Definitions containing the research մանի : 1533 results

Մակաղեմ, եցի

va.

cf. Մակաղեցուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

ՄԱԿԱՂԵՄ ՄԱԿԱՂԵՑՈՒՑԱՆԵՄ. κοιτάζω in lecto colloco ἁναπαύω sedo, do requiem, recreo. Հանգուցանել զհօտն ի դադարս. տալ ընկողմանիլ եւ հանգչել. պառկեցնել, հանգչեցնել ոչխարները.


Մակաղեցուցանեմ, ուցի

va.

to fold or pen sheep.

· Calfa

NBHL (1)

ՄԱԿԱՂԵՄ ՄԱԿԱՂԵՑՈՒՑԱՆԵՄ. κοιτάζω in lecto colloco ἁναπαύω sedo, do requiem, recreo. Հանգուցանել զհօտն ի դադարս. տալ ընկողմանիլ եւ հանգչել. պառկեցնել, հանգչեցնել ոչխարները.


Մակաւասարիմ, եցայ

va. phys.

to put on a level with, to level, to make even;
to dip into a liquid up to a certain mark.

· Calfa

NBHL (1)

Իւրաքանչիւր ուրուք մեկնիչ՝ սահմանն իմանի, ոչինչ մակաւասարելով այլում ումեք. (Նիւս. կազմ.։)


Մակեղոն, ի

s.

butcher's shop.

· Calfa

NBHL (1)

Բառ լտ. եւ յն. մաչէ՛լլում, մա՛գէլլօն. որ ի մեզ թարգմանի Սպանդանոց. (Հռ. ՟Ժ՟Դ. 21։)


Մահարձան, աց

s.

monument, tomb;
tower, turret;
castle-keep, keep, donjon;
bulwark, bastion.

· Calfa

NBHL (2)

Զգուշացեալք մահարձանացն՝ պահապանք պարսպացն են. եւ մահարձանք (լս. արպահ) են, որ ի գլուխ պարսպաց արձանքն, զոր մարտկոց, եւ ոմանք նետակալ կոչեն։ Բայց գտի ի գիրս ուրեմն՝ առեալ ի դէմս գերեզմանին քրիստոսի ... պահեցէ՛ք զմահարձանն, զգերեզմանն՝ որ էր փորեալ ի վիմէ. (Գէ. ես. ի Սարգսէ.։)

ἕπαλξις, ἁνάλημμα, χάραξ , προτείχισμα propugnaculum, altitudo, agger, antemurale եւ այլն. Արձան՝ այսինքն սիւն կամ կոթող կանգնեալ ի վերայ գերեզմանի մեռելոց. ... եւ ամենայն բուրգն, ամբարտակ, աշտարակ ի պարիսպ եւ յապարանս՝ իբրեւ մարտկոց կամ իբրեւ զարդ եւ յիշատակ.


Մահացան

adj.

spreading death.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ յափշտակեսցէ թռչունն մահացան զսերմանիսն բուսոցն կենաց. (Ագաթ.։ եւ Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ը. եւ ՟Թ։)


Մայրաքաղաքացի, ցւոյ, ցեաց

s. adj. native or inhabitant of a metropolis;
metropolitan.

· Calfa

NBHL (1)

Մետրապօլիտք, որ թարգմանի մայրաքաղաքացիք. (Լմբ. պտրգ.։)


Մանանեխ, ի

cf. Մանանիխ.

· Calfa

NBHL (1)

Տարածանի իբրեւ զմանանիխ։ Որպէս մանանիխ սերմանի. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 22. եւ Ոսկ. եբր. ՟Ի՟Ա։)


Մանեմ, եցի

va.

to spin;
to twist, to twine;
to complicate;
to weave.

· Calfa

NBHL (2)

Մանեալ պատի գնդակ զորթովն։ Ուռք բարունակացն պատին մանին զծառովքն. (Վեցօր. ՟Ե։)

Զճիճին յիշէ, որ ի վերայ ջուրցն երագ երագ մանի մանի. այսինքն մանուածով ընթանայ, սողի. (Լծ. նար.։)


Մանոց

s.

distaff;
spindle.

· Calfa

NBHL (1)

Մանոցն թել մի ձգէ, եւ տայ զայլն զիլկաւ. (Կանոն.։ (Իսկ մանիչ, ռմկ. է ունիելիք փայտին, զոր կալեալ կանանց՝ մանեն կամ ոլորեն զճախարակս։))


Մանրակծու

adj.

stinging, biting, pinching.

