Entries' title containing ագի : 397 results

Յետագիր

s.

cf. Յետագրութիւն.

· Calfa


*Յիշատագիր

s.

album.

· Calfa


Յիշատակագիր, գրաց

s.

memorial writer, memorialist;
memorial;
memory.

· Calfa

NBHL (2)

Ո՞յք են յիշատակագիրք մտելոց յունկն բանիցն. (Նիւս. կազմ.։)

Կարգէ յիշատակագիր արձանի ի վերայ սուրբ եկեղեցւոյն. (Ուռպ.։)


Նախագիծ, գծի

adj. s.

traced, delineated before;
delineation, sketch, outline, firstdraught, minute;
acrostic.

· Calfa

NBHL (7)

Նախագիծ նորատեսութեանցն դիտմանց։ Նախագիծ դիտմամբ նկատեալ զհրաշալի քո խորհուրդ։ Որոյ տեսչութեամբն աստուծոյ նախագիծ ի ծովէ քարն պատուական. (Նար. խչ. եւ Նար. կուս.։)

Զինքն առաջի եդեալ նախագիծ օրինակ այսմ առաքինութեան. (Սարգ. յկ. ՟Ե։)

Ըստ որում եւ նախագիծ յարացուցիւդ պատուհասեցան. (Լմբ. ատ.։)

Նկարագրութիւն իմն եւ նախագիծ աներեւութիցն եցոյց զերեւելիսս. (Ածաբ. պասք. ՟Բ։)

Զի որ կամիցի գրել ի մոմ, յառաջ եղծանէ զնախագիծն, եւ ապա գրէ զօրինակ պատկերի զոր եւ կամիցի. (Մաշկ.։)

Թէ այր ոք առնէ իսօն (բառ յն. հաւասար), այսինքն նախագիծ կտակի, եւ ոչ գրի նոյնն հաստատութեամբ, ոչ է ընդունելի կտակն. (Մխ. դտ.։)

Ի խնդրոյ անուան նախագիծ տաղի (կամ տառիս) տանց. (Շ. միշտ էիդ. վերնագր։)


Նախագիտութիւն, ութեան

s.

cf. Կանխագիտութիւն.

· Calfa

NBHL (6)

Իբրու թէ ունին ինքեանք նախագիտութիւն. որ միայն աստուծոյ է։ Նախագիտութիւն աստուծոյ. (Նախ. ծն.։ Կիւրղ. գանձ.։ Փիլ. նխ. ՟ա.։ Մաքս. ի դիոն.։ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 18։)

Տեսանողին նախագիտութիւն. (Նար. խչ.։)

Կայր եռոտանին հաստեալ. որ նշանակէ, թէ ապողոն զերից ժամանակաց ունի զնախագիտութիւն, զանցեալն, զներկայս, եւ զապառնին. (Նոննոս.։)

Կռապաշտութիւն իմա՛ եւ զամենայն հմայս եւ զնախագիտութիւնս. (Վահր. յայտն.։)

Նախագիտութիւն. որ է իմաստ եւ վարդապետութիւն բժշկական արուեստից. (Մխ. բժիշկ.։)

πρόγνωσις, τὸ προεγνῶσθαι praescientia, praenotio եւ այլն. Յառաջագիտութիւն աստուծոյ. կանխագիտութիւն մարգարէական. եւ Գուշակութիւն մարդկային կամ սնոտի.


Նախագիր

adj. s.

written before;
prescribed;
title;
exordium, preamble.

· Calfa

NBHL (3)

Եւ այսոքիկ՝ գեղեցիկք ըստ աստուծոյ կենացն նախագիրք. (Առ որս. ՟Ժ՟Գ։)

Վայրապար խօսք՝ պոռնկութիւն է շրթանց, եւ նախագիրք մեղաց (այսինքն՝ սկզբնաւորութիւն). (Համամ առակ.։)

προγράμμα praescriptio, scriptio praemissa, index, indicium. Գրեալն ի սկզբան. որպէս սկզբնագիր, վերնագիր, նախադրութիւն եւ ցանկ՝ եդեալ ի սկիզբն մատենին. եւ Սկզբնաւորութիւն ճառի.


Նախագիւտ

s.

author, inventor.

