Definitions containing the research լի : 10000 Results

Նորասէր

adj. s.

fond of novelty or news, modish, fashionable;
fashionist.

· Calfa

NBHL (2)

Սիրօղ նորանոր իրաց. նորոգ սկսեալ սիրել կամ սիրիլ. նոր սիրելի եղեալ.

Որ արդ եւս նորոգ ամուսնութիւնք ի միմեանս հասեալ թերալից ուրախութեամբ նորասէր առագաստիցն. (՟Գ. Մակ. ՟Դ. 5։)


Նորասքանչ

cf. Նորանշան.

· Calfa

NBHL (1)

παράδοξος, καινός novus, et admirabilis. Նոր եւ սքանչելի. նորահրաշ. հրաշափառ. նորանշան. նորակերտ.


Նորատունկ, տնկոց

adj. s. fig.

newly planted;
young, small plant;
neophyte.

· Calfa

NBHL (1)

Ի հոտոյ ջրոյ ծաղկեսցի, եւ արասցէ հունձս իբրեւ զնորատունկ։ Որդիք քո որպէս նորատունկ ձիթենւոյ։ Որոց ուստերք իւրեանց որպէս նորատունկ հաստատուն են ի մանկութենէ իւրեանց։ Մարդն Յուդայ նորատունկ սիրելի։ Պահել զնորատունկ գործոց ձեռաց իւրեանց ի փառս. (Յոբ.։ Սղ.։ Ես.։)


Նորացոյց

cf. Նորանշան.

· Calfa

NBHL (1)

Այս (կործանումն աշտարակի) նոցա նորացոյց ամբարշտութեանցն խափան լինէր. (Ագաթ.։)


Նորափառ, աց

adj. s.

vain, vain-glorious, vaunting;
heterodox, heretic.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս թէ խնդրօղ նորանոր փառաց, այլ ուղիղ եւս թարգմանելի՛ Սնափառ, զրափառ. յն. որ գրեալ է վրիպակաւ.


Նորափետուր

adj. fig.

moulted, new-feathered;
made young again, renewed, revived;
— զարդարիլ, to moult, to get new-feathers, to put on new plumage;
to grow young again, to be revived.

· Calfa

NBHL (1)

Ձագք նորափետուրք կարօ՛տ են մօրն, մինչեւ թեւք հաստատեսցին։ Զօրէն աղաւնեաց զնորափետուր ձագօքն միշտթռթռելով. (Ոսկ. փիլիպ.։ Լաստ. ՟Ժ։)


Նորընկալ

adj.

newly obtained.

· Calfa

NBHL (1)

Հաւանեալ լինէր վասն նորընկալ իշխանութեան իւրոյ. (Ոսկիփոր.։)


Նորոգ

cf. Նոր.

· Calfa

NBHL (1)

Յորժամ ակն խաղայցէ, բնական ազդեցութեամբ՝ վասն զնորոգ ոք տեսանելոյ լինի ասեն նշանակ. (Եզնիկ.։)


Նորոգութիւն, ութեան

s.

cf. Նորոգումն.

· Calfa


Նորոգումն, ման

s.

renewing, renovation, restoration, reparation, mending;
reform, reformation;
new birth, regeneration;
growing young again;
cf. Տոմար.

· Calfa


Նորութիւն, ութեան

s.

cf. Նորումն.

· Calfa

NBHL (1)

ՆՈՐՈՒԹԻՒՆ ՆՈՐՈՒՄՆ. καινότης novitas, innovatio. Նոր գոլն՝ լինելն, նոր վիճակ. նորոգութիւն. եւ Նորաձեւութիւն.


Նորումն, ման

s.

novelty;
innovation.

· Calfa

NBHL (1)

ՆՈՐՈՒԹԻՒՆ ՆՈՐՈՒՄՆ. καινότης novitas, innovatio. Նոր գոլն՝ լինելն, նոր վիճակ. նորոգութիւն. եւ Նորաձեւութիւն.


Նորօրինակ

adj.

unexampled, strange, new, extraordinary, prodigious, unusual.

