housekeeper;
housewife;
thrifty, housewifely, frugal.
· Calfa
Զգաստացուսցեն զմանկամարդսն՝ այրասէրս լինել, որդէսէրս, տնարարս։ կամիմ մանկամարդացդ ամուսնանալ, որդիս ծնանել, տնարարս լինել. (Տիտ. ՟Բ. 5։ ՟Ա. Տիմ. ՟Ե. 14։)
to cultivate, to plant.
· Calfa
Ըստ արժանաւորութեանն տնկագործէ զմարդկութիւն։ Նիւս. (երգ.։)
plantation.
· Calfa
Արկանելն զտունկ. հաստելն զծառատունկ կամ զմարդատունկ, զտունկս եւ զտունս.
Իրաւունս ունին յիւրեանց անդաստանսն տնկարկութիւն առնել, եթէ՛ մարդոյ, եւ եթէ ծառոց. (Մխ. դտ.։)
to plant;
to constitute, to place, to establish, to collocate.
· Calfa
Օրէնքն մարդիկ տկար տնկէին ի քահանայութիւն. (Եփր. եբր.։)
Հիւանդութիւնք տնկին ի մարդիկ։ Յայլ ցանկութեանց սա տկար է. զի ոչ ի սկզբանէ տնկեցաւ ի մեզ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա։ 21։ ՟Բ. 19։)
economical;
cf. Տնօրինական;
—ն, economy.
· Calfa
ՏՆՏԵՍԱԿԱՆ. ա. Տեսչական. սը վերին տեսչութեան. տնօրինական. որ ինչ է ըստ խորհրդոյ մարդեղութեան.
to manage, to have the direction, to regulate;
to economize;
to govern, to rule, to dispose;
to dispense, to distribute, to provide, to administer.
· Calfa
Եւ զմարդոյ.
οἱκονομέω administro, dispenso, dispono, rego, guberno, sollerter excogito, molior. Որպէս տնտես գործել. տնօրինել, մատակարարել. բաշխել. կարգաւորել. ուղղել. խնամել. որ այլազգ ասի զաստուծոյ, եւ այլազգաց զմարդոյ։ Զաստուծոյ զոր օրինակ,
economy;
stewardship, housekeeping, management, direction, administration, distribution;
Providence;
the mystery of the incarnation;
առտնին, քաղաքական —, domestic, political economy.
· Calfa
ՏՆՏԵՍՈՒԹԻՒՆ. Տնօրէնութիւն. խորհուրդ մարդեղութեան բանին.
Տնտեսութիւն՝ գործառնութիւն է. վասն զի առ յանձն որդին աստուծոյ զայս գործել, ի կուսէն որդի մարդոյ լինել. (Խոսր. պտրգ.։)
Սպասաւորք էին տնտեսութեանն։ Ճշմարտապէս ըստ տնտեսութեան մարդ եղեալ շրջէր ի վերայ երկրի. (Շ. բարձր.։)
Զտնտեսութիւնն աստուծոյ. զո՞ր տնտեսութիւն. զյաղագս ի վերայ բոլորիցս աստուծոյ մարդանալոյն. (Աթ. ՟Ը։)
cf. Տնտեսութիւն;
disposition, measure;
տնօրէնութեան տեղիք, the Holy places.
· Calfa
Նա ըստ տնօրէնութեան եւ վասն մեր որդի եղեւ ադամայ, իհսկ մեք ըստ բնութեան եմք որդիք ադամայ։ Աստուած իմ, եւ աստուած ձեր. աստուած նորա եղեւ ըստ տնօրէնութեան, վասն զի մարդ է. իսկ մեր ըստ բնութեան տէր է եւ աստուած։ Ի ձեռն չար չարանացն եւ յարութեան, եւ ամենայն տնօրէնութեան. (Աթ. ՟Ա. ՟Դ։)
ՏՆՕՐԷՆՈՒԹԻՒՆ. οἱκονομία եւ այլն. incarnatio. Խորհուրդ մարդեղութեան. խոնարհիլն որդւոյն աստուծոյ եւ մարդանալն.
cf. Տնտեսաբար.
