Definitions containing the research ալ : 10000 results

Անընդոստ

adj.

that cannot be jolted out of its place, fast;
firm, steadfast.

· Calfa

NBHL (1)

Ծանրագոյն զգայութիւնք անընդոստ կան, մինչեւ յօդոյս բախեալ ընդոստիցեն. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Անընդունակ

adj.

incapable, unqualified, insufficient.

· Calfa

NBHL (6)

ἅδεκτος, ἁμέτοχος. incapax, expers. Որ չէ՛ ընդունակ. անկցորդ. անբաժ. անտեղի տալի. տեղիք չտուօղ, անյարմար. գապուլ էթմէք. կէօթիւրմէզ. գապիլիյէթսիզ. իսթիտատսըզ.

Անընդունակ են ամենեւին մերոյս ախտաւոր խնդութեան։ Նիւթականաց ինչ ցնորից անընդունակ եղեալք. (Դիոն.։)

Կատարեալ է Աստուածութիւնն, եւ անընդունակ նուաստութեան. (Աթ. ՟Բ։)

Անընդունակք լինէիք՝ որ ի մէնջ առաքեցեալքն գային առ ձեզ. (Արծր. ՟Ա. 5։)

իբր անընդունելի. չընկալեալ. անընկալ. գապուլ օլունմազ.

Գնաց ի կողմանս մարաց եւ եղիմացւոց, եւ անընդունակ եղեալ ի նոցանէ՝ ոչ կարաց կատարել անդ զօրութիւնս. (ՃՃ.։)


Անընդունելի, լւոյ, լեաց

adj.

inadmissible.

· Calfa

NBHL (1)

Անընդունելի է ի բարւոյն բնակութենէ՝ չարութեամբ իւիք ըմբռնեալ հոգի. (Նիւս. կուս.։)


Անընթեռնլի

adj.

illegible, unreadable.

· Calfa

NBHL (1)

Զոր չէ մարթ ընթեռնուլ. անվերծանելի. անկարդալի, գաղտնի. օգունմազ.


Անընկեր

adj.

without companion, alone.

· Calfa

NBHL (2)

ԱՆԸՆԿԵՐ (գրի եւ ԱՆԸՆԳԵՐ). Չունօղ զընկեր, կամ զհաւասար. անօգնական. միակ. առանձին. եալընըզ.

Խոտեալ ընկենուք զմիոյ անընկեր իրաց հանդէս. (Արծր. ՟Գ. 5։)


Անընչութիւն, ութեան

s.

want of fortune, poverty.

· Calfa

NBHL (1)

Զի՛նչ օգուտ է ինձ անընչութիւնն, յորժամ սէր խեղկատակութեանն ծառայ զիս ունի գրաւեալ. (Լմբ. սղ.։)


Անընտրաբար

adv.

indiscreetly, imprudently.

· Calfa

NBHL (1)

Զի մի՛ անընտրաբար նուիրանն խայտառակեսցի։ Վիրաւորեալ՝ քան թէ բժշկել՝ անընտրաբար զկարծիս մտաց. (Նար. ՟Հ՟Ե. ՟Ղ՟Գ։)


Անընտրողաբար

adv.

cf. Անընտրաբար.

· Calfa

NBHL (1)

Անընտրողաբար տալ. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)


Անըստգիւտ

cf. Անստգիւտ.

· Calfa

NBHL (3)

ԱՆԸՍՏԳԻՒՏ ԱՆՍՏԳԻՒՏ Ըստ յն. անըստգիտելի. ἁκατάγνωστος. irreprehensibilis, qui damnari nequit. Ուր չիցէ ստգիւտ կամ ինչ մի ըստգտանելի. անպարսաւ. անարատ. անթերի. կատարեալ. ստոյգ. անկասկած.

Ոչ մի ինչ պակասութիւն ի բոլորն անդամոց, յամենայնէ այսպիսեացս անըստգիւտ եղեալ. (Պիտ.։)

Եւ ոչ ստգտեալ ի խղճէ անձին. անխիղճ. (որ եւ վերածի ի նախագրեալս).


Անըստերիւր

cf. Անստերիւր.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՆԸՍՏԵՐԻՒՐ ԱՆՍՏԵՐԻՒՐ Ոչ ստերիւրեալ. ոչ թիւրեալ. անխոտոր. անվրէպ. անսխալ. անթերի.


Անթագաւոր, աց

adj.

kingless.

