to soften, to mollify, to make tender, supple or pliant, to macerate, to steep;
to soften, to enervate, to move, to affect.
· Calfa
Զարին կակղացուցանէ. կամ Կակղացուցանել զանընդոստն, զխստութիւն սրտից, զխստագոյն ժպրհութիւն, զբիրտ զանհնազանդութիւն, զսրտմտութիւն, զնախանձ, զվճիռ մահուն. (Բրս.։ Նար.։ Լմբ.։ Ոսկ. ստէպ։ Փիլ. յովն.։)
cf. Կակղացուցանեմ.
· Calfa
Կակղել զերեսս երկրի, կամ զերկիր. զխստագոյնս անդաստանաց, զխոշոր ապառաժուտն, զխոպանացեալսն. (Ես. ՟Ի՟Ը. 25։ Փիլ.։ Խոսր.։ Պիտ.։)
workman;
labourer.
· Calfa
Բազում խաղաղութիւնս ետ տեղի կահակալաց. (որ ինչ այռուր լինի՝ փոխել տնկել ուր չլինէրն յառաջագոյն. Կիւրղ. ծն.։)
poplar
· Calfa
ԿԱՂԱՄԱԽ ԿԱՂԱՄԱԽԻ. λεύκη populus alba. եբր. լիպնէք եւ αἵγειρος populus nigra, alnus. Ծառ բարձր ի ջրարբի վայրս, որոյ տերեւք դիւրաշարժ են ի հողմոյ, ի մի երես մթին կանաչ, եւ ի միւսն սպիտակ. որպէս եւ բունն՝ է՛ որ սպիտակ, եւ է որ մթնագոյն. փայտ միոյն թեթեւ, եւ միւսոյն ծանր.
cf. Կաղամախ.
· Calfa
ԿԱՂԱՄԱԽ ԿԱՂԱՄԱԽԻ. λεύκη populus alba. եբր. լիպնէք եւ αἵγειρος populus nigra, alnus. Ծառ բարձր ի ջրարբի վայրս, որոյ տերեւք դիւրաշարժ են ի հողմոյ, ի մի երես մթին կանաչ, եւ ի միւսն սպիտակ. որպէս եւ բունն՝ է՛ որ սպիտակ, եւ է որ մթնագոյն. փայտ միոյն թեթեւ, եւ միւսոյն ծանր.
nut-tree or hazel-tree;
oak-tree;
—ք, hazel-grove or oak-grove.
· Calfa
Առ կաղնեաւն մամբրէի. Ստեղնատունկն վայրենի է. իսկ պտուղն նորա կաղին՝ ընտանի. որ նախագոյն եւ վաղագոյն քանզցորեան ի մարդկան կերակուր տուեալ է. (Փիլ. լին. ՟Դ. 1. ուր ամենայն ազգ կաղնոց միանգամայն նշանակի։)
will, desire;
— է ինձ, I will, I intend;
cf. Կամք;
cf. Կոր.
· Calfa
Կամ թէ ճշմարտագոյն ասել. (Խոր. Բ. 83։)
to be, to exist;
to remain, to stand;
to subsist, to live;
to last, to continue, to be permanent;
to stop, to stay;
to wait;
— մնալ, to rest, to dwell, to reside;
to persist, to persevere;
ի բաց —, to hold aloof, to give up, to withdraw;
ի վերայ —, to superintend, to oversee;
to understand, to comprehend, to perceive;
հաստատուն՝ պինդ —, to hold fast in, to remain firm;
անկեալ —, to lie, to lie down;
— առաջի երեսաց ուրուք, to make head against, to cope with, to resist;
cf. Առաջի;
ստէպ —, to apply oneself, to be assiduous;
ստէպ — օրինաց, to keep the laws;
դատաւոր — ի վերայ, to be judge or arbitrator;
շուրջ — զոմամբ, to beset some one;
կայ մնայ նմա, it is reserved for him;
զիա՞րդ կայք, how do you do ? զի՞ կաս, why do you wait ? what are you waiting for ? զի՞ կայ իմ եւ ձեր, what have you to do with me ? what does it matter to you ? եկաց՝ կացին, there has been;
there have been;
եկաց զնովին ժամանակօք, he lived or flourished about the same time or at the same epoch;
կացին ի նոսա չքնաղ օրինակք առաքինութեան, they possessed rare examples of virtue;
կացին աչք նորա, he has lost his sight, he has become blind;
չկարեմ ի վերայ կալ բանիցդ, I don't know what you mean, I do not understand you;
կալով կացցեն բանք իմ, my words shall come to pass, my prediction shall be fulfilled.