· Calfa
ՏՆՕՐԻՆԱԲԱՐ. Խորհրդով տնօրէնութեան. խոնարհելով ըստ մարդկութեան.
economical, administrative;
relating to the incarnation of our Lord;
— տեղիք, the Holy Land.
· Calfa
ՏՆՕՐԻՆԱԿԱՆ. ա. Փրկչական. սեպհական տնօրէնութեանց տեառն. որ ինչ անկ է մարդեղութեան կամ խոնարհութեան որդւոյն աստուծոյ.
ՏՆՕՐԻՆԱԿԱՆՔ գ. Տնօրէնութիւնք քրիստոսի. գործք մարդեղութեան.
Զանքննելի տնօրինականսն ասէ ծածկեալ ի մարդկային մտաց։ կատարեցան ամենայն տնօրինականքն։ Զբազումս ի տնօրինականաց։ Վնասակարս առ տնօրինականսն տէրունականս։ Մարգտրէիցն փոյթ եղեւ խնդրել եւ քննել զտնօրինականսն քրիստոսի։ Այսպիսիք են ամենայն տնօրինականքն, լի են խոնարհագունիւքն եւ բարձրագունիւքն. (Շ. բարձր.։ Նար. ՟Ի՟Է։ Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Բ։ Իգն.։)
persistence, resistance, patience;
duration;
resisting, persisting, durable, lasting;
ի — or —ս, long, a long time;
ի — անկանել, ձգել, to be prolonged, protracted, to last;
— ունել, to have duration;
ի — կտտել or տանջել, to subject to lingering torture.
· Calfa
cf. Տոկոսիք.
· Calfa
Վարձ տան աչառաանաց, կամ տոկոս մարդահաճութեան։ Տոկոսիւք պահանջեն. (Լմբ. սղ.։ Մանդ. ՟Ժ՟Զ։ սպ եւ. Նար. երգ.։)
cf. Տոհմային.
· Calfa
Զիւր վկայեցեալսն արար ուրախակից, զի տոհմակից մարդիկ լիցին ուրախակից տոհմակցաց իւրեանց վկայիցն. (Ագաթ.։)
of the same family, descent or lineage, related, consanguineous;
abundant, rich produce.
· Calfa
Ամպարհաւաճութիւն եւ բազում այլոց չարեաց գործա՛կ է, որք են սկզմունք օտարականաց եւ տոհմային պատերազմաց։ Գաւառք մեծամեծք եւ բազմամարդիկ՝ տոհմային հեռութեամբք աւերին. (Փիլ.։)
cf. Տոհմական.
· Calfa
Իսկ յետ ազատացն ... եւ ի տոհմիկ մարդկանէ։ Զորպիսի այր տոհմիկ։ Զտոհմիկն առ տոհմիկս ունիք, եւ զվատատոհմակսն առ անտոհմակս։ Անարժանք եւ անծանօթք յազգէ տոհմկաց. (Փիլ. քհ. ՟Ա։ Եղիշ. ՟Ը։ Փարպ.։)
line;
row, file, rank;
series.
· Calfa
ραμμή, τάξις, συνάφεια, στίχος (որ է ստիքս. որպէս եւ στολή , լծ. ընդ տող) linea, series, ordo, versus. Ուղղագիծ դասաւորութիւն. շարք եւ կարգ իրաց. որպէս տառից, տաղից կամ ոտանաւորաց, մարգարտաց. օղից շղթայի, մարդկան, կենդանեաց.
tome, volume;
book;
calendar, almanac;
նորոգութիւն —ի, Reform of the Calendar;
— լեւոնի, Dogmatical Letter of Pope Leo I to the Patriarch Flavian.
· Calfa
Հարցանեմ, թէ զի՞նչ է տումարդ։ Տումարին անուն ի մերասեր աղին լեզու թուի թէ զհամարողականն դնէ թիւ, եւ զժամանակագրականն. իսկ առ այս անանիա (շիրակացին) եւ անդրէաս բազմավէպ դրութեամբ ճառեցին. (Գր. տղ. թղթ.։)
to pay a fine, to indemnify, to make amends, to recompense.
