Definitions containing the research վասն : 3009 results

Լուտանք

s.

injury, outrage;
imprecation.

· Calfa

NBHL (1)

Ի ձաղելն եւ ինախատելն (տեառն վասն մեր՝) լուտանքն եւ պարտիքն ամենայն ջնջին եւ մաքրին. (Խոսր. պտրգ.։)


Լպրշութիւն, ութեան

adj.

taciturn, silent, quiet;
solitary, retired.

· Calfa

NBHL (1)

Տանջանաց արժանի լպրշութիւն եգիպտացւոցն։ Ճանջիռն աստ զեգիպտացիսն կոչէ վասն լպրշութեանն եւ լրբութեանն. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 10. եւ Ոսկ. ես.։)


Լռեմ, եցի

vn. va.

to hold one's tongue, to remain silent, to be silent;
to keep silence, to cease to speak, to hold one's peace;
to cease, to be at rest, to repose, to rest;
to be out of work;
net to mention, to say nothing of, to suppress, to pass over in silence.

· Calfa

NBHL (2)

Ոչ լռեցից վասն նորա։ որ իմաստունն է ի ժամանակին յայնմիկ լռեսցէ։ Սաստեա՛, զի լռեսցեն։ Եթէ դոքա լռեսցեն, քարինքդ աղաղակեսցեն։ Խոսեա՛ց, եւ մի՛ լռեր։ Լռեցի ես, եւ մաշեցան ամենայն ոսկերք իմ։ Մի՛ լռե՛ր, մի՛ դադարեր աստուած։ Լռեցին, եւ ոչ ետուր պատասխանի։ Մի՛ լռեր յիննէն։ Մի երբէք լռիցես յինէն։ Լռեցին ի նմանէ, զի ոչ ել բանն ի վեր։ Լսիցէ հայր նորա, եւ լռեսցէ նմա։ Եթէ լռելով լռեսցէ նմա։ Վասն զի լռեաց նմա յաւուրն՝ յորում լուաւ.եւ այլն։

Կամիմ որ ի խցին լռես։ Եկն ի վասն, եւ լռեաց ի խցի. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)


Լսարան, աց

s.

hearing, ear;
hall of audience, auditory;
university.

· Calfa

NBHL (1)

Ի կեսարիա յանդիման չարախօսացն խօսեսցի վկայելով առ մեծագոյն տեսարանի, եւ պայծառ լսարանի։ Մտին յատեանն. (տե՛ս, որպիսի հանդիսաւոր լսարան եղեւ վասն պօղոսի. Ոսկ. գծ.։)


Լրուտես

cf. Լրտես.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ այդպէս, այլ լրուտեսք էք դուք ... վասն այսորիկ ասէ ցնոսա, լրուտեսք էք։ Առաքեսցես արս լրուտեսս անդր։ առաքեաց լրուտեսս յերիքով. (եփր. ծն. եւ թուոց։ եւս եւ Պտմ. աղեքս.։)


Լրջմիտ

cf. Լրջամիտ.

· Calfa


Լօռամարգք, գաց

s. pl. place covered with moss.

· Calfa

NBHL (1)

մարգագետին, ուր յաճախեալ իցէ լօռ վասն խոնաւութեան տեղւոյն. յն. ըստ եբր. ա՛խի. ἅχι.


Խոնարհեցուցանեմ, ուցի

va.

to humble, to abase, to subject;
to bring down, to lower, to abate, to depress;
to bow or bend down, to incline;
— զունկն, to lend an ear to, to listen to;
— զանձն, to humble oneself;
to do penance, to mortify oneself, to fast;
— զամբարտաւանութիւն ուրուք, to lower, to abase, to bring down the pride of;
— զաստուած առ մարդիկ, to move God to compassion, to implore divine mercy;
Աստուած խոնարհեցուցանէ զամբարտաւանս, God humbles the proud.

· Calfa

NBHL (1)

Պահք վասն զմարմինն խոնարհեցուցանելոյ եդան. (Կանոն.։)


Խոնարհութիւն, ութեան

s.

humility;
deference, submission, humiliation, abasement;
baseness, lowness, inclination, declination.

· Calfa

NBHL (1)

Պահք վասն մարմինն խոնարհեցուցանելոյ եդան. ապա թէ մարմին ի չարչարանս, ի խոնարհութեան, եւ ի տկարութեան ինչ ասիցէ. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 11։)


Խոնաւ, աց

adj. s.

humid, damp, wet, moist;
humidity.

