preservation, guard, protection, defence;
maintenance;
observance, observation.
Պահպանութիւն Աստուծոյ պատուիրանացն։ Պահեսցեն ղեւտացիքն զպահպանութիւն խորանին վկայութեան։ Ամենայն պահպանութեամբ պահեա՛ զսիրտ քո։ Խնամ խրատու՝ սէր. եւ պահպանութիւն օրինաց նորա՝ գութ։
Նմանեալք լինէին այնմ հօտի խաշանցն՝ որ զպահպանութիւն շանց պահողաց պահապանացն ի բաց մերժեցին, եւ գայլոցն մատնեցան. (Բուզ. ՟Գ. 13։)
cf. Պաղիմ.
Որպէս պարիսպ պաղացաւ ջուրն յայսկոյս եւ յայնկոյս. (Ժմ. յն.։)
supplication, imploration, instance, entreaty, prayer, invocation, request, solicitation;
rogation.
Լուայ ձայնի աղօթից քոց եւ պաղատանաց։ Ձայն ի շրթանց գուժեաց լալոյ եւ պաղատանաց որդւոցն Իսրայէլի։ Սրբեցէ՛ք պահս, քարոզեցէ՛ք պաղատանս (յն. պաշտամունս)։ Առնել աղօթս, խնդրուածս, պաղատանս։ Աղօթս եւ պաղատանս ... ուժգին գոչմամբ եւ արտասուօք մատուցանէր. (՟Գ. Թագ. ՟Թ. 3։ Յովէլ. ՟Ա. 14։ ՟Ա. Տիմ. ՟Բ. 1։ Եբր. ՟Ե. 7։)
Լսելի լիցի ձայն պաղատանաց նոցա. (Եղիշ. ՟Ը։)
cf. Պաղատանք.
Ձայն եւ կարդացումն է՝ ջերմագութ սրտի առ Աստուած պաղատումն. (Խոսր.։)
to freeze, to be frozen, to congeal, to coagulate, to thicken;
to catch cold;
— յերկաթս, to arm with cuirass.
Պաղէր այնուհետեւ ջուրն։ Մի՛ պաղելս մարմնոյ մեղկացուսցէ զհոգիս մեր. (Սիսիան.։)
oscillating, swinging, shaking.
(Ի յն. ձայնէս բա՛լմա. յորմէ լտ. բալբիթա՛ցիօ, տրոփումն. թնդումն. դողումն) Անուն մասնաւոր սասանութեան երկրի, իբր դողացուցիչ. παλματίας vibrator, quidam terrae motus.
shining, sparkling, brilliant.
Եթէ արծաթ պաղպաջուն քայքայէ զմեզ, երբ զգեղ երեսաց կարասցուք քամահրել։ Սիւնս եւ խարիսխս արծաթի՝ պաղպաջունս, ջինջս եւ յստակս։ Ճակատն պաղպաջուն, այտքն ի ներքոյ՝ միահարթք երկայնածնօտք. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 3։ եւ ՟Բ. 25։ եւ կող. ՟Ժ՟Դ։)
Պատուական է քան զամենայն ոսկի, եւ պաղպաջուն քան զամենայն քարինս պայծառս եւ պանծալիս։ Պաղպաջունք են քան զքարինս պայծառս եւ պատուականս։ Պաղպաջուն ակունք. (Սարգ. յկ. ՟Բ։ եւ Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Ա։ Գանձ.։)
the gaining or procuring one's livelihood;
subsistence, maintenance;
food, victuals;
means, way, remedy, expedient.
Ամենայն օգուտ եւ պաճարանք կենաց մերոց ի սմանէ (յերկրէ), եւ ի վերայ սորա. (Ագաթ.։)
Ամենայն ոք տալով զպաճարանս ընչից իւրեանց (իբր ռմկ. ունեցածը չունեցածը), ոչ գտանէր զգինս փրկանաց անձին իւրոյ. (Ղեւոնդ.։)
Ոչ միայն զկելոյն պաճարանս, այլ եւ առ գիտութիւնս էիցն հասու գոլ բաւականացեալ. (Գր. տղ. թղթ.։)
pasture-land.
Տեղի թողեալ յարօտ պաճարաց. որ եւ յն. ձայնիւ ՄԻԼՈԲՈՒՏ. μηλόβοτος pecoribus pascendis relictus (campus).
