Definitions containing the research ալ : 10000 results

Դանդաղանք

s.

cf. Դանդաղութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ լուան, քանզի հեղձեալ էին ի դանդաղանս քնոյ. յն. վասն բազում քնոյ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 17։)


Դանդաղիմ, եցայ

vn.

to loiter, to trifle, to slumber, to dally, to waver.

· Calfa

NBHL (3)

Մի՛ դանդաղիցիս, կամ մի՛ դանդաղեսցի գալ. (Թուոց. ՟Ի՟Բ. 16։ Յուդթ. ՟Ժ՟Բ. 12։ Գծ. ՟Թ. 38։)

ὁκνέω, κατοκνέω, ἁποκνέω cunctor, gravor, piget me, defugio ԴԱՆԴԱՂԻՄ գտանի եւ ԴԱՆԴԱՂԵՄ, եցի. չ. Ծանր եւ յամր շարժիլ. յապաղել յուլանալ. պղերգանալ. յետնիլ. տնտընալ, ուշ շարժիլ.

Մի՛ դանդաղեր ի տես երթալ հիւանդին. (Սիր. ՟Է. 29։)


Դանդաղկոտ, աց

cf. Դանդաղ.

· Calfa

NBHL (1)

Մինչեւ յե՞րբ ո՛վ դանդաղկոտդ ի վայր անկեալ կաս. (Ածաբ. մկրտ.։)


Դանդաղութիւն, ութեան

s.

slowness, tardiness, delay, frivolity, idleness, indolence.

· Calfa

NBHL (2)

Շարժեաց զմեր դանդաղութիւն ձեր գոհութեան նամամակդ։ Յաղթեալ լինի ի յօժարութենէդ ձերմէ դանդաղութիւն մտացս. (ՃՃ.։)

ὅκνος, ὁκνία, ὁκνηρία, νωθρία trdiras, segnities, cunctatio Յամրաշարժութիւն. հեղգութիւն. յուլութիւն. թուլութիւն. ձանձրութիւն. ծանրութիւն. տնտնալն, կամկարուաթիւն.


Դանդաղումն, ման

s.

cf. Դանդաղութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Թէ տնկցի ի ձանձրանալ ի քուն, կամ ի դանդաղումն. (Կլիմաք.։)


Դանդաչեմ, եցի

vn.

to waver, to hesitate;
to grope;
to talk idly, to dream.

· Calfa

NBHL (6)

Յուսմունս պէսպէսս եւ յօտարաձայնս մի՛ դանդաչէք։ Դանդաչեցին յարբեցութենէ ցքւոյն։ Առ հասարակ մոլորեալք դանդաչեն ի վերայ լերանց։ Իբրեւ քնով դանդաչեալք. (Եբր. ՟Ժ՟Գ. 9։ Ես. ՟Ի՟Ը. 7. եւ ՟Ի՟Բ. 5։ Յուդ. 8։)

Ի սոյն միտս ցնորեալ դանդաչէր. (Եղիշ. ՟Ա։)

Ընդ մեր նման մարդոյ ոչ դանդաչեալ մտօք խօսիցիմք. (Խոսր.։)

Վաղենտիանոս մասն աստուածութենն զմարմինն դանդաչեալ. (Աթ. ՟Դ։)

Քանզի ի բազում ժամս ի քուն յամեն, յարուցեալ դանդաչեն զխելագարս. (Ոսկ. ՟ա. տիմ.։)

Ոչ զանգակ նիւթոյ պղնձոյ դանդաչեցուցեալ. (Նար. ՟Ղ՟Բ։)


Դանդաչեցուցանեմ, ուցի

va.

to cause to waver or tinkle, to resound.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ զանգակ նիւթոյ պղնձոյ դանդաչեցուցեալ. (Նար. ՟Ղ՟Բ։)


Դանդաչկոտ

adj.

wavering.