· Calfa
Զաշխարհս ամենայն շահեսցի, եւ զանձն իւրոյ տուժեսցի։ Որ ինչ իցէ մարդոյ, ընդ անձին իւրոյ տուժեսցի։ Զգազանաբեկ ես յանձնէ տուժէի։ Ինչ՝ զոր ոչ յափշտակեալն էր (իմ) տուժէի նոցա։ Զամենայն պատմուճան տուգանօք տուժեսցին։ Զխափանածոյ նորա եւ զբժշկութեանն տուժեսցի։ Տէր հորոյն տուժեսցի արծաթ։ Տուժելով տուժեսցի ցուլ ընդ ցլուն։ Տուժելով տուժեսցի.եւ այլն։
giver, donor.
· Calfa
Փառաւոր առնէին զաստուած՝ զտուիչն այնպիսի իշխանութեան՝ մարդկան. (Մտթ. ՟Թ. 8։)
house, habitation, home;
house, family, race, nation;
family, household;
goods, fortune;
house, commercial house;
couplet, strophe, stanza, verse;
— ադամայ, the human race, mankind;
— թորգոմայ, the Armenian nation;
— թագաւորի or — արքայի, the king's household;
— մատենագրաց, library;
— պղատոնեայ, Plato's Academy or school;
փայտակերտ, աղիւսակերտ, քարաշէն, քարուկիր —, wooden, brick, stone house;
հանգիստ, բնակելի, լաւ, մեծ, փոքրիկ, գեղեցիկ, տձեւ or անպիտան —, commodious, inhabitable, good, large, small, fine, wretched house;
հիմունք, որմունք, տան, the foundations, the walls of a house;
վարձելի կամ վաճառելի —, house to be let or sold;
— ի տանէ, տանէ ի —, from house to house;
արտաքոյ տան, ըստ — ն, out, not at home;
ի տան, at home;
կալ ի տան, to stay, to be at home;
ելանել ի տանէ, to go out;
մեկնել ի տանէ, չուել, to remove, to move;
դառնալ, գնալ ի —, to go home again, to come home, to go home;
— վարձել, to let a house;
վարձել զ— իւր, to let his house;
— շինել, կառուցանել, քանդել, to build, to pull down a house;
ական հատանել զտան, to break into a house;
շրջել տանէ ի —, to wander from house to house.
· Calfa
Թուի թէ զայրն (բեթղեհեմի) կոչէ տուն. որպէս սովոր են մարդիկ զյարկ օթեւանի տուն ասել. (Շ. մտթ.։)
extremity;
tail;
— հանդերձի, train;
skirt.
· Calfa
Ի տտունն (ձկան) ոտք իբրեւ զմարդոյ։ Իբրեւ զձկանց տտունս։ Սիրամարգն զտտունն բոլորակաբար շուրջ կացուցանէ զոսկէճաճանչն։ Զծերութեանն՝ օձ ի բաց մերկանայ զխորխն ի գագաթանէ գլխոյն մինչ ի տտունն։ Իժն զտտուն յոյժ շաչմամբ գնդաձեւ քարշելով. (Եւս. քր. ՟Ա։ Առ որս. ՟Է։ Փիլ. լին. ՟Ա. 33. եւ լիւս։)
giving;
donation, gift, presents;
alms;
duty, taxes, impost;
—ք առատ՝ առնեն զբարեկամ զուարթ, short reckonings make long friends.
· Calfa
Ա՛յլ են տուրքն, եւ ա՛յլ պարգեւքն. վասն զի տուրքն ի բազում ինչ իրս տեսանի, իսկ պարգեւքն ի մի։ Ձիր է, պարգեւք է, մարդասիրութիւն է, այլ ոչ փոխարինաց տուրք. (Սարգ.)
commerce, traffic, trade;
interchange, exchange;
conference, communication, correspondence, frequentation, society;
commercial, mercantile, trading;
— շնչոյ, respiration, breath;
— ամուսնութեանց, marriages, weddings;
դադարումն —ից, stagnation of business, of affairs;
ի յետին — շնչոյն, at the last moment or gasp;
— առնել, to trade, to traffic, to negotiate;
ի — գեղարդանցն ճայթիւն որոտման ելանէր, a sound as of thunder proceeded from the clash of the spears;
cf. Թեւակոխեմ.
