Your research : 2 results for դրական

Դրական, ի, աց exact entry

adj.

positive.

· Calfa

NBHL (4)

Բնութեան անուն ոչ գիտեմք աստուծոյ. իսկ դրական անուանցն ոչ գոյ բաւ. վասն զի կոչի տէր եւ աստուած, արարիչ, թագաւոր, լոյս. (Խոսր.։)

Ոչ վայրապար ինչ դրական ունակութեամբ ունելով զբնակութեան գերակայութիւն. (Անան. եկեղ։)

դրական մակբայ կոչի ըստ յն. Ապառնի դիմազուրկն. զոր օրինակ.

θετικός positivus Յայտարար դնելոյ, եդելոյ, եւ դնելւոյ. իբր տեղական. եւ իրական, եւ անուանադրական. եւ Յետոյ եդեալ, ստացական. եւ Զոր պարտ է ի գործ դնել. եւ այլն.


Պատասխանի, նւոյ, նեաց

s.

answer, response, reply;
return, repartee, rejoinder;
account, reason, defence, apology, excuse, justification;
հրաման —նւոյ, oracle;
համարձակ, յանդուգն, խուսափական, նպաստամատոյց, հաւաստի, դրական, ժխտական, լակոնական, աննշան, չոր, անմիտ, կարճ —, haughty or imperious, impertinent, evasive, favourable, certain, positive, negative, laconic, insignificant, dry, foolish, curt or short reply;
— առնել, to answer, to reply, to make answer to;
— տալ, to answer for;
to defend, excuse or justify oneself;
տալ վասն անձին —, to plead one's own cause;
ընդունել զ—, to receive the reply;
ի — նամակիդ, in reply to your letter;
չընդունել զ—, to receive no reply;
սպասել —նւոյ, to await a reply;
չիք —, there is no reply, no answer;
cf. Ընդդէմ.

· Calfa


Entries' title containing դրական : 27 results

Դիմադրական, ի, աց

adj.

opponent, contrary.

· Calfa

NBHL (3)

Ընդդիմադրական. հակառակ.

Բան դիմադրական. (Գր. տղ. առ տուտ.։)

Յայլոց դիմադրական գրողացն. (Վրք. ոսկ.։)


Գերադրական, ի, աց

adj. s. superlative.

· Calfa

NBHL (8)

Առագաստ գերադրական. (Ժմ.։)

Դու խորանին գերադրական, ըստ ձ. այսինքն վերնոյ. անհիւթական։

Գերադրական տունկ (խաչն). (Թէոդոր. խչ.։)

Յայտ առնէ զիւր գերադրական փառսն, որ է խաչն. (Տօնակ.։)

Ի գերադրական փառս ելանել (սրբոցն). (Ճ. ՟Ժ.։)

Զմեծութիւն քո, զիմանալին եւ զանապատումն զգերադրական շնորհն. (Համամ առակ.։)

Գերադրական անմահից աստուածոց. (Ճ. ՟Ա.։)

Ասին գերադրական. որպէս ի քերականութենէ քերական. եւ այլն։


Դրականաբար

adv.

positively.

· Calfa


Դրականապէս

adv.

cf. Դրականաբար.

· Calfa


Դրականօրէն

adv.

cf. Դրականաբար.

· Calfa


Ենթադրական, ի, աց

adj.

hypothetical.

· Calfa


Ներտրամադրական

cf. Ներտրամադրեալ.

· Calfa

NBHL (2)

Ի ներքոյ ներտրամադրական բան, եւ արտաքոյ արտաբերական. (Դամասկ.։)

Ներտրամադրական բանն աներեւոյթ ի մեզ եւ անմարմին. ի վերայ քարտի աներեւոյթն երեւի. եւ է մի՝ ներտրամադրականին եւ յառաջաբերականին. (Քեր. քերթ.։)


Ներքսադրական, ի, աց

adj.

intercalary.

· Calfa


Շարադրական, ի, աց

adj.

compound;
composed;
arranged, put in order;
prosaic.