· Calfa

NBHL (3)

Զանթագաւորքս պարսաւեալ. (Շ. վիպ.։)

Կացեալ աթոռ թագաւորութեանն անթագաւոր զամ մի. (Ուռհ.։)

ἁβασίλευτος Առանց թագաւորի մնացեալ, եւ մնալ կամեցօղ.


Անթաղ

adj.

unburied.

· Calfa

NBHL (3)

ἅταφος. insepultus. Ոչ թաղեալ. առանց թաղման կամ գերեզմանի. չթաղուած. կէօմիւլմէմիշ.

Եւ ոչ գերեզմանի արժանի առնել, անթաղ բառնալ ընկենուլ. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)

Գտաւ անթաղ ընկեցեալ. (Սահմ. ՟Ը։)


Անթանոցիկ

s.

armful, any thing carried under the arm-pit.

· Calfa

NBHL (2)

ἁγκαλίς. manipulus, fasciculus ulnis gestatus. Խուրձ ցորենոյ, զոր ժողովեալ աղքատաց՝ կրեն ընդ անթով. ցորենի կապոց՝ խօլթուխը զարկած.

Նոյն ընդ Մեհեւանդ, ըստ Հին բռ.։ Շար ոսկւոյ կամ լանջագեղ կամար՝ արկեալ ի միոյ ուսոյ ընդ միւս անթով։ cf. ԸՆԹԱՆՈՑ, որ է ղենջակ։


Անթառամ

adj. s.

unfading;
incorruptible;
amaranth.

· Calfa

NBHL (2)

Լուսաւոր եւ անթառամ է իմաստութիւն։ Անթառամ նահատակութեանցն պատերազմի յաղթեալ։ Յանթառամ ժառանգութիւնն։ Ընդունիջիք զանթառամ փառացն պսակ. (Իմ. ՟Զ. 13։ ՟Ա. Պետ. ՟Ա. 4։ ՟Ե. 4։)

ἁμάραντος, ἁμαράντινος, ἁμίαντος. non marcescens, immarcidus. Որ ոչն թառամի. անթարշամ. միշտ դալար. անեղծ. անարատ. մշտատեւ. անփոփոխ, որ չիթօշնիր՝ չիթոռմիր. սօլմազ.


Անթատակ

s.

arm-pit.

· Calfa

NBHL (1)

մեռաւ ոմն իշխան՝ եւ ի լուանալն գտին բանալի մի յանթատակն. (Ոսկիփոր.։)


Անթարգման

adj.

without interpreter;
that cannot be translated;
inexplicable.

· Calfa

NBHL (1)

Զալէլուն՝ անթարգման եթող. (Վրդն. սղ.։) իբր ἁνερμήνευτον.


Անթարթափ

cf. Անթարթ.

· Calfa

NBHL (1)

Անթարթափ ի նոյն վերասլացեալ ի յաջ եւ յահեակ. (Նար. յիշ.։)


Անթարշամ

adj.

cf. Անթառամ.

· Calfa

NBHL (3)

ԱՆԹԱՐՇԱՄ ԱՆԹԱՐՇԱՄԵԼԻ Անթառամ. եւս եւ՝ որ չէ խորշոմեալ. չըթօշնած. սօլմազ. փէօրսիւմէմիշ.

Հուրն ի մէջ դալարոյն կանաչ ոստոց մորենոյն երեւեալ՝ պահեաց զնա անթարշամ. (Ագաթ.։)

Որպէս ծառ որ անկեալ է ի գնացս ջուրց՝ անթարշամ է, նոյնպէս եւ որ զպատուիրանս Աստուծոյ քննէ, անթարշամ մնայ։ Անթարշամ խնձորին։ Անթարշամ փառօք կրկին պսակեցաւ։ Թագ անթարշամ. (Նար. երգ. եւ Նար. կուս. եւ Նար. խչ.։)


Անթաց

adj.

dry.

· Calfa

NBHL (1)

ἅβροχος, ἅνικμος. immadidus, homuris expers. Առանց թացեալ լինելոյ. անթանալի. անխոնաւ. չիթրջած. ըսլանմամըշ.


Անթափ

adj.

unspilt;
raw, unprepared.

· Calfa

NBHL (4)

ἅγναφος, ἅγναπτος. a fullone nondum purgatus, rudis. գավը տէօքիւլմէմիշ. խավլը.. Ոչ թափեալ ի բնիկ խաւոյ. չեւ լուացեալ ի թափչաց. նոր. անմաշ.

