Entries' title containing մած : 82 results

Ձեռնամած

adj. adv. with joined or clasped hands.

· Calfa

NBHL (1)

Ձեռնամած աղօթէ ի ծածուկ. (Պտրգ.։)


Մոխրամած

adj.

prostrate in the dust.

· Calfa

NBHL (1)

Զյոյժ խոնարհութեամբ աղօթելն ասէ՝ մոխրամած դիմօք. (Վրդն. սղ.։)


Մառախլամած

cf. Մառախլապատ.

· Calfa

NBHL (3)

Մառախղով մածեալ. միգամած.

Կալաւ խաւար մառախլամած զխորշ ուսման. (Մծբ. ՟Ժ՟Թ։)

Էաք եւ մեք քան զազգս բազումս խաւարատանջ մառախղամած. (Վրդն. լս.։)


Ծամածուռ

adj.

tortuous, winding, anfractuous;
շաւիզ —, zigzag.

· Calfa

NBHL (3)

Շաւիղք ծամածուռք, դժուարաշուրջք եւ նեղք. (Պտմ. աղեքս.։)

Թիւրք եւ խոտորեալ ի ճշմարտութեան ծամածուռս. (Սարկ. հանգ.։)

Ուղտ ծամածուռ։ Ծամածուռք իբրեւ զուղտս. (Վանակ. յոբ. եւ հց։ Վրդն. ել.։)


Ծամածռեմ, եցի

va.

to writhe, to twist, to twine, to wind round;
— զերեսս, to grin, to make grimaces at, to jibe.

· Calfa

NBHL (1)

Ծամածռեալ խաթարել զմիտս մեր խորհին. (Յհ. իմ. պաւլ.։)


Ծամածռութիւն, ութեան

s. fig.

crookedness, sinuosity, winding;
grimace, contortion of face, distortion.

· Calfa


Ծխամած

adj.

enveloped in smoke.

· Calfa

NBHL (3)

Ծխով մտածեալ. մի գամած. մխոտ.

Յրուեա՛ զծխամած թանձրութիւն. (Նար. խ.)

Զճենճերս ծխամած միգապատեալս զոհից կռոցն. (Ճ. ՟Ա.։)


Թորգոմածին

adj.

descended from Togarmah, Armenian.

· Calfa

NBHL (1)

Թորգոմածին վկայն Գարեգին։ Տուն թորգոմական։ Տոհմ կամ գրոհ թորգոմեան. եւ այլն. (Գանձ.։ Շար.։ Յհ. կթ. եւ այլն։)


Համածին

adj.

connate, twin;
uterine;
natural.

· Calfa

NBHL (3)

Սրբասնեալ ոմն պատանի որդի դստեր համածին եղբօր նորա. (Նար. խչ.։)

Ի ձեռն համածին զգայութեանն վայելելով. (Նիւս. կազմ. ՟Գ։)

Այլ եւ մածմամբ ջրոց՝ համածին անուշութիւնս մատուցանեն զխորտկաց որոշութիւնս. (Փարպ.։)


Կրկնամածեալ

adj.

doubly plaited.

· Calfa

NBHL (2)

Կրկին ծալեալ եւ մածեալ յիրեարս. կրկնապատկեալ.

Կրկնամածեալ քօղ արկանէր, եւ զաւազան ի ձեռն դնէր. (Լմբ. ի շնորհ.։)


Հանրամածեալ

adj.

surrounded on all sides.

· Calfa

NBHL (2)

Ամենայնիւ շուրջ մածեալ.

Զհանրամածեալ հոսանս հեղեղաց չարին։ Բենիկ.։


Ջրամած

adj.

covered with rain clouds.

· Calfa

NBHL (1)

Հաստատութիւն ջրամած սառնեղէն։ Նա ձգեաց զջրամած երկինքն։ Ջրամած եւ օդնտարած երկին։ Ջրամած կամարդ։ Ջրամած վարագոյրդ։ Ժողովեալ զջրամած աշխարհս մասամբք գերագունիցն։ Յեօթներորդ պարունակն ի ներքոյ ջրամած հաստատութիւնեդ. (Ագաթ.։ Ոսկ. խչ.։ Նար. յովէդ.։ Սարգ. ՟բ. պետ. ՟Ղ։ Մաշտ.։ Ճ. ՟Գ.։)


Պրտուամած

adj.

woven of rushes with pitch.

· Calfa

NBHL (2)

Կազմեալ ի պրտուոյ եւ մածուցեալ կպրով.

