Definitions containing the research ամ : 10000 results

Անխայեմ, եցի

va. vn. to be economical;
to spare, to except;
to respect;
to preserve.

· Calfa

NBHL (4)

Անխայեսցէ նա յաղքատն եւ ի տնանկն։ Զարդարն ասեմ, այլ անխայեմ, գուցէ ոք համարիցի եւ այլն։ Քակեաց, եւ ոչ անխայեաց։ Խոհակերեցեր, եւ ոչ անխայեցեր։ Կոտորեցեր, եւ ոչ անխայեցեր։ Քա՛ւ լիցի անխայել ապաշաւել յանձն իմ։ Ոչ անխայեաց ի մահուանէ զանձինս նոցա. (Սղ. ՟Հ՟Ա. 13։ ՟Բ. Կոր. ՟Ժ՟Բ. 6։ Ողբ ՟Բ. 17. 21։ ՟Գ. 43։ ՟Ա. Մակ. ՟Ժ՟Գ. 5։ Սղ. ՟Հ՟Է. 50։)

Անխայեա՛ յիս ողորմութեամբ։ Զանխայելն ի կործանելիսն. (Նար.։)

Անխայեաց զանձն իւր յաշխատութենէ։ Անխայել զձեզ յերդմանէ, կամ զսիրտ ի ցանկութենէ։ Անխայեալ լիցին ի վնասուէ։ Անխայեալ լինէին յերթալոյ ի դատաստան. (Եփր. ել. եւ հռ. եւ Կոր. ստեպ։)

φείδομαι. parco. Խնայել. գթալ. արգահատել. զգուշանալ. պահել. ակն ածել. խղճալ. գըյնամագ. գըյմամագ. էսիրկէմէք. աճըմագ.


Անխայութիւն, ութեան

s.

economy;
respect;
exemption;
preservation.

· Calfa

NBHL (4)

Անխայութեամբ մարմնոյ. (Կողոս. ՟Բ. 23.) ըստ յն. անխնայութեամբ։

Պոռնկութիւն (առողջանայ) անխայութեամբ մարմնոյ. (Խոսր.։)

Չիք Աստուծոյ անխայումն ի վերայ կամակար հեշտութեամբ մեղուցելոց. (Շ. յուդ. ՟Թ։)

Յորժամ անզեղջ մնայցէ, ոչ ունիցի անխայումն. (Երզն. մտթ.։)


Անխառն

adj.

unmixed, simple, pure.

· Calfa

NBHL (5)

Անխառն խնդութեան տրտմութեամբ։ Անխառն գովութեան տանի զպարսաւանս։ Ունայնացեալն եւ անխառն ի բարւոյն. (Պիտ.։)

Որ գործովն է, անխառն է խաբէութեան։ Անխառն ստորնայնոց իրացս։ Անխառն ամենայն վատթար կրից. (Սարգ.։)

Անխառնին յամենայն չարութեանց. (Նիւս. կազմ.։)

Պարզագունին եւ անխառնի։ Սեռին եւ անխառնի։ Անխառն եւ սուրբ։ Կերպարան ի սկզբնատպէ, կամ խառնուած յանխառնէն. (Փիլ.։)

Բնութեամբ անխառնիցն. (Նիւս. կուս.։)


Անխառնութիւն, ութեան

s.

purity, unmixed state;
intemperance.

· Calfa

NBHL (4)

Հասարակութեամբ զանհասարակութիւն պահէ (կատարեալ միանձն), եւ անխառնութեամբն զեղբայրսիրութիւն. (Առ որս. ՟Ժ՟Գ։)

Ի ներքոյ լի են յափշտակութեամբ եւ անխառնութեամբ։ Զի մի՛ փորձեսցէ զձեզ սատանայ վասն անխառնութեան ձերոյ. (Մտթ. ՟Ի՟Գ. 25։ ՟Ա. Կոր. ՟Է. 5։)

Իսկ Երզն. մտթ. կամելով հայկաբանութեամբ մեկնել, իբր անհաղորդակցութիւն, գրէ.