· Calfa

NBHL (7)

Եւ է շարադրականն՝ շինողական, որ յայլազտան սեռիցն յարաբարդեալ ժողովի ի մի գոյութիւն. (Անան. եկեղ։)

Մարդկային՝ ստացական եւ շարադրական. զի յիմանալւոյ միանգամայն եւ ի զգալւոյ է բաղկացեալ. (Խոսրովիկ.։)

Ո՛չ զհոգին բանական՝ մարմին կարծեմք շարադրական, եւ ոչ դարձեալ զյոքնամասնական մարմինն՝ պարզ հոգի բանական. (Սարկ. հանգ.։)

Թէպէտեւ ի հարկէ շարադրական բան յառաջ բերաւ. (Յհ. կթ.։)

Ւիւսմամբ բանիս մեր շարադրական՝ օրհնեսցուք զաստուած ձայնիւ ցնծութեամբ. (Գանձ.։)

Ի քերթողացն չափածոյ ինչ բան (ոտանաւոր), կամ շարադրական. (Երզն. քեր.։)

σύνθετος, συνθετός, συνθετικός compositus, compositivus, constructus, constructionis. Բաղադրական. բաղադրիչ, կամ բաղկացեալ. եւ Շարագրեալ. որ ինչ լինի շարագրութեամբ կամ շարադրութեամս եւ յարադրութեամբ.


Մակադրական, ի, աց

adj.

adjective, epithet;
— անուն, surname.

· Calfa

NBHL (3)

Մակադրական է, որ ի վերայ իսկիցն եւ կամ առասականացն եդեալ է, եւ յայտնէ գով կամ պարսաւ ինչ. արագ, հեղգ, փարթամ, աղքատ. (Թր. քեր.։)

Պետրոս (որ եւ կեփաս, այսինքն վէմ), զմակադրական յորջորջումն անուանն դնելով առաջի։ Ապա զմակադրական անունն յարեալ՝ ասէ, շմաւոն պետրոս. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ա։ եւ Սարգ. ՟բ. պետ. ՟Ա։)

ἑπίθετος, -ον adjectus, adjectivus. (գրի եւ Մակադրակ, Մակդրական) Վերադիր. ի վերայ եդեալ յաւելեալ. որպէս մակդիր. որ ըստ յետնոց ասի ածական, յարելի ի գոյական անուն.


Յուսադրական, ի, աց

adj.

consolatory, comforting;
exhortatory.

· Calfa

NBHL (1)

Ահա արդարեւ օրհնեալ է հատուած բանի՝ յուսադրական սրտի՝ այսր մեղայի. (Նար. ՟Ի՟Է։)


Յարադրական, ի, աց

adj.

apposite, addible;
affixed.

· Calfa


Մեդրական, ի, աց

adj.

metrical.

· Calfa


Համադրական, ի, աց

adj.

synthetical.

· Calfa


Կանոնադրական, ի, աց

adj.

relating to rules or regulations.

· Calfa


Սահմանադրական, ի, աց

adj. s.

constitutional;
constitutionalist;
— միապետութիւն, constitutional monarchy.

· Calfa


Ստորադրական, ի, աց

cf. Ենթադրական.

· Calfa

NBHL (4)

ὐποθετικός hypotheticus, conditionalis, suppositus. Ենթադրական. պայմանաւոր. ստորասական ի միտս. յանձնառական.

Երկակի ելոյ առաջարկութեան, կամ ստորոգականի, եւ կամ ստորադրականի. (Անյաղթ վերլծ. արիստ.։)

Ի դնելն զգերագոյնն դրութիւն՝ քան զամենայն յազգակցէ եւ ի մերձաւորագունէն պիտոյ է դնել զստորադրականն ճառումն. (Դիոն. ածայ.։)

Ստորադրականն է բան բացերեւական՝ կամ ըստ բոլորում, կամ մարտուցելոյ ուրուք, կամ շարամանեցելոյ յայտնողական։ Դրութիւնքն ըստ ստորադրականի ստորասութեան ասի, թէ կեա՛նք աստուած՝ քան օդ. (Մաքս. ի դիոն.։)


Խնդրականք

s.

object of research;
subject of dispute.