Ի տեղին, որ կոչի բակեար պաճարարօտ, (ի ձայնէս պաքար, պախրիք) թողեալ զերիվարս իւրեանց. (Ասող. ՟Գ. 16։)
to provide, to get, to come by;
to try, to endeavour, to remedy, to find means;
— զկեանս, to earn one's livelihood, to provide where with to live.
Արագլաց ձագք թռչելով՝ ամենայն ուստեք պաճարեն շահ՝ ծնողացն ի պէտս։ Որպէս զի հանգիստս դիւրավարս եւ հեշտութիւնս իւր պաճարեսցէ։ (Զճշմարտութիւնն) ամենայն զօրութեամբն պաճարելի է գտանել. (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. այլաբ. եւ Փիլ. ել.։)
cf. Պաճարեմ.
Արագլաց ձագք թռչելով՝ ամենայն ուստեք պաճարեն շահ՝ ծնողացն ի պէտս։ Որպէս զի հանգիստս դիւրավարս եւ հեշտութիւնս իւր պաճարեսցէ։ (Զճշմարտութիւնն) ամենայն զօրութեամբն պաճարելի է գտանել. (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. այլաբ. եւ Փիլ. ել.։)
to deck, to attire, to embellish, to adorn, to beautify, to decorate, to bedizen, to bedeck;
to paint, to plaster;
to dissemble, to feign, to disguise;
to give oneself airs;
— զմարմին, to embalm;
—եալ, cf. Պաճուճազարդ;
— առասպելք, cunningly devised fables;
— կերակուր, skilfully dressed meats.
Որչափ ինչ պաճուճեցին որդիքն Իսրայէլի, բայց ոչ այնպէս ինչ զտեառնէ իւրեանց։ Ի հանդերձս ոսկէհուռն զարդարեալ եւ պաճուճեալ։ Տքնութիւն նորա առ ի պաճուճել ի կատարման նորա։ Պաճուճեալ զգեստուք զարդ։ Ոչ եթէ պաճուճեալ ինչ առասպելաց զհետ երթեալ. (՟Դ. Թագ. ՟Ժ՟Է. 9։ Սղ. ՟Խ՟Դ. 10։ Սիր. ՟Լ՟Ը. 31։ ՟Ա. Պետ. ՟Գ. 3։ ՟Բ. Պետ. ՟Ա. 16։)
successor, heir, inheritor, descendant;
noble, nobleman, prince, lord.
Միջակայնոց, եւ պայազատաց. շինականաց եւ տոհմականաց. (Նար. ՟Գ։)
succession, inheritance, descent, lineage;
nobility.
cf. Պայթուցանեմ;
to burst, to crack, to split, to shiver, to break, to cleave;
to be transported by pride, to be puffed up.
cf. Պայթուցանեմ.
burst, crash, crack, eruption, rupture, explosion.
Ի ձայնէ անտի որոտմանց, եւ ի պայթիւն լինելոյ, եւ ի փայլատականց անտի։ Տեսին նոքա զպայթիւն երկնից, եւ զփայլիւն փայլատականց. (Եփր. աւետար. եւ Եփր. ել.։)
to burst, to cause to break, to shiver, to cleave, to break or burst open.
Ո՞ ուսոյց քեզ՝ զամենայն օր պայթուցանել զորովայն՝ մսեաց եւ գինեաց զանազանութեամբք. (Սարկ. հանգ.։)
(Որթն խարտեալ) գոչեաց յորովայնի այնոցիկ՝ ոյք սիրեցինն զնա, եւ մեծաւ նախանձու զերկրպագունս հեղձ պայթոյց. (Եփր. ել.։)
bailiff, city magistrate, magistrate.
Մատաղ որդի մի իւր թողեալ ... այն որ պարոն եւ պայլ եդեալ. (Վահր. ոտ.։)
clear, limpid, pure;
clear, serene, clean;
gay;
splendid, sparkling, brilliant, luminous, shining;
bright, polished, clean;
distinct, evident, plain;
illustrious, glorious, farfamed, renowned, celebrated;
ի հանդերձս —ս, arrayed in gorgeous apparel.
Պայծառ զքաղաքն յօրինեն ամենայն պատրաստութեամբ. (Իգն.։)
Կայր եղբայրն այն ի գունդս մարտիրոսաց կարգեալ, եւ պսակ պայծառ կայր ի գլուխ նորա. (Վրք. հց. ՟Գ։)
very white, candid, very fair.
