translator;
interpreter;
—ք. The Seventy, (translators of the Septuagint);
the Interpreters of the Armenian Scriptures.
· Calfa
Ի ձեռն թարգմանչաց ձայնէ ի բանակն Արտաշէսի (հին տպ. թարգմանաց)։ Ինքն (Մեսրովբ) էր ընթերցօղ եւ թարգմանիչ, յաղագս ոչ լինելոյ (այլ) թարգմանիչ։ Երթ թարգմանչացն ի բիւզանդիոն։ Եկեալ թարգմանիչքն մեր՝ գտին զՄեծն Սահակ եւ զՄեսրովբ յԱշտիշատ. (Խոր. ՟Բ. 17։ ՟Գ. 47. 60. 61։)
faultfinder, censurer, admonisher;
discover;
demonstrative.
· Calfa
Ոչ սիրէ անխրատն զյանդիմանիչս իւր. (Առակ. ՟Ժ՟Ե. 12։ տե՛ս եւ ՟Ի՟Թ. 1։ Ես. ՟Ի՟Ա. 26։ Ամովս. ՟Ե. 10։ Եզեկ. ՟Գ. 26. եւ այլն։)
Յանդիմանիչք էիք ստութեանն. (Եղիշ. ՟Գ։)
Աճել ընտերացն օր քան զօր՝ լինէր յանդիմանիչ (յղի գոլոյ). (Ոսկ. մ. ՟Ա. 4։)
Լա՛ւ է այր յանդիմանիչ քան զայր խստապարանոց. այր յանդիմանիչ զայն կոչէ, որ զիւր յանցանսն ոչ թաքուցանէ, այլ պարզմտութեամբ յանդիմանէ, եւ զղջացեալ՝ ներումն խնդրէ. (Լմբ. առակ.։)
cf. Թշնամանիկ.
· Calfa
Ի Քրիստոս լինի մեղուցեալ թշնամանիչն (պատկերի նորա)։ Ի վերայ հարկանիլ հայհոյչացն եւ թշնամանողաց. (Յհ. իմ. պաւլ.։ Տե՛ս եւ ԹՇՆԱՄԱՆՈՂ. ՟Ա. Տիմ. ՟Ա. 13։ Տիտ. ՟Ա. 9։ Առակ. ՟Զ. 17։ ՟Ժ՟Է. 25։ ՟Ի. 1։)
definer;
horizon.
· Calfa
Սահմանիչ է (գիրքն հերմեայ՝) որ միանգամ մտանեն յաշակերտութիւն. (Եւս. պտմ. ՟Գ. 3։)
careful of;
who nourishes.
· Calfa
Ի դարմանիչսն վայելել. (Եզնիկ.։)
Դարմանիչ եզին եւ իշոյ. (Բրս. հց.։)
Ապրեցուցիչ, դարմանիչ, կեցուցիչ. (Նար. ՟Ի՟Ե։)
Դարմանիչ արարածք. (Յճխ. ՟Դ. ՟Ե։)
Դաստակերտս դարմանիչս աղքատաց եւ որբոց. (ՃՃ.։)
Արեգակունք բանական բուսոց դարմանիչք. (Նար. առաք.։)
Առ աղքատս ողորմածք եւ դարմանիչք. (Լաստ. ՟Ժ՟Բ։)
Մի՛ կսկծեցուցիչք, այլ դարմանիչք. (Լմբ. ատ.։)
Յառաջին արդիւնարարէ անտի ընդունել զսերմանիսն եւ ի բաց մերժել զյետին սերմանիչն. (Եւագր. ՟Գ։ 2)
contemptuous, disdainful, haughty, offensive.
· Calfa
Որ անարգէ. անարգօղ. անարգու. անգոսնիչ. թշնամանիչ.
artisan, artist, work-man, manifacturer, maker;
artificial, ingenious;
artful.
· Calfa
Արուեստաւորք թարգմանիչք. (Յհ. իմ. երեւ.։)
that has seen much of the world;
known by all, notorious, public, manifest;
— ցուցանել, to publish, to make known.
· Calfa
δημοσιακός. publicus եւ բայիւ δημοσιεύω publico Տեսուչ եւ դարմանիչ աշխարհի.
who has caused God to suffer;
who holds the doctrine that God is amenable to suffer.
· Calfa
Աստուածաչարչար ազգին յանդիմանիչ. (Պրոկղ. ի ստեփ.։)
healthy;
alive, vivacious;
salubrious, wholesome;
valid, entire, complete, perfect.