· Calfa


Վերադրական, ի, աց

adj.

cf. Վերագիր;
— անուն, surname.

· Calfa

NBHL (4)

Կոչումն վերադրական անուանն (սիմոնի՝ պետրոս). (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ա։)

Մի քան զմի են գերազանց վերադրական. (Երզն. ոտ. երկն.։)

Բացբարձական աստուածաբանութիւնքն գերագոյնք են եւ հզօրագոյնք յաստուած քան զվերադրականսն. եւ են վերադրականք, որպէս յորժամ ասեմք զաստուած թագաւոր, ի վերայ նորին դնելով զամենայն, եւ տէր, եւ բարի, եւ լոյս. (Վահր. երրդ.։)

Եւ ὐπερθετικός superlativus. Գերադրական. առաւելեալ.


Վիմադրական

cf. Վիմախարիսխ.

· Calfa

NBHL (1)

Անտապալելի տանն է նշանակ վիմադրական անվտանգ կամ անդղրդելի. (Նար. մծբ.։)


Փոխադրական, ի, աց

adj.

contagious, infectious;
cf. Տարափոխիկ.

· Calfa


Օրէնսդրական, ի, աց

adj.

legislative.

· Calfa

NBHL (1)

Օրէնսդրականն՝ որոյ անունն է դէպուղիղ սատակիչ։ Զօրէնսդրականն եւ զսատակիչ զօրութիւնն. (Փիլ.։)


Ներքսադրական

NBHL (2)

Ընթերցի՛ր կամ իմա՛ Ներքոյադրական. ստորադիր.

Ենթանմայդ՝ ներքսադրական. (Երզն. քեր. եւ Գէ. գրչ.։)


Definitions containing the research դրական : 84 results

Արուեստախօս

adj.

cf. Ճարտարախօս

· Calfa

NBHL (1)

Նախդիրն բաղադրական առ ի զարդ գեղեցկութեան յօրինեալ յարուեստախօսից. (Մագ. քեր. եւ Երզն. քեր.։)


Առհաւատչեայ, չէից

s.

earnest, earnest money;
pledge, essay, token, sign, testimony.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՌՀԱՒԱՏՉԵԱՅ. ա. Տուեալ կամ առեալ իբրեւ առհաւատչեայ. խոստացեալ, եւ ըստմասնեայ ընկալեալ. յայտարար հաւատարիմ հաստատութեան. յուսադրական. բարենշան. հաւաստի.


Աստուածաբանեմ, եցի

vn.

to write, to discourse or speak theologically.

· Calfa

NBHL (1)

Լաւագոյն է զնա բացբարձականաւն աստոածաբանել, քան վերադրականաւն. այսինքն ասել զնա անուր անտեղի. (Վահր. երրորդ.։)


Բաղդատութիւն, ութեան

s.

cf. Համեմատութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Բաղդատութեանն է յարադրական բան՝ ընդդէմ հարցաքննեալ՝ միշտ առ մեծագոյնսն։ Եւ բաղդատութիւն՝ կրկին. ներբողեան է, կամ պարսաւ. (Պիտ.։)


Բամբասական, ի, աց

adj.

slanderous.

· Calfa

NBHL (1)

προφαστικός occasionalis, ad accusandum, vel excusandum Որ ինչ ի մէջ բերէ զբամբասանս. բամբասաւոր. մեղադրական. ստգտական.


Բամբասասէր

adj.

that loves slander.

· Calfa

NBHL (1)

Սիրօղ զբամբասանս. չարախօս. պարսաւադիր. մեղադրական.


