Definitions containing the research եփ : 3908 results

Խարեմ, եցի

va. fig.

to cauterize;
to brand;
to blind with hot irons;
to stigmatize, to afflict, to distress, to cut to the heart.

· Calfa


Խարխարեմ, եցի

va.

cf. Խարխալեմ.

· Calfa


Խարխափեմ, եցի

vn.

to grope along, to feel ones way;
to fumble;
to shake, to rustle.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ խաւար խարխափել (գողոյն). (Ոսկ. եփես. ՟Բ. յն. βαδίζω , քայլել. գնալ։)


Խարխուլ

adj.

ruinous, falling, tottering to decay.

· Calfa

NBHL (1)

Որք զխարխուլ ժողովուրդն իբրեւ զորմն ծեփէին. (Նախ. եզեկ.։)


Խարշեմ, եցի

va.

to boil, to stew;
to scald;
to scorch, to burn.

· Calfa


Խարոյկ, րուկաց

s.

fire, fire-brand;
live-coal;
pyre, funeral-pile;
— արկանել՝ լուցանել՝ վառել, to light a fire, to set on fire;
— մահահամբոյր, funeral pile.

· Calfa


Խաւարծի

s.

tendril;
shoot, offshoot, bud, sprout, germ.

· Calfa

NBHL (1)

Ինքեանք փնփուկք, եւ պէսպէս դարմանօք օրըստօրեայ իբրեւ զխաւարծի փափկանային. (Յն. կակղագոյն լեալք. Ոսկ. եփես. ՟Ժ՟Գ։)


Ղեղի

cf. Լեղի.

· Calfa

NBHL (1)

Քացախ եւ ղեղի ճաշակել։ Փոխանակ ղեղոյն եւ քացախոյն. (Յհ. իմ. երեւ.։ Աթ. ի ստեփ.։)


Ղոյղ

cf. Լոյղ.

· Calfa


Ղուղիմ, եցայ

vn.

to swim;
to hide.

· Calfa


Ճախրեմ, եցի

vn.

cf. Ճախրիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս թագաւորակից քրիստոսի եղեալ՝ ճախրէ անպատմելի խնդութեամբ. (Գր. սքանչ. ի ստեփ.։)


Ճակաճան, աց

adj.

lecherous, libidinous, lascivious, wanton, lewd.

· Calfa


Ճակատատեղ, ի

s.

battle-field, battle-ground.

· Calfa


Ճակնդեղ, աց

s.

beet, beet-root;
cf. Բազուկ.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ զճակնդեղ կիսեփեաց. (Ես. ՟Ծ՟Ա. 20. եւ Գաղիան.։)


Ճահեմ, եցի

va.

cf. Ճահեցուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Բարւոք իմն ճահէ զգնացս գարշապարացն։ Եւ զայս հինգ ազգաց ճահիցես. (Ոսկ. եփես.։ Եւս. քր. ՟Ա։)


Ճաղպատիմ, եցայ

vn.

to twist, to twine.

· Calfa


Ճամկաւոր

adj.

embellished, decorated, adorned;
embroidered.

· Calfa

NBHL (1)

Շապիկս բարակս ճամկաւորս։ Ճամկաւորն դիպակաց. (Ոսկ. եփես. եւ Ոսկ. եբր.։)


Ճայթիւն

cf. Ճայթումն.

· Calfa


Ճայթիք, թից

cf. Ճայթումն.

· Calfa


Ճայթումն, ման

s.

great noise, crash, cracking, crackling, crick-crack;
bursting, blowing up, explosion.

· Calfa


Ճանճիռն

s.

flay, flies.

· Calfa


Ճաշակ, աց

s.

taste, flavour, savour;
foretaste, prelibation, proof, gustation;
drinking-vessel, cup, mug, glass, tumbler;
measure of gallons;
դուզնաքեայ —, weak or slight effort;
առնուլ զ—, to try, to taste, to relish;
առնուլ զ— քաջասրտութեան նորա, to prove his courage;
—աւ զծով չափել, to empty the sea with a tea-spoon.

· Calfa


Ճաշակաւորութիւն, ութեան

s.

"degustation;
cf. Ճաշակելիք."