Անխառնութիւն կա՛մ զայն ասէ, որ յայլոց առնու զրկութեամբ, եւ ինքն բնաւին ումեք ոչ հաղորդի. կամ անխառն՝ պարկեշտ անուամբ զխառնակն եւ զպիղծն ասէ, զի ոչ ոք խառնի ի նա վասն աղտեղութեանն։


Անխարդախ

adj. adv.

sincere, ingenuous;
loyal, faithful;
simple, unadulterated;
well disposed;
sincerely;
loyally, faithfully, with simplicity, innocently.

· Calfa

NBHL (2)

ἅδολος. doli expers, non adulteratus. Հեռի ի խարդախութենէ. ո՛չ խարդախօղ, եւ ոչ խարդախեալ. աննենգ. բարեմիտ. միամիտ. հարազատ. մաքուր. անարատ. հագըգէթլի. սատէ տիլ, տօզրու.

Զի անվնաս զիւրեանցն եւ անխարդախ փորձեսցին անցուցանել ժամանակ. (Պիտ.։)


Անխարխար

adj.

unruined, solid.

· Calfa

NBHL (2)

Ոչ խարխարեալ. ոչ խարխուլ. անխախուտ. հաստատուն, ամուր. գավի.

Ունի զամենայն կարողութիւն առնելոյ, եւ անխարխար պահելոյ. (Եզնիկ.։)


Անխարիսխ

adj.

without base or foundation;
anchorless.

· Calfa

NBHL (1)

Որ չունի զխարիսխ, կամ չէ խարսխեալ ի վերայ հաստատուն գետնոյ. եւ ըստ այսմ նաւն ասի


Անխարշ

adj.

not boiled, raw.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ խարշեալ. չխաշած, հում. հաշլանմամըշ.


Անխափան

adj. adv.

incessant, unintermitted, unceasing, continual;
unobstructed;
without opposition or intermission, constantly, incessantly, continually.

· Calfa

NBHL (7)

Անխափան գործովք կայր պնդակազմ։ Ճանապարհ անխափան։ Ուսուցանէր վասն Տեառն Յիսուսի Քրիստոսի անխափան ամենայն համարձակութեամբ. (Իմ. ՟Ժ՟Է. 29։ ՟Ժ՟Թ. 7։ Գծ. ՟Ի՟Ը. 31։)

Անխափան յապահովութիւն, կամ պարապումն, կամ կամակարութիւն. (Պիտ.։)

Պարզեն զկաւն, զի անխափան լիցի առ ամանոցն ստեղծանելոյ. (Կոչ. ՟Ժ՟Գ։)

Առանց իրիք խափանաց. անյապաղ. փութով. խնամով.

Անխափան մատուցանել։ Անխափան տացեն. կամ տաջիք նմա։ Անխափան ունել զպաշտօնն. (՟Ա. Եզր.։)

Անխափան պատրաստեալք։ Անխափան ամենեքեան խառնեսցին յայն գունդ. (Ագաթ.։)

ἁνεμπόδιστως, ἁκώλυτος. non impeditus. Ուր չկայցէ խափան ինչ կամ արգելք. անարգել. աջողակ. ենկելսիզ.


Անխզելի, լւոյ, լեաց

adj.

indivisible, infrangible.

· Calfa

NBHL (2)

Անխզելի կապ, կամ հանգոյցք, լարք. (Նար.։)

Կամ յար եւ կից. սերտութեամբ. անվրէպ. անսխալ, եւ անսխալապէս. ἁραρότως. apte, firmiter.


Անխէթ

adj.

unsuspicious;
sincere.

· Calfa

NBHL (5)

Այնպէս դիւրեցաւ եւ հարթեցաւ, զի բազումք անխէթ եւ աներկեղ գնան ընդ այնպիսի ճանապարհ։ Զայլն ամենայն անխէթ ի վերայ դնիցէ (հաստատուն հիման՝) շինօղն։ Անխէթ եւ անկասկած դիմագրաւել։ Յետ այսչափ մեղաց անխէթ եւ անկասկած կամք։ Ամենեցուն դիւրեաց՝ անխիղճ անխէթ եւ անխափան զվարդապետութիւնն համարձակել. (Ոսկ. ես. եւ Մտթ. ՟Ա. 13. 17։ ՟Բ. 1։ եւ Չհ. ՟Ա. 7։)