Ոչ ոք արկանէ կապերտ անթափ ի վերայ հնացեալ ձորձոյ. (Մտթ. ՟Թ. 16։ Մրկ. ՟Բ. 21։)

Անթափ, այս է՝ ոչ լուացեալ. (Երզն. մտթ.։)

Եւ ոչ ի բաց թափեալ, կամ բարձեալ. եւ անմոռաց.


Անթաքուստ

cf. Անթաքուն.

· Calfa

NBHL (1)

Անթաքուստ ստուերաւ (այս ինքն յերեսաց ստուերի) ամենեքեան պայծառացեալ լինէին վայրք։ Անթաքուստ յուզմամբ ելեալ ի վեր՝ փախչէին. (Պիտ.։)


Անթաքչելի

cf. Անթաքուն.

· Calfa

NBHL (1)

Զոր հրէիցն ծածկեալ զանթաքչելի (կամ զանթագչելի) զգանձն. (Շար.։)


Անթերի

adj. adv.

entire, complete, perfect;
entirely, completely.

· Calfa

NBHL (2)

Ուր չիք թերութիւն. կատարեալ. ամբողջ. անպակաս. եւ աննուազ. լիով. եքսիքսիզ. գուսուրսուզ. թեքմիլ.

Յորմէ աղաչէ անթերի մնալ. (Խոսր.։)


Անթեւ, ից

adj.

without wings.

· Calfa

NBHL (1)

Թեւաւորին եւ անթեւին հասարակ ունէր զհրաման։ Առաքեալքն անթեւք. (Եղիշ. յես. եւ Եղիշ. դտ.։)


Անթիւ, թուոյ, ոց

adj.

innumerable, immense.

· Calfa

NBHL (3)

Կամ ոչ անկեալ ընդ թուով, որպէս մի, եւ յաւիտեանն կամ անյաջորդն. հիսապա կելմեզ.

Անթիւ են որսացեալք ի նմանէ։ Անթիւ լիցի ի բազմութենէ։ Մոռացաւ զիս զաւուրս անթիւս։ Բազումս եւ անթիւս օտարացոյց. եւ այլն։

Դորա յանթիւ ճակատ մտեալ էր։ Անթիւ բազում սպառազէնս կոտորեաց. (Բուզ. ՟Ե. 36. 43։)


Անթլփատ, ից

adj.

uncircumcised.

· Calfa

NBHL (2)

Ոչ թլփատեալ. եւ ամենայն այլազգի՝ առ համեմատութեամբ եբրայեցւոց թլպատելոց. ἁπερίτημητος, ἁκρόβυστος. incircumcisus, praeputiatus.

Արուն անթլփատ սատակեսցի։ Ամենայն անթլփատ մի՛ կերիցէ ի նմանէ։ Տալ առն անթլփատի։ Յայլազգեաց անթլփատից։ Անկանիցիմ ի ձեռս անթլփատից։ Թողուլ զորդիս նոցա անթլփատս. եւ այլն։


Անթլփատութիւն, ութեան

s.

uncircumcision;
prepuce.

· Calfa

NBHL (1)

Հեթանոսք էիք մարմնով որ կոչեցեալն է անթլփատութիւն։ Հաւատացեալ է ինձ Աւետարանն անթլփատութեան, որպէս Պետրոսին՝ թլփատութեան։ Դատիցի՝ որ ի բնէ անթլփատութիւնն, զօրէնսն կատարելով, զքեզ՝ որ գրովն եւ թլփատութեամբն յանցաւոր օրինացն իցես. եւ այլն։


Անթողլի, լւոյ, լեաց

adj.

cf. Անթող.

· Calfa

NBHL (1)

Որում չէ օրէն թողութիւն տալ. աններելի. ներում չըլլալու. ավֆ օլունմայաճագ.


Անթոշակ

adj.

without pension, wages;
without the last Sacrament.

· Calfa

NBHL (1)

Անապաւէն տանջեալ՝ անթոշակ կամ ողորմելի։ Անթոշակ ապաձեռնութեամբ ընդ անկատար ուղին հետեւել. (Նար. ՟Ի՟Զ. ՟Ձ՟Բ։)


Անթուական, ի, աց

adj.

innumerable.

