conjunction, yoke, union;
conjunction of two planets, syzigy;
conjunction.
· Calfa
Լծորդութիւն է կարգաւոր խոնարհութիւն բայից։ Եւ են լծորդութիւնք շեշտոլոր բայից տասն ... եւ պարոյկ լծորդութիւնք են երեք. (եւ այլն. Թր. քեր.։)
humility;
deference, submission, humiliation, abasement;
baseness, lowness, inclination, declination.
· Calfa
Խոնարհութիւնք են հինգ. սահմանական, եւ այլն։ Լծորդութիւն է կարգաւոր խոնարհութիւնբայից։ Խոնարհութիւնքն են բերօղ անամակաց. (Թր. եւ Երզն. քեր.։)
cf. Հաղորդ.
· Calfa
Ոչ միայն բանիւք, այլեւ գործովք կարգաւորել զհաղորդակիցս մեր. այսինքն զարս՝ զլծակիցս. συνοικών consors, conjux (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 14։)
similarity, conformity, analogy.
· Calfa
Ի համանմանութիւն նոցին բորբոքեալ։ Յօրինէ զդասակարգութիւն աստիճանաց տաճարին ի համանմանութիւն երկնաւորացն պարուց։ Նմին է համանմանութիւն։ Ի համանմանութենէ վերջանան։ Բարւոք պահսեցուք զհամանմանութիւն հրեշտակական կարգաւորութեանցն. (Լմբ. սղ. Լմբ. ստիպ. Լմբ. պտրգ.։)
chiliarch, chief of a thousand men, colonel;
governor, prefect, lord lieutenant;
steward, agent, major-domo, controller, intendant;
house-steward, manager.
· Calfa
χιλίαρχος chiliarchus, tribunus, preafectus super mille. Պետ եւ գլուխ հազարաց՝ ի զօրու. կամ ի կարգաւորեալ բազմութեան.
commandment, order, injunction;
precept;
warrant, commission;
instruction, lesson;
ordinance, decree;
— տալ, դնել, to give orders or directions, to command, to order, to charge, to dispose, to enjoin;
to commission, to intrust with a message;
— հրամանի ի վերայ դնել, to order;
to appoint, to decree;
— or հրամանի ընդունել, to receive orders to.
· Calfa
ἑντολή, ἕταλμα, παραγγελία praeceptum, mandatum, jussum . Հրաման, պատուիրան. պատգամ. կարգաւորութիւն պատուաւոր անձին. բան մեծի ի գործ դնելի, ազդարարութիւն տուեալ ի մեծէ. պուշուրուգ, էմր, սիփարիլ.
good order, method in oratory.
· Calfa
Կարգ եւ կարգաւորութիւն բանից։ Բան կարգաւոր.
to put in order, to order, to dispose, to arrange.
· Calfa
συντάσσω coordino. Կարգաւ կամ ի կարգի դնել. կարգի դնել. կարգաւորել. սահմանել.
ordinance, disposition, arrangement;
regulation organisation, constitution.
· Calfa
to destroy, to efface;
to cancel, to expiate, to absolve;
to water.
· Calfa
Քան զամենեսեան՝ մերս է ջրեալ կարգաւորութին։ Ջրեսցի ոխութիւնն. (Խոսր.։ Եփր. թագ.։)
reckoning, measure, account, number;
condition, position, state, manner;
— արկանել ընդ ումեք, to come to terms about the price, to bargain for, to contract, to strike a bargain for, to stipulate, to come to an agreement, to settle;
եւ որ ի սոցին —ի, and of other similar ones;
եւ որ այլ եւս սոցին —ի իրք, and of other like things;
որոց —ի են, among whom are;
եւ որ սոցին —ի են, and so forth, and so on, et caetera;
ո՞չ դահեկանի միոջ — արկեր ընդ իս, didst not thou agree with me for a penny ?
impost, rate, duty, tax, imposition, tribute;
order;
convention, contract, agreement;
budget;
tariff.
· Calfa
σύνταξις coordinatio, constitutum, conditio συντίμησις aestimatio καθήκον conveniens μέτρον, μέρος mensura, pars, portio. (արմատ բառիդ Սակաւ, որպէս թէ Չափով. լծ. թ. սայը. որպէս թիւ համարոյ). Սահմանեալ կարգ. պայման. չափ եւ թիւ որոշեալ. համար. համեմատութիւն. կարգաւորութիւն. դաշն. օրէնք. օրինակ. կերպ. վիճակ. մասն. բաժին. հալ.
adj. s. constituent;
institutor, legislator;
— ժողով, the Constituent.