Անխէթ հաւատով յաղթեցին խորամանկութեան նոցա. (Յհ. կթ.։)

Անխէթ՝ աստուածահրաման պատուիրանացն հնազանդել։ Եւ ձեզ անխէթ ի սոյն պարտ է յառնել վրէժխնդիր. (Ագաթ.։)

Զօրութեամբ անխէթ կոխեաց զառիւծն եւ զվիշապն. (Լծ. կոչ.։)

Ուր չիք խէթ, այս ինքն խոչ եւ խութ. անխափան. եւ առանց խիթալոյ կամ խթելոյ սրտին. անխիղճ. անկասկած. անվեհեր. համարձակ. ἁκώλυτος, ἁκωλύτως, sine obice եւ ἁναλγήτως, sine dolore, impune.


Անխիղճ

adj.

not scrupulous;
unexceptionable.

· Calfa

NBHL (8)

Անխիղճ մտացն ուրախութեամբն. (Մանդ. ՟Ժ՟Ը։)

Անբամբաս յաշխարհէ, եւ անխիղճ յանձնէ. (Մաշտ.։)

Անխիղճ են յամենայն եկեղեցիս Աստուծոյ (չորք Աւետարանքն). (Եւս. պտմ.։)

Անխեղճ եւ բարի կամօք հաստատիցիմք. (Բրս. հց.։)

ԱՆԽԻՂՃ որ գրի՝ եւ ԱՆԽԵՂՃ Ուր չիք խիղճ ստգտանաց, կամ խիճ՝ որ տացէ գթել մտաց. անստգիւտ. անարատ. անկեղծ. ողջամիտ. ἁπρόσκοπος. inoffensus, ἁνυπόκριτος, non simulatus, ἁδιάκριτος, non dijudicatus եւ այլն. խղճմտանքը մաքուր.

Ծնցի մարմին անխիղճ (կամ անխեղճ), անաղտ. (Նար. երգ.։)

ԱՆԽԵՂՃ. Ոյր չիք խիղճ մտաց. որ ոչն խղճէ. արհամարհոտ. անզգոյշ. անգութ. խղճմտանք չունեցօղ. ինսաֆսըզ.

Զաշակերտսն ցուցանէ անխիղճս եւ յիմարամիտս. (Ոսկ. ՟ա. կոր.։)


Անխմոր, ից

adj.

unleavened, azymous, unfermented.

· Calfa

NBHL (4)

ἅζυμος, -μα. infermentatus, -ta. azymus. Անխառն ի խմորոյ. բաղարջ. խամուրսուզ. մայասըզ.

Եղիջիք նոր զանգուած, որպէս էքդ անխմոր։ Մի՛ ի խմորն չարութեան եւ անզգամութեան, այլ յանխմոր ստուգութեան։ Արարին զտօն անխմորիցն զեօթն օր. (՟Ա. Կոր. ՟Ե. 7. 8։ ՟Բ. Մնաց. ՟Լ՟Ե. 17։)

Զհացս իւրեանց ոչ կարացին խմորել, այլ անխմորս բարձին։ Ոչ եթէ զանխմորն իբրեւ զմեռեալ համարիմք ... Եւ խմորունն ե՛ւ անխմորն է ապականելի. (Լմբ. սղ. եւ Լմբ. ատ.։)

Զամենայն յանխմոր, եւ ոչ խմորեալ ուտէին յանապատին։ Խմորուն հացիւ եւ կամ յանխմոր կատարել զաստուածային խորհուրդն. (Շ. թղթ.։)


Անխնայ

adj. adv. without compassion;
indiscreetly, prodigally, profusely.

· Calfa

NBHL (9)

Անխնայ ապականութեամբ վարելով առ նոսա. (Պիտ.։)

Անխնայ առատութեամբ շնորհեաց. (Պիտ.։)

որպէս անխնամ.

Անտերունչք եւ անխնայ եւ անխնամք լիջիք. (Բուզ. ՟Գ. 14։) Յայս արդեօք բերի եւ ասելն.