· Calfa

NBHL (1)

Նշանք լինէին, ամենայնն նորօրինակ արտաքոյ բնութեան. (Կիւրղ. ել.։)


Նոցային

s.

their.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ իւրովք ձեռօքն միայն գործէ, այլեւ նոցայովքն։ Զնոցայսն խորհէին։ Յետ նոցայցն ազգաց սկիզբն։ Յաղագս նոցայցն յաճախ յաջողութեանց։ Ձեռնտու նոցայցն լինելով խաղաղութեան դեղին եւ քաղաքաց։ Տօնակից լինիմք նոցայնցն փոխատրելով ուրախական կրից։ Իմանալ տիրապէս զնոցայնցն (կամ զնոցայցն) իմանալի բնութեանց կարգաւորութիւնս. (Պրպմ.։ Իսիւք.։ Փիլ.։ Պիտ.։ Շ. հրեշտ.։)


Նու, նուոյ, ով, աւ, նուք, նուոց, նուանք, աց

s.

daughter-in-law;
sister-in-law, brother's wife.

· Calfa

NBHL (1)

Մտին ի տապանն որդիք հանդերձ հարբն, եւ նուք հանդերձ սկեսրաւ. (Փիլ. լին.։)


Նուագակից

s.

accompanist;
— լինել, to accompany.

· Calfa


Նուագահանդէս

s.

concert;
դահլիճ —դիսի, concert-room.

· Calfa


Նուագերգութիւն, ութեան

s.

music, song, melody.

· Calfa

NBHL (3)

Լռեալ լինի երաժշտական հաւուցն նուագերգութիւն. (Նիւս. երգ.։)

Դադարեցուսցեն սաղմոսք զգարշելի նուագերգութիւն. (Բրս. արբեց.։)

Դաւիթ ի զուարճալի նուագերգութեանն նուիրական բան, Քեզ վայելէ եւ այլն. (Մագ. ՟Գ։)


Նուազ, ից

adj. adv.

of little consequence, inconsiderable, few in number;
lesser, smaller, very slight, weak, little;
thin, slender;
base, low, vile;
not so much, less but little, not over;
ոչ ինչ —, not less, not fewer;
յաւէտ կամ —, more or less;
ոչ յաւէտ եւ ոչ —, neither more nor less;
— առնել, cf. Նուազեցուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Նուազ, այսինքն նուրբ ասի ի վերայ նորա, զամենայն ծանրութեամբ եւ հեռակցութեամբ զանց արարեալ, եւ յամենայն անարգելաբար մտեալ։ Եւ ամենայնի պատճառ է նուազ. քանզի ոչ ուրեք գտցես զնուազին էութիւն անհաղորդելի. այսպէս է առնլի նուազն ի վերայ աստուծոյ, ներգործօղ եւ թափանցիկ մինչեւ ցորոշումն սրտից. (Դիոն. ածայ.։)


Նուազիմ, եցայ

vn. ast.

to diminish, to grow less, to decrease;
to be lessened, abated, lowered, brought down;
to be eclipsed.

· Calfa

NBHL (1)

կամ ՆՈՒԱԶԵՄ, եցի. չ. ὁλιγόομαι, ἑλάττομαι , σμικρίνομαι ad pauca reducor, immunuor, diminuor ὐστερέω, ἑκλείπω, ἁπορέω եւ այլն. deficior, destituor, desino եւ այլն. Նուազ լինել կամ գտանիլ. պակասիլ. յետնիլ. սակաւանալ, թողանալ. ամփոփել. սպառիլ. կասիլ. տկարանալ. քիչնալ, պակսիլ, վար ինջնալ, դադրել սկսիլ, հատնիլ, քաշուիլ.


Նուազութիւն, ութեան

s.

cf. Նուազումն.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ է լինելութիւն՝ ապականութիւն, եւ ոչ աճելութիւն՝ նուազութիւն. (Արիստ. շարժ.։)


Նուաղիմ, եցայ

vn.

to faint, to fail, to lose one's senses, to fall fainting, to fall into a swoon, to swoon or faint away;
to languish, to grow weak, to wear oneself out;
to diminish, to grow less, to decrease;
to become dim, obscure, to be eclipsed;
—ղեալ անկանել, to fall senseless;
—ղի սիրտ իմ, my heart grows faint within me.