Այնչափ առաւել պայծառագոյն է լոյսն այն. (Ոսկ. խչ.։)
Transfiguration.
Այսոքիւք տօնիս նկարագրի պայծառակերպութիւն։ Յոյնք զսա Պայծառակերպութեան եւ Պսակաց կոչեն տօն, եւ հայք Վարդավառ։ Յիրաւի վարդավառ զսա ձայնէ եկեղեցի, եւ պայծառակերպութեան եւ պսակաց տօն. (Խոր. վրդվռ.։)
to brighten, to become clear;
to shine, to glitter, to sparkle, to be resplendent;
to shine, to render oneself illustrious, to flourish, to signalize or distinguish oneself, to be remarked, to become a person of note.
Յօրինէր կազմէր ամենայն զարդու իւրով, եւ պայծառանայր առաւել յոյժ. (Յուդթ. ՟Ժ. 4։)
glorious, illustrious.
of a shining aspect, luminous, brilliant.
Անմահութեան փառացն ցանկացի՛ր. այն է պայծառատեսիլ եւ լուսաւոր. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 41։)
clearness, light, brightness, splendour;
lustre, brilliancy, magnificence, glory, celebrity, renown;
magnitude;
vivacity, serenity;
limpidness, purity.
Եւ այնպէս գոյացան պայծառութիւնքն երկրորդք՝ սպասաւորօվք առաջնոյ պայծառութեանն. (Ածաբ. ծն.։)
Անհաստատ են պայծառութիւնքս, եւ աշխատութիւնքս վշտագինք։ Զիմաստութիւն նորա առանց ամենայն երկբայութեան ցուցանեն պայծառութիւնք արարածոցս. (Իսիւք.։)
dazzling, hallucination.
Ո՛չ ըստ չափոյ երեւեցելոյն, այլ ըստ տեսողացն կուրութիւն գործէ. որպէս ուրեմն պայղակումնն Պօղոսի աչացն։ Զամենայն փառս նորա առ Պօղոս եղելոյ զպայղակմանն ուսի՛ր. որ զպայղակումնն ոչ եբեր, զիա՞րդ զփառսն բերիցէ զանչափս. (Բրս. թղթ.։ 3)
cf. Պայմանական.
Պայմանաւոր չափով բաժանին բաշխին (ջուրք) ընդ ամենայն կողմանս. (Վեցօր. ՟Դ։)
debate, dispute, quarrel, strife, controversy;
գալ, մատչիլ, մտանել ի — ընդ ումեք, to open a question or controversy, to debate, to dispute.
Ընկերաբար գայիր ի պայքար։ Այսչափ երկայնաբան լինել ընդ ձեզ պայքարու։ Ոչ ինչ մտանեմ ես ի պայքար ընդ քեզ վասն բնութեան արարածոցս։ Ընդ աթենացիսն վիճէին պայքարաւ. (Եղիշ. ՟Բ. ՟Ը. եւ Եղիշ. յառաք.։)
to create strife, contests or law-suits, to litigate, to question, to dispute;
to struggle hard, to fight, to battle.
Երկայնմտութեամբ պայքարեցաւ ընդ նոսա. (Եղիշ. ՟Ը։)
hotel, inn, hostelry, tavern.
ՊԱՆԴՈԿ մանաւանդ ՊԱՆԴՈԿԻ. πανδοχεῖον, πανδοκεῖον diversorium publicum, taberna, stabulum, cauponium. իտ. l'osteria, albergo, locanda. (գրի եւ ՊԱՆՏՈԿ. ԲԱՆԴՈԿ. ար. եւ պ. ֆունտուգ ). Բառ յն. բանտօգի՛օն, որպէս թէ Ամենից ընդունարան. այն է Իջեւան ի վերայ ճանապարհի. օթեւան անցաւորաց. վան. խան, գօնագ, լօստարիա, լօքանտա.
cf. Պանդոկ.