Անխնայ խաւար. յն. խաւար անտեսութեան (կամ կուրութեան). (Կոչ. ՟Դ։)

Գետք ողողեսցեն անխնայ։ Անխնայ տայի զգինին ըմպել ամենեցուն. (Իմ. ՟Ե. 23։ Նեեմ. ՟Է. 18։)

Յանխնայ անկեալ գործէր մեծամեծ կոտորածս։ Յանխնայ կոտորեսցին. (՟Բ. Մակ. ՟Ե. 6. 12։)

Անմտութեամբ գնայր ի սպանութիւնս յանխնայ. (Բուզ. ՟Դ. 19։)

ԱՆԽՆԱՅ, ՅԱՆԽՆԱՅ. ἁφειδῶς, ἁποτόμως. non parcendo, իբր severe եւ munifice. Առանց խնայելոյ՝ ի չարի կամ ի բարւոյ մասին. չխնայելով. գըյագճա. պօլ պօլ, իֆրադ իլէ.


Անխնայութիւն, ութեան

s.

cruelty;
prodigality, profusion.

· Calfa

NBHL (2)

Փոփոխին անմիտ յարձակմամբ յանխնայութենէ ի խնայութիւն, եւ ի փափուկ կենաց ի խստավարութիւն. (Փիլ. ել.։)

Անխնայութեամբ դատէին զօտարս եւ զընտանիս իւրեանց. (Բուզ. ՟Դ. 59։)


Անխնդիր

adj.

unsought, unsearched.

· Calfa

NBHL (1)

Կամ ոչ խնդրեալ. անայցելու.


Անխոհեմութիւն, ութեան

s.

imprudence.

· Calfa

NBHL (1)

Զմտաւ ածցեն քրիստոսամարտքն՝ զիւրեանց անխոհութեանն մեծութիւն։ Երագն յանխոհութիւն (Եւնոմիոս)։ Ըստ հերձուածողացն անխոհութեան. (Կիւրղ. գանձ.։)


Անխոյզ

adj.

that does not search or examine;
unsought, unsearohed;
inscrutable, unsearchable.

· Calfa

NBHL (2)

Ո՛չ է արժան անարժան խորհրդով կարծել զնախախնամութիւնն՝ անիր եւ անխոյզ գոլ։ Անխոյզ իրազեկութիւն եւ անհոգութիւն. (Փիլ. նխ. ՟ա.։)

Եւ իբր անխուզ, անխզելի, կամ անխուզարկելի.


Անխոնարհելի, լւոյ, լեաց

adj.

that cannot be humbled, stern, undaunted;
firm.

· Calfa

NBHL (1)

Զկամս անխոնարհելի պահեալ. (Լմբ. սղ.։)


Անխոնաւ

adj.

unmoist, dry.

· Calfa

NBHL (1)

Անբաժ ի խոնաւութենէ. անջրդի. ցամաք. չոր. թացութիւն չունեցօղ.


Անխոնջ

adj. adv.

indefatigable;
fresh, unfatigued;
stubborn, obstinate;
indefatigably.

· Calfa

NBHL (1)

Ձեռն անխոնջ (կամ անաշխատ) ի գործ. (Երզն. լուս.։)


Անխոռ

adj.

not stolen, not purloined, not undermined, entire, perfect.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՛չ խոռ. ամբողջ. անարատ. չխոռած.


Անխոտոր

adj.

that does not wander;
straight.

· Calfa

NBHL (1)

Կամուրջ անխոտոր։ Անխոտոր միտք. (Նար.։)


Անխոտորնակ

cf. Անխոտոր.

· Calfa

NBHL (1)

Կամուրջ անխոտորնակ։ Անխոտորնակ ի չարն. (Նար. ՟Ղ՟Բ. եւ Երգ.։)


Անաւագութիւն, ութեան

s.

weakness, debility, lowness, inconsiderableness.

· Calfa

NBHL (1)

Զօրացուցանէ զտկարութիւն մեր, եւ մոռանամք մեք զանաւագութիւն մեր. (Եփր. աւետար.։)


Անաւարտ

adj.

infinite, interminable, endless, continual, perpetual;
not finished.