Ամ, աց

s. adv.

year;
ամի ամի, ամ յամէ, ամ ըստ ամէ, yearly, annually, a year, every year;
յամէ եւս, the following year, the year after;
յառաջիկայ ամի, next year;
յանցելումամի, last year;
զայս —, յայսմ ամի, this year;
զամն ողջոյն, all the year;
ի վերջ կոյս ամին, towards the end of the year.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՄ. Մասնիկ բաղադրական. որպէս ան, եւ համ. cf. ԱՄԲԻԾ, ԱՄԲԱՐԻՇՏ, եւ ԱՄԲԱՌՆԱԼ, եւ այլն։


Անդղորդելի, լւոյ, լեաց

adj.

immovable, firm.

· Calfa

NBHL (1)

Տանն են նշանակք վիմադրական՝ անդղրդելի։ Ի նոյն ինքն յեցեալ կայ կանգուն անդղրդելի. (Նար. մծբ.։)


Անդղրդելի

cf. Անդղորդելի.

· Calfa

NBHL (1)

Տանն են նշանակք վիմադրական՝ անդղրդելի։ Ի նոյն ինքն յեցեալ կայ կանգուն անդղրդելի. (Նար. մծբ.։)


Ածական, ի, աց

adj.

adjective.

· Calfa

NBHL (1)

ըստ քերականաց յետին դարուց, հակադրեալ գոյական անուան՝ յոր յենու. վասֆ։ cf. ՄԱԿԱԴՐԱԿԱՆ, կամ cf. ՄԱԿԴԻՐ. ἑπίθετον (այս ինքն վերադրական). adjectivum (այս ինքն յաւելուածական, յարողական)։


Բարեկիրթ

adj.

well instructed, civil.

· Calfa

NBHL (1)

Զայսպէս նուրբ, եւ ոչ բարեկիրթ խնդրոյս՝ ոչ է պարտ օրինադրական վճիռ հատանել. (Պրպմ. ՟Ի՟Է։)


Բոր, ոյ

s.

leprosy, itch, scurf;
- գրաստուց, farcy.

· Calfa

NBHL (1)

ԲՈՐ λέπρα lepra որ եւ ԲՈՐՈՏՈՒԹԻՒՆ. Ազգ փոխադրական կեղոյ ի մորթ մարմնոյ մարդոյ՝ գոյացեալ յապականութենէ արեան, սաստիկ մարմաջեցուցիչ. բոր, քոսոտութիւն.


Դիր, դրից

s.

position, situation, posture;
state, place, figure, seat;
system;
theme;
application;
tomb, sepulchre;
— օճառի, bar, stick of soap;
— գրոց;
size of a book;
— եւ տար առնեմ, to scatter, to disperse.

· Calfa

NBHL (1)

ԴԻՐ. Այն՝ որ չէ բնական, այլ դրական. ո՛չ ի բնութենէ, այլ յետոյ եդեալ.


Գերագոյն, գունի

adj.

supreme, sublime, excellent, superior, eminent.

· Calfa

NBHL (1)

Սեռ. խնդրով, իբր գերադրական բառ ըստ յն. եւ լտ.


Գերադրութիւն, ութեան

s.

elevation, sublimity;
preference;
excellence, advantage.

· Calfa

NBHL (1)

Գերադրականքն ունին զերկուս գերադրութիւնս, որպէս քերականն զքերականութիւն, եւ արդարն զարդարութիւն. (Դամասկ. ըստ բագր.։)


Երկրպագութիւն, ութեան

s.

adoration, worship;
prostration;
— կռոց, idolatry;
— մատուցանել, to worship.

· Calfa

NBHL (1)

Ի վայր խոնարհեալ ծնրադրական երկրպագութեամբ։ Որում կրկին ծունր երկրպագութեան ամենայն եղելոց։ Քեզ երկրպագութեամբ ունել շնորհ տիրամայր. (Նար.։)


Եւս

conj. adv.

also, still, more;
— առաւել, the more so;
— քան զ—, more and more, instantly.