Մովսէս պրտուամած տապանաւ ընկեցաւ ի գետ. (Լծ. կոչ.։)


Ստուարամած

cf. Թանձրամած.

· Calfa

NBHL (2)

cf. Թանձրամած.

Ի ծագել աստուածային ճառագայթիցն՝ փարատեցոյց զխաւար թանձրամած եւ ստուարամած. (Լծ. կոչ. ՟Ձ.) (տպ. ստուերամած)։


Ստուերամած

adj.

covered with shadow, shadowed, shady, dark, obscure.

· Calfa

NBHL (4)

Ստուերաւ մածեալ. մթագին. խաւարին.

Զանդունդս անպատրաստս՝ ստուերամածս. (Ագաթ.։)

Ի ստուերամած խաւարին։ Զստուերամած խաւար կռապաշտութեան. (Ճ. ՟Բ.։ Շար.։)

Հրամայէր բառնալ զլուսաւորութիւն աչաց նորա, եւ ստուերամած խաւարաւ նսեմացուցանէր զբոլոր աշխարհիս պարծանս. (Ղեւոնդ.։)


Տախտակամած, ից

adj. s.

covered with boards, planks, boarded, planked, floored;
wainscoted;
wooden floor;
scaffolding;
wainscot;
— նաւու, deck;
— առնել, գործել, to wainscot, to plank, to board, to floor.

· Calfa

NBHL (3)

Զիլ ոչ եթէ տախտակամած տապանն պահէր զնոսա, այլ՝ աջն աստուծոյ հզօրի։ Ի տախտակամած յորմսն յեցեալ։ Զճակատն պղնձեան եւ տախտակամածի յօրինուածովն ամրացուցանէր. (Ոսկ. ղկ.։ Լմբ. պտրգ.։ Ուռպ.։)

Դրուագեաց զտունն տախտակամածօք։ Ընդ վերնակողմն տախտակամած նաւի բեւեռէին. (՟Գ. Թագ. ՟Զ. 9։ ՟Գ. Մակ. ՟Դ. 8։)

σανιδωτός tabulatus, asseribus tectus ἑξυλώμενος ligno tectus, contignatus. Տախտակօք մածեալ, պատեալ, զօդեալ. Խոր տախտակամածս արասցես զնա (զսեղանն)։ Բովանդակ տախտակամած գործեաց զնա։ Շինեցեր քեզ տուն ... տախտակամածս ի մայրից։ Տունն եւ որ զնովաւ յարկքն ... տախտակամած. (Ել. ՟Ի՟Է. 8։ ՟Լ՟Ը. 7։ Երեմ. ՟Ի՟Բ. 14։ Եզեկ. ՟Ի՟Ա. 18։)


Սառնամած

adj.

surrounded or covered with frost or ice, frozen, ice-bound.

· Calfa

NBHL (2)

Զեգիպտացւոց խստութիւն սառնամած հրովն մտչեալ. (Տօնակ.։)

Մեղաց ձմեռն էառ վախճան, սառնամածեալ ախտքընսուզան. (Լմբ. ի շնորհ.։)


Խնամած

adj.

careful;
cf. Խնամակալ.

· Calfa

NBHL (2)

ԽՆԱՄԱԾ ԽՆԱՄԱԾԱԿԱՆ. Խնամածու. խնամածօղ. փոյթ ի խնամել. գթած. հոգ տանօղ, հատկսկիծ.

Եւ այս խնամածի եւ գորովագոյն հօր է։ Զի բարս որդւոց ունին ծնօղք խնամածականս. (Ոսկ. ես.։)


Խնամածու, աց

cf. Խնամած.

· Calfa

NBHL (3)

Որբոց խնամածու։ Խնամածուն այն հօտին քրիստոսի. (Անյաղթ բարձր.։ Յհ. կթ.։)

Իբրեւ խնամածուի հօր։ Սնուցանել նշանաւ խաչիւ քան զամենայն մարմնական խնամածուս. (Պիտ.։ Շ. բարձր.։)

Թագաւոր աղեքսանդրոս ցուցանէ խնամածուս իւրոյ թագաւորութեանն։ Հրաման տան խնամածուաց թագաւորութեան. (Պտմ. աղեքս.։)


Խնամածութիւն, ութեան

s.

care, cure, ins pection, guardianship.