· Calfa

NBHL (1)

Մունն յանդիմանիչ բարուց նոցա. (Վրդն. ել.։)


Հուն, հնի

s. bot. adj. adv.

ford, shallow passage, way;
cf. Հոյն;
fordable, passable;
— մի, a little, something;
briefly, succinctly;
ի — ելանել, to obtain one's scope.

· Calfa

NBHL (1)

Զատիկ քրիստոսի հուն անցից է չարեաց. (քանզի պասեք՝ անցք թարգմանի). (Եւագր. ՟Ժ՟Գ։)


Հրալից

adj.

full of fire, ardent, burning.

· Calfa

NBHL (1)

Ջահ վառեալ սուրբ սերովբէն՝ կայր ի սպասու հրալից վիմին. այսինքն վերեզմանին քրիստոսի. (Շ. տաղ.։)


Հրամանակատար

s. adj.

executor, proxy;
mandatory;
obedient.

· Calfa

NBHL (1)

Կատարօղ հրամանին. պատուիրանապահ. կամակատար.


Հրամանակարգ բան

cf. Հրամանակարգք.

· Calfa

NBHL (1)

Հրամանակարգ բանիցն սկիզբն առնել։ Այսոքիկ ի հրամանակարգ (կամ ի կամակարգ) բանից աստուածպատութենէ, եւ ի գործոց բարութենէ։ Ի մտի ձերում անկեալ հաստատեալ կացցեն հրամանակար կարգն աստուածութեան. (Կոչ. ՟Դ։ Ուր թարգմանի եւ Հրամանական կամաց վարդապետութիւն։)


Հրամանակարգք

s.

tenet, dogma.

· Calfa

NBHL (1)

Հրամանակարգ բանիցն սկիզբն առնել։ Այսոքիկ ի հրամանակարգ (կամ ի կամակարգ) բանից աստուածպատութենէ, եւ ի գործոց բարութենէ։ Ի մտի ձերում անկեալ հաստատեալ կացցեն հրամանակար կարգն աստուածութեան. (Կոչ. ՟Դ։ Ուր թարգմանի եւ Հրամանական կամաց վարդապետութիւն։)


Հրաշափառ

adj.

most majestic, — glorious, — august.

· Calfa

NBHL (2)

Հրաշափառ նորոգմանցն կարգ լինի կատարեալ։ Զքաղաքական միաբանութիւն՝ զհրաշափառն ասեմ իր, զի մի ի բազմաց եւ յաննմանից բացակատարի. (Արիստ. աշխ.։)

Ասացից զպատճառ հրաշափառիդ։ Հրաշափառ, զի բնութեանն սահմանի յաղթեաց. (Ճ. ՟Գ.։)


Հրաշունչ

adj.

fire-breathing;
vomiting fire, volcanic;
furious, raging, ardent.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ի գերեզմանի եդաւ որպէս մեռեալ, հրաշունչ երեւէին սպասաւորք նորա։ Որ յաստուածային լուսոյն ծածկեն զերեսս իւրեանց սրոբէք հրաշունչ թեւօք։ Հրաշունչ եւ բոցակերպ պատութիւնքն. (ՃՃ.։)


Հրեշտականման

adj.

adb. resembling an angel, like an angel.

· Calfa

NBHL (1)

Հրեշտականմանիցն հեղինակ եղեր. (Գանձ.։)


Հիւրատես

s.

superintendent of the guest's apartment.

· Calfa

NBHL (1)

Տեսուչ եւ դարմանիչ հիւրից. վերակացու հիւրանոցին.


Հնազանդ, ից

adj.

obedient;
— առնել, to cause to obey, to make oneself obeyed, cf. Հնազանդեցուցանեմ;
— լինել, to obey, to yield, to be obedient, docile, cf. Հնազանդիմ;
— առնել ընդ իւրեւ, to compel obedience, to reduce or bring to obedience.

· Calfa

NBHL (1)

ὐπήκοος obediens, subjectus, subditus. Անսացօղ հրամանի. հլու ունկնդիր. կամ հպատակ.


Հնդկագերմանական

cf. Հնդկագերմանիկ.