· Calfa

NBHL (1)

Դանդաչկոտք յոյժ, եւ մեղկեալք ի ծուլութենէ. (Մագ. ՟Ա։)


Դանդաչութիւն, ութեան

s.

vacillation;
delirium.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ քաղցիցի, եւ ոչ վաստակիցի ... ըստ դանդաչութեան նոցա իմն ասացեալ այլոց թարգմանացդ. (Ոսկ. ես.։)


Դանդաչումն, ման

s.

cf. Դանդաչութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ քաղցիցի, եւ ոչ վաստակիցի ... ըստ դանդաչութեան նոցա իմն ասացեալ այլոց թարգմանացդ. (Ոսկ. ես.։)


Դանդաչուն

cf. Դանդաչկոտ.

· Calfa

NBHL (2)

Երերուն. տատանեալ. ցնորեալ.

Կէսք մոլորեալք, եւ դանդաչունս մտօք. (Բուզ. ՟Դ. 5։)


Դաշնադիր, դրաց

s. adj. contractor, that contracts;
— լինել, to contract, to make an agreement, to negotiate.

· Calfa

NBHL (1)

Որոյ եդեալ է դաշինս ընդ այլում.


Դաշնակից, կցի, կցաց

adj.

confederate, leaguer;
conspirator;
— լինել, to confederate, to unite, to league, to accede, cf. Դաշնաւորիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Դաշնակից լինելով բռնակալաց կրճատելոցն. (Յհ. իմ. պաւլ.։)


Դաշնաւոր, աց

adj.

confederate, allied;
stipulated, conventional.

· Calfa

NBHL (1)

Դաշնաւոր աժդահակայ եկեալ։ Դաշնաւոր լինել ընդ քեզ. (Խոր. ՟Ա. 23. ՟Բ. 81։)


Դաշնաւորիմ, եցայ

vn.

to agree;
to confederate, to ally;
to conspire, to plot.

· Calfa

NBHL (4)

ԴԱՇՆԱՒՈՐԵՄ ԴԱՇՆԱՒՈՐԻՄ. συντίθημι, συμφωνέω , ὀμολογέω, σπένδω paciscor, foedus ineo, confoederor Դաշամբք հաստատել. ուխտել. դաշինս կռել. դաշնաւոր լինել. հաշտիլ. միաբանիլ. խօսք դնել կամ տալ.

Զոր առ միմեանս դաշնաւորեալք էին, ի վար արկանէին. (Ճ. ՟Ա.։)

Խոստացայ դաշնաւորեցի քեզ հաճոյանալ. (Նար. ՟Ե։ Յօրինաւորն դաշնաւորէ մնալ. Լմբ. տնտես.։)

Այժմ ընդ ծովեզերսն ալիքն դաշնաւորին. (Ածաբ. նոր կիր.։)


Դաշնաւորութիւն, ութեան

s.

convention;
conleague.

· Calfa

NBHL (2)

Իսկ ուխտն (յայտ առնէ) զդաշնաւորութիւն, որ սուրբ մարմնով եւ արեամբն լինին ի նա հաւատացեալքն. (Կիւրղ. ղկ.։)

Զօտարամահն իւր լինել ի դաշնաւորութիւն նմա բերեալ. (Յհ. կթ.։)


Դաշտաբերան

s.

opening or entrance to a plain or field.

· Calfa

NBHL (2)

Իջեալ մինչ ի դաշտաբերանն մեծ. (Խոր. ՟Բ. 6։)

Գտեալ տեղի բարեխառն մօտ ի դաշտաբերանն. (Ճ. ՟Բ.։)


Դաշտական, ի, աց

adj. s.

rural;
flat, level;
villager, countryman.

· Calfa

NBHL (3)

պ. տէշթի. πεδινός campestris Դաշտային, (վայր, եւ բնակիչ). որպէս ռմկ. օվալըգ, եւ օվալը.

Գալիլեացւոց աշխարհն հարթ է եւ դաշտական. (Իգն.։)

Բնակեալքն յանտառս՝ յուսացեալք իցեն իբրեւ զդաշտականս. (Գէ. ես.։)


Դաշտակողմն

s.

part or side of the country.

· Calfa

NBHL (1)

Ել սահակ շրջել ընդ դաշտակողմն ընդ երեկս աւուրն. հեբրայեցի՝ յաղօթս կալ ասէ. (Եփր. ծն.։)


Դաշտաձեւ

adj.

plain, in form of a plain.