ՊԱՆԴՈԿ մանաւանդ ՊԱՆԴՈԿԻ. πανδοχεῖον, πανδοκεῖον diversorium publicum, taberna, stabulum, cauponium. իտ. l'osteria, albergo, locanda. (գրի եւ ՊԱՆՏՈԿ. ԲԱՆԴՈԿ. ար. եւ պ. ֆունտուգ ). Բառ յն. բանտօգի՛օն, որպէս թէ Ամենից ընդունարան. այն է Իջեւան ի վերայ ճանապարհի. օթեւան անցաւորաց. վան. խան, գօնագ, լօստարիա, լօքանտա.
cf. Պանդոկապան.
Ասացից պանդոկապետ լինել արանցն, որ յամենայնի արիագոյնք (այս ինքն լաւագոյնք) են ի ժամանակի. (անդ. ՟Ժ՟Ա։)
cf. Պարծիմ.
Ահա ոչ պարծիմ ամենայն իրօք նախատեալս, ոչ պանծամ դսրովեալս. (Նար. ՟Ծ՟Դ։)
cf. Պարծիմ.
Ահա ոչ պարծիմ ամենայն իրօք նախատեալս, ոչ պանծամ դսրովեալս. (Նար. ՟Ծ՟Դ։)
to praise, to vaunt, to glorify, to sing the praises of, to extol, to cry or preach up, to exalt, to flatter, to laud, to commend.
Ամենայն ուժով փորձեցին զայս նախախնամութիւն (բժշկական արուեստի) պանծացուցանել յաշխարհի. (Պիտ.։)
Յոյժ չքնաղ իմն զՅովնան պանծացուցանէ քան զայլ մարգարէս։ Ոչ միայն զաղաղակն բարձրացուցին, այլ եւ բանիւ պանծացուցին. (Երզն. մտթ.։)
pancratium.
ՊԱՆԿՐԱՏ ՊԱՆԿՐԱՏԻՈՆ. Բառ յն. բանգրա՛դիօն. πανκράτιον pancratium. Որպէս թէ ամենայնիւ հասանօղ ըմբռնօղ, եւ յաղթօղն գոլ. Ազգ հնգամասնեայ խաղու յողոմպիական մրցանսն.
cf. Պանկրատ.
ՊԱՆԿՐԱՏ ՊԱՆԿՐԱՏԻՈՆ. Բառ յն. բանգրա՛դիօն. πανκράτιον pancratium. Որպէս թէ ամենայնիւ հասանօղ ըմբռնօղ, եւ յաղթօղն գոլ. Ազգ հնգամասնեայ խաղու յողոմպիական մրցանսն.
to curdle, to coagulate as cheese.
Խախացն ոչ այլ ինչ է, այլ ի նոյն կաթանէ յորովայնի գառինն պանրացեալ. (Սանահն.։)
milk-diet, fasting on lacteal products.
Վասն հնգօրեայ պահոցն պանդուտուին՝ պարտ էր թէ եւ զայն բնաւ ոչ ուտէիք. (Ուռհ.։)
provision, viaticum, food, victuals;
victualing, providing, provisions, stores, equipment;
the Holy Sacrament.
Այլ այն իսկ քեզ պաշար տանջանաց լինիցի. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 4։)
worship;
idolatry;
service.
Օտարքս պաշտելով զօտար Աստուածս, օտարացոյց զմեզ ի պաշտելութենէ (անտի) օտար (արքայն հրէից). (Ճ. ՟Գ.։)
to adore, to worship;
to minister, to serve, to wait on;
to administer, to confer;
to officiate;
to provide, to furnish;
to exercise, to employ;
— զխորհուրդս, to administer the Sacraments;
— զծառայութիւն, to serve.