· Calfa


Խոնաւայոյզք, յուզից

s.

damp weather;
wet, rainy weather.

· Calfa

NBHL (1)

Խանգարումն օդոյն լեալ վասն անբաւ խոնաւայուզիցն. (Շիր.։)


Խոշորագոյն

adj. adv.

very rude, very coarse;
խոշորագոյնս, rudely, coarsely.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ եւս յաւելից զխոշորագոյնս (ի բանից՝ յանդիմանութեամբ). վասն զի ի մանկունսն խնայել՝հարց օրէնք են. (Առ որս. ՟Ժ՟Ե։)


Խոշորութիւն, ութեան

s.

coarseness, rudeness, want of politeness;
bigness.

· Calfa

NBHL (2)

Պահք որ կարգեցան, վասն խոնարհութեան մարմնոյ է, եւ խոշորութեան. (Տօնակ.։)

Քննութիւն վասն նոցա չարաձայնութեան եղեւ, զի խոշորութիւն ինչ ի նոսա ծանուցեալ եղեւ. (Երզն. քեր.։)


Խոստ

s.

confession;
promise;
ի — ածել, to cause to confess;
ի — գալ, to confess, to tell the truth;
— լինել, to confess one's sins.

· Calfa

NBHL (1)

Այր մի ըմբռնեցին վասն գողութեան. երկու շաբաթ խիստ եկն ... գոչեացհայրն, եւ ի խոստ եկն ըզգողութիւն. (Վրդն. առակ.։)


Խոստանամ, ացայ

vn.

to promise, to engage, to pledge ones word;
to vow;
to protest;
to offer, to proffer;
to propose.

· Calfa

NBHL (1)

Քրիստոսազգեացս կոչեմ նոսա վասն անուանն զոր խոստանան։ Հնազանդ մտօք խոստանայ զախմարութիւնն. (Սեբեր. ՟Ե։)


Խոստովանադրամ, ոյ

s.

bribe for confession.

· Calfa

NBHL (1)

Դրամ առեալ վասն խոստովանութիւն լսելոյ.


Խոստովանեմ, եցի

va.

cf. Խոստովանիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Խոստովանել է հռչակել զպարգեւսն, եւ գոհանալ զտուողէն։ Խոստովանեսցուք զբարերարին մերոյ քրիստոսի զողորմածութեամբ վասն մերզմահն աղաղակաւ երգոց. (Լմբ. սղ.։)


Խոստովանող, աց

s.

confessor to the faith.

· Calfa

NBHL (1)

ԽՈՍՏՈՎԱՆՈՂ. Դատելով զսուրբհաւատս չարչարեալ վասն քրիստոսի.


Խոստովանութիւն, ութեան

s.

confession, avowal, acknowledgment, declaration;
երթալ ի —, to go to confession.

· Calfa

NBHL (1)

Աստուած իմանալի գոլով եւ պարզ ոչ է կարօտ զգալի զգեստուց, այլ զգենու նա խոստովանութիւն գոհութեան։ Սուրբ տեղի խոստովանութեան կոչէ, այսինքն գոհութեան. ասէ՝ թէ վասն զքէն գոհանալոյ սա շինեալ է. (Ի գիրս խոսր.։)


Խոտեմ, եցի

va.

to despise, to contemn, to scorn, to slight, to disdain;
to undervalue, to depreciate.

· Calfa

NBHL (1)

Զբան տեառն խոտեաց։ Խոտէք զբան աստուծոյ վասն ձերոյ աւանդութեան։ Խոտեցի զանձն, եւ հալեցայ։ Խոտեաց զնոսա տէր։ Խոտեաց տէր եւ մերժեաց զազգն որ առնէր զայս։ Միթէ խոտելո՞վ խոտեցեր զյուդայ։ Ոչ խոտեցից զամենայն ազգդ իսրայէլի։ Սրբեցէք զայն որխոտէն զանձն իւր։ Խոտել զիրաւունս.եւ այլն։


Խոտոր

adj.

oblique, crooked;
deluded;
strayed, erroneous, wrong.