· Calfa

NBHL (5)

Արարչական խնամածութեամբ։ Ոմանց բնութեամբ, եւ կիսոց խնամածութեամբ սրբոց հայր. (Յճխ. ՟Բ։)

Խնամածութիւն հայրենի. (Նար. ՟Լ՟Բ։)

Ի ներողամիտ խնամածութենէ ձերմէ. (Յհ. կթ.։)

Գտան յօժարագոյնք ի խնամածութենեն. (Պիտ.։)

Որպէս որք զմարմնոյն ախտանան, խնամածութեան դէմս զգեցեալ՝ զվիշտսն աղերսիւ մրմնջեր (սատանայ ի բերանոյ կնոջ յոբայ). (Ոսկ. մ. ՟Ա. 13։)


Կազմած, ոց

s.

apparatus;
preparing, preparation;
goods, furniture, household effects;
moveables, utensils;
equipage;
armour;
cf. Կազմութիւն;
— մարմնոյ, constitution, temper;
- պատերազմականք, military stores;
- ձիոյ, harness, caparisons, trappings;
— նաւու, rigging;
astronomical instruments.

· Calfa

NBHL (22)

Տացէ ինձ փայտս ի կազմած դրանցն. (Նեեմ. ՟Բ. 8։)

Զգործեալն իւրեանց բերէին յամենայն կազմած գործոյն. (Ել. ՟Լ՟Զ. 7։)

Մերոց իրաց կազմած. (՟Գ. Մակ. ՟Բ. 17։)

Ոչ գունով զպայծառագոյնն խնդրել (հանդերձ), եւ ոչ կազմածով զբարակն եւ զկակուղն. (Բրս. յուդիտ.։)

Կազմէր զկազմած իւր ի վերայ երաքարիւրոցն. (Կիւրղ. թագ.։)

Մինչեւ ցտաճարին կազմած։ Տաճարին կազմածոյ. (Եւս. քր.։)

Պայման կազմածոյ արարածոց. (Եզնիկ.։)

Կազմածոյն յօրինուածոց արարածոց։ Արարածոց կազմածոց. (Ագաթ.։ Յճխ. ՟Է։)

Մարդոյն կազմածի խորհուրդ։ Յետ սոցայն կազմածի՝ մարդն։ Կրկնակ իմն է բնութեանս մերոյ կազմած. (Նիւս. կազմ.։)

Ի քարանց եւ ի փայտից կազմածք մղեղ եւ մանրաճիւն լինէր. (Փիլ. իմաստն.։)

Կարգ եւ կազմած ճակատուն յարդարիցի. (Ոսկ. եբր.։)

ի բնութեան կազմածից քանդակեալ եւ կերպարան սկզբնատպին. (Երզն. մտթ.։)

Աստուածընկալ սուրբ խաչին խնդիր արարեալ՝ կարացին գտանել նովիմբ կազմածաւ. (Արծր. ՟Բ. 3։)

Առին զյակոբ հայրն իւրեանց, եւ զկազմած։ Զկազմածն եւ ղաւարն։ Զսուսերն իմ եւ զկազմած իմ։ Ձիովք եւ ամենայն խաչամբք, եւ ամենայն կազմածովք իւրեանց։ Ամենայն կահիւ եւ կազմածով իւրեանց։ Այս է կազմած աշտանակին։ Զկազմածդ զայդ, ոսկի, արծաթ.եւ այլն։

Նաւ գործել, եւ ամենայն կազմածովք պատրաստ լինել ի նաւարկել։ Կահիւ եւ կազմածով խաղային. (Եւս. քր.։)

Առեալ զզէնն իւր, եւ զկազմած ձիոյն. (Խոր. ՟Բ. 76։)

Այլովքն կազմածովքն զինուց կամ հանդերձից. (Պիտ.։)

Գոգք ամփոփման ծոցոյն կազմածոյ անարգեցան. (Նար. ՟Ի՟Ե։)

Ընկէց զինքն ի վերայ արծաթապատ կազմածին, որ տապանաձեւ յօրինեալ կայր. (Ճ. ՟Ա.։)

Տեսանէր զօրօք շուրջ պատեալ զերուսաղէմ, եւ զայլ զարհուրեցուցիչ զկազմածս. (Մխ. երեմ.։)

Կապեմ, եւ ապա զկազմած նորին յափշտակեմ. (Երզն. մտթ.։)

Թէ երէցն զկազմած կնքոյն (զսպաս մկրտութեան) չունի, եւ զկազմածէ ուրեք երթալ չէ ձեռնահաս. (Կանոն.։)


Կամածին

adj.

voluntary, spontaneous, free.