· Calfa

NBHL (2)

Որպէս նախագիւտ եւ օգտացոյց այսպիսի կարեւոր եւ մեծ իրաց. (Փարպ.։)

Յառաջ քան զլինել մարդկան, սկիզբն մեղաց՝ ամբարտաւանութիւնն եղեւ ի կամակոր մտաց նախագիւտ դիւին, որով եւ ինքն անկաւ. (Վրք. հց. ձ։)


Նամակագին, գնոյ

s.

postage, prepayment;
postage stamp.

· Calfa


Նամակագիր, գրի

s.

letter-writer;
— լինել, to write a letter.

· Calfa

NBHL (1)

Ամբաստանօղ նամակագիրն։ Որ գանձին եւ գաւառին նամակագիր էր։ Նամակագիր եղեն զերկուց կանանց վասն զորդիս իւրեանց թլփատելոյ. (՟Բ. Մակ. ՟Գ. 11։ ՟Դ. 1։ ՟Զ. 10։)


Նանրագիր

adj.

written in vain.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդդէմ գրեցին, եդին զգիրս նանրագիրս. (Եւս. պտմ. ՟Զ. 20։)


Յառաջագիտութիւն, ութեան

s.

prescience, foreknowledge.

· Calfa

NBHL (4)

Սրբոյ հոգւոյն յառաջագիտութեամբ. (Ճ. ՟Բ.։)

Ետ Դանիէլի յառաջագիտութիւն վասն յապայ լինելոցն։ Զի եւ զյառաջագիտութիւնն արհամարհել անօրէնութիւն է. (Իսիւք.։)

Գիտութիւն, կամ շնորհք յառաջագիտութեան. (Ագաթ.։)

Որովք զյառաջագիտութիւնսն ասեն ուսանել (ախտարք). (Շիր.։)


Յառաջագիր

adj.

written beforehand.

· Calfa

NBHL (2)

Ի մոռացօնս դարձուցեալ զկենսաբեր աւետիսն յառաջագիրս. (Ագաթ.։)

Զոր յառաջագիր արարաք։ Յառաջադիր եղեալ ետես նա, զի ի նմա որջացեալ էր օձն Եւայի. (Ճ. ՟Ա.։)


Յառաջագիւտ

adj.

known or discovered precedently;
pre-eminent.

· Calfa

NBHL (1)

Թէպէտեւ ի պաղեստինացւոց աշխարհին էին յառաջագիւտ պարծանք, սակայն Եգիպտոս ջերմագոյն քան զնա գտանէր. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 8։)


Յատակագիծ, գծի

s.

plan;
առնուլ զ— քաղաքի, to trace or take the plan of a town.

· Calfa


Յարմարագիր

adj.

elegant (writer).

· Calfa

NBHL (1)

Այր բանիբուն գիտութեամբ, եւ յարմարագիր ի պատմութիւնս ասացուածի իւրոյ. (Փարպ.։)


Մելանագիծ

adj.

written, delineated with ink.

· Calfa


Մեծագին, գնոյ

cf. Մեծագնի.

· Calfa

NBHL (2)

πολύτιμος, πολυτελής pretiosus, sumtuosus. Ծանրագին. բազմագին. թանկագին. պատուական. ազնիւ. թանկ, սուղ.

Մեծագին փոքրագինն լինի. (Սեբեր. ՟Գ։)


Մեհենագիրք, գրոց

s.

ancient codices, pagan archives;
hieroglyph.

· Calfa

NBHL (1)

Քուրմք ունէին զմատեանս ի մեհենագիրս. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Մկնագի

s. bot. mouse-tail, myosurus, holoster.

· Calfa


Մշտագիլ

adj.

perpetually rolling or turning round.

· Calfa


Մշտագիշեր

adj. adv. in perpetual darkness, always in the dark.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ աչացաւացն նեղելոց մշտագիշերն խարխափանօք. (Նար. ՟Ժ՟Է։)


Մովսիսագիր

adj.

written by Moses.

· Calfa

NBHL (1)

Զարձան մովսիսագիր քերեալ ի քարանց կարծրանիւթ վիմաց. (Նար. խչ.։)


Մուրհակագիր, գրաց

s.

chirographer;
memorial-writer, memorialist.

· Calfa

NBHL (2)

Գրօղ զմուրհակ. նամակագիր. գրօղ զմուրհակ ամբաստանութեան.