· Calfa

NBHL (2)

Աստուած զամենայն աւարտէ (այս ինքն բովանդակէ), եւ ոչ ինչ է յէակացս անաւարտ. (Արիստ. աշխ.։)

Որ աւարտուն, եւ որ անաւարտ։ Աւարտնոց եւ անաւարտից։ Աւարտեալն եւ անաւարտն՝ ստորոգականացն միայն գոյ հաւաքաբանութեանց։ Այսոքիկ ամենեքեան անաւարտք են հաւաքաբանութիւնք. (Անյաղթ ի ԺԴ. գլ. Արիստ.։ Իսկ անդ.)


Անբաժ

adj.

without portion, destitute, unprovided for;
indivisible, inseparable.

· Calfa

NBHL (4)

Թով անբաժ ի վիմաց։ Անբաժ ի բուրաստանաց, կամ ի հակառակին հաղորդութենէ, կամ յիմաստութեան մասնէ, կամ ի զգալոյ։ Ոչ անբաժս ի քննող հասմանէ. (Պիտ.։)

Անբաժ ի պտղոյն, կամ ի պտղոցն արգասաւորութենէ. (Սարգ.։)

իբր անբաժան. անանջատ. անզատելի. չբաժնըւած. այրըլմազ, նամէֆրուգ.

Ոգւով բեւեռեալ ընդ սրբութեան սիրոյդ անբաժ հիւսմամբ. (Տաղ.։)


Անբաժան

adj.

undivided, inseparable.

· Calfa

NBHL (1)

Մեռեալ լինի մասն՝ ինքնակամ շնչոյն անբաժան եղեալ. (Նիւս. կազմ. ԼԲ։)


Անբաժանելի, լւոյ

adj.

cf. Անբաժան.

· Calfa

NBHL (2)

Աստուածութեամբն անբաժանելեաւ։ Անբաժանելի բղխումն. (Նար. ԽԸ. ՀԵ։)

Ելուզմունք բարունակացն ընդ գերակայ ծայրս ծառոցն շարամանեալք, ոյց գրեթէ անորիշ յիրերաց եւ անբաժանելի թուէր յանկութիւն. (Պիտ.։)


Անբաժանաբար

adv.

indivisibly.

· Calfa

NBHL (2)

ἁμερίστως. indivisibiliter, sine divisione. Առանց բաժանման. անանջատաբար. առանց բաժնելու, կամ բաժնըւելու. այըրմայարագ, այրըլմատան.

Բաժանի անբաժանաբար, եւ միաւորի որոշմամբ. (Ոսկ. ՟ա. կոր.։)


Անբաժանութիւն, ութեան

s.

indivisibility.

· Calfa

NBHL (2)

Քանակութեամբ առեալն բաժանի. իսկ անբաժանութիւնն աներեւոյթ է մարմնոյ. (Մաքս. անդ։)

Ոչ ոք է ի մարդկանէ, որ ոչ որոշեաց զինքն յաստուածայնոյն կամաց ըստ մասին ինչ իրի կամ ժամանակի. բայց միայն Քրիստոսի անբաժանութիւն կամացն պահեցաւ. (Աթ. ՟Գ։)


Անբաժին

cf. Անբաժ.

· Calfa

NBHL (4)

Առանց բաժնի մնացեալ. որ չառնու ինքեան բաժին կամ ժառանգութիւն. միրաստան քեսիլմիշ.

Կամ անբաժ. անմասն. զուրկ. լագասըզ, պինասիպ.

Ոչ կամեցան զժողովեալսն անբաժին ի ժողովրդենէն առնել։ Անբաժին գնալ. (Լմբ. պտրգ.։)

Կամ միաձոյլ. անհատ եւ անբաժին էին մարմինքն զառաջինն։


Անբախտ

adj.

unfortunate, unhappy.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՆԲԱԽՏ կամ ԱՆԲԱԽՏԵԼԻ. Իբր դժբախտ. հէգ. պահթսըզ, թալիհսիզ.


Անբախտելի

cf. Անբախտ.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՆԲԱԽՏ կամ ԱՆԲԱԽՏԵԼԻ. Իբր դժբախտ. հէգ. պահթսըզ, թալիհսիզ.


Անբախտութիւն, ութեան

s.

unhappiness, misfortune, adversity.