· Calfa

NBHL (2)

Զչարիսն ոչ անձնաւորս կարծել, այլ՝ կամածինս։ Բնութեամբ են ասեն չարիք, եւ ոչ կամածինք. (Եզնիկ.։)

Զամենայն զոր ի ստայօդ կամածին կամացդ խօսեսցիս, ոչ լսեմք։ Եղեն կամացոյցք կամածին կամացն. (Մծբ. ՟Ժ՟Է. ՟Ժ՟Թ։)


Փայտամած

adj. mar. planked, covered with wood, wainscotted.

· Calfa

NBHL (2)

Փայտիւք մածեալ. ի փայտից զօդեալ. (որպէս նաւն, կամ տապանն նոյի).

Ունելով փոխանակ փայտամած տախտակացն զհիմն ուղղափառ հաւատոյ. (Փարպ.։)


Վիմածին

adj.

producing stones;
produced by stone.

· Calfa

NBHL (4)

Լեառն վիմածին, աղբիւր յորդառատ։ Այսօր զաւակ յովակիմայ ետուր զլեառն վիմածին. (Շար.։)

Նոքա արբին ջուր վիմածին, եւ ես զարիւն վիմիդ կողին. (Յիսուս որդի.։)

Հովուէր զիսրայէլ, եւ վիմածին ջրով հանգուցանէր. (Վրդն. սղ.։)

Ոչ պարծիմք ի մանմանայ եւ ի ջուր վիմածին. (Վահր. երրորդ.։)


Տրտմածին

adj.

causing or producing sadness.

· Calfa

NBHL (1)

Բանք տրտմածինք. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 33։)


Տրտմածնութիւն, ութեան

s.

the bringing forth with sorrow.

· Calfa

NBHL (1)

Զտրտմածնութիւն որդւոցն, եւ զքրտնազանգ հացն. (Տօնակ.։)


Տղմածնունդ

adj.

born of mud.

· Calfa


Տերեւամած

cf. Տերեւախիտ.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայն մասանմբք առաքինութեան ծաղակազարդեալք՝ պտղալի եւ տերեւամած. (Ոսկիփոր.։)


Անողորմածութիւն, ութեան

NBHL (4)

Անողորմածութեան նորա այնուհետեւ հիւրասիրութիւն նորա յոյժ ամբաստան լիցի. (Ոսկ. ղկ.։)

Զթշնամութիւնս, զանողորմածութիւնս. (Բուզ. ՟Դ. 4։)

Յանողորմածութենէ յողորմածութիւն փոխեսցիս։ Զանց առնես անագորոյն մտօք, եւ անողորմածութեամբ. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 7. եւ ՟Ա. 15։)

ἁνελεημοσύνη, τὸ ἁνηλεές, ἁπανθρωπία. immisericordia, inhumanitas. Անողորմած կամ անողորմն գոլ. անմարդութիւն։


Երկրամած

NBHL (2)

Մածեալ յերկիր. գետնամածեալ.

Գտին զյօդուածս ծնկացն եւ զձեռացն որպէս զուղտոյ չորացեալ ի հանապազորդ երկրամած լինելոյն. (Լմբ. ի գր. պապ.։)


Definitions containing the research մած : 599 results

Անսրտնութիւն, ութեան

s.

good-humour, mildness.

· Calfa

NBHL (1)

Սկիզբն առնէ ողորմածութեան, կամ անսրտնութեան։ Ո՞ւր է քո անսրտնութիւն. (Լմբ. սղ.։)


Անփոյթ

adj.

negligent, careless, inattentive, indifferent, indolent;
— առնել, — լինել, to neglect, to slight, cf. Անտեսել.

· Calfa

NBHL (1)

Անփոյթ առնել զհանգիստ, զայս, զմեզ, զանձին կորուստ, զբազմածախ ինչս, զմի ոք յոչխարացն. (Յհ. իմ. ատ.։ Յհ. կթ.։ Խոսր.։ Նար. խչ.։ Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Զ։)


Անօթ, ոց, ից

s.

vase, vessel, pot;
box;
piece of furniture;
tool, instrument;
—ք խոհակերոցի, kitchen-range, set of pots and kettles, յ— առնուլ, խնդրել, to borrow;
յ— տալ, to lend.

· Calfa

NBHL (1)

τὰ σκεῦη. supellex. Կահ. կարասի. կազմած. սպաս. հանդերձ. հանդերձանք. զարդ. ինչք. իրք. գապգաճագ. թէքէմիլլէթ. եշեա. րուպա. մալ.