· Calfa
Կամ թէ ճշմարտագոյն ասել. (Խոր. Բ. 83։)
proper, suitable, convenient;
probable;
— է, it is proper, right.
· Calfa
Խոստովանողի՛ն ըմբոն եւ ընտանի եւ ի դէպ (է) գոյն սուտակին. (Փիլ. այլաբ.։)
to take, to surprise, to hold, to seize;
to entrap, to catch again, to retake, to grapple, to match;
to reach;
to comprehend, to conceive, to undertake;
ձուկն —, to catch fish, to fish;
— զոք բանիւք, to surprise, to convince or confound one in argument;
to address or question with art, insidiously.
· Calfa
Ի մերձենալդ՝ ի ներքսագոյն տեղի ըմբռնելդ, զի յայտնագոյն լիցի բարբառ մեր ի լսելիս ձեր. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 3։)
hold, retention, surprise;
comprehension, perception;
— ախտից, attack, fit, stroke.
· Calfa
Կարմիրն (գոյն երիվարաց նշանակէ) զհրատեսակութիւնն եւ զըմբռողութիւնն. (Դիոն. երկն.։)
cf. Ըմբռնողութիւն.
· Calfa
Քսան սեանցն միջին նիգն է ի հաստատագոյն ըմբռնումն խառնուածոյն նոցա. (Փիլ. ել. ՟Բ. 89։)
potable, drinkable;
drinker;
drink, draught, beverage, liquor, potation;
cf. Ըմպակ;
զովացուցիչ —, refreshing draught;
կերակուր եւ —, food and drink;
թակոյկք եւ —ք, vessels and drink;
ի տուն ըմպելեաց մի մտանիցես նստել ընդ նոսա՝ ուտել եւ ըմպել, thou shalt, not go into the house of feasting to sit with them tp eat and to drink;
անուշակ —, cf. Օշարակ;
— քդից, cf. Նեկտար.
· Calfa
Որ ըմպէ զանօրէնութիւնս հանգոյն ըմպելւոյ. (Յոբ. ՟Ժ՟Ե. 16։)
to drink;
— անյագաբար, — eagerly, greedily;
— սաստիկ յոյժ, — hard or deep, — like a piper, to tipple, to tope to be a hearty toper;
— ի կենդանութիւն թագաւորի, — the king's health;
— ի յաջողութիւն..., — to the success of;
գան —, to receive a thrashing, a blow;
ապտակ —, to be struck in the face;
զջուր գնոյ —, to obtain water by dint of money, to pay for water -;
որ ընպէ զանօրէնութիւնս հանգոյն ըմպելւոյ, who drinks iniquity like water;
տուր ինձ —, give me ... -;
cf. Արբեալ, cf. Արբենամ.
· Calfa
free;
large, ample, vast, spacious, great;
diffuse;
— ժամս, for a long time, or duration;
— ի նեղութիւնս, magnanimous, long-suffering, patient;
— կեանք, a dissolute life;
— է, it is lawful, permitted, it is not prohibited;
— կեալ, to live daintily;
— գնալ, to live dissolutely;
— առնել, to facilitate;
at length, lengthily;
diffusely;
dissolutely;
յ—ի, freely, at large;
յ—ի լինել, to be free, in liberty, at large;
to be unbound.
· Calfa
Եւս հրաշափառագոյն եւ ընդարձակ խորհրդով. (Արշ.։)
ԸՆԴԱՐՁԱԿ. որպէս Համարձակ. ազատ. անխափան. դիւրին. անդորր. եւ Թուլամորթագոյն.
ԸՆԴԱՐՁԱԿ. մ. Արձակաբար. լայնաբար. դիւրաւ. լիագոյն. ճոխաբար. եւ Ցոփութեամբ.
contrary, opposed;
opposite, mimical;
unfortunate;
— պատասխանի, an adeguate or prompt reply;
against, on the contrary, the wrong side, outward, the wrong way;
before, in face;
— դառնալ, կալ, գտանիլ, հարկանիլ, to oppose, to resist, to counteract, to make head against, to cope with;
— յառնել, to rise up against;
to combat;
— գանձանակին, opposite the money-box;
վէմ — դնել դրամ, to place a stone against the door;
զդուրս — դնել, to close the doors;
բանիցն — բերել, to reply opportunely, to respond;
— եղեւ նոցա իրն, they succeeded badly in that affair;
յետս — ընթեռնուլ, to cavil, to sophisticate;
instead otherwise, on the contrary;
— հակառակութիւն, cf. Ընդդէմդարձութիւն.