· Calfa

NBHL (1)

Զանբախտութիւն քո թաքո՛, զի մի՛ զթշնամին քո ուրախ արասցես. (Ոսկիփոր.։)


Անբաղադրելի, լւոյ, լեաց

adj.

simple, uncompounded.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ բաղադրելի, իբր պարզ, կամ անզուգական.


Անբաղայ

adj. adv.

irreproachable, irreprehensible;
frank, sincere;
irreproachably;
frankly, openly.

· Calfa

NBHL (2)

Որ ոչ ի մեզ է, անբաղայ է։ Անշնորհակալութիւնս անբաղայս նախախնամութեան մատուցանել. (Փիլ. լին. ՟Ա. 68։ եւ Փիլ. նխ. ՟ա.։)

Անբաղայ ազատութեամբ ի բաց զհոգս ընկենլով աշխարհականս։ Իրաւունքդ ոչ տան թոյլ (գողոյն) աստուստ անբաղայս անցանել գնալ։ Զի երթեալ անբաղայ զիւր ինքեան մահու տարցի վճիռ. (Պիտ.։)


Անբաղդատ

adj.

incomparable, matchless;
incongruous, disproportionate.

· Calfa

NBHL (2)

Անբաղդատ շարադրութեամբ. (Երզն. քեր.։)

Անհամեմատ՝ ի գովութեան մասին. անբաղդատելի. աննման. անզուգական. ἁσύγκριτος. incomparandus. պինազիր, պիմիսալ.


Անբան, ից

adj. s. irrational;
dumb;
animal;
blockhead.

· Calfa

NBHL (10)

Եթէ էր երբեմն՝ որ ոչ ունէր բան, նա ուրեմն յայնժամ անբան էր. (Մագ. ՟Ե։)

Նախախնամութիւն՝ անբա՞ն է, եթէ բանական. բանական. (Փիլ. նխ. ՟ա.։)

Անլուր ճշմարտութեանն սիրէ լինել անբան յամառութիւն. (Յհ. իմ. ատ։)

Անբան եւ անիրաւ փափագումն. (Շ. ամենայն չար.։)

Մի՛ անբանս ինչ եւ անկարգս բամբասիցէք. (Ոսկ. մտթ.։)

Անբան կրթութեամբ վարին. (Պիտ.։)

Կամ պապանձեալ. կարկեալ. համր.

Կամ որ ինչ լինի առանց խօսից.

Զանազանութիւն բանական պաշտամանն, եւ անբանի. (Բրս. հց.։)

Գոյ եւ անբան պաշտօն. որպէս եւ է սէրն, եւ ողորմութիւնն, հեզութիւնն. այս ամենայն եւ սոյնպիսիքն անբան պաշտօն կոչին. (Ի գիրս խոսր.։)


Անբանաբար

adv.

cf. Անբանս.

· Calfa

NBHL (6)

Ոչ եթէ անբանաբար, այլ իմաստութեամբ նախախնամէ. (Սահմ. ՟Ա։)

Ոչ վայրապար կամ անբանաբար՝ առանց գիտելոյ զորպէսն. (Գր. տղ. թղթ.։)

Ոչ ուղղապէս, այլ եւ ոչ ամենեւին անբանաբար. (Ածաբ. կիպր.։)

Են՝ որք ապաշխարել ոչ կամին, եւ զմահն անբանաբար խնդրեն. (Կլիմաք.։)

Լռեալ կայր ամենեւիմբ անբանաբար. (Վրք. հց. ՟Գ։)

Նախախնամականօք յառաջ ճանապարհօք բազմապատկացեալ՝ մնալ անբանաբար մի. (Մաքս. ի Դիոն.) իմա՛, առանց ընդ բանս ինչ ածելոյ, կամ անճառաբար։


Անբանական, ի, աց

adj.

like a dumb animal, stupid;
irrational.

· Calfa

NBHL (2)

Անբանական բարոյից է՝ թմբրութեամբ մտաց ի յարօտս մահու ճարակել։ Անբանական վրնջողութիւն. (Նար. կ. եւ Նար. խչ.։)

ἅλογος. irrationalis Սեպհական անբանից կամ անբանութեան. զգայական.


Անբանութիւն, ութեան

s.

stupidity, irrationality, brutality.