Աշխարհակալ, աց

s.

conqueror;
monarch, emperor, prince.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՇԽԱՐՀԱԿԱԼ. որպէս Համատարած. որ պատեալ ունի զաշխարհ. աշխարհամած.


Ապա, Եւ ապա

adv. conj. s.

afterwards, then, immediately afterwards;
consequently, in consequence;
finally, at last;
secondly;
then, therefore;
առ յապա, one day, some day;
for the future;
յ—յս, առի յ—յս, henceforth, for the future;
առ ի յ—յսն յիշատակ, a monument for posterity, for the remembrance or memory;
առ յապայք, the future;
future things;
յիշեա, որդեակ, զառ յապայսն, remember, son, the future.

· Calfa

NBHL (1)

Դարձաւ սրտմտութիւնն յողորմածութիւն ապա. (Լմբ. սղ.։)


Ապիկի

s.

varnish;
cf. Ապակի.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՊԻԿՈՅ ՓՐՓՈՒՐ. Խոտ փայլուն եւ մածուցիկ, որ կռուի յորմս եւ ի տունկս. ազգ բաղեղան.


Ատակ

adj.

clever, capable;
— լինել, to be capable, cf. Ատակել.

· Calfa

NBHL (1)

Վասն ոչ լինելոյ ատակ ղաղխեցելոյն կարել փեռեկել մածուածս. (Պիտ.։)


Ատրուշան, աց

s.

fire-temple (of Persians).

· Calfa

NBHL (1)

Աւետաւորս առաքեաց ընդ ամենայն ատրուշանս աշխարհին։ Առնուին եւս զկահ եւ զկազմած ատրուշանացն. եւ այլն. (Եղիշ. ՟Ա. ՟Գ. ՟Է։) (Փարպ.։)


Արարած, ոց

s.

creature, created being;
creation;
generation;
work, deed, action.

· Calfa

NBHL (1)

γένεσις generatio Արարչութիւն. ստեղծումն. լինելութիւն. եղանութիւն. հաստուած. շինած. կազմած.


Արբենամ, եցայ

vn.

to get drunk, to intoxicate, to drink to excess.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՐԲԵՆԱՄ μεθύω, μεθύσκομαι , κρεπαλάω inebrior, crapulor որ եւ ԱՐԲԻԼ. Գինել. զուարթանալ ի գինւոյ. եւ գինեհարիլ. յանչափս ըմպելով զգինի կամ զցքի՝ ելանել արտաքոյ անձին. անզգայիլ. կորուսանել զխելս. հարբենալ, գինովնալ. (Իսկ Արբեալ. արաբ. ախմէր, որպէս ռմկ. Խմած, խմօղ, գինով։)


Աստուածագութ

adj.

who is divinely merciful

· Calfa

NBHL (1)

Եղիցին սոքա աստուածագութ խնամածուք մերում որբութեանս. (Բրս. ՟խ. մկ.։)


Առագաստ, ից, աց

s.

curtain, veil, net;
pretext;
nuptial couch;
gynaeceum;
bed-curtain;
pavilion, sail of a ship;
մտնկունք —ի, young persons that accompany the bridegroom, paranymphs;
— պարզել՝ վերացուցանել, to sail;
իջուցանել զ—, to strike sail.

· Calfa

NBHL (1)

Ձգմամբ չուանացն փոփոխել զառագաստն ըստ ընթացից օդոյն։ Ի յառագաստ նաւացն պշուցեալ հային։ Յօրինեալ կազմածովք, առագաստիւք եւ այլն. (Պիտ.։)


Առականեմ, եցի

va.

to expose to public notice;
to conceal, to hide;
to dissemble, to play the hypocrite.

· Calfa

NBHL (1)

Զայլ եւս զառ եւ զկահ եւ զկազմած խաղացուցանել ի բաբելոն։ Յառէ եւ յաւարէ պատերազմին զմեհեանն բեղայ զարդարէր. (Եւս. քր. Ա։)


Առաստաղակալք, ալաց

s.

wainscot canopy.

· Calfa

NBHL (1)

φάτνωμα. laqueare Տախտակամածք յարկին. հեծանաձգութիւնք առաստաղաց. դարաւանդք. յարկք.


Բալ, ից

s.

cherry;
large black cherry;
morello cherry;
fog, mist;
pale colour, paleness.