Պաշտեսջի՛ք զԱստուած ի լերինս յայսմիկ։ Տեառն Աստուծոյ քում երկիրպագցես, եւ զնա միայն պաշտեսցես։ Պաշտել զնա սրբութեամբ եւ արդարութեամբ։ Զոր պաշտեմն հոգւով իմով։ Պաշտիցէք զՏէր Աստուած մեր զամենայն ժամանակս։ Զոր դուք յանծանօթս պաշտէք։ Պատարագօք զերեսս սորա պաշտեսցեն մեծամեծք ի ժողովրդոց.եւ այլն։
Սա է աստուածապաշտ առ ճշմարտութիւնն. վասն զի այնպէս պաշտէ զԱստուած, որպէս ինքն Աստուած պաշտիլկամի։ Ամպարիշտ է՝ որ ոչ պաշտէ զԱստուած՝ որպէս կամի պաշտիլ. (Իսիւք.։)
Ի ձեռին իւրում սաղմոսարան, եւ պաշտէր մեծաձայն. (Հ. դեկտ. ՟Է.։)
Հրեշտակք մատեան, եւ պաշտէին զնա։ Ոչ եկն պաշտօն առնուլ, այլ պաշտել։ Ե՞րբ տեսաք, եւ ոչ պաշտեցաք զքեզ։ Որք եկին զկնի Յիսուսի ի Գալիլեէ՝ պաշտել զնա։ Պաշտել զսեղանս, զսուրբսն։ Յոտն եկաց, եւ պաշտէր զնոսա։ Զպէտսն իմ՝ եւ որոց ընդ իսն էին, պաշտեցին (կամ պաշտէին) ձեռքս այս։ Մի՛ զոք յիւրոց անտի արգելուլ ի պաշտելոյ զնա։ Ամենայն մարդ զանոյշ գինի յառաջագոյն պաշտէ.եւ այլն։
Օդքս՝ զոր Աստուած արար, զամենայն արարածքս միանգամայն պաշտեն. (Կոչ. ՟Ժ՟Ը։)
to employ, to use, to make use of, to avail oneself of, to adopt.
Բազումք ի մանկանց եկեղեցւոյ պաշտին նոքօք։ Յաւետարանն՝ որ կոչի հեբրայեցւոց՝ միայն պաշտին նոքա (եբիոնիտք)։ Վկայէ հեգիսիպոս՝ այն որ պաշտեցաք մեք բանիւ նորա ի բազում տեղիս։ Զի ի նմա (այսինքն յայն գիրս իւր) պաշտի նա ի վկայութիւն ի յայտնութենէ անտի Յովհաննու. (Եւս. պտմ. ՟Գ. եւ ՟Դ։)
worship, adoration;
service;
— առնուլ, to be served or ministered to.
λατρεία, λειτουργία, θεραπεία cultus, liturgia, officium, ministerium. Պաշտելն, ըստ ամենայն առման. պաշտելութիւն. cf. ՊԱՇՏՕՆ, տաման.
Մշտնջենաւոր պաշտմամբ կատարէր զկանոնն։ Զնոցայն խայտառակելով զպաշտմունս (կամ պաշտամունս). (Խոր. ՟Գ. 49. եւ 65։)
defender, patron, protector, favourer;
minister, servant;
— սուրբ, patron saint, patron;
— դատի, advocate, attorney;
— կալ, լինել ումեք, to defend, to protect, to assist.
Որ այնչափ բազմութեան եղեւ պաշտպան, անձին ինչ ոչ կարաց վճարել. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 5։)
Ձեռս իմանամք զգործս մեր, զի ձեռն՝ գործոյ է պաշտպան։ Զգայարանս իւր կէտն ետ պաշտպան Յովնանու յաղօթելն, զո՛ր օրինակ փող՝ որ բարբառի ձայնիւ հնչողին։ Յաւելու, թէ՝ եւ պաշտպան, որ ծառայական գործ է պաշտելն։ Պաշտպա՛ն (իբր ծառայական) խոնարհութեամբ զարդարութիւնն ի գլուխ եհան. (Լմբ. սղ.։)
royal service;
life-guard.
Կացուցանէ զնա ի վերակացութիւն գործակալաց դրան արքունի. զի այնու հպատակութեամբ լցցէ զպաշտպանակս թագաւորին. (Արծր. ՟Ա. 11։)
to defend, to protect, to sustain, to favour, to support;
to save, to preserve, to keep;
to care, to take care;
— եւեթ անձին, to do nothing but defend oneself, to remain on the defensive.
Պաշտպանեսցէ քեզ օգնականն քո։ Տէր ամենակալ պաշտպանեսցէ նոցա։ Պաշտպանեսցէ Տէր ամենայն բնակչաց Երուսաղէմի։ Յագահութեան բռնաւորաց նորա պաշտպանեաց նմա։ Գուցէ պաշտպանիցէ Տէր Աստուածն իւրեանց։ Աստուածն նոցա պաշտպանէ նոցա։ Պաշտպանեաց Իսրայէլի ծառայի իւրում.եւ այլն։
defence, protection, guard, auspices, patronage, stay, support, favour;
apology, intercession;
service, office;
ընդ պաշտպանութեամբ օրինաց, under the aegis of the Law.