· Calfa
Ընդդէմքն յոլովագոյն գործէին. (Եղիշ. ՟Բ։)
on the contrary, in a contrary manner.
· Calfa
Շուրջ գայ ընդդիմաբար՝ անբաժանելոյ եւ արտաքսագոյն գնդին. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)
garlic.
· Calfa
σκόροδον allium. գրի եւ որպէս ռմկ. ՍԽՏՈՐ ( առ Գաղիանոսի . որպէս եւ ի յն. ասի սքօ՛րօտօն). Արմատ բուսոյ բեժանեալ ի պճեղս կամ ի պտղունս հանգոյն ծայրից մատանց՝ կծու ամենայնիւ, համեմիչ կերակրոց.
hardness;
stiffness;
roughness, harshness, asperity, austerity, rigidness;
rigour, severity, cruelty, inclemency, inflexibility;
— սրտի, obduracy, hardness of heart;
— բարուց՝ օրինաց, severity of customs, of laws;
— կարծեաց, too great austerity of morals, puritanism;
— որովայնի, tightness of the bowels, costiveness, constipation.
· Calfa
Սաստկագոյնս նեղեալ հարկաց խստութեամբ. (Խոր. ՟Ա. 13։)
admonition, warning, advice, counsel.
· Calfa
Մեծն ի նոսա դիոգինէս հռչակի՝ փայլեալ իւրովքն միշտ խրատաբանութեամբք։ Քան զամենայն խրատաբանութիւնս նորա այս վայելչագոյն ասաւ բան։ Զյոքնագոյն նորա ասացեալ դիւցազնական տաղիւք խրատաբանութիւնս. (Պիտ.։)
admonitory, didactic, moral, instructive.
· Calfa
Սակաւ բանիցըս խրատական, լե՛ր ամրագոյն դու պահապան. (Շ. առ ապիրատ.։)
cf. Զիջանեմ.
· Calfa
Յառաջին զուարթութենէ անտի զիջեալ տրտմագոյն երեսօք. (՟Գ. Մակ. ՟Ե. 19։)
Այլ ոչ զանգիտեալ երբէք զիջանէր ի բարձրագոյն հաւատոցն՝ որ ի Քրիստոս. (Նանայ.։)
to raise a tumult or disturbance;
— զաղանդ, fo divulge, to publish.
· Calfa
Ըզգտեալ ի նմա աղանդն յայտնագոյն զիրարէր։ Իսկ եկեալքն զիրարեալք ընդ միաբանս՝ շարժէին զխնդիրն. (Սոկր. ՟Բ. 29. ՟Է. 34։)
cf. Զիրարեմ.
· Calfa
Ըզգտեալ ի նմա աղանդն յայտնագոյն զիրարէր։ Իսկ եկեալքն զիրարեալք ընդ միաբանս՝ շարժէին զխնդիրն. (Սոկր. ՟Բ. 29. ՟Է. 34։)
s. pl. consequences;
accessories.
· Calfa
Որք զերկրաւս են պատճառք, են այս զհետերթանք։ Զհետերթանք ինչ ո՛չ, գործ բնութեան փութալի առաջին է։ Ահա եւ հուր՝ բնութեան հարկաւորագոյն է գործ. եւ զհետերթանք սորա են ծուխ։ Ո՛չ առաջինք են բնութեան, այլ հետեւեալ են հարկաւորաց, եւ նախառաջնացելոց զհետերթանք. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)
s. zool. kite;
— ծովային, kite-fish, milvago.
· Calfa
(լծ. յն. իքդին). ἱκτῖνος, ἱκτίν milvus, milvius. Հաւ թռչուն յափշտակիչ գիշատիչ, գորշ. լինի եւ թուխ, եւ կարմրագոյն. որոր՝ նման բազէի եւ անգեղի. ուրուր.
onager, wild ass;
— խանչէ, the — brays.