· Calfa

NBHL (1)

Ե՛ՒՍ. տուօղ առաւելութիւն ածականաց իբր մասնիկ բաղդատական եւ գերադրական. որպէս Աւելի, առաւել, այլ եւս քան. ա՛լ, ա՛լ աւելի.


Զով

adj. s.

fresh, cold;
cool, freshness

· Calfa

NBHL (1)

Դու, զո՞ առնես զքեզ. վասն որոյ ի զուր դնի ի Քեր. երզն. զով, իբր նախդիր բաղադրական։


Զուարակագլուխ

cf. Ցլագլուխ.

· Calfa

NBHL (1)

ԶՈՒԱՐԱԿԱԳԼՈՒԽ. βουκέφαλος bucephalus, taurino captie praeditus որ եւ ՑԼԱԳԼՈՒԽ ասի. Մակադրական մեծի երիվարին Աղեքսանդրի, զի գլուխն ասի լինել մեծ՝ նման գլխոյ զուարակի կամ ցլու, արջառոյ, եզին. կամ ըստ այլոց՝ ի սրունս երիվարին գոյր նիշ նման գլխոյ զուարակի.


Իսկ

s. adj. conj. adv.

essence, reality, substance, truth;
essential, real, effective, true;
besides, moreover;
but, still, yet;
in fact, really;
even;
as for, as to;
զիսկն գիտել, զիսկն ասել, to be thorougly acquainted with;
to tell the simple truth;
to exhaust a subject;
մեզէն — լուաք, we ourselves have heard;
ինձ — գլխովին, to me;
to myself;
բնաւ — ոչ, not at all;
բնաւ — զի՞ լսէք նմա, why do you listen to him ? չէ եւ չէ —, by no means, in no way whatever;
յայտ —է, it is palpable, evident, clear;
— ես, for me, as for me;
— վասն, as for;
— եւ —, in a moment, soon, speedily, immediately, instantly, directly, forthwith;
truly, in effect, really.

· Calfa

NBHL (1)

Իսկ է, որ զինքեան գոյութիւն (կամ զգոյացութիւն) ցուցանէ. որպիսի մարկոս (յն. հոմերոս, սոկրատէս)։ Մակադրական է, որ ի վերայ իսկիցն, եւ կամ առասականացն եդեալ է ... Ի վերայ իսկիցն, որպիսի՛, յովաննէս զաքարեան ... Երկանուն է, անուանք երկու ի վերայ մրոյ իսկի դասալ, ո՛րգոն, եղիազարոս (որ) եւ աւարեան։ Մականուն է, որ հանդերձ այլով իսկիւ ի վերայսիոյ ասացեալ է. ո՛րգոն, բաներեգէս յովհաննէս. (Թրակ. քեր.։)


Ներբողեան, ենի

cf. Ներբող.

· Calfa

NBHL (1)

ներբողեան է բան արտադրական եղելոյ բարեաց. եւ ասացեալ է այսպէս՝ յաղագս հնոցն ի գեղս գովութիւնս առնելոյ, գեղս կոչէին զնրբափողոցս։ Զմեծ գլուխ ներբողինին դնել զգործսն։ կարգ ներբողենի։ ներբողեան մովսէսի, կամ ձիթենոյ, եւ այլն. (Պիտ.։)


Ներկուռ

adj.

cf. Խիտ;
well instructed, very erudite, learned, clever, imbued with science.

· Calfa

NBHL (1)

Ներկուռ. ներդ նախդիր միայն է (բաղադրական). իսկ կուռն ասելով՝ զանդադար կրթութիւն ասէ, այսինքն ազդողապէս կռել, կրթել զինքն ընթերցողութեամբ։ Իբր ներկուռ հանճարով գոլ ծանօթ նոցա. (Երզն. քեր.։)


Ներտրամադրեալ

adj.

inward, innate, inborn;
— բան, idea, thought, conceit.