· Calfa
Վաշ տուրեւառին՝ շահավաճառին բնութեանս մարդկային. (Գանձ.։)
Առ նմա լինելով նախարարքն՝ յանկշիցին խօսիւք, տուեւառիւք, խրախճանութեամբք։ Ցաւք իմ (մեղաց) նորոգեցաւ յիս, եւ ահա զայս ծանեաք ի տուրեւառից մարդկան (ի զրոյցս). (Խոր. ՟Գ. 55։ Լմբ. սղ.։)
to form, to figure, to model;
to imprint, to print, to mark;
to grave, to engrave;
to inculcate, to impress.
· Calfa
Մի՛ անջրպետեր ի մարդ առանձնապէս եւ յաստուած բան՝ երկդիմի տպաւորելով զէմմանուէլն. (Պրպմ. ՟Լ՟Է։)
desirable, worthy of possession.
· Calfa
Տռփելի եւ ոսկի եւ քարինք ... Ստերիւրեալ գեղն մարդս արար զնոսին տռփելի. (Լմբ. իմ.։)
s. gr. dative;
dative.
· Calfa
ՏՐԱԿԱՆ. որպէս Տըւչական, կամ տուեալ ինչ մարդկային աւանդութեամբ, եւ պատուիրանաւ.
visible;
seeing;
—ք, organ of sight, the eyes;
cf. Շուրջ.
· Calfa
Միախուռն ի լսելիս եւ ի տեսանելիս մեծաւ յօժարութեամբ դիմեալ։ Զաշխարհս ամենայն ի լսելիս եւ ի տեսանելիս ածեալ՝ զմարդիկ եւ զհրեշտհակս առհասարակ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 1։)
theatre, spectacle;
scene;
sight, the eyes;
landscape, scenery;
watch-tower;
look-out man, top-man;
vedette;
շուրջ —, amphi-theatre;
— աշխարհի լինել, to be a subject of scorn or opprobrium.
· Calfa
Ողորմապէս լինէր տեսարան մեծ։ Քանզի տեսարան եղեն հրեշտակաց եւ մարդկան։ Զի՞նչ իցէ՝ տեսիլ եղեաք. գո՛յ հնար մարդկան լինել տեսարան։ Չարագանեալ եւ կործանեալ, եւ տեսարան աշխարհի եղեալ։ Որ ի տեսարան հանէ զայնոսիկ, որք պհարկեշտութեամբ եւ ամօթխածութեամբ ի տան են սնեալք. (Վրք. հց. ՟Դ։ Շար.։ Ոսկ. ՟բ. կոր.։ Լաստ. ՟Ժ՟Ա։ Լմբ. իմ.։)
Յանպատկանաւորութենէ տեսարանացն. քանզի են ոմանք՝ որ առողջ ունին զտեսարանն, եւ են որ տկար։ Որ զյօնն քան զտեսարանն բարձրագոյն ունէին, կոչիլ ի մարդկանէ ռաբբի ռաբբի. (Սահմ. ՟Ը։ Սոկր.։)
to make oneself seen, to become visible, to be in sight, to appear;
to have an interview, a meeting.
· Calfa
Տեսաւորի հոգի եւ մարմին։ Յորժամ ինչ ըստ ինքեան տեսաւորի, ոչ է առնիչ։ Որով տեսակք եւ պատահմունք տեսաւորին։ Անձնաւըորութեամբ տեսաւորեալ։ Յատուկ անձնաւորութեամբ ոչ տեսաւորի, բակյց ի պետրոս եւ ի պօղոս եւ յայլոց մարդկան անձնաւորութեանն. (Դամասկ.։)
aspect;
appearance, look, sight, view;
air, mien, visage, image;
spectacle, representation;
vision, apparition, phantom, spectre, dream;
phenomenon;
contemplation;
theory, idea;
գեղեցիկ —, — գեղոյ, beauty, loveliness;
գեղեցիկ տեսլեամբ, handsome, beautiful, charming;
երկնային —, celestial vision;
— դիմաց, figure, physiognomy;
ի — ածել, to represent, to perform, to put upon the stage;
— լինել աշխարհի, to be made a spectacle unto the world;
— տեսանել, to have a vision;
արար տօն տեսլեան, խաղու, he held a festival with public games;
ի — ամենեցուն, before all men, or all eyes;
եղեւ բան տեառն առ աբրամ ի տեսլեան, God spoke in a dream to Abram;
տեսլեամբ բնութեան պարապեալ, given to the contemplation of nature;
— աչացն է հաւատարիմ եւ ոչ լուր ականջացն, hearing is believing but seeing has no fellow.