Ոչ անտես արարեր յամենայն ժամանակի եւ յամենայն տեղի քոյով պաշտպանութեամբ Տէր. (Իմ. ՟Ժ՟Թ. 20։)
worship, adoration, latria, religion;
service, office, ministry;
ceremony, mystery;
service, office;
employment, function, duty, post, place;
— աստուածային, divine worship;
— կռոց, idolatry, the worship of idols;
սնոտի —, superstition;
— ննջեցելոց, burial service;
burial;
— բարի, piety, religion, fear of God;
հասարակաց պաշտամունք, public functions;
—, պաշտամունք, Olympic or public games;
ի պաշտամանէ, by profession;
պաշտօնեայ հասարակաց պաշտամանց, the Minister of Public worship;
— առնել, to pay one's court to, to court, to flatter;
— առնուլ, to be honoured or adored, to be ministered to;
— հարկանել, տանել, to serve;
ի պաշտաման կալ, to be in the ministry;
պաշտել զ—, to exercise one's trade or calling;
— տանել, to serve, to worship, to adore;
ի — առնուլ, to adore;
— մատուցանել, to worship, to perform a service agreeable to God;
աստուածական առնուլ —, to cause oneself to be adored like a god;
ի — մտանել, to enter a person's service;
— կատարել, to fulfil a function;
կորուսանել զ—, to lose one's place;
ունել, ժառանգել զ— ուրուք, to take a person's place, to replace one;
— կատարել վասն հոգւոյ ուրուք, to celebrate a mass for the repose of a person's soul;
—ս երգոց կատարել, to sing psalms, to praise;
— ինչ առնելով, — ինչ առնելոյ վասն, through respect, for regard, by adulation.
Գտանի եւ՝ պաշտօնս, զպաշտօնս. որ եւ ՊԱՇՏՈՒՄՆ, տման. s. ՊԱՇՏՕՆ որ եւ ՊԱՇՏՈՒՄՆ. λατρεία, σεβασμός, θρησκεία cultus religiosus, veneratio, adoratio λειτουργία , θεραπεία ministerium, officium, servitus, famulatus, obsequium, religio եւ այլն։ Բարեկրօն ծառայութիւն կամ սպասահարկութիւն Աստուծոյ, աստուածպաշտութիւն. պաշտելն զԱստուած երկրպագութեամբ եւ պատարագօք եւ աղօթիւք. կրօնք. կարգ. հանդէս արարողութեանց. եւ ամենայն սպասաւորութիւն կարգեալ ի պաշտօն Աստուծոյ. սէճտէ, իթաաթ, իպատէթ, խզմէթ, զիմմէթ. մանսըպ, փայէ. եբր. ապօտան.
Պահեսջի՛ք զպաշտօնդ զայդ։ Զի՞նչ է պաշտօնս այս ձեզ ... զոհ զատկի Տեառն է այս։ Զսեղան ողջակիզացն, եւ զամենայն զկահ պաշտամանն։ Հրաման ետ Մովսիսի կազմել զպաշտօնն ղեւտացւոցն։ Պաշտել զպաշտօն Տեառն առաջի նորա ... պատարագօք մերովք։ Սրբեցան ղեւտացիքն ... եւ ապա մտին պաշտել զպաշտօն իւրեանց ի խորանին վկայութեան.եւ այլն։
Պաշտօն՝ ոչ միայն փառաբանութիւնն Աստուծոյ է, այլեւ բովանդակ նորա ծառայութիւնն. (Խոսր.։)
ՊԱՇՏՕՆ. διακονία diaconatus, ministerium ὐπηρέτημα officium եւ այլն. Սարկաւագութիւն. սպասաւորութիւն. սպաս. ժամերգութիւն. եւ ամենայն ծառայութիւն մատուցեալ Աստուծոյ կամ մարդկան.
Զի մի՛ ոք այնպէս համարիցի, եթէ պաշտօն ինչ առնելով այնպէս յարգիցէ։ Ոչ պաշտօն ինչ առնելով, եւ ոչ ի ցոյցս ինչ գրեցին զոր գրեցին։ Ոչ միշտ պարտ իցէ պաշտօն ինչ առնելոյ վասն խօսել, մանաւանդ թէ ոչ երբէք. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 4. 6. 11։ ՟Բ. 5։ եւ եփես. ՟Զ։)