Պատառմամբ սրտին՝ մուրհակագիր ոգւոյն՝ ոգին չարութեան փախստական լինէր. (Գանձ.։)


Մասնագիտութիւն, ութեան

s.

speciality.

· Calfa


Մատենագիտութիւն, ութեան

s.

bibliography.

· Calfa


Մատենագիր, գրաց

s. adj.

writer, author, bibliographer;
book, writing;
cf. Մատենագրական;
ընտիր —, classic author;
յոռի —, sorry writer, scrawler, scribbler;
—ք, men of letters, the literati.

· Calfa

NBHL (6)

συγγραφεύς conscriptor, auctor, historicus. Գրօղ մատենի (ըստ ամենայն առման). շարագիր կամ շարագրօղ դրեանց. պատմագիր. եւ Դպիր. գրիչ.

Քաղդէացւոց մատենագիրն յիշատակէ։ Յետ որոյ զնոքումբք ածեալ մատենագիրն խօսի։ Յունաց մատենագիրք։ Յուստոս հրէից մատենագիր. (Եւս. քր.։)

Բազում ազգաց լեալ մատենագիրխ, մեք զյունացն միայն յիշեցաք զպատմագիրս. (Խոր. ՟Ա. 2։)

Կարգեալ յերամ մատենագիր արքունի դպրաց. (Փարպ.։)

Մատենագիր գիրք. (Կոչ. ՟Դ։)

Ոչ ընդ ժամանակօք փակի, եւ ոչ ընդ մատենագիրս մտանէ. յն. ոչ ազգաբանի. (Կոչ. ՟Ժ՟Ա։)


Մարգարէագիր

adj.

written by the prophets.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ մարգարէագիր անսուտ պատմութեանն. (Նար. ՟Ծ՟Ա։)


Մարդագին

s.

slave-merchant, slave-buyer or dealer;
purchase of slaves.

· Calfa

NBHL (3)

Մարդագին վաճառականք. ((յն. այլազգ) ՟Բ. Մակ. 11. 25։)

Իբրեւ զոչխարավաճառս եւ զմարդագինս. (Ոսկ. եբր.։)

Որ զհազար վաճառականսն ի մարդագին ածէր որդւոց հրէիցն. (՟Բ. Մակ. ՟Ը. 34. (յն. այլազգ։))


Հզօրագին

cf. Հզօր.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ ոչ այլ ոք քան զնա լինել հզօրագին. (Պտմ. աղեքս.։)


Համարագիր

s.

numeral letter.

· Calfa

NBHL (1)

Համարագիր թուականին Ողբ էր. (Վրդն. պտմ. այսինքն ի թուին հյ. ՟Ո՟Ղ՟Բ, անցին ողբալի անցք։)


Հայրագիր

s.

adopted father.

· Calfa

NBHL (1)

Տէր ներսէս էր հայրագիր կոստանդնի կայսեր. (Կաղանկտ.։)


Հանճարագիտութիւն, ութեան

s.

foresight, insight, sublime science;
wisdom;
sagacity.

· Calfa

NBHL (3)

Արկանել զձեզ ի բովս խրատու հանճարագիտութեան։ Տեղեակ՝ առաւել փիլիսոփայական մտաց հանճարագիտութեան. (Ագաթ.։)

Մարդք խնամատարք քաղաքական հանճարագիտութեանց. (Արծր. ՟Ա. 1։)

Ըստ հանճարագիտութեան իւրում ի մտի եդեալ զոչ կարողելն. (Յհ. կթ.։)


Ծագիմ, եցայ

vn.

to dawn, to shine, to begin to appear, to rise;
to be born;
to take rise;
to emanate, to proceed from;
to sprout, to germinate, to pullulate;
to blossom;
to ensue, to result, to derive;
ի— առաւօտուն, at the peep or break of day, at daybreak;
ի— արեգական, at sunrise;
ծագեցաւ արեգակն, the sun appeared;
արդարքն ծագեսցեն իբրեւ զարեգակն, the righteous shall shine forth as the sun.

· Calfa


Ծածկագիտութիւն, ութեան

s.

the knowing secrets.

· Calfa

NBHL (1)

Յայտ առնէ զփրկչին ծածկագիտութիւն. (Նանայ.։)


Ծաղկագիր

s.

ornamental capital letter, flourished or figured initial.