· Calfa
Սուրբն ներսէս սահմանադիրն եւ կարգաւորիչ քո բարեզարդութեանդ. (Ճ. ՟Ը.։)
to fix the boundaries;
to constitute, to order, to regulate, to establish, to determine, to decide;
—դրեալ կէտ, the appointed day or time.
· Calfa
ὀροτίθημι determino, constituo. Սահման դնել. որոշել. կարգաւորել. կարգել. օրինադրել. սահմանել.
fixing the boundary, setting up landmarks;
constitution;
statute;
ordinance, regulation;
decision;
definition.
· Calfa
stumbling, slip, false step, fall;
error, aberration.
· Calfa
Ընդվայրաբանութիւն, անկարգաւոր սայթաքութիւն, մոռացկոտութիւն. (Վրք. հց. ՟Բ։)
to portion, to give a portion, to endow.
· Calfa
Զնոյն եկեղեցի պռուդեաց եւ փարթամացոյց ստացուածովք։ Պռուգեալ կարգաւորեաց փարթամութեամբ զվանքն սրբոյն կոռնելիոսի. (Մարթին.։)
subaltern, inferior, subject, subordinate, serving;
sublunary, terrestrial.
· Calfa
Վեհագոյնքն նախ ծանուցեալ դաս, եւ ի նոցանէ կարգաւորաբար ստորակայիցն դասաւորութիւն։ Ոչ ընդ սիրոյ ստորակայից՝ միշտ բեւեռել անլոյծ կապից. (Շ. հրեշտ. եւ Շ. այբուբ.։)
help, succour, assistance, cooperation;
fellowship, admission;
woollen-trade.
· Calfa
Սատարութեամբ արդարութեանն ուղիղ կարգաւորէ զսիրոյն օրէնս. (Գր. հր.։)
to labour, to cultivate, to plough, to till;
to sow;
to lead, to conduct, to guide;
to lead away, to drive, to cause to go;
to chase away, to drive out, to expel, to dispossess;
to draw or carry along, to drag along;
to direct, to guide, to govern, to rule, to manage;
to use, to employ, to make use of, to handle, to wield;
to thrust in, to drive into, to fix in;
cf. Վարիմ;
— ամենազօր իշխանութիւն, to wield absolute authority;
գերի or ի գերութիւն —, to catch, to make captive, prisoner, to reduce to slavery;
— զկեանս, կենցաղ, to live;
դատ —, to act against, to pursue to justice;
to be concerned in a law-suit;
— ի խաղաղութիւն, to make peace, to pacify, to appease, to accommodate;
— զճանապարհ, to travel;
to go, to walk, to march;
— զնաւ, to navigate, to steer a ship;
յառաջ —, to drive forward;
to urge or push on.
· Calfa
ՎԱՐԵՄ. κυβερνάω, διακυβερνάω guberno διέπω administro, dispono εὑθύνω, κατευθύνω, διοικέω, ἑπιστατέω rego, dirigo, modero. Ուղղել. ղեկավարել. տնտեսել. կարգաւորել. կառավարել.
of chain mail, made of rings run one into another;
chain-shaped, chained;
chain-maker.
· Calfa
Զիա՛րդ ամբողջ պահի կարգաւորութեամբն իբրեւ ի շղթայագործի իմիք իմաստիցս յարմարումն. (Նիւս. երգ.։)
full of grace, most graceful;
gracious, handsome, fine, beautiful, charming, genteel, fair.
· Calfa
Շնորհալից երեսօք, եւ կարգաւոր ձեւով։ Նիւս. (սքանչ.։)
constitution by divine grace.
· Calfa
Աստուածային կարգաւորութիւն շնորհօք.
cf. Դատաստանարան.
· Calfa
Եթէ ոչ առ սոքօք զբաւական դատն կալցի, առ այլ հասցէ դատարան։ Եթէ երկու դատարանքն ոչ կարասցեն հաշտեցուցանել, դիցէ զկատարած, ըստ որում դատարանացն կարգաւորութիւնքն են, եւ կամքն իշխանաց. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)
cure, dressing;
culture;
remedy, reparation;
refreshment;
provender, provision, victuals;
subsistence, nourishment, maintenance;
— տամ, cf. Դարմանեմ.