· Calfa
Յագեսցին ցիռք ի ծարաւս իւրեանց։ Միթէ տարապարտո՞ւց խանչիցէ ցիռ։ Հանգոյն է ցռոյ անապատականի։ Ցիռք ի դաշտս ծծեցին զօդս։ Ընդ ցիռս բնակութիւն նորա։ Ուրախութիւն ցռուց։ Եղիջիք իբրեւ զցիռ յանապատի.եւ այլն։
bull-headed;
Bucephalus;
bull-head.
· Calfa
βουκέφαλος bucephalus, taurino et magno capite praeditus. Զուարակագլուխ. ունօղ զգլուխ հանգոյն ցլու կամ զուարակի. որ է սեպհականեալ մակդիր ամեհի երիվարի մեծին աղեքսանդրի.
bull-shaped.
· Calfa
Որ ունի զձեւ եւ զնմանութիւն ցլու կամ զուարակի. հանգոյն եզին.
s. bot. water-parsley, apium palustre;
white hellebore, veratrum.
· Calfa
Եկեալ ի գետն՝ գտանեն զջուրն դառնագոյն քան զցմախ. (Պտմ. աղեքս.։)
to be delirious, deranged or light-headed, to feel giddy, dizzy, to be crazy, to talk nonsense, to rave;
to be beside oneself, to wander, to run mad;
to create oneself illusions, to build castles in the air.
· Calfa
Սողոմովն որքան առաւել տարրանայր ի խորսն, այնքան յաճախագոյն ցնորէր։ Դաւիթ ցնորի, եւ ո՞ ապրիցի. (Առ որս. ՟Է. ՟Ժ՟Ա։)
Անմտին՝ որ յագահութիւնս ցնորի։ Այսինքն՝ որ քան զնոսա լաւագոյնք էին, յայսպիսի իրս ինչ ոչ ցնորէին։ Արանց աշխարհականաց յայսպիսի ցնորս ցնորիլ թերեւս իցէ մարթ պատշաճի։ Ոչ թողու վասն նոցա մեծամեծ ինչ ցնորս ցնորիլ. (Նախ. ժող.։ Ոսկ. յհ.։)
pipe, conduit, duct, tube;
watering-pot;
besprinkling;
dispersion.
· Calfa
Ոմն եւ ցնցուղք իւր. ոմն եւ աղբերք իւր։ Մժղուկքն անարգագոյն իբր ցնցուղս հրոյ եռացման զինեւ մաղեսցին. (Նար. ՟Զ. ՟Կ՟Ը։)
showing, indication, mark, index, sign, testimony;
demonstration, evident proof;
show, appearance, parade, ostentation;
spectacle, laughing-stock, butt;
հաստատուն —, plain proof;
— բարեկամութեան, show of friendship;
— մեծարանաց, demonstration of respect;
ի —, ի —ս, ի —ս ինչ, only for show, for pretence, for ostentation;
—ս առնել, to shew, to show off, to make parade or display of, to display;
առնել ինչ ի —ս մարդկան, to do any thing so as to be seen of men, ostentatiously, for mere shew, to obtain applause fraudulently;
լինել ի —ս, to be exposed to mockery or contempt, to be the laughing-stock, the butt of;
զոմանս — առնել ի խրատ այլոց, to hold up to opprobrium for example to others.
· Calfa
Այսոքիկ բարձրագոյն ցոյցք էին օրինակի հանդերձելոցս։ Ծնանելն կուսի որդի՝ այս ի վեր են քան զբնութեանն ցոյցք։ Զցոյց զօրութեան որդւոյն Աստուծոյ՝ զոր հայցեցի, ոչ ետուր. (Շ. բարձր. եւ Շ. մտթ.։)
wheat;
corn, grain;
տուրք ցորենոյ, cornage;
փոխինդ ի ցորենոյ եւ ի կաթանէ, frumenty;
հարկանեն ճճիք զ—, weevils destroy corn.
· Calfa
σῖτος, πυρός triticum, frumentum. Նիւթ հացի՝ կարեւորագոյնն եւ լաւագոյնն յարմտիս եւ յունդս. ցորէն.
grain of wheat, grain.