· Calfa
Եւ անուն իսկ խեղկատակութեանն՝ յանդիմանիչ է կատականացն. յայտ է թէ չէ առողջ եւ կատակն. (Ոսկ. եփես.։)
that saves, preserves, delivers.
· Calfa
Ոչ ես մատնիչ, այլ ապրեցուցիչ։ Ապրեցուցիչ, դարմանիչ. (Նար. ՟Ձ՟Բ. եւ ՟Ի՟Է։)
adj. s. loquacious, chattering, prating;
putting into disorder, that spoils, ruinous, that causes the loss of reputation.
· Calfa
իբր Նախատիչ. թշնամանիչ. գորովիչ.
impudent, disrespectful, irreverent, immodest, shameless;
impudently, without shame, irreverently, disrespectfully.
· Calfa
Անպատկառ դիմօք, անդանդաղ ճեպով։ Անպատկառ խօսնակք։ Անպատկառ յանդիմանիչ. (Նար. խչ. եւ Նար. առաք. եւ ՟Ձ՟Ը։)
undisciplined, irregular, licentious, incorrigible.
· Calfa
Անխրա՛տք դի՛ք ի սիրտս ձեր։ Ոչ սիրէ անխրատն զյանդիմանիչ իւր։ Բերան անխրատից տեղեկանայ չարեաց։ Ոչ ուրախ լինի հայր ի վերայ որդւոց անխրատի։ Անխրատից պատահէ մահ։ Անձինք անխրատք մոլորեցան։ Ազգք անխրատք։ Պատրաստին անխրատից տանջանք։ Ի տուժել անխրատի եւ այն։
monk, friar;
— լինել, to turn or become monk.
· Calfa
Խորհուրդ միայնականի կատարման, (յաւելու թարգմանիչն,) այսինքն աբեղայից. (Դիոն. եկեղ.։)
groom.
· Calfa
ԱԽՈՌԱՊԵՏ. Սպասաւոր ախոռոյ. դարմանիչ ձիոց. սէյիս. եւ Ոստիկան ի վերայ երիվարաց. միրի ախօր, իմրահօր.
equerry;
groom.
· Calfa
ԱԽՈՌԱՊԱՆ. Սպասաւոր ախոռոյ. դարմանիչ ձիոց. սէյիս. եւ Ոստիկան ի վերայ երիվարաց. միրի ախօր, իմրահօր.
hidden, secret;
secretly, clandestinely, by stealth, incognito, without being known;
hiding-place, lurking-place;
— ի ներքս սպրդել, to creep, to slip, to steal stealthily.
· Calfa
Զանխուլ ի ժողովրդոցն լինէր (բանն) յաղագս ոչ լինելոյ թարգմանիչ. (Խոր. ՟Գ. 47։)
that measures two opposite things;
s. mech. beam, lever of an engine;
— դրամահատ, lever for coining;
— փոխարինիչ, compensating balance.
· Calfa
Արեգակն անաչառասփիռ, աստղ սահմանիչ երկակշիռ տարրութեանց. (Նար. ՟Ղ՟Գ։)
wet-nurse;
nurse;
midwife;
preceptor;
tutor, governor.
· Calfa
Եւս եւ ամենայն Դարմանիչ, բուծիչ.
Նոյն արարածք՝ որ դարմանիչք առնին ... յորժամ յղփանայ (մարդն) ... օրինադիրն յայնժամ զնոյն դայեակս զայրացուցանէ, եւ նոքօք խրատէ. (Յճխ. ՟Է։)
vain, frivolous, useless;
vile, abject, inferior;
superadded, false, factitious, artificial;
expletive.
· Calfa
Բայց քանզի թարգմանիչն եդեալ է նովին մտօք ի մեզ,
the twenty fourth letter of the alphabet and the sixth of the vowels;
six hundred, six hundredth.
· Calfa
Ո՛ ո՛, ո՞ ոք կեցցէ, յորժամ դնիցէ զայն աստուած». այլ ի մեզ կամ թարգմանիչք, եւ կամ գրիչք ի բաց թողեալ են զմիջարկութիւնն։
sheperd
· Calfa
ԽԱՇՆԱԲՈՅԾ ԽԱՇՆԱԴԱՐՄԱՆ. κτινοτρόφος jumenti (ըստ հյ. pecorum ) pastor. Բուժիչ կամ դարմանիչ խաշանց. Հովիւ. խաշնարած.
cf. Խաշնաբոյծ.