· Calfa


Ճաշակեմ, եցի

va. fig.

to taste, to try, to relish;
to eat, to feed;
to drink;
to experience;
— զմահ, to die;
— զաշխարհ, to enjoy the world or its pleasures;
— զքաղցրութիւն խաղաղութեան, to taste the sweets of peace.

· Calfa


Ճաշակեցուցանեմ, ուցի

va.

to cause to taste, to give to eat.

· Calfa

NBHL (1)

Ճաշակեցո՛ ինձ յեփեալ շիկաթանէդ. (Փիլ. լին. ՟Դ. 170։)


Ճարակաւոր

adj.

pasturing, feeding.

· Calfa

NBHL (1)

Անբաւութիւն ձկանց, եւ զանազան հաւուց ճարակաւորաց։ Իբրեւ զճարակաւորս եւ զանասունս. (Ոսկ. եփես.։)


Ճարակեմ, եցի

va. fig. vn.

to lead the flocks out to pasture, to feed, to pasture;
to remedy, to cure;
to attack, to corrupt, to waste, to devour, to consume;
to pasture, to graze, to browse, to feed, to bait, to feed or live upon, to eat;
to expand, to extend, to dilate, to propagate, to diffuse, to spread;
to take root, to get rooted;
to be cured;
— զանձն, to fatten oneself;
բոցն հողմավար ծաւալեաւ —կէր, the flames, driven by the wind, continued to spread;
յանհնարինս —կէր ի սիրտս նոցա, a deep wound rankled in their hearts;
ցաւն որ յոսկերս նորա —կէր, a pain which penetrated to the very marrow of his bones.

· Calfa


Ճարտարասոյզ

adj.

insidious, artful, crafty.

· Calfa


Ճգնական, ի, աց

adj.

laborious, painful, critical, jeopardous.

· Calfa


Ճգնաւոր, աց

s. adj.

hermit, anchorite, solitary, recluse;
martyr;
combatant, warrior, champion, athlete;
cf. Ճգնազգեաց.

· Calfa

NBHL (1)

Զանյաղթելի ճգնաւորացն զյիշատակ։ Բարեխօսութեամբ եւ աղօթիւք սուրբ ճգնաւորացս։ Ճգնաւոր քրիստոսի (սուրբ ստեփանոս). (Շար.։)


Ճգնեցուցանեմ, ուցի

va.

to force, to molest, to trouble, to vex, to torment;
to endanger, to jeopard.

· Calfa


Ճենճերամ

vn.

to buzz, to hum, to whiz.

· Calfa


Ճենճերեմ, եցի

va.

to exhale an odour of cooking or burning flesh, a smell of roast meat;
to burn;
to sacrifice.

· Calfa


Ճենճերոտիմ, եցայ

vn.

to be soiled with grease and smoke;
to be half burnt.

· Calfa

NBHL (1)

Չտեսանես անդ թեւս թռչնոց խանձատեալս, եւ ճենճերոտեալ. (դրածն, ճենճերոխեալ. յն. զծուխ վերատուեալ). (Ոսկ. եփես. ՟Ժ՟Ը։)


Ճիղմ

adj.

young, tender;
— հասակ, tender age, childhood.

· Calfa

NBHL (1)

Թո՛ղ աճեսցի մանուըս, եւ զարգասցի բոքր մի ճիղմ եւ մատաղ հասակն. (Ոսկ. եփես. ՟Ի՟Ա։)


Ճմլեմ, եցի

va.

cf. Ճմլեցուցանեմ.

· Calfa


Ճնճղուկ, ղկաց

s.

sparrow;
— ճճուէ, ճռուողէ, the sparrow chirps, chirrups, pips.

· Calfa


Ճնշեցուցանեմ, ուցի

va.

to press, to squeeze, to compress, to express, to strain;
to macerate, to mortify, to curb, to subdue, to repress, to constrain, to restrain;
to oppress, to trouble;
— զմարմին, to mortify, to macerate, to afflict the flesh.

· Calfa


Ճնշութիւն, ութեան

s.

cf. Ճնշումն.

· Calfa


Ճնշումն, ման

s.

compression, straining, pressing, squeezing;
— մարմնոյ, mortification, maceration.

· Calfa


Ճշմարտութիւն, ութեան

s.

truth;
veracity;
reality;
sincerity;
բուն —, plain truth;
— իրաց, the bottom or basis of things;
անպատրուակ ասել զ—, to tell the whole truth;
աղարտել զ—, to offend against truth;
ճշմարտութեամբ, cf. Ճշմարտիւ.