· Calfa

NBHL (1)

Բըլուրք լերամբք հալեսցին, եւ դաշտաձեւ աշխարհ լինին. (Յս. որդի.։)


Դաշտամուխ լինիմ

sv.

to enter into an open country.

· Calfa

NBHL (2)

ԴԱՇՏԱՄՈՒԽ ԼԻՆԵԼ. Մխիլ, կամ ըստ յն. երթալ՝ ի դաշտ.

Ընդ առաւօտն կանխեալ՝ լինէին դաշտամուխ. (՟Ա. Մակ. ՟Ժ՟Զ. 5։)


Դաշտային

cf. Դաշտական.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ կարգի մատակարարեալ (աստուծոյ) զլեռնայինս եւ զդաշտայինս. (Մխ. առակ.։)


Դաշտանամ, ացայ

vn.

to become a plain, to be flat.

· Calfa

NBHL (2)

Լեռնացեալ ալիքն դաշտացան. (Եղիշ. ՟Ե։)

Դաշտացեալ եւ կոխան լեալ։ Դաշտացեալք ընդ ոտիւք բանսարկուին. (Լաստ. ընթերց.։)


Դաշտանիկ

adj.

monthly.

· Calfa

NBHL (1)

Հրաժարել ի դաշտանիկն մերձենալոյ. (Բուզ. ՟Դ. 4։)


Դաշտավայր, աց

s.

plain, heath, country ntry, field.

· Calfa

NBHL (1)

Բնակէ ի լեռնոտին միում ի դաշտավայրի։ Ածեն զնա ի տեղի դաշտավայրս։ Երթեալ իջանէ ի խորին դաշտավայրի մի. (Խոր. ՟Ա. 9. ՟Բ. 71։ եւ ՟Ա. 11։)


Դաշտացուցանեմ, ուցի

va.

to plain, to lovel.

· Calfa

NBHL (1)

Որ յառաջ դաշտացեալ եւ կոխան լեալ էաք թշնամւոյն, այժմ ի վայր տափացեալ դաշտացոյց զնոյն իւրովքն հանդերձ, եւ զմեզ լեռնացուցեալ բարձրացոյց ի վերայ նորա. (Լաստ. ընթերց.։)


Դողդոջոտ

adj.

cf. Դողդոջոտ.

· Calfa

NBHL (1)

Զօրացարո՛ւք ձեռք լքեալք եւ ծունկք դողդոջոտք. (Ոսկ. ես.։)


Դողումն, ման

s.

cf. Դողութիւն.

· Calfa

NBHL (11)

ԴՈՂՈՒԹԻՒՆ ԴՈՂՈՒՄՆ. τρόμος, πάλος tremor, commotio Դող. դողալն. երերումն. սարսումն. սասանութիւն. եւ Սարսռումն. սոսկումն. ահ եւ երկիւղ.

Ցնծացէ՛ք առաջի նորա դողութեամբ։ Ահիւ եւ դողութեամբ։ Դողումն եւ սոսկումն պատահեցին ինձ։ Դողումն կալցի զամպարիշտս.եւ այլն։

Զահի հարեալ եւ ի դողման կան բնակիչքն. (Եփր. յես.։)

Մեռանէր ի դողմանցն (այսինքն սոսկալի իրաց), որ լինելոց է յայնժամ։ Դողմունս անհանդուրժելիս. (Վրք. հց. ՟Դ. ՟Ի՟Բ։)

Միտք ի դողման, ակն ի վայր անկեալ. (Վրդն. ծն.։)

Ի ԴՈՂՄԱՆ ԼԻՆԵԼ. Դողալ. զահի հարկանիլ.

Ի դողման եղեալ զարհուրեցան յոյժ. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Թ։)

Ի դողման եղեալ՝ յաղօթս ապաւինի. (Լաստ. ՟Ի՟Գ։)

ԶԴՈՂՄԱՆ ԶԴՈՂՄԱՆԻ ԶԴՈՂՄՆԻ ԶԴՈՂՆԻ ՀԱՐԿԱՆԻԼ. այսինքն Զդողի կամ զդողանի հարկանիլ. դողալ. սարսել.