· Calfa

NBHL (2)

Նուաղէ դառնութեամբ անձին, յայտ է թէ տրտմութեամբ ըմբռնեալ։ Ոչ նուաղեցաւ յիմանալի խորշակէն. (Իսիւք.։)

ՆՈՒԱՂԻՄ կամ ՆՈՒԱՂԵՄ. ἁμυδρόομαι, ἁμαυρόομαι , ὁλιγοψυχέω languesco, obscuror, animo deficio. մանաւանդ ἑκλείπω . (որ է նուազիլ), ἑλάττομαι, σμικρύνομαι diminuor եւ այլն։ Նուաղ լինել. նուղանալ. նուազիլ որակի իրաց՝ քան քանակի. աղօտանալ. պակասիլ լուսոյ. խաւարիլ լուսաւորաց. տկարանալ. լուծանիլ. լքանիլ. հիւծիլ թալկանալ. թառամիլ. լուսը կամ ուժը բռնուիլ՝ պակսիլ, սիրտը քաշւիլ, մարմրիլ


Նուաղութիւն, ութեան

s.

cf. Նուաղումն.

· Calfa

NBHL (1)

Պատուհասեալ վասն իւղոյն նուաղութեան. (Ոսկ. ՟բ. տիմ. ՟Զ։ Իսկ թէ ասէր, վասն լուսոյն նուաղութեան, լինէր բուն նշանակութիւն՝ աղօտութիւն։)


Նուաճութիւն, ութեան

s.

cf. Նուաճումն.

· Calfa

NBHL (1)

Զի նովաւ ասէ ունիմք զնուաճութիւն, ամենայն զյարդարանս, ի մի բերելով սրբով հոգւովն ի փառս հօրն ամենակալի զօրհնութիւն. (Ոսկ. եփես.։)


Նուաճումն, ման

s.

subjection, enslaving, submission, obedience;
detention, possession.

· Calfa

NBHL (1)

Զի նովաւ ասէ ունիմք զնուաճութիւն, ամենայն զյարդարանս, ի մի բերելով սրբով հոգւովն ի փառս հօրն ամենակալի զօրհնութիւն. (Ոսկ. եփես.։)


Նուաստանամ, ացայ

vn.

to humble, debase, undervalue or degrade oneself.

· Calfa

NBHL (1)

Դարձի՛ր առ տիկին քո, եւ նուաստացի՛ր ընդ ձեռօք նորա։ Նուաստանալ ընդ ձեռօք, այսինքն ասեմ՝ ընդ զօրութեամբ նորա։ Խմորեալն պղպջացեալ համբառնայ, իսկ անխմորն նուաստանայ. (Փիլ. լին. Փիլ. ել.։)


Նուիրական, ի, աց

adj.

sacred, consecrated, holy, divine;
— եւ փրկաւէտ երգ, toast, health.

· Calfa

NBHL (1)

ՆՈՒԻՐԱԿԱՆ. իբր Նուիրելի. ընծայելի (աստուծոյ, կամ մարդոյ).


Նուիրամսակ

s.

holy or great month.

· Calfa

NBHL (1)

Դէպ եղեւ թերեւս արդարոյն (նոյի) ի գլուխս ամսոյն ծնեալ լինել յառաջին ամսոյն ըստ ժամանակի ի սկզբան տարւոջն այնմիկ, զոր սովորութիւն է կոչել նուիրամսակ (կամ նուիրամսակս) ըստ պատուոյ. (Փիլ. լին. ՟Բ. 17 կամ 15։)


Նուիրեմ, եցի

va. adj.

to offer, to present, to give;
to dedicate, to vow, to devote;
to ordain;
to consecrate;
to sacrifice;
— or — նուէրս, to pour out libations to;
— զանձն, to devote, to sacrifice oneself;
— զդիս, to honour idols with offering;
—եալ, to be ordained or consecrated;
— կռոց, consecrated to idols.