· Calfa

NBHL (1)

Թանձրացեալ մթասցի բալ եւ մառախուղ՝ խաւար ի վերայ լերանց եւ դաշտաց քոց։ Եւ եղեւ բալ եւ մութ թանձրամած խաւարին ի վերայ երեսաց ամենայն երկրին. (Արծր. Բ. 3։)


Բալուտ

s. adj.

acorn, tassel;
cloudy, gloomy

· Calfa

NBHL (1)

Ուր իցէ բալ սաստիկ կամ յաճախ. միգամած. տումանլը.


Բաղկացութիւն, ութեան

s.

consistency, composition, conjunction.

· Calfa

NBHL (1)

σύστασις, σύστημα constitutio, systema, coagmentatio, compages Բաղկանալն. բաղադրութիւն. կազմութիւն. գոյաւորութիւն. հաստուած. կազմած.


Բաճկոնակ, ի

s.

waistcoat;
jacket;
little old cloak;
short cloak.

· Calfa

NBHL (1)

Այր ողորմած պահէ զգանձ իւր. իսկ որ անզգամն է, զբաճկոնակն իւր գիցէ ի վերայ նորա։ Ո՞չ որ յափշտակեացն՝ դնէ եւս ի վերայ զբաճկոնակն իւր. (Եւագր. ՟Ժ՟Դ. ՟Ի՟Բ։)


Բանամ, բացի

va.

to open, to discover, to disclose, to develop, to explain;
to loosen;
to perforate, to pierce, to bore;
to spread, to enlarge, to extend;
to unfold, to untwist, to unlink;
to rub;
— զգլուխ, to take off one's hat;
— ումեք զսիրտ իւր, to unbosom, to open one's heart;
— զախորժակ, to excite appetite;
— զշիշ, to uncork a bottle;
ծակ —, to perforate, to pierce, to bore;
— զկնիք, to unseal;
— զմիտս, to illuminate, to enlighten the mind;
— զխցանս, to unstop;
— զծրարն, to unpack;
— ճանապարհ, to trace, to mark out a path;
to open a way, to make a road.

· Calfa

NBHL (1)

ἁνοίγω, διανοίγω, ἁνακαλύπτω aperio, revelo, relego Պարզել եւ արձակել զփակեալն, զծածկեալն, զմածեալն եւ այլն. բառնալ զարգելս. անցս տալ. ակներեւ եւ յայտնի առնել. հերձուլ. մեկնել. եւ այլն. եբր. ֆաթախ, ֆաձախ (ուստի եփփաթա՝ եւ բացիր, ըստ արմատոյն են մի եւ նոյն)


Բանամ, բացայ

vp.

to open.

· Calfa

NBHL (1)

ἁνοίγω, διανοίγω, ἁνακαλύπτω aperio, revelo, relego Պարզել եւ արձակել զփակեալն, զծածկեալն, զմածեալն եւ այլն. բառնալ զարգելս. անցս տալ. ակներեւ եւ յայտնի առնել. հերձուլ. մեկնել. եւ այլն. եբր. ֆաթախ, ֆաձախ (ուստի եփփաթա՝ եւ բացիր, ըստ արմատոյն են մի եւ նոյն)


Բազմապայծառ

adj.

very clear, brilliant, most illustrious.

· Calfa

NBHL (1)

Կամ πολυτελής sumtuosus Մեծաշուք, հոյակապ, շքեղ, բազմածախ. փառաւոր, մեծաշէն, շատ ծախքով.


Բազմապատկեր

cf. Բազմանկար.

· Calfa

NBHL (1)

Զի ի դէմս բազմած բազմասեզեխն րահաբու ... նկարագրեսցի խորհուրդ բազմապատկեր եկեղեցւոյ ... որ հանդերձեալ էր օտարանալ յամենայն կռոց. (Եփր. յես.։)


Արիւնանշան

adj.

marked with blood.

· Calfa

NBHL (1)

Լուսաւոր խաւարամած արիւնանշան. (Ագաթ.։)


Բազմագութ

adj.

very mild, merciful, full of fondness, compassionate.

· Calfa

NBHL (1)

Բազմագութ է տէր, եւ ողորմած։ Յկ. (՟Է. 11։)


Բազմազան

adj.

very various, of many kinds.

· Calfa

NBHL (1)

Բազմազան կերովքն եւ անյագ խահիւք զցանկութիւնս նորոգս գործեցին։ Բազմազան (իբր բազմածախ) խրախճանութիւն. (Փիլ. լիւս. եւ Փիլ. տեսական.։)


Բազմազաւակ

adj.

that has many children.

· Calfa

NBHL (1)

πολύτεκνος multos habens liberos Բազմորդի, բազմածին. շատ զաւկի տէր.