· Calfa
ԽԱՇՆԱԲՈՅԾ ԽԱՇՆԱԴԱՐՄԱՆ. κτινοτρόφος jumenti (ըստ հյ. pecorum ) pastor. Բուժիչ կամ դարմանիչ խաշանց. Հովիւ. խաշնարած.
act of milking;
milk, milk-diet;
emulsion;
—ք, the vintage.
· Calfa
(Ոչխարք) դարմանիչք մարդկան կթով եւ ասրով եւ մարմնովքն. (Լմբ. առակ.։)
distaff;
spindle.
· Calfa
Մանոցն թել մի ձգէ, եւ տայ զայլն զիլկաւ. (Կանոն.։ (Իսկ մանիչ, ռմկ. է ունիելիք փայտին, զոր կալեալ կանանց՝ մանեն կամ ոլորեն զճախարակս։))
stinging, biting, pinching.
· Calfa
Մունն յանդիմանիչ բարուց նոցա. (Վրդն. ել.։)
superintendent of the guest's apartment.
· Calfa
Տեսուչ եւ դարմանիչ հիւրից. վերակացու հիւրանոցին.
moved by the Holy Spirit;
soul-stirring, pathetic, moving, touching, affecting.
· Calfa
Մեր թարգմանիչն եւ հոգէշարժ վարդապետն մովսէս խորենացին. (Վրդն. յանթառամն.։)
establishing, setting forth the articles of faith.
· Calfa
Սահմանիչ բանից հաւատոյ.
careful person, provider, protector, manager, director.
· Calfa
παραληψόμενος, ἁντιληψόμενος , ἑπισκεψέμενος, ἑπισκέπτης acceptor, susceptor, curator, procurator, visitans ἁναψυχή refrigeratio, recreatio. Որ յանձանձէ. խնամակալ. դարմանիչ. այցելու. հոգաբարձու. վերակացու. ոստիկան. ընդունելի՝ այսինքն ընդունօղ. վասն այսորիկ յասելն (Երեմ. ՟Խ՟Թ. 1.)
fire-temple.
· Calfa
Ո՞ւր են եկեղեցւոյ թշնամանիչքն, շինիչք մոխրատանցն. (Փարպ.։)
dumb, mute;
cf. Համր;
— առնել, to strike dumb;
— լինել, to be mute, to become dumb or speechless.
· Calfa
Համրեալ լիջիր իբր զմունջ, եւ մի՛ լինիր նոցա յանդիմանիչ. (Մծբ. ՟Ժ՟Թ.)
nourished or cultivated by man.
· Calfa
Դարմանիչ մարդոյ. եւ Դարմանեալ ի մարդոյ.
blasphemer;
blaspheming.
· Calfa
βλασφήμος blasphemus, convitiator. Որ հայհոյէ. թշնամանիչ. նախատագիր աստուծոյ, կամ սուրբ հաւատոյ, կամ մարդոյ։ Տե՛ս (Ես. ՟Կ՟Զ. 3։ Իմ. ՟Ա. 6։ ՟Բ. Մակ. ՟Թ. 28։ ՟Ա. Տիմ. ՟Ա. 13։)
libellous, opprobrious, defamatory.
· Calfa
ὐβριστής injuriosus, contumeliosus ὐβρίζων, ἅδικος injurius Որ թշնամանս դնէ. թշնամանիչ. նախատիչ. հայհոյիչ.
offensive, insulting, injurious, outrageous, insolent, saucy, impertinent;
—նիկ բանք, offensive words or expressions.
· Calfa
Ի Քրիստոս լինի մեղուցեալ թշնամանիչն (պատկերի նորա)։ Ի վերայ հարկանիլ հայհոյչացն եւ թշնամանողաց. (Յհ. իմ. պաւլ.։ Տե՛ս եւ ԹՇՆԱՄԱՆՈՂ. ՟Ա. Տիմ. ՟Ա. 13։ Տիտ. ՟Ա. 9։ Առակ. ՟Զ. 17։ ՟Ժ՟Է. 25։ ՟Ի. 1։)
cf. Թշնամանիկ.
· Calfa
Ի Քրիստոս լինի մեղուցեալ թշնամանիչն (պատկերի նորա)։ Ի վերայ հարկանիլ հայհոյչացն եւ թշնամանողաց. (Յհ. իմ. պաւլ.։ Տե՛ս եւ ԹՇՆԱՄԱՆՈՂ. ՟Ա. Տիմ. ՟Ա. 13։ Տիտ. ՟Ա. 9։ Առակ. ՟Զ. 17։ ՟Ժ՟Է. 25։ ՟Ի. 1։)
nutritive, nutritious.