· Calfa


Ծանուցագիր, գրոյ

s.

advice;
notice.

· Calfa


Ծանրագին, գնի

adj. adv.

dear, costly, of great priee, precious;
very dear, very costly;
— գնի դնել, վաճառել, to buy or sell dear.

· Calfa

NBHL (5)

βαρύτιμος pretiosus, ingentis pretii. որ եւ ԾԱՆՐԱԳՆԻ. Մեծագին. մեծագնի. թանկագին. պատուական. որ եւ յն. ոճով ասի Ծանրապատիւ. սուղ, թանկ.

Ծանրագին ակն, կամ ստացուածք, գիրք. (Վեցօր.։ Լմբ. սղ.։ Եզնիկ.։)

Մի ծանրագին լինիր. (Բրս. սղ.։)

Զմարգարիտ պատուական եւ ծանրագնի (կամ ծանրագին). (Եփր. աւետար.։)

Վաճառէր թեթեւագին, եւ գնէր ծանրագին. (Բրսղ. մրկ.։)


Լիագիտութիւն, ութեան

s.

perfect knowledge.

· Calfa


Լիագիրկ

adj.

well-bent (bow);
—ք, skilful archers.

· Calfa

NBHL (3)

կապարճեալք ... եւ լիագիրկք աղեղամբք ձգէր նետս. (Արիստակ.։)

Լիագիրք եւ պղնդաձիրք նետողաց. (Մեսր. երէց.։)

Լիաձիրգք եւ լիագիրկք մտցեն անդր. նետիւք եւ աղեղամբ. (Ոսկ. ես.։)


Լիամագիլ

adj.

clawed, armed with claws, or talons.

· Calfa

NBHL (2)

πληρής ὁνύχων plenus unguibus. Լի մագլօք. որոյ բազում են մագիլք, կամ եղնագունք.

Արծուին մեծ՝ լիամագիլ. (Եզնիկ. ՟Ժ՟Է. 3։)


Լուսածագիմ, եցայ

vn.

to shine, to give light, to illuminate.

· Calfa

NBHL (1)

Յարեւելից լուսածագիս անճառ հրաշիւք. (Շար։)


Լրագիր, գրաց

s.

gazzette, newspaper;
paper, journal;
gazzetteer, newsman.

· Calfa


Խորագիտութիւն, ութեան

s.

prudence, shrewdness, sagacity;
craft, cunning.

· Calfa

NBHL (6)

Զխորին խորհուրդս խորագիտութեամբ ի վեր բերել։ Պսակ իմաստնոց խորագիտութիւն։ Իմացարուք անմեղք զխորագիտութիւն.եւ այլն։

Խորագիտութիւն կոչէ զկանխատեսութիւն. (Լմբ. առակ.։)

Զի՞նչ բանական իցէ ասեն մեր խորագիտութիւնս առ այնչափ ճգունս. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 8։)

Որ ըմբռնէ զիմաստունս՝ խորագիտութգտութեան իւրեանց. (՟Ա. Կոր. ՟Գ. 19։)

Ստութեան կարծիս ոչ ոքունէր վասն խորագիտութեան, որպէս եւ այժմ իսկ. (Պղատ. օրին. ՟Գ։)

Ասէ զխորտակումն նոցա խորագիտութեան, թէ փորեցին առաջի իմ խորխորատ, եւ անկան ինքեանք ի նոյն. (Լծ. կոչ.։)


Խորագիր

s.

title (of a book).

· Calfa


Թղթագիր

s.

scrivener, writer, clerk.

· Calfa

NBHL (2)

Թղթագիրք արքային. (Մխ. դտ.։)

Չէ՛ եւ այս փոքր գովութիւն, յորժամ Պօղոսի ոք թղթագիր լինիցի. (Ոսկ. հռ.։)


Թուագիր, գրոյ

s.

arithmetical letter, number.

· Calfa


Թուականագիր

s.

datary.

· Calfa


Կարճագի

s.

scorpiure.

· Calfa

NBHL (2)

Կենդանի ինչ՝ որոյ կարճ է ագին. կարճ պոչով, պոչատ կենդանի մը.

Ինձք եւ վագերք եւ կարճագիք եւ փիղք. (Պտմ. աղեքս.։)


Կարմրագիր, գրոյ

s.

rubric.

