)
changeable, variable, changing, mutable, varying, inconstant;
restless, unsettled, unsteady;
transmutable, alterable.
· Calfa
Եւ իբր Փոփոխ. փոխադարձական.
little, small;
few;
inconsiderable, trifling;
minor;
— ինչ, — մի, somewhat, a little;
փոքու իմն, in few;
almost;
յետ փոքու, զկնի փոքու ինչ, յետ — ինչ, shortly after, in a short time, shortly;
ի փոքուստ, from small matters;
ի փոքուն, in small things;
ի փոքուստ or փոքրուստ, in infancy, yet young;
— —, առ — —, ըստ փոքու փոքու, առ ի — —, by little and little, little by little, by degrees, insensibly;
— մի յառաջ, shortly before;
— մի եւս՝ եւ, — միւս եւս, — ինչ՝ եւ, little was wanting, there was little wanting to, almost, nearly;
— միւս եւս եւ անկանէի, I was very near falling in;
— մի եւս սասանեալ էին ոտք իմ, my feet were near sliding;
— ինչ համարել, վարկանիլ, — իմն թուիլ յաչս, to hold as trifles, to consider as insignificant;
ի փոքունս յարեալ հայիլ, to stand upon trifles, to lay much stress upon things of no importance.
· Calfa
Եւ այս իմաստութիւն է՝ ի փոքունց իբրեւ ի մեծամեծաց երկնչել. (Մխ. առակ.։)
Եղիսէ լցոյց ի հացէ փոքրէ հարիւր այր։ Ոչ իբր զփոքրէ իմեքէ չարէ. (Մծբ. ՟Զ։ Բրս. արբեց.։)
μικρός parvus, parvulus, paucus, pauxillus ἑλάττων, -σσων minor ἑλάχιστος minimus. որ եւ ՓՈՔՐԻԿ. Նուազ՝ շարունակ եւ տարորոշ քանակաւ, իբր ո՛չ մեծ, եւ ո՛չ շատ. այլ՝ մանր, կարճ, կրտսեր, մատաղ. եւ Դոյզն. սակաւ. խուն. սուղ. չափաւոր. թեթեւ. (լծ. լտ. փաւքուս. իտ. փիքքօլօ եւ փօքօ ). պզտիկ, եւ քիչ.
low-speaking.
· Calfa
μικρολόγος exigua et vilia loquens, scrupulosus, sordidus, praeparcus. Որ փոքունս խօսի ւամ նուաստս եւ չնչինս. կամ ճշդելով, խնայելով իբր երկչոտ. ճղճիմ.