· Calfa
Գեղեցիկ սերմնացեալ ցորենահատքն զտէր անգոյն ուրախ արասցեն. (Եղիշ. մատն.։)
Ցորենահատ գեղեցիկ տեառն անգոյն։ Ըստ սրբութեան ցորենահատին. (Ոսկ. արմաւ.։)
showing, indicating;
indicator, sign, mark, token;
catalogue, index, table, list;
repertory;
Ritual;
hand, index;
coefficient;
— վաճառուց, inventory;
— մեռելոց, table of mortality;
— կերակրոց, bill of fare;
— արգելեալ գրոց, index ex-purgatorius, list of prohibited books.
· Calfa
Մերկացեալ դիմօք՝ երեւեցան կերպարանք ցուցակ ստոյգ։ Համաբարւոյ միակամութեանն ցուցակ։ Այնպիսի առակ ցուցակի։ Օրհնելն եւ փառաւորելն՝ սիրոյ մեր առ նա ցուցակ ծայրագոյն. (Փարպ.։ Նար. ՟Խ՟Է. եւ երգ։ Լմբ. պտրգ.։)
Տպաւորեա՛ յոգւոջ սոցա զձեւ մարմնոյ (կամ մարմնոց) ցուցակի. Պտրգ. այսինքն արտաքին տեսլեան կամ կերպարանաց սոցա, որք մարմնով խոնարհեալ կան յերկրպագութիւն։ Այսպէս մեկնէ ճոխագոյն եւ Լմբ. որպէս եւ ի յն. պարզ եւս գրի։ Այլ յաւելու Լմբ. զի թէ ոք իմասցի զայդ վասն մարմնոյն Քրիստոսի, իմացեալ լինի սուրբ խորհուրդն յանդիման երեւեցուցիչ մեզ զՔրիստոս ընդ զգալի տեսակօք.
to shew, to indicate, to designate, to point out;
to cause to be seen or known, to expose, to declare, to represent;
to demonstrate, to proof;
— զանձն թէ աստուած, to pretend to be a god.
· Calfa
Յայտ յանդիման մեծի բանակին զպաշտօնն ցուցանէին աներկիւղ։ Անարգս եւ վատթարս յաչս ամենեցուն զնոսա ցուցանէին։ Թէպէտեւ ի վերին երեսս զայս կեղծաւորէր, այլ ի ներքոյ խորհուրդքն չարագոյն ցուցանէին (կր)։ Յայտնել եւ ցուցանել նոցա զխորհուրդն ոչ կարէին. (Եղիշ.։)
dispersion,
· Calfa
Յոքնականք ի վերայ եզականացն ասացեալ. որգոյն, խոյարօնք, ցրօնք. (Թրակ. քեր.) (յն. աթենք, թեբայք)։
dew;
չիթ —ոյ, dew-drop;
— քաղցրածաւալ, the gently-falling dew;
— քաղցրութեան, the benign dew.
· Calfa
Խոնաւութիւն յերկիր առաքեալ, երեալ ջրագոյն. զոր ցօղ անուանել սովորութիւն է. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)
Լայնաբար՝ Զովացուցիչ հանգոյն ցօղոյ. ցօղագին իմն. եւ այլն.
dewy;
cool, fresh, refreshing.
coolly, freshly.
· Calfa
Խոնաւ եւ զով, զովացուցիչ հանգոյն ցօղոյ, ունօղ զցօղ կամ զնմանութիւն նորա. շաղի պէս պաղուկ, պաղըշտկօղ.
full of dew, wet with dew, dew-besprinkled.
· Calfa
Արար ցօղալից քաղցրագոյն օդով, եւ նեղէր, եւ ոչ նեղէր զնոսա հուրն։ Ցօղալից լինէր բացօթեայ, եւ խնամօքն Աստուծոյ ոչ լինէր ծախեալ ի գազանաց. (Վրդն. դան.։)
cf. Ցողալի.
· Calfa
Արար ցօղալից քաղցրագոյն օդով, եւ նեղէր, եւ ոչ նեղէր զնոսա հուրն։ Ցօղալից լինէր բացօթեայ, եւ խնամօքն Աստուծոյ ոչ լինէր ծախեալ ի գազանաց. (Վրդն. դան.։)
to cool, to refresh.