· Calfa

NBHL (2)

Անհուն անթուական, կամ անուր անթուական. իմա՛, ոչ անկեալ ընդ ըուով ժամանակի, անժամանակ։ Եւ դարձեալ իբր անթիւ ասի անդ,

Զայլ եւս անթուելիսն։ Անթուելի վարեցեալ չարեօք. (Պիտ.։)


Անթուրծ

adj.

unbaked;
— սափոր, urnnot baked.

· Calfa

NBHL (2)

Ոչ թրծեալ. չիթրծած.

Իբրեւ զանթուրծ աման անպիտան եղեալ խորտակեցաւ։ Անթուրծ սափոր ի ջուր թրջի. (Եղիշ. դտ.։)


Անժամ

adj.

too late;
unseasonable;
unforeseen, unexpected.

· Calfa

NBHL (4)

παρὰ καιρόν. praeter tempus, ἅκαιρος. inopportunus. Որ ինչ լինի արտաքոյ դիպող ժամու. տարաժամ. յառաջ քան զժամանակն կամ անագան. տարադէպ. պիվագթ, մահալսըզ.

Անժամ ծախելով զինչսն՝ ի ժամու ոչ ունին տալ։ Անժամ եկի. (Մխ. առակ.։)

Անցեալն զաւուրբք. եւ Քօսողն յանդէպ ժամու.

Եթէ անցանէ ընդ սահմանեալ կէտն, ո՛չ է կենդանի, այլ որպէս զանժամ ոք ցաւօք եւ հեծութեամբ. (Լմբ. սղ.։)


Անժամանակ

adj.

not limited or subject to time, eternal;
unseasonable.

· Calfa

NBHL (2)

Անժամանակ ի Հօրէ ծնեալ. (Շար.։)

Անկեալ ի պղերգութիւնս, եւ անժամանակ զուարճանալ. (Պրպմ. ՟Լ՟Թ։)


Անժամանակաբար

adv.

unsonably;
eternally.

· Calfa

NBHL (2)

Անժամանակաբար ծնօղն Աստուած։ Որդի համագոյ Հօր՝ ի նմանէ յառաջ եկեալ անժամանակաբար. (Կիւրղ. գանձ.։)

Որդի եւ Հոգի ի պատճառէ անժամանակաբար։ Ծնեալն ի Հօրէ անմարմնապէս եւ անժամանակաբար. (Շ. թղթ. եւ Շ. բարձր.։)


Անժառանգ

adj.

heirless.

· Calfa

NBHL (2)

Զանժառանգսն բնաւին։ Վախճանեալն անժառանկ. (Մխ. դտ.։)

Եւ հանեալն ի ժառանգութենէ. եվլատլըգտան՝ միրասընտան տիւշէն.


Անժառանգութիւն, ութեան

s.

heirless state, want of succession;
disinherison.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ յաղագս անժառանգութեանն տեսանիցէ զայրն տրտմեալ. (Մխ. դտ.։)


Անժոյժ, ժուժի, ից

adj.

intolerant, impatient;
incontinent, intemperate, immoderate;
violent.

· Calfa

NBHL (3)

ἁκρατής, ἁκατάσχετος. intemperans, incontinens. Որ չունի ժոյժ. անհամբեր. անժուժկալ. անարգել. անսանձ. անկարգ. ցոփ. ի թիտալսըզ. սապըրսըզ.

Եւ որ չկարէ տոկալ, տեւել. տայանամազ.

Զի մի՛ անժոյժ եղեալ կիզցին արարածք. (Ագաթ.։)


Անժուժաբար

adv.

impatiently;
intemperately.

· Calfa

NBHL (2)

Անժուժութեամբ. անժուժկալաբար.

Անժուժաբար եւ աւելորդօք վարեալ ամս երիս. (Խոր. ՟Գ. 64։)


Անժուժանամ, ացայ

vn.

to lose patience, to grow impatient.

· Calfa

NBHL (3)

Անժոյժ լինել. չհանդուրժել. չհամբերել, անհամբեր ըլլալ, չդիմանալ. սապըրսըզ օլմագ. թէհամմիւլէթմէմէք.

Անժուժացեալ նա ճշմարտութեամբ. (Պիտ.։)

Զինքն ի յանժուժացելոյն (այլ ձ. անժուժկալելոյն) տեղին կարգեաց. (Բրս. ՟խ. մկ.։)


Անժուժելի, լւոյ, լեաց

adj.

intolerable, insupportable.