Բազմախորտիկ

adj.

full of victuals, splendid, magnificent entertainment or fare.

· Calfa

NBHL (2)

Զբազմախորտիկս զճաշոյ կազմածս ընդունայն է՝ յառաջ քան զայնոսիկ, որ զծախսն տան, դնել. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)

Ուր գտանիցին բազում խորտիկք. մեծահաց. ըստ յն. ասի՝ բազմածախ, եւ սիբարիտեան. πολυτελής, συβαριτηκός sumtuosus, opiparus, luxuriosus շատ ծախքով ու մսխողութեամբ եղած, շէն, մէնծ


Աղաւաղ, աց

adj.

spoiled, vitiated, corrupted, adulterated, tainted, impaired;
disordered, discomposed.

· Calfa

NBHL (1)

Առաջնոցն (զգայութիւնք) սրեալ էին ամենայն իրօք. մեք աղաւաղաց հասաք, որպէս եւ մարմնոյս կազմածի փանաքւոյ. (Փիլ. լին. ՟Ա. 32։)


Աղէկէզ

adj.

pitiable;
afflicted with grief.

· Calfa

NBHL (1)

Էր նա եւ ողորմած եւ աղէկէզ ի վերայ քրիստոնէից. (Պտմ. վր.։)


Աղխ, ի, ից

s.

buckle, ring;
button;
lock;
baggage, equipage;
goods and chattels.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՂԽ ՉՈՒՈՅ, կամ ՏԱՆ. Կահ կարասի. ստացուած. կազմած. ինչք. վաճառք. սպաս. պատրաստութիւն. եւս եւ ամբոխ կամ ազգ. թէճէմիւլլէթ, գապգաճագ, եիւք, ազըրլըգ. եւ էվպարգ. խալգ. գըսմ. ἁπαρτία sarcina, ἁποσκευή apparatus, supellex


Աղխեմ, եցի

va.

to lock, to fasten, to enclose, to shut up;
to stop or close up;
to button.

· Calfa

NBHL (1)

Բացեր զաղխեալ դրունսն Ադենայ։ Զաղխեցելոյն կարել փեռեկել մածուածս ... Շիրմացն ախեալ դրունք։ Աղխեալ ազգարան (բերան). (Եղիշ. ՟Ը. Պիտ.։ Նար. ՟Խ՟Գ։)


Աղուճակ, ի

s.

rock-salt.

· Calfa

NBHL (2)

Աղ մածեալ սառնատեսակ. հատոր եւ շառաշիղ աղի յստակ. փարլագ դուզ փարչէսի, ուլահ դուզու.

Թէոդիտովն ասէ, իբրեւ զաղ մածցին. զվանագոյն ականագոյնն երկնից աղուճակի նմանեցուցանէ կերպարանաց. (Ոսկ. ես. ՟Ծ՟Ա։)


Աղքատսիրութիւն, ութեան

s.

cf. Աղքատասիրութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Բարեգործ ողորմածութեամբ եւ աղքատսիրութեամբ. (Մաշկ.։)


Ամբաստան, աց

s.

accuser, informer, plaintiff, complainant, prosecutor.

· Calfa

NBHL (1)

Անողորմածութեան նորա ամբաստան լինիցի. (ՃՃ.։)


Ամբարտաւանատեաց

adj.

that hates the proud.

· Calfa

NBHL (1)

Ամբարտաւանատեաց, բարեսէր, ողորմած. (՟Գ. Մակ. ՟Զ. 8։)


Ամբոն, ի

s.

pulpit.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՄԲՈՆ որ եւ ԱՄԲԻՈՆ. ռմկ. ամպիոն. Բառ յն. ἅμβων (իբր վերելք, ուռոյցք) pulpitum, suggestus Կազմած ի բարձրաւանդակ վայրի տաճարի, որպէս բեմ քարոզութեան. դիտանոց ատենախօսութեան, եւ ընթերցուածոյ. րահլէ. մինպէր.( Վրք. ոսկ. ստէպ.) ուր ա՛յլ ձ. եւ տպ. ԱՄԲԻՈՆ։


Ամենածախ

adj.

all-consuming.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՄԵՆԱԾԱԽ. Ամենայն ծախիւք եղեալ. անխնայ. բազմածախ. առատաբաշխ. բազմապատիկ. շատ ծախքով՝ ըստըկով եղած. չօգ հարճլը. մասրաֆլը. փահալը, պօլ. παντοδαπός կամ παντοδαπής (ի δαπανή ծախք. եւ δάπενον գետին) sumtuosus, pretiosus, omnigenus


Ամենակատար

adj.

all perfect;
very perfect.