· Calfa

NBHL (2)

Զխոտոր վարդապետութիւննոցա ի ձէնջ ՛ն բա՛ց հալածեցէք։ Արարին նոքա խոտորնակ ընդ այնորիկ. Եղեւ նոցա խոտոր վասն այնորիկ. (Եփր. ՟գ. կոր. եւ Եփր. համաբ.։)

Ընկեցին զնա վասն խոտոր վարուց իւրաց. (Ուռհ.։)


Խոտորնակ, աց

adj. s. adv.

oblique, crooked, aslant, aslope, athwart, across, transverse;
out of the way, indirect;
ill-turned, ill-made;
bad, perverse, wicked, froward;
cross beam, traverse;
—, —ս, obliquely, crossly, transversely.

· Calfa

NBHL (1)

Արարին նոքա խոտորնակ ընդ այնորիկ, եղեւ նոցա խոտոր վասն այնորիկ. (Եփր. համաբ.։)


Խոտորութիւն, ութեան

s. fig.

obliquity, crookedness, deviation, declination, winding, sinuosity;
turning aside, going astray;
perversity, error, depravity.

· Calfa

NBHL (1)

Ամբաստան լինէր վասն կարգացն խոտորութեան նոցա. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 8։)


Խոտորումն, ման

s.

cf. Խոտորութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Զգո՛յշ լինիցիմք մեք վասն այսր անդր խոտորմանց՝ յանաստուած հերեսիովտացն. (Կոչ. ՟Թ։)


Խոր, ոց

adj. fig. adv.

deep, hollow, excavated;
profound, deep;
ի —, deeply, profoundly;
thoroughly;
grievously;
— տգիտութիւն՝ վէրք, profound ignorance;
deep wound;
խաւար —, thick, dreadful darkness;
— աղքատութիւն, profound misery, abject poverty;
ի — ձմերան, in the depth of winter;
ի — ամարան, in the middle of summer;
պեղել ի —, to excavate deeply.

· Calfa


Խորագիտութիւն, ութեան

s.

prudence, shrewdness, sagacity;
craft, cunning.

· Calfa

NBHL (1)

Ստութեան կարծիս ոչ ոքունէր վասն խորագիտութեան, որպէս եւ այժմ իսկ. (Պղատ. օրին. ՟Գ։)


Խորանամ, ացայ

vn.

to become hollow or deep;
to dive into, to go to the bottom of.

· Calfa


Խորգ, ոց

s.

hair-shirt, sack-cloth, hair-cloth;
ապաշխարել —ով, to repent in sack-cloth.

· Calfa

NBHL (1)

σάκκος saccus κιλίκιον cilicium. մազեղէն խոշոր. Խարազն. քուրձ. մանաւանդ արկեալն զանձամբ վասն ապաշխարութեան.


Խորհիմ, եցայ

vn.

to think, to meditate, to consider, to cogitate, to study;
to reason, to reflect;
to suppose, to judge, to imagine, to fancy;
to bring to memory, to call to mind, to recollect;
— ընդ միմեանս, to consult, to advise together, to deliberate, to concert;
— ի սնոտիս, to meditate on trifles;
ի խորհելն անգամ սոսկամ, the mere thought of it makes me shudder;
յայն խորհէր հանապազ, he thought of nothing else.

· Calfa

NBHL (3)

Արգելիցին ի խորհուրդս իւրեանց՝ զոր եւ խորհեցան։ Խորհեցան խորհուրդ զոր ոչ կարասցեն հաստատել։ Բարկութեամբ զնենգութիւն խորհէին։ Զանօրէնութիւն խորհեցաւ յանկողնի իւրում։ Դուք խորհեցարուք զինէն ի չարութիւն, եւ աստուած խորհեցաւ վասն իմ ի բարութիւն։ Խորհէին ի սիրտս իւրեանց։ Զի՞ խորհիք զայդ ի սիրտս ձեր։ Խորհեցան ի միտս իւրեանց։ Խոհէր ի միտս իւր։ Ամենայն ոք խորհէր ի սրտի իւրում խնամով ի չարիս։ Իւրաքանչիւր չար ընկերի իւրում մի խորհիք ի սիրտս ձեր։ Խորհեցարու՛ք զտեառնէ բարութեամբ։ Խորհեցան կամ խորհեցարու՛ք զբարիս առաջի տեառն եւ մարդկան.եւ այլն։

Խորհեցաւ ընդ նա։ Խորհեցաւ ընդ միմեանս. Եթող զխորհուրդ ծերոցն զոր խորհեցաւ ընդ նոսա, եւ խորհեցաւ ընդ մանկտին։ Խորհեցաւ արքայ եւ իշխանքն եւ ամենայն եկեղեցին։ Զայս ինչ եւ զայս ես խորհեցայ։ Զայս ինչ եւ զայս խորհեցաւ վասն ձեր աքիտոբէլ. եւ այլն։