· Calfa
Մանկունքն զբոց հնոցին ցօղացուցին։ Պահքն զկենցաղոյս (զցանկութիւնս) ցօղացուցանէ առ լաւագոյնսն. (Փարպ.։ Գեննանդ.։)
the thirty fourth letter of the alphabet and the seventh of the vowels;
seven thousand;
seven thousandth;
It is used both as a vowel & as a consonant. As a vowel for example in the words իւրաքանչիւր, ուխտ, etc., and as a consonant in the words հաւատ, սեաւ, հիւանդ, etc.;
It is only used as a medial final letter, sometimes serves for the consonant վ, for instance : օթեւան — օթեվան, երիւար — երիվար, վաւաշ — վավաշ, etc, or for the diphthong u, as, հւսւտ instead of հիւսիւս;
There is no proper word beginning with this letter, but on account of its affinity with the letter հ, it is sometimes substituted for it;
Joined with ի (իւ), it is generally pronounced like the French u as : դիւր, հիւր, դիւթ, & preceding the ո (ու) is pronounced like the English ou. Preceded also by ա (աւ), was anciently pronounced o as : աւրհնեմ — օրհնեմ, աւր — օր;
It is sometimes used instead of the suffixes ի & յ as : ւայդմանէ — յայդմանէ, ւիւրաքանչիւր — յիւրաքանչիւր;
In poetry, it is sometimes used instead of the conjunction եւ or ու.
· Calfa
Որպէս ձայնաւոր՝ նոյնանայ իբր լծորդ ընդ եու, իւ, ի։ Նմին իրի փոխանակ u տառի լատինացւոց՝ մեք հանգոյն յունաց եւ գաղղիացւոց, ου , ou, գրեմք ու։
to flee, to run away, to escape, to get away, to evade, to elude, to avoid.
· Calfa
Փախեաւ ել արտաքս։ Փախիցո՛ւք յերեսաց իսրայէլի։ Փախեան յերեսաց ջրոյն։ Փախիցեն՝ որպէս փախչիցին ի պատերազմէ։ Փախչել ի քաղաքն ապաստանի։ Այլիմ կեանք թեթեւագոյն են քան զսուրհանդակ. փախեան, եւ ոչ երեւեցան։ Յերեսաց Սարայի տիկնոջ իմոյ փախուցեալ եմ ես։ Վասն որո՞յ ես դու փախուցեալ ի նոցանէն, եւ եկեալ ես առ մեզ։ Նա փախուցելոյ ի բարկութենէ եղբօրն առաջնորդեաց. եւ այլն։
to shut, to close;
to shut up, to enclose, to fence in, to bar;
to shut, to lock;
ի ներքս —, to shut up, to beset, to hem round, to encircle, to surround, to encompass;
— բանտի, to imprison, to put in jail;
— զբան, to conclude, to close, to end;
— ինչ յումեքէ, to prohibit, to forbid;
— զարգանդ (կնոջ), to procure sterility;
— զոք ի ձեռս ուրուք, to deliver up, to betray;
ի ներքս փակեալ, herein enclosed;
փակեալ էին ընդ իշխանութեամբ մահու, they were subject to death;
փառքն աստուծոյ զքեւ փակեսցին, may divine glory encompass you !
cf. Դուռն, cf. Յոյս.
· Calfa
Յիշխանս Յուդայ. զտանուտեարս ցեղիցն կոչէ, որով եւ զԵրուսաղէմ ի ներքս փակէ. . . զգլխաւորագոյնսն գրելով՝ զայլսն ընդ սոքօք փակեցին. (Շ. մտթ.։)
Անճոռութեամբ անհասականաւ վեհագոյն ամենեցուն փակեալ գտանի. . . Ի տեսութենէ իմաստից քննութեան մեր փակեալ. (Նար. կուս.։)
cf. Փաղփաղիմ.
· Calfa
Հասակագեղն փաղփեալ (կամ փաղփաղեալ) դիմօք։ Յոլովագոյն զգունոցն ունի զանազանութիւն՝ քաջագեղեցիկն փաղփեալ ձեւով. (Պիտ.։)
Զգեղ երեսացն, զփաղփեալ գոյնն ի տեսիլ արուսեկի ի մէջ սպիտակափայլ ալեացն. (Արծր. ՟Գ. 2։)
bladder, vesicle;
— ապակեղէն, balloon;
— հրետի, gun cartridge;
— հրաձիգ, fusee;
cf. Հրատիկք;
— լողական, air-bladder.
· Calfa
Զդառնագոյն եւ զչիկորակ զջուրն՝ լեզին. եւ զմնացեալ մրուրն սեաւ թանձրագոյն՝ փայծաղն. իսկ ջուրն ի փամփուշտն. (Մագ. ՟Ծ՟Ը։)