· Calfa


Հնչեմ, եցի

vn. va. to sound, to resound, to boom, to echo;
— պղնձոյ, to toll, to ring, to gingle, to tinkle;
— ծովու, to murmur, to roar;
— հողմոց, to blow, to whistle, to rustle;
— հրացանի, to whizz, to whistle;
— հրետի, to boom;
— բանից, to announce, to spread abroad, to publish;
— զբառս, to pronounce;
ոչ բարւոք — ականջաց, to grate upon, to offend the ear;
— դրամոց, to chink.

· Calfa

NBHL (1)

Ի վերնատունն հնչեալ հողմաձայն հնչմամբ։ Ի հնչել հարաւային հողմոյն։ Մինչեւ հնչեալ հողմոյ ուժգին։ Սառնամանիք ցրտոյ հնչեն յոյժ խստական. (Շար.։ Իգն.։ եւ Նար. երգ.։ Յիսուս որդի.։ Երզն. ոտ. երկն.։)


Հոգեշարժ

adj.

moved by the Holy Spirit;
soul-stirring, pathetic, moving, touching, affecting.

· Calfa

NBHL (1)

Մեր թարգմանիչն եւ հոգէշարժ վարդապետն մովսէս խորենացին. (Վրդն. յանթառամն.։)


Հոմանունութիւն, ութեան

s.

equivocalness, equivocation.

· Calfa

NBHL (1)

ὀμωνυμία nominis communitas, aequivocatio. Անուանակցութիւն. նոյն անուն կամ ձայն յաննմանից.


Հաւասարեմ, եցի

va. vn.

cf. Հաւասարեցուցանեմ;
cf. Հաւասարիմ.

· Calfa

NBHL (1)

ՀԱՒԱՍԱՐԵՄ եցի. չ. ՀԱՒԱՍԱՐԻՄ եցայ. ձ. ἱσόομαι, παρασυμβάλλομαι, συμπρόσειμι, συμπαριστήμι aequor, aequiparor, assisto եւ այլն. Հաւասար լինել. հանգէտ գտանիլ. նմանիլ. համեմատիլ. միաբանիլ.


Հաւաստութիւն, ութեան

s.

cf. Հաւաստիք.

· Calfa

NBHL (1)

Արդ յաղագս հաւաստութեան առաջին սահմանին այսչափ. (Սահմ. ՟Է։)


Հաւատասահման

adj.

establishing, setting forth the articles of faith.

· Calfa

NBHL (1)

Սահմանիչ բանից հաւատոյ.


Հեբրայական, ի, աց

cf. Եբրայական.

· Calfa

NBHL (1)

Իսրայէլ սրատեսօղ թարգմանի ի լեզու հեբրայեցի։ Ղեւոնդ.։


Հեղինակ, աց

cf. Առաջնորդ;
cf. Գտակ;
cf. Մատենագիր.

· Calfa

NBHL (1)

Հրեշտականմանիցն հեղինակ եղեր. (Գանձ.։)


Հեշտութիւն, ութեան

s.

ease, convenience, facility, commodity, comfort;
delights, joys, pleasure, voluptuousness;
հեշտութեամբ, cf. Հեշտաբար.

· Calfa

NBHL (1)

Լա՛ւ է պատառ մի հեշտութեամբ. ա՛յլ ձ. համով. յն. թարգմանի եւ Քաղցրութիւն. (Առակ. ՟Ժ՟Է. 1։)


Հետահան, աց

adj. s.

tracing out;
ichneumon;
—հան լինիմ, to arrive with, to catch one.

· Calfa

NBHL (1)

Է երէ ինչ, որ կոչի ինքնիմոն, որ թարգմանի հետահան. թշնամի է վիշապի, ծեփէ զանձն կաւով. (Եպիփ. բարոյ.։)


Հետեւեմ, եցի

vn.

cf. Հետեւիմ.

· Calfa

NBHL (1)

ἁκολουθέω, ἔπομαι, ἕπειμι sequor, consequor, subsequor, imitor . Զհետ երթալ ուրուք. գնալ զկնի հետոց կամ ընթացից ուրուք. եւ Զհետ լինել. հետամուտ լինել իմիք. վարիլ իւիք. նմանիլ. անսալ. ետեւէն երթալ.


Հետեւիմ, եցայ

vn.

to follow, to accompany, to attend, to go with;
to follow, to follow in the steps of, to imitate;
to follow, to go or come after, to result, to derive, to proceed, come from;
— շաւղաց ուրուք, to follow in the steps of, to go after;
— ի մօտոյ, to follow closely, near;
v. imp. —ւի, it ensues, it follows.