· Calfa
Զազիրք տեսլեամբ։ Գեղեցիկս տեսլեամբ։ Տեսիլ նորա իբրեւ զտեսիլ սառին։ Իբրեւ զտեսիլ որդւոց թագաւորի։ Աչք նորա իբրեւ զտեսիլ արուսեկի։ Եւ էր տեսիլ նորա իբրեւ զիփայլակն։ Իբրեւ զտեսիլ բորոտութեան ի մորթ մարմնոյ նորա։ Թխացան քան զածուխ տեսիլք իւրեանց։ Տեսիլ փառացն տեառն իբրեւ զհուր բորբոքեալ։ Եւ ոչ զտեսիլ նորա տեսէք։ Եղեւ տեսիլ երեսաց նորա այլակերպ։ Իջանել հոգւոյն սրբոյ մարմնաւոր տեսլեամբ իբրեւ զաղաւնի ի վերայ նորա։ Փափաքէ պատկերի մեռելոյ անշունչ տեսլեան։ Այնպէս անշքեսցի տեսիլ քո ի մարդկանէ.եւ այլն։
Իբրեւ զտեսիլ հրեշտակի աստուծոյ։ Տեսիլ հրոյ կամ լուսոյ, աղեղան, մարդոյ։ Ի տեսիլ աչաց քոց. եւ այլն։
Տեսիլ եղեաք աշխարհի եւ հրեշտակաց եւ մարդկան. (՟Ա. Կոր. ՟Դ. 9։)
Providence;
direction, inspection, superintendence, survey, watch;
incarnation;
police;
government;
աստուածական, վերին —, Divine Providence.
· Calfa
ՏԵՍՉՈՒԹԻՒՆ. οἱκονομία, διοίκησις dispensatio, incarnatio. Տնօրէնութիւն. տնտեսութիւն մարդեղութեան.
to last, to persevere, to continue;
to endure, to support, to bear;
— ի մարմնի, to live, to subsist;
ժուժկալեալ տեւէր չարչարանաց, he patiently suffered the tortures.
· Calfa
Զքար՝ որ տեւօղ նիւթ է։ Ճանկդեղ իբրեւ զտեւօղ յամարայնի։ Եթէ տեւեսցեն մարդկայինքս մինչ ի ծագել փառաց նորա։ Ի ձեռն նոցա (առն՝ կնոջ) մահկանացուս տեւեսցէ բնութիւն. (Լմբ. իմ.։ Մխ. առակ.։ Երզն. մտթ.։)
Ցրտոյ եւ մերկութեան տեւէր։ Քաջաբար տանել եւ տեւելզ գնալոյն նորա։ Տեւել քրտանցն՝ որ յաղագս առաքինութեանցն։ Զիա՞րդ արդեօք կարէ մարմին մարդոյ տեւել ժուժկալել այսպիսի դժոխըմբեր քրձի. (Եւս. պտմ. ՟Զ. 3։ Ոսկ. յհ. ՟Բ. 29։ Յհ. կթ.։)
cf. Տեւականութիւն.
· Calfa
Գործէ զսննդական տեւողութիւն ... Ոգիք մարդկան, իմացական բնութիւն, անմահ տեւողութիւն. (Եղիշ. հոգ.։)
Lord's, dominical;
— աղօթք, the Lord's prayer;
— տուն, church;
— օր, sunday;
— գիրք, Holy Scriptures.