· Calfa

NBHL (2)

Ի ներքոյ ներտրամադրական բան, եւ արտաքոյ արտաբերական. (Դամասկ.։)

Ներտրամադրական բանն աներեւոյթ ի մեզ եւ անմարմին. ի վերայ քարտի աներեւոյթն երեւի. եւ է մի՝ ներտրամադրականին եւ յառաջաբերականին. (Քեր. քերթ.։)


Շարական, ի, աց

s.

hymn, canticle, melody;
hymn-book, hymnology.

· Calfa

NBHL (1)

ՇԱՐԱԿԱՆ. ա. որպէս Յօդական. շարադրական. բաղադրեալ.


Շաւաշարիւն

cf. Նուիճ.

· Calfa

NBHL (1)

δρακόντιον . (դրականտիոն) dracunculus կամ dracontium, serpentaria. Անուն բանջարոյ, եւ ախտի. նուիճ. նուիկ. ... Գաղիան. Ստեփ. լեհ. մեկնէ, Խոտ պարտիզի երկկանգուն ծղօտիւ, որ է ծիրանախայտ որպէս մորթ օձի։


Ուշեղութիւն, ութեան

s.

good memory, intelligence.

· Calfa

NBHL (1)

Տրամադրեալ անտրամադրական՝ տառին ի սա ուշեղութեան». այսինքն իմաստութիւն հօր իբրու արձանագրեալ ի խաչի. (Մագ. ոտ. խչ.։)


Հաւանականաբար

adv.

probably, likely.

· Calfa

NBHL (1)

Իբր Ստորասական. դրականապէս.


Ճակատագիր, գրաց

s.

destiny, predestination, fate, fatality;
doom, star, fortune;
դառն, վեհ —, fatal, high destiny.

· Calfa

NBHL (1)

εἰμαρμένη, μοῖρα, πεπρωμένη, -νον , τύχη fatum, parca, fortuna. Բախտ եւ վիճակ հեթանոսական՝ որպէս թէ գրեալ ի ճակատ մարդոյ, իբրու վճիռ դիպուածոց անհրաժեշտ. սահման եւ հրաման անյեղլի, չարաչար իմանալով զնախախնամութիւնն, եւ զկամս աստուծոյ զդրական կամ զթոյլտուական. ճակտին գրածը.


Մ (mèn)

s.

the twentieth letter of the alphabet, and the fifteenth of the consonants;
two hundred, two hundredth.

· Calfa

NBHL (1)

Մ. Լծորդ է երբեմն ընդ ն. զոր օրինակ՝ ամբիծ, իբր անբիծ. ըմբերանել՝ իբր ընբերանել. բամբասել կամ բանբասել։ Եւս առաւել՝ բաղադրական մասնիկդ համ, փոխի ստէպ ի հան. զի Հանդէս՝ է իբր համայն տեսիլ. հանգոյն՝ իբր համգոյն. հանուր՝ իբր համուր, համօրէն. հանգանակ, իբր համագայութիւն կամ համարկութիւն. եւ այլն։


Մակադրութիւն, ութեան

s.

imposition, superposition;
surname.

· Calfa

NBHL (1)

Ի մակադրութեան անուան ... փոխեալ յորդիսն որոտման. (Շ. տաղ. (ա՛յլ ձ. ի մակադրական)։)


Մականուն, նուան

s.

surname;
title.

· Calfa

NBHL (1)

ἑπώνυμον, ἑπωνυμία cognomen, cognomentum. Վերադիր անուն երկրորդական. որ եւ մակադրական, կամ անուն մակակոչութեան.


Մակդիր, դրի

s.

adjective, epithet, attribute, predicate.

· Calfa

NBHL (2)

Գտանի գրեալ եւ Մակդրական։ cf. ՄԱԿԵՂՈՒՏ։

Նոյն ընդ Մակադրական. ἑπίθετον adjectivum. որ առ մեօք Ածականի ասի՝ (հակադրեալ գոյականի) ըստ յն. վերադիր. եւ ըստ լտ. յաւելուածոյ.


Ձաձեմ, եցի

va.

to collect, to muster, to heap up.