Եւ նա զարթուցեալ՝ զդողմնի հարաւ. (Վրք. հց. ձ։)

Զդողնի հարեալ՝ ոստեան աչք նորա. (Վրք. սեղբ.։)


Դոյզն

adj.

very little, exiguous;
small;
frivolous, light;
— ինչ, very little;
pinch, drop.

· Calfa

NBHL (2)

Դոյզն դեղ, պատկեր, պալար, կասկած, մռայլ։ Դոյզն ինչ աղջամուղջ, կամ դարձումն շնչոյ։ Դոյզն մի հառաչումն։ Ի շեղջեցելոց արտասուաց դոյզն մի չափեալ. (Նար.։)

Դոյզն քան զայլսն անիրաւեն։ Առ դոյզն մի արգելցի։ Զգալին դոյզն իմն երբէք ի վեր թռուցեալ յածի։ Վասն զի եւ դոյզն մի քան զանմարմինսն եւս թեւաբոյս լինի. (Փիլ.։)


Դոյն, դորին

pron.

this, that;
same.

· Calfa

NBHL (2)

Յամառեալ էր զդոյն կամս կատարել. (Գ. Մակ. Ա. 13։)

Ոչ դոյն ինչ եկեալք. (Յհ. կթ)


Դոյնպէս

adv.

so, in such a manner.

· Calfa

NBHL (1)

Դոյնպէս եւ զասացեալ զմանուկն. (Յհ. իմ. պաւլ.։)


Դուար, ի, աց

s.

cattle.

· Calfa

NBHL (2)

Ի պատարագս որոշեալք, արջառ, այծ, դուար։ Ետ նմա դուարս, եւ որթս. (Փիլ. լին. ՟Գ. 3։ ՟Դ. 121։)

Խոյ, գոնչակ, վիդոն, դուար, (կամ դւաչ), մալ. այսոքիկ արականք ի վերայ հօտից ասացեալ են նշանակութեամբ. (Մագ. քեր. եւ Երզն. քեր.։)


Դուզնաքեայ, քէից

adj.

little, very little, moderate, small, light, thin.

· Calfa

NBHL (2)

Զկնի դուզնաքւոյ հանդերձեալ էր ի կոչումն գալ. (Բրս. սղ.։)

Երերեալ դողացին ոչ դուզնաքեայ, այլ յոյժ սաստիկ եւ ահագին։ Ոչ դուզնաքեայ պատմէ զառնս լաւութիւն, այլ ուժգին եւ մեծապէս. (Եղիշ. խաչել. եւ Եղիշ. թաղմ.։)


Դում, դմոյ

s.

catarrh;
cf. Հարբուխ.

· Calfa

NBHL (1)

Դումըն սաստիկ զնոսա կալաւ, մինչ յանկողին մահու տարաւ. (Տաղ.։)


Դուրք

cf. Դուռն.

· Calfa

NBHL (3)

Ի դուրս բերել (զբան, զզօրութիւն)։ Ի դուրս հանել ընկենուլ։ Ի դուրս ելանել (ի տապանէ)։ Ուղէշքն ի ծառոյ ի դուրս բուսեալք. (Փիլ.։)

Բանն ի հօրէ ի դուրս եկեալ. (Մամբր.։)

Ի դուրս ելեալ ի սրահն արքունի. (Եղիշ. ՟Բ։)


Դոփիւն

s.

stamping of feet.

· Calfa

NBHL (1)

Ի տրոփական դոփմանէ ոտիցն թնդեալ տանիքն. (Յհ. կթ.։)


Դոփումն, ման

s.

cf. Դոփիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Ի տրոփական դոփմանէ ոտիցն թնդեալ տանիքն. (Յհ. կթ.։)


Դպրատուն

s.

school;
college;
տալ (զոք) ի —, to send to a boarding-school.

· Calfa


Դպրոց, աց

cf. Դպրատուն.

· Calfa

NBHL (1)

Ի տէրունեան օրինաց ի դպրոց երթեալ։ Դպրոցք իմաստութեան եւ առաքինութեան. (Փիլ.։)


Դպրոցական, ի, աց

adj.

school;
of a scholar, of a school-boy.