· Calfa

NBHL (1)

Կարի բազմածախ. մեծածախ. ամենածախ. եւ մեծահանդէս. մեծաշուք. πολυτελέστατος. sumtuosissimus


Ամենայն, ի, իւ, ից

adj. s. all, total, whole;
each, every;
all, every thing;
— ոք, every one;
who ever, whosoever, whatever, whatsoever;
— ինչ, every thing, whatever;
ամենայնիւ, յամենայնի, altogether, entirely, quite;
— ուստեք, from all sides, from all parts;
— ուրեք, ընդ — տեղիս, every where, in all places;
զգիշերն —, all the night;
զ— աւուրս, every day;
յառաջ քան զ—, before all;
յետ —ի after all;
պատրաստ լինել —ի, to be ready for every thing;
ի վեր քան զ—, above all or every thing.

· Calfa

NBHL (1)

Զբնաւն յամենայնի բովանդակապէս հրաշագործեցեր։ Յամենայնի տէրդ բարերար։ Յամենայնի ողորմած։ Կարօղ ես յամենայնի թողուլ զմեղանս. (Նար.։)


Ամենաստեղծ, ի

adj.

that has created all things, all-creating, omnipotent.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս ողորմած եւ ամենաստեղծ՝ ստացի՛ր վերստին։ Կապանք ամենաստեղծին զիս արձակեսցէ։ Կեցուցիչ կամաց ամենաստեղծիդ. (Նար. ՟Ծ՟Ե։)


Ամուլ, մլոյ, ոց

adj.

steril, barren.

· Calfa

NBHL (1)

Զբազմածին յամլոց գործել. (Ճ. ՟Գ.։)


Անգթութիւն, ութեան

s.

cruelty, inhumanity.

· Calfa

NBHL (1)

Եղեւ ողորմած քահանայապետ, ոչ եւս օրինականացն անգթութեանց իշխել հրամայեալ. (Պրպմ. Լ։)


Անդրոշմ, աց

adj.

uninscribed;
without mark;
unsealed;
not ratified;
without confirmation.

· Calfa

NBHL (1)

ἁσήμαντος. minime signatus. Որ չունի զդրոշմ. անկնիք. աննշան. եւ անկնունք. նիշանսըզ. տամզասըզ. չդրոշմած. չմկրտուած.


Անընչութիւն, ութեան

s.

want of fortune, poverty.

· Calfa

NBHL (1)

Զողորմածութիւն եւ զանընչութիւն։ Անընչութեամբ զկեանս իւր տնօրինել. (Սարգ.։)


Անողորմ, ից

adj. adv.

unpitying, imcompassionate, inhuman, barbarous, cruel, brutal. cf. Անողորմաբար.

· Calfa

NBHL (1)

Զտունս անողորմ (ա՛յլ ձ. անողորմաց. Ճ. անողորմածաց) պարսաւել. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։)


Անորիշ

adj.

inseparable, indivisible.

· Calfa

NBHL (1)

Որոշմամբ (յն. ընտրողաբար) ողորմութեամբն վարի, եւ ոչ անորիշ (յն. անընտրողաբար) ողորմութեամբն, եւ ոչ անողորմ դարձեալ ողորմած ասէ, եւ արդար տէր. (Բրս. սհմ. Բրս. կրօն.։)


Անուանակից, կցի, կցաց

adj.

of the same name;
homonymous.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայն գիրք զողորմածն՝ աստուծոյ անուանակից ասեն. (Ոսկիփոր.։)


Անուշակ, աց

adj.

sweet, agreeable to the taste, savoury, delicate;
benign, gracious.

· Calfa

NBHL (1)

Անուշակ, անմահ, ողորմած աստուած. յն. հզօր եւ այլն. (՟Գ. Մակ. ՟Զ. 10։)


Անուշահոտ

adj.

sweet, odoriferous, delicate;
— առնել, to perfume, to scent.

· Calfa

NBHL (1)

Ի մարգս բազմածաղիկս եւ յանուշահոտս. (Ածաբ. աղքատասիր.։)


Անուշութիւն, ութեան

s.

sweetness;
delicacy, exquisite flavour;
affability, cheerfulness.

· Calfa

NBHL (1)

Մածմամբ ջրոց համածին անուշութիւնս մատուցանեն. (Փարպ.։)