· Calfa

NBHL (1)

Մակադրական ձաձի՛ (յն. (առեալ լինի) եռակի. Թր. քեր.։)


Ն (nou)

s.

the twenty second letter of the alphabet, and the seventeenth of the consonants;
four hundred, four hundredth.

· Calfa

NBHL (1)

Ն. Իբր բաղադրական մասնիկ՝ բնական բաղադրութեամբ ի սկիզբն բառից՝ սաստկացուցանէ զոյժ նշանակութեան նոցա. որպէս Ըն, ներ, ի ներքս, տիրապէս, քաջ, եւ այլն։ Յայտնի օրինակաւ տեսանես ի ձայնքս, Հայիմ, Նայիմ. Հիւթ, Նիւթ. Կրթիմ, Նկրտիմ. եւ Նեցուկ, որպէս յեցուկ կամ գործի յենլոյ. Զիստ, Նիստ։ Որպէս եւ Նստիմ. ըստ լտ. սէ՛տէօ. իսկ սէ՛տէս. լծ. ընդ թ. սէտիր. յն. է՛տրա, գաթէ՛տրա։ Եւ առաւել անյայտ օրինակաւ տե՛ս ի բառսդ, Նախ, Ներել, Ներքոյ կամ ի ներքս. եւ այլն։


Նախադիր, դրաց

s. gr.

founder or institutor;
preposition.

· Calfa

NBHL (1)

Նախադիր (կամ նախադրութիւն) ասի այնր աղագաւ, զի նախ եդեալ լինի քան զանուն եւ զբայ։ Նախադիր կարէ լինել, եւ ստորադիր, յորժամ ասիցես. սակս քո, եւ քո սակս։ Նախադիրս (բաղադրական մասնիկն կամ նախդիրն) առ ի զարդ գեղեցկութեան յօրինեալ յարուեստախօսից. (Երզն. քեր.)


Նախադրութիւն, ութեան

s. gr.

preface, preliminary dissertation;
design, project;
preposition.

· Calfa

NBHL (1)

Յաղագս նախադրութեան։ Նախադրութիւն է բառ նախադրեալ յամենայն մասունս բանի՝ ըստ բարդութեան, եւ ի բաղդասութեան. (Թր. քեր.։) Ուր բարդութեամբ իմանայ զբաղադրական մասնկունս ըստ ինքենա նշանականս. զոր օրինակ՝ ներ, արտ, ապ, բաղ, շար, վեր, ընդ, եւ այլն. իսկ բաղդասութեամբ իմանայ նախ՝ զխնդրառու նախդիրս կամ զբառս ի կարգի շարադրութեան. զոր օրինակ՝ վասն, յաղագս, շուրջ, եւ այլն. եւ երկրորդ զհոլովակերտ նախդիրս, զ, ի, յ, ց, առ, ըն, ն։


Յարաբարդեմ, եցի

va.

to heap up, to agglomerate;
to compound;
to add.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ է շարադրականն շինողական, որ յայլական սեռիցն յարաբարդեալ ժողովի ի մի գոյութիւն. (Անան. եկեղ։)


Յեղափոխեմ, եցի

va.

to convert, to change, to transform;
to degenerate;
to translate.

· Calfa

NBHL (1)

Առ ի լինել ստորադրական սահման՝ բաւական է եւ մի բառ յեղափոխիլ. (Սահմ. ՟Գ։)


Մեղադիր

adj.

blamable, blameworthy;
— լինել, cf. Մեղադրեմ.

· Calfa


Մեղայ, ի

s.

repentance, contrition, compunction, hearty sorrow;
— ! mea culpa ! I have sinned !.

· Calfa

NBHL (1)

Զդաւթին, ընդ մեղայն ասել, իսկոյն անցուցեր զպատիժ պարտուցն։ Ահա արդարեւ օրհնեալ է հատուած բանի՝ յուսադրական սրտի՝ այսր մեղայի. (Նար. ՟Ծ՟Է. եւ ՟Ի՟Է։)


Հայցական, ի, աց

s. gr. accusative.