· Calfa

NBHL (2)

Կամ σπένδω libo, liquida offero. Նուիրանոցաւ ճաշակ ինչ մատուցանել՝ հեղլով ի պատիւ աստուծոյ զշիթս գինւոյ, իւղոյ, կաթին, ջրոյ, եւ այլն. (Ծն. ՟Լ՟Ե. 14։ Ել. ՟Լ. 10։ Թուոց. ՟Ի՟Ը. 7։ ՟Բ. Թագ. ՟Ի՟Գ. 16։ Երեմ. ՟Է. 17.) եւ այլն. Յորս կայ եւ նուէր անձին՝ հեղլով զանձն առաջի տեառն։ Որպէս եւ (Փիլիպ. ՟Բ. 17։ ՟Բ. Տիմ. ՟Դ. 6։)

ՆՈՒԻՐԵԼ. որպէս Նուիրագործել. նուիրակատար լինել. օրհնել, ձեռնադրել. մկրտել, դրոշմել, հաղորդել սուրբ խորհրդոց, եւ աբեղայ օրհնել. ուստի ՆՈՒԻՐՈՂ՝ ἰεροτελεστής, τετελεσμένος sacrorum initiator. ասի եպիսկոպոսն կամ քահանայն. եւ ՆՈՒԻՐԵԱԼ. τελουμένος, τετελεσμένος initiatus, initiandus. կոչի անձն օրհնելի.


Նուկի

cf. Ունկի.

· Calfa

NBHL (2)

Թէպէտեւ լիտր ասի, այլ թեթեւագոյն, որպէս եւ արդ նուկի, կոչելով զանուն նուկիէի լիտր՝ ըստ բաբելացւոցն հանճարոյ. (Եպիփ. թաղմ.։)

Կշիռ ժբ նուկ, լինի սատեր. (Վրդն. ել.։)


Նումեճանակ

s.

chief citizen.

· Calfa

NBHL (1)

Ի Հին բռ. մեկնի, Նախագլուխ, նախիշխան, նախարար. (որպէս թերեւս յն. նօմի՛զօն, օրէնսդիր. եւ նօմիզմէնօս, երեւելի ոք)։


Նուշ, նշի, նշոյ

s.

almond;
դառն —, bitter -;
իւղ նշոյ, almond-oil;
կիթ նշոյ, milk of almonds;
— շաքարապատ, sugar-plums;
բլիթ ի նշոյ, crisp almond, almond-paste.

· Calfa


Նպաստամատոյց

cf. Նպաստաւոր.

· Calfa

NBHL (2)

(Յաղօթս եկեղեցւոյ) միմեամբք միմեանց օգնական լինել. (եւ նպաստամատոյց՝ առ աստուած. Խոսր.)

Անօրէնութիւնս՝ հրոյն յաւիտենից նպաստամատոյց լինի. (Կոչ. ՟Բ։)


Նպաստաւոր

adj.

helping, succouring, propitious, favourable.

· Calfa


Նպաստաւորիմ, եցայ

vn.

cf. Նպաստեմ.

· Calfa


Նպաստեմ, եցի

vn.

to help, to assist, to succour, to relieve;
to second, to favour, to supply, to serve, to contribute.

· Calfa

NBHL (2)

Նպաստ մատուցանել կամ լինել. նպաստաւորել. օգնել. օգտել. սատարել. հայթհայթել.

Ընդդէմ պատկառանք անհամարձակելիք քոյին դիմացդ նպաստեցիր. (Նար. ՟Խ՟Զ։)


Նպատակ, աց

s. fig.

aim, butt, level, end;
premium, prize;
object, goal, end, scope, view, purpose, design, intent;
կէտ —ի, aim;
ուղղել ի —ն, to take aim at, to aim, to level at, to point;
հարկանել ի —ն, to hit the mark;
to attain one's end;
առնուլ կամ յափշտակել զ—ն, to obtain the premium, to win the prize.