· Calfa
τρόφιμος alimentum praebens, nutricius ἑδώδιμος esculentus, edulus. որ եւ ԿԵՐԱԿՐԱԿԱՆ. Դարմանիչ. սննդարար. սննդական. եւ Ճաշակողական.
responsible, answerable, accountable;
apologetical, exculpatory;
respondent;
apologist.
· Calfa
Խորհուրդ՝ խորհրդոց յանդիմանիչ լինի, եւ երեւմամբ գաղտնեացն՝ որպէս թէ պատասխանատու լինի. (Խոսր.։)
cf. Պահայոյզ.
· Calfa
Բառ անյայտ, որ կարծի նոյն ընդ Պահայոյզ, կամ Պահախոյզ. որպէս պահապան տքնօղ՝ ցուցիչ ժամուց. այլ յայժմու յն. գրի ὁρεωκόμος , որ մեկնի դարմանիչ կամ պահապան ջորւոց. qui curat mulos.
bordering upon, adjacent to;
definitive;
indicative;
բանիւ —աւ կապել, to excommunicate.
· Calfa
ὀρικός definitivus. Սահմանիչ. որոշիչ. որոշողական. վճռական.
cf. Ջորեպան.
· Calfa
ἠμιονηγός agaso mulorum, mulio. Տեսուչ եւ դարմանիչ ջորեաց.
wounded, ulcerated.
· Calfa
Ցուցանի ի վիրաւորէն, որ վիրաւորեցաւ յաւազակաց։ Ոչ օտարոտի ոք էր վիրաւորին քրիստոս. այլ մերձաւոր եւ դարմանիչ նորա. (Եզնիկ.։)
curing.
· Calfa
Ընտրեսցեն զարարիչն եւ զարարածս ի միմեանց, զդարմանիչն եւ զդարմանաւորսն. (Յճխ. ՟Դ։)
cf. Թշուառ.
· Calfa
Աստուած եդ ի մեզ զխեղճ մտացն անվրէպ յանդիմանիչ. Զի քան զամենայն օրինակս խրատու հզօրագոյն է։ Որ ոչ գիտէր զանձին խեղճ։ Խեղճ մտացն չտայր թոյլ. (Մխ. երեմ.։)
scruple;
conscience;
doubt, distrust;
anguish, sorrow, affliction;
scrupulous, conscientious;
— մտաց, conscience;
scruple;
remorse, compunction;
խղճիւ մտաց, conscientiously, scrupulously;
ազատութիւն խղճի, liberty of conscience;
կշտամբանք խղճի մտաց, accusation, reproach of conscience;
— պահել, ի խղճի լինել մտաց ուրուք, to pretend to have scruples, to scruple to, to be conscientious;
լռեցուցանել զ— մտաց, to stifle remorse;
յազատութիւն խղճի մտացն, for conscience sake.
· Calfa
Աստուած եդ ի՛ մեզ զխիղճ մտացն անվրէպ յանդիմանիչ. (Մխ. երեմ.։)
tutelar, tutelary;
guardian;
trustee, administrator;
regent;
prefect;
curator, custodian.
· Calfa
ἑπιμελητής, θεραπεύων procurans, serviens. եւ բայիւ ἑπιμελέομαι curam gero. որ խնամ ունի. խնամածու. հոգաբարձու. յանձանձիչ. դարմանիչ.
cf. Ընթերցիչ.
· Calfa
Սիրելի եղիցի եւ քեզ ընթերցողիդ, որպէս այրն եւ գործք, այսպէս եւ զնմանէ բանք։ Ինքն էր ընթերցող եւ թարգմանիչ. (Խոր. ՟Ա. 30։ ՟Գ. 47։)
swinish, hoggish;
pork.
· Calfa
Յագեցան կերակրօք ասէ, որ միւս եւս թարգմանիչ խոզենեաւ ասէ. (Փարպ.։)
the thirty fifth letter of the alphabet, and the twenty ninth of the consonants;
eight thousand, eight thousandth.
· Calfa
Փ. Տառ բաղաձայն՝ Փիւր յորջորջեալ, որպէս սաստիկ Բ. այլ ձեւով եւ յատկութեամբ եւ տառադարձութեամբ հանգէտ ֆի, Φ տառի յունաց. յորմէ լտ. F, ՌՌՌ էֆ։ Վասն որոյ զասացեալսն զայնմ գրո, յունաց ի քերականութեան թրակացւոյն՝ թարգմանիչն երկրորդէ զփիւր տառէ մերմէ. այսինքն թէ ի կարգի բաղաձայնից է անձայն, եւ թաւ.