· Calfa


Համառօտագիծ

adj.

briefly traced, succinct;
— բովանդակութիւն, an abridgement;
— պատկեր, sketch, short notice, cursory view.

· Calfa

NBHL (1)

Ի սոյն համառօտագիծ մատենի։ Դուն ինչ դրութիւնս համառօտագիր դրուատից. (Նար. յիշ. եւ Նար. խչ.։)


Definitions containing the research ագի : 2122 results

Բաբան

s.

balister;
swing, see-saw;
խաղալ բաբնու, to swing, to see-saw.

· Calfa

NBHL (1)

Պատերազմական գործի, զոր բաբան կոչէին, որ յոյժ ահագին էր. զոր ասէին, թէ չորեքհարիւր սպասաւորք էին նորա, որք զպարանսն քարշէին, եւ վաթսուն լիտր քար եդեալ ի պարսատիկսն՝ ի քաղաքն ձգէին։ Մի ոմն երթեալ մինչեւ ի բաբանն՝ զշիշն եհեղ ի վերայ բաբանացն, եւ նոյն ժամայն բորբոքեալ բոցոյն, եւ այլն. (Լաստ. ՟Ժ՟Զ։)


Բաբէական, ի, աց

adj.

admirable, surprising, astonishing.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՛վ խաչ բաբէական ... Վերակացու, նորոգիչ, եւ բաբէական. (Եպիփ. խչ.։) (իբր βαβαῖος որ է անսովոր ի յն. թերեւս բնագիրն իցէ βέβαιος , այսինքն հաստատուն. ամրութիւն)։


Բադ, ուց

s.

drake;
էգ —, duck;
ձագ —ու, duckling;
— ընտանի, tame duck;
— վայրենի, wild duck, teal;
գրգրայ —ն, the duck quacks.

· Calfa

NBHL (1)

գրի եւ ԲԱՏ. պ. պադ, պադդ, որպէս ըստ սպանիացւոց՝ բա՛դօ. νῆττα anas Հաւ լայնակտուց, կարճոտն, մաշկաւոր թաթիւք, յամրաշարժ, ջրասէր, իբր փոքրիկն սագի, պէսպէս գունով. ընտանի բադն ոչ կարէ թռչիլ, իսկ վայրենին է թռչական. (Արիստ. ստորոգ.։ Տօնակ.։)


Անվայրափակ

adj.

unlimited, unbounded;
incomprehensible.

· Calfa

NBHL (1)

ἁπερίγραφος. incircumscriptus, qui nullo spatio continetur. Որ ոչ փակի ի վայրի ուրեք. անբովանդակելի. անպարոյր. անպարագիր. անսահման. անչափ.


Անտեսաբար

adv.

invisibly.

· Calfa

NBHL (1)

Նըմա դշխոյն հարաւային՝ եկն ի տեսիլ ըղձմամբ սրտին, քեզ քառանկիւն կողմ աշխարհի՝ անտեսաբար երկիր պագին. (Յիսուս որդի.։)


Անտրտում

adj. adv.

joyful, cheerful;
without sorrow.

· Calfa

NBHL (1)

ἅλυπος. doloris et tristitiae expers. Որ չէ տրտում. ազատ ի տրտմութենէ. անտխուր. անվիշտ. զուարթ. եւ Անտրտմական. զուարթագին. գայզըսըզ, գասավէթսիզ, շէն.


Անց, ի, իւ, անցք, ից

s.

abortive;
Easter;
cf. Անցք.

· Calfa

NBHL (1)

իբր Շիջումն ճրագի. ճրագին՝ մոմին անցնիլը.


Անփառ, ից

adj.

inglorious, unhonoured, abject.

· Calfa

NBHL (1)

ἅδοξος. ingorius, ignobilis. Որ չունի փառս ինչ. անփառունակ. անփառաւոր. անշուք. խոնարհ. նուաստ. նամսըզ. պիիզզէթ. հագիր.


Անքննելի, լւոյ, լեաց

cf. Անքնին.

· Calfa

NBHL (1)

Ահագին է եւ անքննական. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 2։)


Անքննութիւն, ութեան

s.

inscrutability;
want of examination.

· Calfa

NBHL (1)

Զանբաւութիւն եւ զանքննութիւն ահագին խորոց. (Նար. յովէդ.։)


Անքոյթ

adj.

safe, secure.