Մեղաւորաց խորհելոց վասն իմ տարապարտ հարկանել զիս. (Մագ. ՟Լ՟Ա։)


Խորհուրդ, հրդեան, հրդոց

s.

thought;
design, intention, resolution;
imagination, fancy, inspiration;
sentiment, disposition;
idea, fantasy, revery;
advice, counsel;
deliberation, consultation;
secret;
mystery;
symbol;
sacrament;
designedly, intentionally, on purpose, purposely;
փրկական —, the Holy Sacrament;
տուն, տաճար խորհդոյ, council-hall;
խորհրդեան դպիր, secretary;
— չար, pernicious advice;
— առնել՝ ի մէջ առնուլ՝ ունել, to consult, to determine, to decide on, to resolve on;
to deliberate, to confer together, to take counsel, to advise with;
— տալ, to counsel, to give advice, to advise;
— հարցանել, to ask advice, to consult, to take counsel;
ի մի — միաբանել, to think together, to deliberate unanimously;
շրջել ի խոհրդոց, to change or alter one's mind;
շրջել զոք ի խորհրդոց, to dissuade from, to advise against;
— ի մտի եդի գիտել, I had conceived the idea of knowing;
— արարի ընդ միտս իմ, I deliberated with myself;
— կալաւ, he conceived the idea to;
զյանդուգն զայն խորհեցաւ —, he formed the hardy design to;
մինչդեռ յայսմ խորհրդի էր, in the midst of these thoughts, while thus deliberating.

· Calfa

NBHL (1)

Խորհուրդ վատ ի մէջ առին սպանանել զնա։ Խորհուրդ կալաւ քահանայապետն։ Խորհուրդ արարին վասն յիսուսիսպանանել զնա։ Արարին խորհուրդ, զի նանգութեամբ կալցինզյիսուսեւ սպանցեն.եւ այլն։


Խորհրդածեմ, եցի

vn.

to reflect, to ponder, to think, to revolve, to meditate, to consider;
to imagine, to form an idea of, to suppose;
to consult, to deliberate;
to explain, to expound, to comment upon;
to administer the sacraments;
to celebrate mass.

· Calfa

NBHL (1)

Սքանչացաւ րոյսն, խորհրդածելոցն՝ ուստի այն լինել։ Հրէայքն թէպէտեւ ոչ խոստովանէին զնա յայտնապէս քրիստոս գոլ, սակայն նոյնպէս խորհրդածէին զնմանէ։ Զքրիստոս՝ զոր խորհրդածէքն, այլ ոչ խոստովանիք։ Բարձրագոյնս խորհրդածէր վասն քրիստոսի սակս սքանելագործութեանն, զոր առնէր. (Կիւրղ. ղկ.։)


Խորհրդածութիւն, ութեան

s.

thought, reflection;
deliberation;
secret;
mystery;
administration of the sacraments;
celebration of mass.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս եւ վասն հեթանոսական արարողութեանց ասի.


Խորհրդակից, կցի, կցաց

s.

adviser, counsellor;
confident.

· Calfa

NBHL (1)

Աստուած մարդասէր է, վասն այնորիկ իւրոց կամացն արար զնոսա խորհրդակից։ Ըստ մարգարէութենէ շնորհի խորհրդակից լինել կամաց արարչին։ Քրիստոսի փրկական հատարագին լինել խորհրդածու, եւ խորհրդակից. (Ագաթ.։ Յճխ. ՟Թ)


Խորհրդանոց

cf. Խորհրդարան.

· Calfa

NBHL (1)

Խորհրդանոցքն յաջմէ եւ յահեկէ։ Նախ ի խորհրդանոցն հանգուցանեն զխորհուրդն. վասն զի նախ ի ծածուկ եկն առ մեզ քրիստոս, եւ յորովայնի կուսին հանգեաւ. (Յհ. իմ. եկեղ.։)


Խորութիւն, ութեան

s.

depth, profoundity.

· Calfa


Խոցեմ, եցի

va. fig.

to wound, to pierce, to stab;
to prick, to smite;
to pierce or cut to the heart.