· Calfa

NBHL (2)

αἱτιατική (ի αἱτέω հայցել. կամ αἱτιάομαι պատճառել) accusativus. Խնդրական. որ ինչ է նշանակ հայցելոյ կամ խնդրելոյ զիմն. ըստ քերականաց անուն հոլովոյ, որ յայտ առնէ զներքոյ անկեալն զներգործութեան այլոյ, ունելով ի սկզբան տառդ՝ զ ՝ ներգործութեամբ կամ զսրութեամբ. զոր օրինակ, կե՛ր զհաց կամ հա՛ց կեր։

Հոլովք են անուանց, ուղղական ... հայցական։ Հայցականն՝ խնդրական. կամ ըստ հելլենացոց լեզուին՝ փաստական. (Թր. քեր.։)


Պատժական, ի, աց

adj.

punitive, penal, repressive;
— օրէնք, penal law.

· Calfa

NBHL (1)

κολαστικός poenas infligens, poenalis, punitivus. Որ ինչ հայի ի պատիժս։ պատժողական. վրէժխընդրական.


Սրածութիւն, ութեան

s.

pestilence, plague, epidemy, contagion, mortality.

· Calfa

NBHL (1)

որ ասի եւ ՍՈՒՐ. λοιμός pestilentia, pestis. Ածումն կամ հարուած սրոյ մահաբեր հրեշտակի՝ որպէս առ դաւթիւ. այն է ժանտախտ. մահատրաժամ, մահ բազմութեան ի տապագին եւ ի փոխադրական ախտէ հանդերձ ուռուցիւք.


Վրէժխնդիր, դրաց

adj.

revengeful, vindicative, avenging;
— լինել, to call for vengeance, to be revenged.

· Calfa

NBHL (1)

ՎՐԷԺԽՆԴԻՐ. իբր Վրէժխնդրական. որ ինչ հայի յոճիր արժանի վրիժուց.


Ստորատ

s.

antarctic pole;
comma.

· Calfa

NBHL (1)

Ենթամնայն եւ ստորատդ հակառակ են միմեանց. ենթամնայդ՝ ի խառնել զբանն, իբր թէ օրէնս ուսոյց. իսկ ստորատն ի բաժանել զսոյն (զոր օրինակ օրէնս, սւսոյց)։ Ենթամնայդ ներքսադրական, ստորատդ ներքեւահատ. (Երզն. քեր.։)


Դերայ, ի

s.

antichrist;
priest.

· Calfa

NBHL (1)

ἁντί pro, contra, re Նախդիր բաղադրական, որ տայ նշանակել իբր Փոխանակ. ընդ. եւ Ընդդէմ։ (Թր. քեր.։)


Դէպուղիղ

adv.

straight, directly.

· Calfa

NBHL (1)

Օրէնսդրականն, որոյ անուն է դէպուղիղ սատակիչ. (Փիլ. ել. ՟Բ. 68։)


Ծնողական, ի, աց

adj.

concerning or relating to parents, paternal or maternal.

· Calfa

NBHL (1)

γεννητικός, γενητικός generans, efficiens. իբր generativus, effectivus. կամ genitori vel genitrici proprius. Սեպհական ծնողի եւ թնողութեան. հայրական, մայրական, արտադրական, եւ արտադրօղ.


Ծրագիր, գրաց

s. adj.

sketch, outline;
project, draught, plan, design;
written, described, traced;
— դրական, graphical.

· Calfa


Փաղ, ից

s. zool. phalarope, sea-duck.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս մասնիկ բաղադրական՝ նոյն է ընդ Բաղ. (թ. պիլէ ). համ. կից. շար. շաղ. որպէս տեսցի ի կարգիս։ Միայն ի գիրս Դամասկ. գտանի Փաղագոյ՝ իբր այլազգոյ, հակադրեալ ձայնիս Համագոյ. (որ թուի վրիպակ գրչի)։