· Calfa

NBHL (1)

որ եւ ԱՆԺՈՒԺԱԼԻ. Անհանդուրժելի. անըմբերելի. չդիմանալու. չէքիլմէզ. տայանըլմազ.


Անիծ, ոյ

s.

nit.

· Calfa

NBHL (1)

Չարչարեալ լուով, ոջլով անծով, կծով։ Փոքր տարր զանիծն ասէ։ Անիծք ծնանին անկերպք, զի ոչ ճանաչի վերջք կամ առաջք, գլուխ կամ ոտք. (Լծ. նար.։)


Անիծաբեր

adj.

that bears a curse;
that curses.

· Calfa

NBHL (1)

Կամ բերօղ յանձին զանէծս. կրօղ անիծից. եւ բերեալ կամ պատճառեալ յանիծից.


Անիծակուր

cf. Անիծակուռ.

· Calfa

NBHL (2)

ԱՆԻԾԱԿՈՒՐ ԱՌՆԵԼ. Տալ անէծս իբր ի կուր կամ կերակուր. անիծանել չարաչար.

Վասն այնպիսի չար անզգամութեանն անիծակուր զարքայն արարեալ. (Յհ. կթ.։)


Անիծանեմ, ծի

va.

to curse, to imprecate;
to detaste, to loathe, to abhor, to forswear, to deny upon oath.

· Calfa

NBHL (1)

Յերկրէ՝ զոր անէծ Տէր Աստուած։ Ոչ եւս յաւելից անիծանել զերկիր։ Ե՛կ եւ անէ՛ծ ինձ զժողովուրդս զայս։ Անիծանելով անիծէ՛ք զբնակիչս նորա (կոտորմամբ)։ Անէծ զօրն իւր։ Անիծից զօրհնութիւնս ձեր։ Անիծեալ լիցի, կամ լիջիք։ Անիծեա՛լ Քանան։ Անիծեա՛ք սրտմտութիւն նորա. եւ այլն։


Անիմայ, ից

cf. Անիմաստ.

· Calfa

NBHL (1)

Առանց իմանալոյ. անբանաբար.


Անիմաստ, ից

adj.

foolish, senseless, insipid;
irrational, absurd.

· Calfa

NBHL (5)

Միջնորդ անիմաստ։ Անիմաստին յառաքինութիւնն՝ պատահէ հպարտանալ. (Լմբ. ատ.) եւ (Լմբ. սղ.։)

Զանիմաստ պատուհաս մահու յանձինս կրեալ. (՟Գ. Մակ. ՟Զ. 12։)

իբր անիմանալի. ի վեր քան զմիտս.

Ի ճշմարտութիւնն հաւատացեալք, զի անհաս է եւ անիմաստ (թերեւս՝ անիմաց). (Եւագր. ՟Ժ՟Ը։)

ՅԱՆԻՄԱՍՏՍ. Առանց իմանալոյ. յանզգայս.


Անիմաստասէր

adj.

that does not love wisdom, ignorant;
unphilosophical.

· Calfa

NBHL (1)

Անիմաստասէրք՝ հոտոտելիք եւ ճաշակելիք, յաղագս կելոյն միայն եղեալք։ Ծանր է եւ անիմաստասէր իմն հրամանդ. (Փիլ. լին. եւ Փիլ. լիւս.։)


Անիմաստասիրութիւն, ութեան

s.

folly, senselessness, absurdity.

· Calfa

NBHL (1)

Զախորժելի բաղձանս կերակրոցն յանյագութիւն գալ հասանել, եւ յանիմաստասիրութիւն. (Փիլ. լին. ՟Բ. 7։)


Անիմաց

adj.

incomprehensible;
insensible.

· Calfa

NBHL (4)

Անիմաց եղեալ՝ հաւասար անասնոց գտաւ. (Խոսր.։)

Անիմանալի. որ ի վեր է քան զմիտս.

Անիմաց յամենայն իմացականացս մնացեալ. (Ասող.։)

Զգալուստ քրիստոսի ոչ անիմաց եղեալ. (Աթ. սղ.։)


Անյաջող

adj.

unfavourable, unlucky, unfortunate, disadvantageous.

· Calfa

NBHL (2)

ԱՆՅԱՋՈՂ ԱՆՅԱՋՈՂԱԿ. Ոչ յաջողեալ. անյարմար (անձն, կամ իր).

Ինձ յաջողեալ էր ընթացք պատուիրանացն, եւ ոչ անյաջող. (Լմբ. սղ.։)