· Calfa

NBHL (1)

Գիտէր՝ թէ առաւել այս բան խոցէ զնոսա։ Զի՞ խոցիս դու վասն ընկերացն բարութեան։ Սոքա խոցեցան, ընդէ՞ր, զի ի հաւասարութիւն բարաց ընդ ընկերս ի համարձակութիւն մտանէին. (Ոսկ. յհ. 8։)


Խուզեմ, եցի

va.

to search, to inquire, to seek diligently, to hunt after, to pry into;
to shear, to shave;
to cut off;
to strip off.

· Calfa


Խուճապանք, նաց

s.

alarm, eagerness, haste, precipitation, flight.

· Calfa

NBHL (1)

Էր դարձեալ յիւր աշխարհն վասն խուճապանաց յեղուզակին. (Խոր. ՟Բ. 14։)


Խուն

adj. adv.

little;
— ինչ, — մի, a little, very small quantity, however little;
— ինչ ժամանակ, a short time;
— ինչ իրք են, there is very little;
ի — վայրկենի, in a moment, in an instant.

· Calfa


Խոփ, ոց

s.

coulter, plough-share.

· Calfa

NBHL (1)

ἅρατρον aratrum. որ եւ ՄԱՃ. Երկաթ մեծ սեպաձեւ եռանկիւն՝ սրեալ յամենայն կողմանց՝ ի սորին ծայր արօրոյ կամ մաճի վասն պատառելոյ զերկիր ի հերկելն.


Խռկեմ, եցի

va.

to heap, to pile;
to fill, to cram, to stuff.

· Calfa

NBHL (1)

Ի ներքոյ երկիւղ՝ վասն տկարութեան հաւատացելոցն, զի մի՛ խռկեսցին. (Ոսկ. ՟Բ. ՟Ժ՟Դ։)


Խռով

s. adj.

confusion, tumult, trouble, disorder, sedition, insurrection;
confused, confounded, troubled;
— կալ ընդ ումեք, to have quarrelled with, to fall out, to be at variance, to disagree with.

· Calfa

NBHL (1)

Ա՛յլ դառնագոյն տեսիլ՝ զոր տեսանեն յերազի, վասն խռո՛վ ննջելոյն լինի, եւ անհաշտ մնալոյն առ ընկերն. (Կիր. ՟ը. խհ.։)


Խռովասիրութիւն, ութեան

s.

contentiousness, restlessness.

· Calfa

NBHL (1)

զի ո՛չ վասն խռովասիրութեան ի դէպ է հակառակիլ. (Մխ. առակ.։)


Խռովեմ, եցի

va.

to trouble, to put into disorder, to agitate;
to perplex, to disconcert, to disquiet, to disturb;
to upset, to unsettle, to distract;
to alarm, to rouse;
to stir up, to excite to insurrection;
— զմիտս, to dispirit, to unhinge;
— զսիրտ, to dishearten, to unnerve.

· Calfa


Խռովութիւն, ութեան

s.

bustle;
perturbation, confusion, agitation, trouble;
tumult, disorder, turbulence, insurrection, sedition, revolt, revolution, mutiny, rebellion;
—ս յուզել, to foment troubles;
ի խռովութեան են Արեւմուտք, affairs are becoming very serious in the East.

· Calfa


Թեւաթափիմ, եցայ

vn. fig.

to be plucked;
to be put to shame.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ մի՛ թեւաթափեսցի վասն բարձրութեան թռչմանն. (Առ որս. ՟Ժ՟Բ։)


Թեւաւոր, աց

adj.

winged, that has wings.

· Calfa


Թզենապատ

adj.

girded with leaves of the fig-tree.

· Calfa

NBHL (1)

Որ վասն թզենեկասփած սաղարթ Ադամայ բառնալով խանձարրօք պատեցաւ. (Աթ. ի կոյսն.։)


Թզենեկասփած

cf. Թզենապատ.

· Calfa

NBHL (1)

Որ վասն թզենեկասփած սաղարթ Ադամայ բառնալով խանձարրօք պատեցաւ. (Աթ. ի կոյսն.։)


Թզուկ, թզկաց

s.

pigmy, dwarf, shrimp.

· Calfa

NBHL (1)

Լինի եւ թզուկ մօտ յովկիանոս ի սպիտակ լերինսն։ Կղզի մի է հանդէպ արեաց ի հնդկաց ծովուն, յորում թզուկք լինին երեքթզեան հասակաւ. որք եւ պատերազմին ընդ խորդուց հաւուց՝ վասն ճարակելոյ նոցա զանդաստանս թզկաց. (Խոր. աշխարհ.։)