· Calfa

NBHL (6)

Սրտմտութիւն անասնոց՝ ամենայն անբանութեամբ է լի. (Դիոն. երկն.։)

Զմարմնաւոր պէտսն անբանութեամբ հարկանել. (Խոսր.։)

Յաւակնի կապտել զհայր ի յիւրմէ բանէն, եւ անբանութեանն բամբասանօք պատուել վարկանի զվեհին մեծութիւն. (Նար. ԼԴ։)

Կամ անմտութիւն. անպիտանութիւն.

Զգայթագղեալ մարդն անբանութեամբ. (Նար. ՁԷ։)

Կամ անհեթեթ զրոյցք.


Անբառաչ

adj.

without bellowing, — roaring, — bleating.

· Calfa

NBHL (1)

Անբառաչ գառամբն, որ զվրէժ անձին իւրոյ ոչ կարէր խնդրել. (Եփր. ել.։)


Անբասիր

adj.

innocent, irreproachable;
— առնել, to exculpate.

· Calfa

NBHL (3)

Անբասիր սրբութեամբ. (Վրք. հց. ԺԴ։)

Անբասիր կրօնաւորութեամբք։ Արդար է Տէր ի բանս իւր, եւ անբասիր ի յաղթութեան իւրում. (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. հանգ.։)

Առանց բասրանաց. ամբծութեամբ. անբաղայապէս.


Անբարբառ

adj.

dumb, speechless, mute, silent.

· Calfa

NBHL (3)

ἅφθογγος, ἅφθεγκτος. voe carens, mutus. Որոյ, կամ ուր չիք բարբառ կամ ձայն յօդական, ի բնէ կամ իւիք օրինակաւ. լեզու չունեցօղ, մունջ. տիլսիզ, սէսսիզ.

Անմռունչ անբարբառ՝ պակասեալ յամենայն յուսոյ փրկութեան. (՟Բ. Մակ. ՟Գ. 29։)

Անբարբառ մեռելութեամբն. (Ագաթ.։)


Անբարբառութիւն, ութեան

s.

cf. Անխօսութիւն.

· Calfa

NBHL (2)

Անբարբառութեամբ լցեալ զնոսա. (Լծ. կոչ.։)

Եկաց առաջի ամբարիշտ Պիղատոսի եւ Հերովդի անբարբառութեամբ. (Համամ առակ.։)


Անբարդ

adj.

simple, uncompounded.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՆԲԱՐԴ որ եւ ԱՆԲԱՐԴԵԼԻ. Որ չէ բարդեալ, կամ չէ բարդելի. անամփոփելի. ցիր եւ ցան, եւ անպարփակելի.


Անբարդելի

cf. Անբարդ.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՆԲԱՐԴ որ եւ ԱՆԲԱՐԴԵԼԻ. Որ չէ բարդեալ, կամ չէ բարդելի. անամփոփելի. ցիր եւ ցան, եւ անպարփակելի.


Անբարեսէր

adj.

malevolent, evil-minded.

· Calfa

NBHL (1)

Անբարեսէր մարդիկ, կամ մարմին, միտք. (Սարգ. յուդ. ՟Գ։ ՃՃ.։)


Անբարի, րւոյ, րեաց

adj.

bad, wicked.

· Calfa

NBHL (5)

οὕκ կամ μὴ ἁγαθός, μὴ τ’αγαθόν, οὑ καλός, -ον, non bonus, -um. Ոչ բարի. որ չէ բարի. անբաժ ի բարւոյ. որ աղէկ չէ, աղէկ մը չէ. էյի օլմայան, էյի սայըլմազ.

Տանի զնոսա ի ճանապարհս անբարիս։ Ետու նոցա հրամանս անբարիս։ Յիշեսջիք զգնացս ձեր զանբարիս. (Առակ. ԺԶ. 29։ Եզեկ. Ի. 25։ ԼԶ. 31։)

Անբարի բարերարութիւն, կամ արուեստ. (Խոր.։)

Զչար իշխեցողաց եւ զանբարեաց զկամս. (Շ. ատ.։)

Իրք աշխարհիս ամենայն անբարիք են։ Զանբարի ժամանակն զայն ի դէմս ածել. (Սարգ.։)