· Calfa
ἑπιμέλια cura, remedium, χορηγία, δίαιτια suppeditatio, victus, aimentum Ճար, եւ ճարակ. պ. տարու, տէրման. Հնարք. դեղ. հոգ. խնամ. եւ Պարէնք. ռոճիկ. պէտք ապրելոյ. կարգաւորեալ կուր եւ ումպ ըստ կանոնի բժշկաց. պէտ. թիմար, չարէ. եւ պիտոյք, ապրուստ, ուտելիք.
concurring;
accompanying;
agreeing, concordant;
coincident;
concomitant.
· Calfa
Չորք են ընթացակիցք առ ի տան կարգաւորութիւն. (Սահմ. ՟Ի։)
to contradiet, to counteract, to contest, to answer;
to object, to oppose.
· Calfa
Ընդդիմաբանեն զկարգաւորաց ոմանց զզանազան անկարգութիւնս։ Որով եւ առ իս՝ ասացեալքն ընդդիմաբանին, բժիշկ բժշկեա՛ զանձն քո. (Շ. ընդհ. եւ Շ. ատ.։)
admonition, reprimand, reproof;
advice, counsel;
caution, remonstrance;
discipline, instruction;
correction, punishment;
—ք ուղղութեան, moral maxims;
— չար, bad advice;
evil counsel;
— տալ, to give advice;
to lecture, to admonish;
տալ խրատս բարեաց, to give good advice;
ի — ածել, to educate, to discipline.
· Calfa
showing, indicating;
indicator, sign, mark, token;
catalogue, index, table, list;
repertory;
Ritual;
hand, index;
coefficient;
— վաճառուց, inventory;
— մեռելոց, table of mortality;
— կերակրոց, bill of fare;
— արգելեալ գրոց, index ex-purgatorius, list of prohibited books.
· Calfa
lot, chance, destiny, fate, fortune;
ballot, suffrage, vote, voice;
lot, state, condition;
lot, portion, share;
lottery;
sorcery;
inheritage, possession;
fief, farm;
department, district, liberties, precinct, extent of jurisdiction, territory;
diocese;
clergy;
situation, condition, fortune, rank, quality, dignity, office, employment, profession;
—ս արկանել, to draw or cast lots, to ballot, to vote;
to practise witchcraft;
— արկանել ի վերայ իրիք, to cast lots or to draw for anything;
—աւ տալ, to give through lottery;
ետուն —ս նոցա, they drew their names by lot;
եւ ել վիճակն մատաթեայ, and the lot fell upon Matthias.
· Calfa
κλῆρος (յորմէ գղեր, կղեր). sors μέρος (յորմէ միրաս ). pars, portio λόχος, σύμβολον symbolum եւ այլն։ Որոշումն իրաց անկելոց ընդ վիճմամբ՝ ի ձեռն վիգի կամ քուէի. ... լայնաբար՝ Բախտ. կարգաւորութիւն աստուծոյ. ... եւ Բաժին. բաշխ չափեալ. ժառանգութիւն բաժանեալ եւ սեպհականեալ.
to cleave, to rend, to tear, to divide, to open, to break, to burst.
· Calfa
Ի բաց փեռեկէ զդուրս, եւ հեղեալ զեղու զողորմութիւնն։ Փակեցին զգիտութիւնն յուսոյ եւ սիրոյ, զորս նոքա փեռեկին։ Զոր կարգաւոր համարեցայ ըստ կարի խուզողութեամբ եւս փեռեկել. (Լմբ. պտրգ.։)
s. ast. phylax.
· Calfa
Զխաւարումն արեգական, եւ զշիջումն փիլաքին.. . զկարգաւորութիւն Հայկին. (Վրք. դիոնես. ի Ճ. ՟Ա.։)
calendar of feasts or high days, ordo, directory, rubric.
· Calfa
Աւետարանացոյց, եւ տօնացոյց, եւ կարգաւորութիւն, եւ հրահանգ տէրունական տօնից. (Տօնաց.։)
hitherto, to this day, till today, until now.
· Calfa
Բայց այսոքիկ ցա՛յս ցա՛յն կարգաւորք են. (Փիլ. իմաստն.։)
separation of one tribe from another.
· Calfa
Կարգ եւ կարգաւորութիւն ցեղից. որոշումն ցեղի ի ցեղէ.
feeble, weak, debilitated;
powerless, impotent, infirm, languid, faint;
small, slight, slender, trifling;
fragile, frail.
· Calfa
Զվշտակցութիւն առակս ուսուցանէ տկարաց։ Յաստուծոյ կարգաւորեալ է տկարի հնազանդ լինել հզօրի։ Իմաստութիւն է այլ եւ՛ս տկարիւ զփորձ առնուլ եւ զղջանալ. (Մխ. առակ.։)
to manage, to have the direction, to regulate;
to economize;
to govern, to rule, to dispose;
to dispense, to distribute, to provide, to administer.