· Calfa
Անհասանելի տէրունական յայտնութիւնն աշխարհի ծագեցաւ։ Առաքեալն պօղոս զմիաւորութիւն տէրութեանն զոր ունի տէրունականն մարդ հանդերձ աստուածեղէնն բանիւ, ծայրագոյն նշանակեաց։ Վնասակարս առ տնօրինականսն տէրունականս։ Զտէրունականն մի՛ մոռանայք (պատուէր). (Շար.։ Աթ. ՟Ը։ Նար. ՟Ի՟Է. ՟Հ՟Բ։)
cf. Տէրունական.
· Calfa
Իսկ սորա այսօր տեառնս վիճակ՝ տէրունի մարդասիրութիւն, որոյ հարկ է զծառայն կերակրել. (Փիլ. քհ. ՟Ժ՟Ա։)
cf. Տիք;
come now! come on! courage!
— նա, rather, it is better;
moreover;
տի՜նա, cf. Տի՛.
· Calfa
Ի տիս հասեալ միջակութեան։ Ի կատարեալ տիս ժամանակին։ Հասեալ ի ծերութեան տիս։ Յամենայն տինս եւ ի բոլոր ժամանակս պատրաստական մարդոյն գտեալ՝ զզեղծիցի յաստուածապաշտութենէ. (Յհ. կթ.։ Նար. ՟Ժ՟Ա։ Լմբ. ժղ.։ Եզնիկ.։)
Աստուածասէր կարծիք, տի՛ նա առաւել՝ կարծեաց երիցագոյն։ Ոչ գոլ բարւոք զմարդն միայն. տի՛ նա առաւել՝ միայնակն ըստ միում ն աստուածոյ։ Ի վերայ յոլովից, տի՛ նա առաւել, ի վերայ ամենեցուն. (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. այլաբ.։ Պորփ.։)
Բոլոր բազմամարդիկ ազգին, տի՛ նա եւ առաւել՝ ամենայն ազանց. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)
place, spot, site;
occasion, opportunity;
point, lieu;
հասարակ —ք, common-place topics;
հասարակաց —ք, public places, squares;
սուրբ —ք, holy place;
the Holy Land;
— ապաւինի, refuge, shelter, retreat, cover;
առ տեղեաւս, here;
ի — or ի տեղւոջ, in the room of, instead of, in lieu or place of;
ի —ս —ս, տեղեաց տեղեաց, in different places, in some or several places;
ընդ ամենայն —ս, in all places, every where;
omnipresent;
առ տեղեաւն, there, in the very place;
just then, for that time, for a short time;
ունել զ—, to supply the place of, to substitute for, to take or fill the place of, to succeed;
ունել զառաջին —, to hold or occupy the most advantageous place, to be on the side of the wall;
զ— առնուլ, ունել, to stop, to cease to go, to rest, to take repose, to halt;
անկանել ի տեղւոջ, to be left dead on the spot;
— առնել ումեք, to give the first place to a person;
— տալ ումեք, to yield, to give up, to acquiesce, to consent, to condescend, to submit;
— տալ իմիք, to expose oneself, to give hold;
— տալ յիմեքէ or յումեքէ, to evade, to avoid, to draw back, to withdraw, to retire, to depart, to go away;
շրջէր փախստական տեղւոյ ի —, as a fugitive he wandered;
բանին իմոյ չիք — ի ձեզ, my words have no place in you;
— տուր գնա՛, get thee hence ! cf. Թատր, cf. Ժահահոտ.
· Calfa
Խորշի եւ տեղի տայ (ի մարդկանէ), եւ զմիայնութիւնն սիրէ։ Մի՛ խրոխտել ընդդէմ փորձութեանց, այլ խորշել եւ տեղի տալ. (Փիլ. իմաստն.։ Ոսկ. մ. ՟Ա. 14։)
cf. Տենչումն.
· Calfa
Ի ցանկութիւն տենչանաց նորաճաշակ կերակուր պատրաստեցեր զլորամարդին. (Իմ. ՟Ժ՟Զ. 2։)
unveiled, brazen-faced, impudent;
spoiler, despoiler.