· Calfa

NBHL (1)

ՀԵՏԵՒԵՄ ՀԵՏԵՒԻՄ ἁκολουθέω, ἔπομαι , ἕπειμι sequor, consequor, subsequor, imitor. Զհետ երթալ ուրուք. գնալ զկնի հետոց կամ ընթացից ուրուք. եւ Զհետ լինել. հետամուտ լինել իմիք. վարիլ իւիք. նմանիլ. անսալ. ետեւէն երթալ.


Հերարձակ

adj. adv.

dishevelled;
with — hair or locks.

· Calfa

NBHL (1)

Երթեալ հերարձակ անկաւ առաջի գերեզմանին. (Հ=Յ. փետր. ՟Ժ՟Բ.։)


Հերեսիութիւն, ութեան

s.

cf. Հերեսութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Վասն հերեսութեան առաջին մանիքեցւոց։ Ամենայն հերեսիութեանց գտակ սիմոն կախարդ էր։ Էին էին եւ յառաջ յայտնի հերեսութիւնք, բայց այժմ լի են եկեղեցիք թաքուցելովք հերեսիովտովք. (Կոչ. ՟Զ։)


Հերեսութիւն, ութեան

s.

heresy.

· Calfa

NBHL (1)

Վասն հերեսութեան առաջին մանիքեցւոց։ Ամենայն հերեսիութեանց գտակ սիմոն կախարդ էր։ Էին էին եւ յառաջ յայտնի հերեսութիւնք, բայց այժմ լի են եկեղեցիք թաքուցելովք հերեսիովտովք. (Կոչ. ՟Զ։)


Հօրեղբօրորդի, դւոյ

s.

cousin, son of father's brother.

· Calfa

NBHL (1)

ἁνέψιος (որ թարգմանի եւ Եղբօրորդի) patruelis, consobrinus. Որդի հօրեղբօր. հօրեղբօր տղան ...։ (Թուոց. ՟Լ՟Զ. 11։ Նախ. դան.։ Ճ. ՟Ա.։)


Ձախող

cf. Ձախողակ.

· Calfa

NBHL (1)

Վասն ձախող աղանդին մանիացւոց. (Եւս. պտմ. ՟Է. 29։)


Ձաղեմ, եցի

va.

to laugh at, to deride, to ridicule, to mock, to jeer, to make sport of;
to put to shame, to affront, to vilify;
to lead in triumph;
to triumph, to conquer, to be triumphant, to obtain the victory;
պոմպէոս ձաղեաց երիցս, Pompey triumphed thrice.

· Calfa

NBHL (2)

Պոմպէոս ձաղեաց։ Աւգոստոս ձաղեաց զհետեւակ ձաղումն։ Գերմանիկոս ձաղեաց զպարթեւս. (Եւս. քր. ՟Բ։)

Գերմանիկոս կեսար եղեալ՝ ձաղեաց (կամ ձաղէ) զառաքեալսն ի հռոմ, զիշխանս արշաւրի եւ աբգարու. (Խոր. ՟Բ. 27։)


Ձայնիկ

s.

a low, gentle, sweet voice.

· Calfa

NBHL (1)

Հաւիկ մի պայծառ (ի խաչին) ... զձայնիկն ողորմիկ ածէր ... զձայնիկդ ընդէ՞ր ողորմիկ ածես՝ գաբրիէլեան փողոյն նման, աննըմանին ո՛վ նման՝ աննման. (Տաղ խչ. ի քրիստոսատրոյ.։)


Ձեռնամուխ լինիմ

sv.

to put one's hand to, to undertake;
to meddle with, to prepare or dispose oneself;
— անձամբ յանձն, to lay violent hands on oneself, to commit suicide.

· Calfa

NBHL (1)

Չէր՝ որ ոչ ձեռնամուխ լինէր ի նա։ Իշխեաց ձեռնամուխ լինել ի սուրբն ամենայն աշխարհաց։ Բարւոք արարէք, զի ոչինչ ձեռնամուխ եղէք ըստ հրամանի գրոյ. (Ես. ՟Ի՟Է. 4։ ՟Բ. Մակ. ՟Ե. 15։ Եսթ. ՟Ժ՟Զ. 17։)


Ձեւանամ, ացայ

vn.

cf. Կերպարանիմ.

