Definitions containing the research լի : 10000 Results

Աստուածական, ի, աց

adj.

divine.

· Calfa

NBHL (2)

Հաղորդք աստուածականն լինել բնութեան։ Աստուածական կամօք հաճեցաւ ընդ աշխարհի բնութիւն. (Աթ. ՟Ը եւ ՟Գ։)

Ոչ պարտիմք համարել ոսկւոյ կամ արծաթոյ զաստուածականն լինել նմանող (յն. (նմանն, իբր նմանողութիւն). Գծ. ՟Ժ՟Է 29։)


Աստուածակեաց

adj.

who lives with God or according to the will of God.

· Calfa

NBHL (1)

Այն՝ որով լինի կեալ յԱստուած, կամ ըստ Աստուծոյ.


Աստուածակից

adj.

that participates in the divine nature or grace.

· Calfa

NBHL (2)

Ոչ փոփոխելով բնութեան, կամ խառնակելով ասելի է աստուածանալ զամարմինն տեառն, որ աստուածակից եւ Աստուած եղեւ. այլ որպէս ասէ աստուածբան, յորոց մինն աստուածացոյց, եւ մին աստուածցաւ, եւ վստահանամք ասել՝ ընդ Աստուծոյ եւ Աստուած. (Դամասկ.։)

Քրիստոսի լինել կերպարանակից, մանաւանդ թէ աստուածակիցք. (Երզն. քեր.։)


Աստուածակոչ

adj.

called by God;
where Godwas invited.

· Calfa

NBHL (1)

Աշակերտօղ աստուածակոչ ժողովոյ. (Կլիմաք.։)


Աստուածահաճոյ

adj.

agreeable to or pleases God.

· Calfa

NBHL (1)

Հաճոյ կամ հաճոյական եւ ընդունելի Աստուծոյ.


Աստուածահաշտ

adj.

that calms or appeases the anger of God.

· Calfa

NBHL (1)

Վասն աստուածահաշտ ապաշխարութեան. (Կլիմաք.։)


Աստուածահրաշ, ի, ից

adj.

done by a miracle or divinely.

· Calfa

NBHL (1)

Աստուածային եւ հրաշալի. աստուածավայելուչ. գերահրաշ. գերաբուն.


Աստուածաճառ

adj.

declared by God;
who discourses of God.

· Calfa

NBHL (1)

Լանջք տեառն՝ աստուածաճառ լիցի. (Եւագր. ՟Ժ՟Գ։)


Աստուածամարդ, ոյ

s.

God and man conjointly.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ միոյ վարդապետի եւ հովուի աստուածամարգոյն կարգեսղք Յիսուսի։ Յանրաժանելի եւ անշփոթ աստուածամարգոյն. (Թղթ. ման. առ Շ։ Լմբ. յայտն.։)


Աստուածամարտ, աց, ոց

adj.

that wars against Heaven, that is repugnant to God;
յ— մատչել, to declare against Heaven.

· Calfa

NBHL (2)

Որ աստուածմարտն լինին. (Եղիշ. ՟Բ։)

Աստուածամարտացն վրէժխնդրող լինել. (Ճ. ՟Ա.։)


Աստուածամերձ

adj.

that is near God.

· Calfa

NBHL (1)

Աստուածամերձ լսելիք. (Յհ. կթ. իբր ընդել աստուածային բանից։ Եւ)


Աստուածամուխ

adj.

who is profoundly learned or versed in divine things;
who is familiar with God;
hardened by God.

· Calfa

NBHL (1)

Աստուածամուխ կենացն լինել ժառանդորդ։ Զի մերձաւորս եւ աստուածամուխս պատրաստիցէ։ Աստուածամուխ լինել աստուածական վայելչութեանն. (Ագաթ.։)


Աստուածայայտնութիւն, ութեան

s.

Epiphany.

· Calfa

NBHL (1)

Մովսէս աստուածայայտնութեան ի լերինն արժանի լինէր. (Եւս. քը. ՟Բ։)


Աստուածային

adj.

divine, belonging to God;
sacred, pious.