· Calfa

NBHL (1)

εὕδιος, ἁκύμαντος, γαλήνιος. tranquillus, fluctibus non agitatus, sedatus (լծ. հյ. հանգիստ. անգայթ. անսայթաք. անխութ յն. ագի՛մադօս. եւ պրս. ասուտէ. լտ. սո՛ւտում). Հանդարտ. խաղաղ. անխռով. անվտանգ. անալէկոծ. որ է եւ առնէ յապահովս. տալ խասըզ, եմին, սաքին.


Անօսրութիւն, ութեան

s.

subtilty, thinness.

· Calfa

NBHL (1)

λεπτότης. tenuitas. Նրբութիւն. անգայտութիւն. բարակութիւն. սակաւութիւն, ցանցառութիւն, թեթեւութիւն. տկարութին. եւ Նրբին տեսութիւն մտաւոր. եւ Սակաւագիւտն լինել. սէյրէքլիք, ինճելիք, գըթլըգ, զայիֆլիք.


Աշակերտութիւն, ութեան

s.

pupillage;
apprenticeship.

· Calfa

NBHL (1)

Առաւելագոյն զաշակերտութիւնն նորագիւտ վարդապետութեանն խմբէին ուսուցանել. (Կորիւն.։)


Աշխատանք

s.

cf. Աշխատութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Որք պահիցեն մինչեւ ցերեկոյ, եւ ճաշակելն ոչ յագին, աշխատանք է. (Վրք. հց. ՟Ե։)


Աշխարհագրութիւն, ութեան

s.

geography;
— բնական, physical -;
— քաղաքական, political -.

· Calfa

NBHL (1)

ἁπογραφή. descriptio. որպէս նոյն ընդ Աշխարհագիր.


Աշխարհական, ի, աց

adj. s.

worldly, temporal;
secular, lay;
universal, general;
lay or secular man;
— առնել, to secularize;
— վիճակ՝ կարգ, a secular life.

· Calfa

NBHL (1)

δημώδης. vulgaris. Ռամկական. աշխարհիկ. աշխարհաբառ. զուգագի.


Աշխարհահայր, հօր

s.

father of the world.

· Calfa

NBHL (1)

Յետ սաստիցն անցելոց՝ զայրն արդար (զնոյ) աշխարհահայր երկրակալ՝ յաւիտենագիր ուխտիւն կացուցեալ. (Ագաթ.։)


Աշխարհահամար

cf. Աշխարհամար.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՇԽԱՐԱՀԱՄԱՐ. եւ ԱՇԽԱՐԱՀԱՄԱՐԳԻՐ. ἁπογραφή. descriptio. որպէս Աշխարհագիր. առնուլն զհամար. եւ Մուտն ի համար արքունի դիւանի. գայտ քիւթիւք.


Աշխարհացոյց, ցուցի

s.

map;
համատարած —, map of the world.

· Calfa

NBHL (1)

Տուեալ նմա աստուածագիծ տախտակ՝ հրամայեաց այնու գրել զաշխարհարարութիւնն, եւ զօրինակն երկրի. եւ սկիզբն աշխարհացուցին զտապանակն հրամայեաց գործել յօրինակ վերնոյ աշխարհին. (Տօնակ.։)


Աչացաւ

adj. s.

that has bad eyes;
ophthalmy.

· Calfa

NBHL (1)

Տարին ցաւագին, եւ աչացաւ բազում։ Աչացաւ յոլով, ապա տղայոց մահ. (Տօմար.։)


Աստուածատուր

adj.

given by God, infused.

· Calfa

NBHL (1)

Աստուածատուր հրաման, նշանագիր, իմաստութիւն, աւանդութիւն. (Կորիւն.։)


Աստուածգիտութիւն, ութեան

s.

knowledge of God, theodicy.

· Calfa

NBHL (1)

Որ զխորհուրդս փրկականս աստուածագիտութեան շնորհեցեր մեզ ի ձեռն քահանայապետին քո եւ վկային. (Շար.։)


Աստուածուհի, հւոյ, հեաց, հեանց

s.

goddess.