· Calfa

NBHL (1)

σχηματίζομαι figuror, formor եւ simulo me. Առնուլ կամ զգենուլ զձեւ ինչ. ձեւակերպիլ. կերպարանիլ. տպաւորիլ. նմանիլ.


Ձմերային, այնոյ, ոց

adj. s.

wintry, hibernal, winterly;
—յին ձգի գիշերք, the long winter evenings;
cf. Ձմերանի.

· Calfa

NBHL (1)

Յետ անցանելոյ ձմերայնոյն։ Տխրութիւն կամ սառնամանիք ձմերայնոյն կամ ձմերանոյն. (Յհ. իմ.։ Պիտ.։ Յհ. կթ.։)


Մրգաբեր, աց

adj.

fruit-bearing, fructiferous;
loaded with fruits;
— ծառ, fruit-tree.

· Calfa

NBHL (1)

καρποφόρων fructiferus, fructificans եւ ἁκρόδρυον fructus arboreus, nux, bacaa. Բերօղ կամ տուօղ զմիրգս. պտղաբեր. պտղատու ծառ. ըստ յն. նաեւ պտուղ ծառոց. (որպէս թարգմանի ՟Ա. Մակ. ՟Ժ՟Ա. 34։)


Մօրական, ի, աց

adj.

muddy, marshy.

· Calfa

NBHL (1)

Ծով՝ զի ոչ ընդունի զգնացս գետոց, մօրական տղմոյ նմանի. (Ճ. ՟Գ.։)


Յայտնաբանութիւն, ութեան

s.

explanation, exposition.

· Calfa

NBHL (1)

Օրհնութիւն, զի յայտնաբանութիւն թարգմանի ըստ Սրբոյն Դիովնիսեայ մեկնութեանն. որ է յայտնութեանն Յիսուսի խորհուրդ. (Յհ. իմ. եկեղ.։)


Յանգ, աց

cf. Յանկ.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ մեք բանիւս ի ներքոյ յան գի հարցն մնասցուք. այսինքն սահմանի. (Լմբ. սղ.։)


Յանդիմանեմ, եցի

va.

to reprehend, to reprimand, to blame, to reproach, to cast in one's teeth, to chide, to rebuke sharply, to revile, to rate, to scold;
to present, to represent, to show, to demonstrate, to discover, disclose or unveil;
to prove, to convince.

· Calfa

NBHL (2)

Յանդիմանեաց Աբրաամ զԱբիմելէք վասն ջրհորոյն։ Յանդիմանեաց զքեզ (Աստուած)։ Տէր մի՛ սրտմտութեամբ քով յանդիմաներ զիս։ Որ յանդիմանէ զամպարիշտս, ատեայ զանձն։ Զօրութիւն փորձ յանդիմանէ զանզգամս։ Տկարութիւն անպիտան յանդիմանի։ Ոչ գայ առ լոյսն, զի մի՛ յանդիմանեսցին գործք նորա.եւ այլն։

Դի՛ր առաջի եղբարցս իմոց եւ եղբարցս քոց, եւ յանդիմանեսցեն ի մէջ մեր երկոցունց։ Յանդիմանութեամբ յանդիմանեսցես զընկեր քո, եւ մի՛ ընդունիցիս վասն նորա զմեղս։ Յանկարծ գայր միջնորդ, եւ յանդիմանէր եւ լսէր ի մէջ երկոցունց։ Մի թէ յանդիմանիցէ՞ զԱստուած, եւ տայցէ նմա պատասխանի։ Դատաստան է Տեառն ընդ ժողովրդեան իւրում, եւ ընդ Իսրայէլի յանդիմանեսցի։ Յանդիմանեցայց առաջի նորա, եւ այլն։


Յանձանձիչ, չի, չաց

s.

careful person, provider, protector, manager, director.

· Calfa

NBHL (1)

παραληψόμενος, ἁντιληψόμενος , ἑπισκεψέμενος, ἑπισκέπτης acceptor, susceptor, curator, procurator, visitans ἁναψυχή refrigeratio, recreatio. Որ յանձանձէ. խնամակալ. դարմանիչ. այցելու. հոգաբարձու. վերակացու. ոստիկան. ընդունելի՝ այսինքն ընդունօղ. վասն այսորիկ յասելն (Երեմ. ՟Խ՟Թ. 1.)