· Calfa

NBHL (3)

θεῖος, θεϊκός divinus որ եւ ԱՍՏՈՒԱԾԵՂԷՆ ԱՍՏՈՒԱԾԱԿԱՆ. Սեպհական կամ վայելչական Աստուծոյ. եւ Որ ինչ լինի ՟Ավ, կամ հայի յԱստուած.

Աստուածային խորհուրդ, կամ փառք, պատկեր, կամ արքայութիւն, հրամանատուութիւն, տեսչութիւն, ուխտ, սեզան, տաճար, ողջակէզ, խոստումն, սքանչելիք, զօորութիւն, կամ լոյս, կերակուր, տուն, ցօղ. կամ մարմին եւ արիւն Քրիստոսի. եւ այլն. (Ագաթ.։ Փարպ.։ Շար. եւ այլն։)

Աստուածայինքն ամենայն հաւատովք իմացեալ լինին. (Իգն.։)


Աստուածայնութիւն, ութեան

s.

state of a divine or sacred thing.

· Calfa

NBHL (1)

Առ աստուածայնութեան բնութեան անհասանելի է խորհրդոց մարդկան Աստուած. (Պրպմ.։)


Աստուածանամ, ացայ

vn.

to make one's self God;
to become God;
to unite one's self, to join one's self to God;
to resemble God.

· Calfa

NBHL (3)

θεούμαι deificor Աստուած կամ իբրեւ զԱստուածանման լինել։ Ասի զսատանայէ եւ զնախաստեղծից ի կարգի փառասիրութեան.

Եւ այս ոչ կարէ այլազգ լինել, եթէ ոչ աստուածասցին ապրեալքն. իսկ աստուածանալն է՝ առ Աստուած նմանութիւն, որպէս հասանելի է, եւ միաւորութիւն։ Աստուածպետականն երանութիւն՝ բնութեամբ աստուածութիւն, սկիզբն աստուածալոյ յորմէ աստուածանալն է աստուածացելոցն. (Դիոն. եկեղ.։)

Աստուած մարդացաւ, մարդն աստուածացաւ. անխտիր լինի այլեւայլ մտօք իմանալ զՔրիստոսէ՝ ըստ որում մարդ, եւ զմարդկային բնութենէս մերմէ առ հասարակ.


Աստուածանման

adj.

that resembles God, godlike.

· Calfa

NBHL (1)

Խոնարհութիւն նորին, եւ ունկնդրութիւն աստուածանման։ Զնոցին առաքինութիւնսն, եւ զաստուածանման վարսն. (Կլիմաք.։)


Աստուածապսակ

adj.

crowned by God.

· Calfa

NBHL (1)

Հերակլի աստուածապսակեալ եւ բարեպաշտ թագաւորի հոռոմոց. (Ղեւոնդ.։)


Աստուածասէր

adj.

that loves God, pious.

· Calfa

NBHL (3)

ԱՍՏՈՒԱԾԱՍԷՐ. θεόφιλος, θεοφιλής, θεοφιλέστατος deo gratus, dilectissimus Սիրելի Աստուծոյ. հաճոյ յաչս Աստուծոյ. Յայս միտ զսուրբն անտոնիոս կոչէին աստուածասէր, ասէ աթանաս ի վարս նորա. նոյնպէս իմաէ եւ զասելն.

Որ կամիցի հրեշտակ լինել, աստուածասէր լիցի. (ԽՃԽ. ՟Ի։)

Կամ ըստ հեթանոսաց՝ Սիրելի աստուածոց, դից.


Աստուածավայելուչ

adj.

that befits, becomes God.

· Calfa

NBHL (1)

Ածավայելուչ համարեսցի ըզգործսն։ Ո՛վ աստուածավայելուչ օրինակի (Աբրահամու) յարժանաւորութիւն եւ ի մարդասիրութիւն. (Փիլ. լին.։)


Աստուածատեաց

adj.

that hates God.