· Calfa


Ճոխութիւն, ութեան

s.

power, authority, influence, sway, empire;
pride, haughtiness;
riches, opulence;
abundance, diffusion;
ճոխութեամբ, nobly, magnificently, authoritatively, imperiously, arrogantly, haughtily, ostentatiously, pompously;
քո —դ, Your Lordship.

· Calfa


Ճոպան, աց

s.

rope, cord;
halter.

· Calfa

NBHL (1)

Նոյն ընդ ձայնիս Չուան. այն է պարան. տոռն. լար ի կանեփոյ, ի մազէ, ի փոկոյ, եւ այլն. σχοῖνος, πεῖσμα, χορδή funis, chorda, restis


Կերպարան, ի, աց

s.

form, figure, visage, countenance, face, aspect, look;
presence, appearance, mien, bearing, deportment;
attitude, posture;
image, effigy;
semblance, representation;
state, condition;
character, temper, comportment;
rudiment, first element, idea;
idle fancy, whim, crotchet;
feint, pretext;
coat, dress;
cf. Կենդանագիր;
—ք բանից, sense, meaning or interpretation of a word;
անպաճոյճ —ք, a simple exterior;
անյողդողդ, աղաչաւոր —, firm countenance;
supplicating posture;
մեղկ —, an effeminate manner;
— լուրջ անժպիտ, cold, frigid, reserved, constrained air;
լուրջ եւ խիստ —, serious air, severe manner;
— սէգ եւ սպառնական, haughty, disdainful, proud, threatening air or manner;
ի —ս ծառայի, in the form of a servant;
առնուլ զ—ս ուրուք, to counterfeit the character of;
ունել զ—, զ—ս իրիք բերել յանձին, to appear like, to seem, to resemble;
ածել ի —ս, to shape, to form;
to figure;
զկերպարանս ճշմարտութեան ի ներքս բերել, to be probable, to have some truth in it;
կերպարանս տալ մտացածինս, to give false a idea of, to create an erroneous or exaggerated impression;
ընդունել զ—ս վանականութեան, to take the crowl.

· Calfa


Կերպարանակից

adj.

conformable;
like, similar, resembling;
— առնել, to conform;
— լինել, to comply with.

· Calfa


Կէտ, կետի ou կիտի

cf. Կետոս;
point, period, full stop;
moment, instant;
end, aim;
— նպատակի, aim, end, scope, object, goal;
ի — մահում, at the point of death.

· Calfa

NBHL (1)

Կէտ եդեալ մեր՝ ցուցանել վասն յովսեփու։ Որոց կէտ առաջի եդեալ է, զի նմանօղ լինիցին. (Եւս. պտմ. Ա. 7։ Վրք. հց. ԻԶ։)


Կիզիչ, չի, չաց

adj. s.

combustive;
canstic;
incendiary

· Calfa

NBHL (1)

Զնետս մուխս չարին հրեղէնս, այսինքն զխորհուրդս կիզիչս. (Եփր. եփես.։)


Կիսանուն

adj.

mutilated (word).

· Calfa

NBHL (1)

Զանուանս անգամ զգրոյն չհամարձակի երկրորդել՝ որ ուսուցանելն կամիցի, այլ խեցխեղեփօք կիսանուն եւ բեկբեկելով. (Մանդ. ՟Ժ՟Ը։)


Կիրթ

adj.

well-bred, well-educated, versed, expert, experienced, practised;
— ախորժակ, exquisite taste;
ընդ — անցանել, to exercise, to practise, to experience;
ընդ — անցուցանել, to instruct, to teach, to educate, to bring or train up;
ի — անկանել զհետ իրիք, to devote, to dedicate oneself to;
ի — ձգեալ հասանել ումեք, to gain or close up with one running;
cf. Կիրթք.

· Calfa


Կլանեմ, կլի, կուլ

va.

to swallow;
to devour;
to ingulf, to absorbe;
զօդ՝ զշունչ or ոգի to breathe, to take breath;
— զբանս, to listen eagerly.

· Calfa

NBHL (1)

Կլանել զբանս. յն. ընդունել. (Ոսկ. եփես. ՟Ի։)