· Calfa
Ելանէին ի գիշերի տեռազերծ առնէին զմարդիկն։ Հէն յաշխարհ արշաւիցէ տեռազերծ առնել եւ կոտորել զմարդիկ։ Տեռազերծ առնեն. (Եւս. պտմ. ՟Գ. 23։ Եզնիկ.։ Կանոն.։)
to unveil, to raise the veil;
to despoil, to strip, to rob, to spoil.
· Calfa
Ելանէին ի գիշերի տեռազերծ առնէին զմարդիկն։ Հէն յաշխարհ արշաւիցէ տեռազերծ առնել եւ կոտորել զմարդիկ։ Տեռազերծ առնեն. (Եւս. պտմ. ՟Գ. 23։ Եզնիկ.։ Կանոն.։)
sight, view;
spectacle, scene;
aspect, look, figure, face;
vision, apparition;
visit;
ի — երթալ, to go to see, to call upon, to pay a visit to;
չ-ոյն առնել, to pretend not to see;
— առնել ի բանակն, to send forth spies;
ակն ունիմք — ոյն աստուծոյ, we desire to see God;
եկն ի — իմ, he came to see me, he called upon me.
· Calfa
Ի տես նկատման աչաց նայեցար ի նա։ Կուրացեալ է առ ի տես ճշմարիտ ճառագայթի։ Հրաշանան մարդիկ ի տես եւ ի լուր. (Նար. կուս.։ Բենիկ.։ Խոսր.։)
Նախկինզ յարձակի մտօքն տեսանել զիմարդն. եւ զնոյն զմտացն տես՝ եւ աչա ցն առաջի դնէ. (Խոսրովիկ.։)
visible, apparent, plain;
theoretical, contemplative, speculative;
perspicacious, sharp;
prophetical, prescient, foreknowing;
formal, special;
—ն, theory;
— ազն, ազգ, տոհմ, the nation, race, tribes of Israel;
—ն ընդ զգայութեամբ անկանի, the visible is subject to the senses.
· Calfa
Ոչ ըստ սեռականի եւ տեսականի զանազանութեանց։ Տեսակ՝ որ ոչ է սեռ, ասի տեսականից տեսակ. մարդն տեսականի տեսակ. (Անյաղթ պորփ.։ Դամասկ.։)
very pleasant, most agreeable.
· Calfa
Մեծաբոյք մարդկան, եւ քաջահաճոյք աստուածայնոյն լինին կամաց։ Ցուցցի փափագելի եւ քաջահաճոյ. (Պիտ.։)
sharp-eyed, acute-looking.
· Calfa
Որք ի մարդս եւ ի սուրբ օդս զբօսնուցուն, սրատեսք եւ քաջահայեացք լինին. (Խոսր.։)
vast erudition, great knowledge;
— դպրութեանց, baccalaureate of sciences.
· Calfa
Ո՞ւմտացուքզսքանչելիսն, բնութեա՞նն ինչ իրաց, եթէ քաջահմտութեանն. (Սարկ. մարդեղ.։)
producing much or good fruits, abundant, fertile, fruitful.
· Calfa
Աղբիւր՝ գիտութիւն. յորմէ մարդասիրութիւն քաջապտուղ լինի. (Մխ. առակ.։)
very glorious, majestic, magnificent.
· Calfa
εὕδοξος gloriosus, illustris, honorificus. Բարեփառ. փառացի. փառաւոր. բարեհամբաւ. բարեբախտ. Հովիւքն քաջափառք։ Պարծէին նովաւ իբրեւ քաջափառք։ Պարծէին նովաւ իբրեւ քաջափառք քան զայլ մարդիկ։ Ի քաջափառ քաղաքն կոստանդնուպօլիս. (ՃՃ.։)
having virtuous or illustrious children;
good, dutiful.
· Calfa
ՔԱՋՈՐԴԻ. գ. Որդի քաջի առն. կամ քաջ եւ բարի զաւակ. աղեկ մարդու զաւակ, աղէկ զաւակ.
cf. Քառանիւթեայ.
· Calfa
Ստեղծեր զմարդն ի տիպ տէրունոյ՝ բաղադրութեամբ ի քառանիւթոյ։ Առեր մարմին ի քառանիւթոյ. (Գանձ.։)