· Calfa

NBHL (3)

Ատելի Աստուծոյ, կամ ատեցօղ Աստուծոյ. որպէս θεομισής qui deum odit մանաւանդ θεομισής, θεομίσιτος, θεοστυγής deo odiosus, vel invisus

Չարախօսք, աստուածատեացք (այսինք ատելիք Աստուծոյ). (Հռ. ՟Ա 30։)

Աստուածատեաց խորհուրդ, կամ մարդ, կամ դեւ, գունդք։ Մարդիկ աստուածատեացք. (Փարպ.։ Կլիմաք.։ Պրոկղ. ի ստեփ.։ Լմբ. սղ.։)


Աստուածատես, ից

adj.

that has seen, that sees God.

· Calfa

NBHL (2)

Յաստուածատես երեսսն (Մովսեսի). (Հ. կիլիկ.։)

Սրբոյն եւ աստուածատեսին եղիայի. (Կլիմաք.։)


Աստուածատեցութիւն, ութեան

s.

hatred, aversion of God.

· Calfa

NBHL (1)

Զի՞նչ ասէք. աստուածասէրք լինելով՝ աստուածատեցութեա՞ն յանդգնէին ցուցանել գործ. (Յհ. իմ. երեւ.։)


Աստուածարար

adj.

made by God;
that deifies.

· Calfa

NBHL (1)

Արուեստիւ քննելի է զաստուածարար էութիւնս երկնաւորացն եւ երկրաւորացս. (Երզն. քեր.։)


Աստուածութիւն, ութեան

s.

divinity;
deity;
God.

· Calfa

NBHL (1)

Առ ձգեաց նախ աստուածութիւնն զյակովբ առ ջրհորն։ Ետես Մովսէս, թէ զօրագոյն է զէնն՝ զոր ետ աստուածութիւն։ Աստուածութիւն յայտնեցաւ ի վերայ զոհից։ Քրիստոս բան Աստուծոյ գոլով, ի Մարիամայ մարդ ծնանի ... յԱստուծոյ, եւ ի կուսէ Քրիստոս։ Մարիամ ծնաւ զաստուածութիւն՝ ամենայն արարծոցս զանհամեմատելին. (Եփր. ծն.։ Եփր. ել.։ Եփր. ղեւտ.։ Եփր. աւետար. եւ այլն։)


Աստուածուրաց, ից

adj. s.

atheist;
apostate.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ ազդեցաւ այն բռնաւորին՝ յուլիանու աստուածուրացին. (Գանձ.։)


Աստուածպետութիւն, ութեան

s.

theocracy;
divine majesty.

· Calfa

NBHL (1)

ԶՅիսուսին աստուածպետականութեան հանդէսս՝ որ ի կենցաղումս։ Զանճառելի նորա աստուածպետականութեան իմացուածս. (Մագ. ՟Ե։)


Աստուստ

adv.

hence, thence

· Calfa

NBHL (1)

Մինչեւ համբարձեալ աստուստ առաջի Քրիստոսի կացցես. (Կլիմաք.։)


Ասք

cf. Ասացուած.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ ասից մեծին դանիէլի. (Նար. ՟Է։)


Ատակեմ, եցի

va.

to be capable, to be clever.

· Calfa


Ատաղձ, ից

s.

matter;
timber;
timber-work, carpentry.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ զարարիչն յայտ առնէ, այլ զնիւթ եւ զատաղձ ինչ՝ յորմէ լինիցի։ Ոչ նիւթն եւ ատաղձ արոեստաւորացն իցէ ... Ամենայն նիւթք եւ ատաղձք եդան առաջի յԱստուծոյ, եւ արուեստն ի մտաց մարդկան ծնաւ. (Սեբեր. ՟Ե. ՟Գ։)


Ատամն, ման, մունք, մանց

s.

tooth;
պարք, շարք ատամանց, set, row of teeth;
յօրինել ատամունս, to indent;
խորտակել, փշրել զատամունս, to break the teeth, to notch, to break off;
— ածել, bite;
առնուլ ատամանց, to set the teeth on edge;
հանել զ—, to extract or draw out a tooth;
ցաւ ատամանց, tooth-ache;
ցաւէ — իմ, I have the toothache;
փուտ —, carious tooth;
մաքրել զատամունս, to brush or clean the teeth;
կրճտել զատամունս, to gnash, to show the teeth.