· Calfa

NBHL (2)

Ելից զիս նետիւք իբրեւ զնպատակ։ Իբրեւ ի նետէ ձգելոյ ի նպատակ։ Իբրեւ ի լայնալիճ աղեղանէ յամպոցն ոստիցեն ի նպատակս. (Ողբ. ՟Գ. 22։ Իմ. ՟Ե. 12. 22։)

σκοπός scopus, meta. Նշաւակ. նշան նետաձգութեան. թիրախ. նշանակ կամ կէտ առաջի եդեալ՝ դիտեալ կամ դիտելի. դիտակ. դիտաւորութիւն. նկատեալ տեղի կամ իր.


Նպարակաւոր

adj.

laden with provisions.

· Calfa

NBHL (1)

Որ բարձեալ տանի զնպարակս. յն. բարձօղ զհացս կամ զուտելիս.


Նսեմական

cf. Նսեմ.

· Calfa


Նսեմային

cf. Նսեմ.

· Calfa


Նսեմանամ, ացայ

vn.

to begin to lower, to darken, to become cloudy;
to be darkened, obscured, overclouded, eclipsed, tarnished.

· Calfa

NBHL (1)

Նսեմ լինել. մթագնիլ. խաւարիլ. աղօտանալ. կուրանալ.


Նստած, ոյ

s. chem.

excrement, dung;
residue, sediment, bottom.

· Calfa

NBHL (1)

Անզգայեցան յորկորոտութիւն, եւ ամենայն սեղանք նոցա լի եղեն նստածով, զի իբրեւ ի փսխածէ գարշէին ի բանէն աստուծոյ։ Ընդէ՞ր եղեւ բանն աստուծոյ յաչս ձեր իբրեւ զփսխած կամ զնստած. (Գէ. ես.։)


Նստոց, աց

s.

seat, residence;
— փեթակի, the bottom of a bee-hive.

· Calfa

NBHL (1)

Վասն մկան, թէ ի մեղուանոցն անկանիցի. եթէ զնստոցաւն լինիցի՝ անհպելի ի մաղսն. (Կանոն.։)


Նրբաբայեմ

vn.

to subtilize, to refine, to cavil, to sophisticate.

· Calfa

NBHL (1)

Աւելորդ է ուրեմն հարցաքնին լինել, եւ նրբաբայել. (Պրպմ. ՟Ի՟Է։ (տպ. նրբայել։))


Նրբախնդիր

adj.

punctilious, particular, punctual.

· Calfa

NBHL (1)

Որ նրբաբար ի խնդիր լինի իրաց. մանրախոյզ.


Նրբաձայն, ից

adj. gr.

slow of speech;
*shrill-voiced;
subtile.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ դիւրաբար լեզու մարդոյ խօսի՞ այլ նրբաձայն լինի առ նա. (Եպիփ. կուս.։)


Նրբաւարտ

adj.

pointed, sharp.

· Calfa

NBHL (1)

Ի մարմնի իսկ զո՞ր ասիցեմք առողջս. զյո՛յրսն եւ զուռուցեալսն եւ զջրագողեա՞լսն, եթէ զնրբաւարտսն (կամ զնրբաւարսն) եւ զկազմսն եւ զձողսն. (Ոսկ. փիլիպ. ՟Է։)


Նքթեմ, եցի

vn.

cf. Նքթիմ.

· Calfa

NBHL (1)

ՆՔԹԵՄ ՆՔԹԻՄ, ἑκλείπω, ἑκλύομαι եւ այլն. deficio, dissolvor. որ եւ ՆՔՈՂԻԼ. Նուազիլ ի սովոյ. սովիլ. քաղցնուլ յոյժ. նօթի լինել. յանսուաղութենէ կթոտիլ, լուծանիլ. խիստ անօթէնալ, անօթութենէ մարմրիլ.


Նօսր, սունք

cf. Անօսր;
with its derivatives.

· Calfa

NBHL (1)

Ի կաւոց ոչ լինին պարուտակք (աչաց) նօսունք, եւ ոչ բիբք զարդարին. (Պրպմ. ձ։)


Նօսրահեր

adj.

weak-haired or thin-haired.

· Calfa