· Calfa

NBHL (1)

Էին բագինք աստուածուհեացն՝ իռիասայ եւ աթինայ. (Հ=Յ. յունիս. ՟Ժ՟Ա.։)


Ատեմ, եցի

va.

to hate, to abhor, to detest;
to become tired of, to take a dislike to.

· Calfa

NBHL (1)

Ատեցեալ զայր իւր։ Այնչափ ատեցեալ զմեզ, մինչեւ զնշանագիրսն անգամ ոչ ընկալան. (Խոր ՟Բ 40։ ՟Գ 47։)


Արարողութիւն, ութեան

s.

rite, ceremony;
— պատարագի or պատարագամատոյց, liturgy.

· Calfa


Արարչական, ի, աց

adj.

that belongs to the creator;
that creates;
efficient, plastic.

· Calfa

NBHL (1)

Ձեռք առ հնարագիտութիւնսն հպելով՝ արարչականք անանունին. (Յհ. իմ. ատ.։)


Արարչակից, կցի, կցաց

adj.

associate in the creation.

· Calfa

NBHL (1)

Անդ հնարագիւտ լնիելոյ արեգական ասեն զարհմնն, եւ աստ յայտնի իսկ արարչակից լուսոյ. այսինքն ի միասին արարօղ լուսոյ։


Արբեցող, աց

s.

drinker.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ յարբ կոչեսցիս (վրիպակաւ գրի, յարբեցիս), մի՛ երագիցիս. եթէ յուրացումն, ի բա՛ց վազեա. (Ածաբ. մկրտ.։)


Արգոյ

adj.

important, considerable;
efficacious;
working;
— օր, a working day.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՐԳՈՅ որ եւ ՅԱՐԳԻ. որպէս պ. էրճիմէնտ (ի էրճ. յարգ, գին). Մեծագին. պատուական. պատուելի. յարգելի. ազնիւ. ընտիր.


Արդակեմ, եցի

va.

Հարթակեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Կենդանագիր մշտակայիցն (աստեղաց) առշեղ շրջագայի, եւ ընթացօղն զիւր արգակեալ ըստ իւրում բնութեան որակադրէ. (Շիր.։)


Առաքելութիւն, ութեան

s.

mission;
apostle-ship.

· Calfa

NBHL (1)

Առաքեալ եղեւ նոյն մագիստրոսն յառաքելութիւն ինչ ուրեք. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։)


Առժամայն

adj. adv.

recent, new;
presently, immediately;
soon, forthwith, directly, suddenly;
առժամայս, at present, now;
for the present.

· Calfa

NBHL (1)

Առժամագիւտ. արդի. նոր. նորագիւտ.


Առժամանակեայ

adj.

temporal, perishable;
provisional.

· Calfa

NBHL (1)

Մերթ որպէս Առժամագիւտ. նորագիւտ.


Առիգած, աց

s.

apron.

· Calfa

NBHL (1)

Մերկանայր (եւստռատիոս) զհանդերձն յիւրմէ՝ զոր սփածեալն էր, եւ առիգածաւն մերձ կացեալ առ հնոցաւն։ Մերկացուցին զկոյսն, արկին առիգած կտաւի։ Ի բա՛ց առ զառիգածդ, եւ ա՛ռ ագիր զհանդերձդ. (Ճ. ՟Ա.։)


Առձեռն

adj. s.

ready to the hand, handy, manual, portatif;
in part payment, on account;
— տալ, to give in part payment;
— բառարան, pocket dictionary.

· Calfa

NBHL (1)

πρόχειρος. expeditus, facilis, promptus. Որպէս Առձեռն պատրաստ. պատրաստական. առընթերակայ. ներկայ. դիւրագիւտ. դիւրին. ընտանի. ընդել. յայտնի.


Ասացուած, ոց

cf. Ասացած.

· Calfa

NBHL (1)

Յարմարագիր ի պատմութիւնս ասացուածի իւրոյ. (Փարպ.։)


Աստ

adv.

here, in this place;
— է, he or it is here;
— եւ անդ, here and there, this way, that way.

· Calfa

NBHL (1)

Աստ յառաջագոյն է տեսականն քան զգործականն։ Են աստ պէտք բազում երկիւղագին պատրաստութեան. (Փարպ.։)


Աստեղաբանութիւն, ութեան

s.

astronomy;
astrology.

· Calfa

NBHL (1)

ἁστρολογία astrologia. Գուշակական ասեղագիտութիւն. սուտ քաւդէութիւն ախտարաց. ախտարք.