· Calfa

NBHL (2)

ὁδούς dens Ոսկր շարադասեալ ի լինդս բերանոյ ի պէտս ծամելոյ զուտելիս. որ ի գազանս ասի եւ ԺԱՆԻՔ. տե՛ս եւ ԺԱՅՌ, յորմէ Ժօռատ. ակռա, կեռիք. թ. (լծ. հյ. ծամ, ծամել)

ԱՌՆՈՒԼ ԱՏԱՄԱՆՑ. Անգործ լինել ատամանց թթու իրօք. ակռան առնել։ (Երեմ. ՟Լ՟Ա 29. 30։ Եզեկ. ՟Ժ՟Ը 2։)


Ատեան, տենից

s.

tribunal, court, audience, auditory, assembly of judges, seat, bar;
magistrate;
senate;
յ— մատնել, to call before a tribunal or council;
գումարել զ—, to convoke, to call together an assembly.

· Calfa

NBHL (2)

Հան զժանտն յատենէ, եւ ելցէ ընդ նմա եւ հակառակութիւն. զի յորժամ նստիցի յատենի, զամենեսեան անարգէ։ Եթէ հարկանես զանզգամ ի մէջ ատենի։ Այր երկխօս յայտնէ զխորհուրդս յատենի։ Ոչ նստայց յատենի այպանողաց։ Պարտաւոր լիցի յատենի։ Մատնեսցեն զձեզ յատեան։ Քահանայապետքն եւ ամենայն ատեանն։ Ժողովեցին քահանայապետքն եւ փարիսեցիքն ատեան։ Հրամայեցին նոցա արտաքս քան զատեանն ելանել։ Կոչեցին միաբան զատեանն։ Ածեալ զնոսա կացուցին յատեանն։ Գնացին խնդալով յերեսաց ատենին։ Զգացուցէ՛ք հազարապետին հանդերձ ատենիւ, եւ այլն։

Հրամայեաց ի վաղիւն ատեան մեծ լինել։ Արձակեցին զատեանն. (Փարպ.։)


Ատենագրութիւն, ութեան

s.

reporting, judician report.

· Calfa

NBHL (1)

յառաջագէտ լինել յատենագրութիւնս նորս իսրայէլի. (Յհ. կթ.։)


Ատենապետ, աց

s.

Chief-justice, judge.

· Calfa

NBHL (1)

Ատենապետք դատաստանի ի սոսկալի աւուր նորոգման. (Նար. առափ։)


Ատոքութիւն, ութեան

s.

fulness, abundance, fertility, ripeness.

· Calfa

NBHL (1)

Ատոքն գոլ. ատոքանալն. հոծութիւն. լիութիւն. պարարտութիւն.


Արագագոյն

adj.

very quick, quicker.

· Calfa

NBHL (1)

Զլսելիս, որոյ արագագոյն եւ կատարելագոյն են ընթացքն. (Փիլ. իմաստն.։)


Արագալուր

adj.

that hears, understands easily or readily;
that has fine ears.

· Calfa

NBHL (2)

Լսելիքս արագալուր՝ խցեալ. (Բենիկ.։)

Մեր յանցանացն հեղգալուր լինիմք, եւ նոցայոցն արագալուր. (Լմբ. պտրգ.։)


Արագախաղաց

adj.

that moves, stirs quick.

· Calfa

NBHL (1)

Արագախաղաց լինել հոլով մամբ. (Պիտ.։)


Արագախօս

adj.

that speaks rapidly.

· Calfa

NBHL (1)

Նոցայոցն (յանցանաց) որոց ոչինչ կտրեմք օգտել, արագախօս լինիմք. (Լմբ. պտրգ.։)


Արագաշարժ

adj.

that moves quick, light, active, nimble, quick, dexterous.