· Calfa
οἱκονομέω administro, dispenso, dispono, rego, guberno, sollerter excogito, molior. Որպէս տնտես գործել. տնօրինել, մատակարարել. բաշխել. կարգաւորել. ուղղել. խնամել. որ այլազգ ասի զաստուծոյ, եւ այլազգաց զմարդոյ։ Զաստուծոյ զոր օրինակ,
economy;
stewardship, housekeeping, management, direction, administration, distribution;
Providence;
the mystery of the incarnation;
առտնին, քաղաքական —, domestic, political economy.
· Calfa
οἱκονομία oeconomia, dispensatio, administratio, regimen եւ providentia եւ incarnatio. Պաշտօն եւ գործ տնտեսի. հազարապետութիւն. մատակարարութիւն. կարգաւորութիւն. կոնոմոսութիւն. հոգաբարձութիւն տան. գործառնութիւն եւ խնամք ճարտարութեամբ զգօնութեան.
cf. Տնտես. director, manager, administrator.
· Calfa
οἱκονομῶν, οἱκονόμος procurans, procurator domus, dispensator, administrator . Տան օրէնսդիր, կարգաւորիչ տան մեծի՝ կամ տան աշխարհիս. որպէս տնտես, եւ տեսուչ. հազարապետ. մատակարար. հրամանատար. վարիչ. ուղղիչ. բաշխիչ. հոգացօղ. կոնոմոս. իկոնոմոս. որպէս յն. իգօնօ՛մօ, իգօնօմօ՛ն.
cf. Տնտեսութիւն;
disposition, measure;
տնօրէնութեան տեղիք, the Holy places.
· Calfa
οἱκονομία, διοίκησις, διοίκημα oeconomia, dispensatio, dispositio domus;
moderatio, administratio եւ providentia. Տնտեսութիւն. կարգաւորութիւն. հոգաբարձութիւն. սպասաւորութիւն. տեսչութիւն. խոհական թոյլտուութիւն կամ զիջումն.
cf. Տնտեսեմ;
to dispose;
to dispense with, to exempt from;
— բարւօք զկեանս, to lead a more regular life;
cf. Մարդանամ.
· Calfa
οἱκονομέω, διοικέω dispenso, dispono, rego, administro, procuro, instituo. Տնտեսել. կարգաւորել. մատակարարել. հոգալ. հնարել. եւ Զիջմամբ յարմարել.
well ranged, regulated, in order.
· Calfa
Ուր իցէ տող ինչ. տողաւոր. կարգաւոր.
cf. Տողական;
continual;
in series, by order, successively.
· Calfa
Տողեալ, կարգաւոր. յաջորդական. եւ Կարգաւ. տողաբար.
tome, volume;
book;
calendar, almanac;
նորոգութիւն —ի, Reform of the Calendar;
— լեւոնի, Dogmatical Letter of Pope Leo I to the Patriarch Flavian.
· Calfa
Ուսուցանել զնոսա տոմար։ յայտնել կարգաւորութեամբ զտոմար իւրաքանչիւր ազգաց, սկիզբն արարեալ առաջի կարգեալ զտոմար ազգին եբրայեցւոց. (Շիր. զատիկ.։)
to dispose.
· Calfa
διατίθημι dispono, compono, constituo եւ այլն. Ի կարգի դնել. կարգաւորել. կարգել. հաստատել. կացուցանել. պատրաստել. յօժարեցուցանել. զգածել. փոլխել. յարմարել. յերիւրել. շարադրել. տպաւորել. դոշմել. տարրացուցանել.
Providence;
direction, inspection, superintendence, survey, watch;
incarnation;
police;
government;
աստուածական, վերին —, Divine Providence.
· Calfa
πρόνοια providentia. Նախախնամութիւն. նախատեսութիւն. այցելութիւն տեառն. տնտեսութիւն. վերին կարգաւորութիւն.
courageously;
keeping well the rules.
· Calfa
ա. Քաջապէս. եւ Օրինաւոր. կարգաւոր. որպէս յն. εὕνομος qui bonis legibus utitur.
belonging to thy religion.
· Calfa
Որ ինչ հայի ի քո կրօնս՝ օրէնս՝ կարգաւորութիւն. Զյոքնահաւաք աւանդս ուղղութեան քոյինակօն լծոյդ քաղցրութեան. (Նար. ՟Լ՟Գ։)