· Calfa

NBHL (1)

σχολαστικός scholaris Ուսեալն ի դպրոցի. գիտնաւոր.


Դպրոցակից, կցի, կցաց

s.

school-fellow.

· Calfa

NBHL (1)

Ուսուցանէր մամաս զդպրոցակիցսն (կամ զդպրոցակից մանկունսն) ի բաց կալ ի սնոտի կռապաշտութենէն. (Հ. կիլիկ.։ Հ=Յ. սեպտ. ՟Բ.։)


Դպրութիւն, ութեան

s.

office of notary;
literature, letters;
book, register;
lecture, study;
order of lecturers;
այր առանց դպրութեան, an idiot, ignorant, unlettered, illiterate person;
գեղեցիկ —ք, the belles lettres, or polite literature.

· Calfa

NBHL (3)

Դպրութիւնք բացան։ Գրեալ ի դպրութեան. (Դան. ՟Է. 10։ ՟Ժ՟Բ. 1։)

Կնքեալ ի դպրութիւն աստուծոյ. (Փարպ.։)

Դպրութիւն կենաց մատենից։ Դպրութիւնք հրաշիցն զարմանալեաց։ Ի գիր մատենի վերին դպրութեան. (Նար.։)


Դռնապահ

s.

porter, usber, door-keeper.

· Calfa

NBHL (1)

Բարկութիւն հոգւոյն դռնապահ կացեալ՝ կատաղել ընդդէմ օտարին սատանայի. (Սարգ. յկ. ՟Դ։)


Դռնապան, աց

cf. Դռնապահ.

· Calfa

NBHL (2)

θυρωρός janitor, ostiarius պ. տէրպան. Պահապան դրան. բարապան. եւ Փակակալ. ... Տե՛ս (՟Ա. Մնաց. եւ ՟Բ. Մնաց.։ ՟Բ. Եզր. եւ Նեեմ. ստէպ։ Մրկ. ՟Ժ՟Գ. 38։ Յհ. ՟Ժ. 3։ ՟Ժ՟Ը. 16։)

Ածէ՛ք առ դռնապանն պետրոս. այսինքն փակակալ երկնից. (Փարպ.։)


Դռնափակ, աց

s.

latch, suiallbolt;
lock, bar.

· Calfa

NBHL (1)

Մտեալ ի քաղաք դրանց եւ դռնափակաց. (՟Ա. Թագ. ՟Ի՟Գ. 7։)


Դռնչիմ, եցայ

vn.

to toll, to ring;
գռնչին ականջք իմ, my ears tingle.

· Calfa

NBHL (1)

κατακρούομαι adigor, repellor, fallor Բախմամբ թնդալ. շառաչմամբ սարսիլ. եւ Մեղմանալ, ճնշիլ. սովորիլ ականջաց ընդ ձայն սաստիկ. անկաճը խօսիլ, եւ սորվելով քոս կապել.


Դռոհ՞՞՞տամ

cf. Գռոհ.

· Calfa

NBHL (3)

Դռոհ տուեալ հասանէին բազմութիւն ժողովոյն. (Ճ. ՟Ա.։)

Դռոհ տային։ Դռոհ ետուք խուռնընթաց դիմեալ։ Ամենեցուն դռոհ տալն յանապատն. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 5. 12։)

ԴՌՈՀ ՏԱԼ. συρρέω confluo, συντρέχω concurro հորդան տալ. համագունդ կամ խուռն դիմել. խուժել. յորդել.


Դստերագիր

s.

adopted daughter.

· Calfa

NBHL (1)

ԴՍՏԵՐԱԳԻՐ կամ ԴՍՏՐԱԳԻՐ. Որդեգրեալ աղջիկ. դուստր որբ մնացեալ, եւ որդեգրեալ ումեք. հոգեզաւակ աղջիկ.


Դստրիկ

s.

a little girl.

· Calfa

NBHL (1)

Մտեալ դու ո՛վ դուստրիկ, ասա՛. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)


Դսրովանք

s.

cf. Դսրով.

· Calfa

NBHL (1)

Դրսովանք. ((երկիցս գրեալ) Ճ. ՟Ա. եւստրատ.։)