· Calfa

NBHL (1)

Արագաշա՛րժք լիցուք յառաքինութիւնս. (Սարգ. ՟բ. պետ. ՟Դ.)


Արագիլ, գլաց

s.

stork.

· Calfa

NBHL (1)

Արագլաց՝ որ ծերունիքն են, ձագք ամենայն ուստեք պաճարեն շահ ծնողացն ի պէտս։ Ի թռչունս բուն զվերին զարդարութիւն արագիլ ցուցանէ, զծնողս փոխանակ կերակրելով. (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. լիւս.։)


Արագուսումն, ման

adj.

who learns quickly.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրու զի խօթ եւ պղերգ եւ հեղդ էր, արագ եւ արագուսումն եղեւ. (փիլ. լին։)


Արածեմ, եցի

va.

to graze, to pasture, to keep, to take care of;
— զհողմս, to cherish vain hopes, to build castles in the air.

· Calfa

NBHL (1)

Նմանութեամբ ասի, ԱՐԱԾԵԼ ԶՀՈՂՄՍ, կամ ԶՈՐԿՈՐՍՏՈՒԹԻՒՆ, կամ ԶԲՈԶՍ, իբրու Հետամուտ լինել. զհետ երթալ. զրահետ վարիլ. որպէս անասունք թափառին ի ճարակս։ (Առակ. ՟Ի 12։ ՟Ի՟Ը 7։ ՟Ի՟Թ 3։)


Արահետ, ից

adj.

public;
— ճանապարհ, պողոտայ, road much frequented, thoroughfare.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ թէ միայն աւերի, այլեւ ամենեւին արահետ լինի. (Երզն. մտթ.։)


Արամազդ

s.

Jupiter, Jove.

· Calfa

NBHL (1)

Ասէ դնել զաղեղն իւր յամպս. ոմանք կարծեն աղեղն ասել զի յոմանցն կոչեցեալ արամազդայ գօտի, ի ձեւոյն զհաստատուն նշանակն առեալ վասն ծիածանին։ Մրմազդայ գօտիդ է արեգակնային ճառագայթիցն երեւոյթ ի գէջ յամպ։ Ոչն երբէք արամազդայ գօտւոյ ի գիշերի երեւել. (Փիլ. լին. ՟Բ 64։)


Արատաւոր, աց

adj.

vitious, faulty.

· Calfa

NBHL (1)

μωμητός, ἁκάθαρτος maculatus, reprehensibilis, impurus, ἑπίκηρος fatalibus morbis obnoxius Այն՝ յորում իցէ արատ ինչ. ախտաւոր. պակասաւոր, եւ անմաքուր. պարսաւելի.


Արարած, ոց

s.

creature, created being;
creation;
generation;
work, deed, action.

· Calfa

NBHL (4)

Գործ ինչ մեծ կամ նշանաւոր. սքանչելիք. արուեստ.

Ուրախ լիցի մարդ յարարածս իւր. (Ժղ. ՟Գ 22։)

Եկայք տեսուցք զլինել արարածոյ նորա (առաջին մարդոյն) յաշխարհիս. (Վեցօր. ՟Զ։)

γένεσις generatio Արարչութիւն. ստեղծումն. լինելութիւն. եղանութիւն. հաստուած. շինած. կազմած.


Արարուած

s.

action;
work, deed;
an act of theatre.

· Calfa

NBHL (2)

Սորին գիտութեան արարուածոյ (տալի է) զարդարութիւն. (Լմբ. սղ.։)

Զի արարուածն՝ աստուածային զօրութեան արժանի երեւեսցի. (Փիլ. լին. ՟Ա 53։)


Արարչագործութիւն, ութեան

s.

creation.

· Calfa

NBHL (1)

Գոլն մեզ աստուածայնապէս անճառելի արարչագործութեամբ. (Դիոն. եկեղ. ՟Բ։)