Աստեղագէտ

cf. Աստեղաբան.

· Calfa

NBHL (1)

Աստեղագիտին պարտ եւ պատշաճ է բազում փոյթ յանձին ունել եւ այլն. (Վեցօր. ՟Զ։)


Աստեղազարդ

va.

full of stars, starry, studded with stars.

· Calfa

NBHL (1)

Աստեղայերկրի թշնամւոյն խոնարհեցո՛, եւ թագիւ աստեղազարդ աստուած զգլուխ քո զարդարէ յերկինս. (Նար. խրատ.։)


Աստուածաբան, ից

s.

theologian.

· Calfa

NBHL (2)

Յայտնութիւն սրբոյն Յոհաննու առաքելոյն, եւ աստուածաբան աւետարանչին. (Յայտ. Վերնագիր։ Նար. ՟Ղ՟Գ. եւ այլն։)

ԱՍՏՈՒԱԾԱԲԱՆ. Որ խօսի զբանս Ատուածոյ, կամ գրէ եւ պատմէ զաստուածային պատգամս. cf. ԱՍՏՈՒԱԾԱԽՕՍ։ Ըստ այսմ աստուածաբան կոչին մատենագիրք սուրբ գրոց, մարգարէք, եւ առաքեալք, եւ աւետարանիչք, ըստ իմիք եւ նահապետք.


Աստուածագործ

adj.

made by God;
that consecrates, that causes God to descend;
divine, sacred.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ աստուածագործ սրբութեան օրինագիր կրօնից. (՟Բ. Մակ. ՟Զ 23։)


Աստուածագործեմ, եցի

va.

to render godlike;
to consecrate.

· Calfa

NBHL (1)

Աստուածագործել զմկրտեալսն հոգւոյն պարգեւօք։ Աստուածագործիլն մեր, որ հանդերձեալ է խորհրդածութեամբ պատարագին սրբոյ երեւել. (Լմբ. պտրգ.։)


Աստուածադրոշմ

adj.

imprinted or marked by God.

· Calfa

NBHL (1)

Տախտակք տիրագիծք եւ աստուածադրոշմք. (Նար. առափ։)


Ապշութիւն, ութեան

s.

astonishment, surprise, amazement, stupor;
dulness, heaviness, stupidity;
lethargy;
յ— կործանել, to be hebetate;
cf. Ապշեցուցանեմ;
յ— կործանիլ, ընկղմիլ, cf. Ապշիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Յահագին ապշութենէ թմրութեանն սակաւիկ մի ոգի առեալ։ Ի մեծ տրտմութիւն ապշութիւն ընկղմեալ։ Մոլորութեան ապշութիւն, եւ այլն. (Փարպ.։)


Ապուզնայ, ի, ից

s.

monkey.

· Calfa

NBHL (1)

Իսկ ասելն ի Կանոնագիրս.


Աջողակ

cf. Յաջողակ.

· Calfa

NBHL (1)

Աջողակ պատմագիր աջողակ զինուորութեանն. Յհ. կթ.։ Ի ձեռն աջողակ աջոյն յիսուսի. (Նար. խչ.։)


Առականեմ, եցի

va.

to expose to public notice;
to conceal, to hide;
to dissemble, to play the hypocrite.

· Calfa

NBHL (1)

Առ առակէ շրջեցուցանէին։ Դաւթի արձանագիր առ ուսմանէ. (Բ. Մակ. Ը։ Սղ. ԾԹ. 1։)


Առանձնաւորութիւն, ութեան

s.

singularity;
propriety.

· Calfa

NBHL (1)

Նկարագիր է եւ նմանութիւն առանձնաւորութեան նորա. (Կիւրղ. գանձ.։)


Առաջին, ջնում, ջնոց, ջնմէ, ջնոց

adj. s. adv.

first;
prior, antecedent;
ancient, primitive, chief;
previous, original;
precocious;
in the first place;
—ք, ancestors, predecessors, the ancients;
cf. Նախնիք;
յառաջնմէ, յառանջնում, before, at first.

· Calfa

NBHL (1)

Յառաջնումն իսկ (նուագի յանցանաց) ի բաց թողոյր առանց ուղղութեան. (Երզն. մտթ.։)