adj. adv. cf. Անապաշաւ.
· Calfa
Բարկութիւնն եկեալ ի վերայ անապաշխարիցն։ Անապաշխար՝ մեղօք լինին. (Շ. մտթ. եւ Յիսուս որդի.։)
Երիս վա՛յ ասելով հոգւոյն եւ մտաց եւ մարմնոյն անապաշխար անձանց. (Լծ. կոչ.։)
Բազում եւ անապաշխար չար գործեալ էր. (Փարպ.։)
Տանջանքն անվախճան, եւ ժամանակն անապաշխար. (Վրք. հց. ԻԶ։)
s. adj. desert, hermitage, solitude;
solitary, uninhabited lonely, unfrequented.
· Calfa
Անապատ երկիր։ Անապատ է ի մարդոյ եւ յանասնոյ։ Եղեն յաւեր եւ յանապատ։ Մոլորեցոյց զնոսա յանապատի եւ ո՛չ ի ճանապարհի. (Երեմ. Սղ. եւ այլն։)
Յայնմ ծովէն՝ զոր ոչ կոխեցին նաւք, յանապատի ծովուն եւ ի ներքին կղզիսն ... Խառնել նաւ յնապատի նորա. (Վեցօր. ՟Է։)
Գնաց յանապատ տեղի առանձինն։ Տեղիս անապատ է։ Յանապատ եղիցի երկիրն։ Եղիջիք յանապատ։ Պատկեր պղծութեան անապատի։ Անջրդի իբրեւ զանապատ։ Յանապատ անմարդի. եւ այլն։
Ի գիւղս, յանապատս, եւ ի պատս։ Ո՛չ զպատն յանապատ յեղափոխել. (Մագ. ԽԷ. Ծ։)
Լերանց եւ անապատից պարապէին. (Յհ. կթ.։)
Փախեար յԱստուծոյ. զո՞ր վայր անապատ յԱստուծոյ գտանելոց էիր։ Անապատ մնացեալք ի կառավարէն։ Որբքն յօգնականութենէ են անապատ։ Յիմանալոյ անապատ ամայի (յն. մի բառ)։ Իմաստութեամբ՝ որ է ի մեծամեծացն անապատ ի չարեաց, յանուսումնութենէ եւ յանխրատութենէ. (Փիլ.։)
Անապատ ի ցնորից եւ ի կենցաղական պատրանաց. (Մագ.։)
Անապատ է յաշխարհական զբաղմանց։ Ի տերեւոցն եւ ի պտղոցն անապատք. (Շ. մտթ. եւ Շ. կթ.։)
ԱՆԱՊԱՏ ասին եւ վանք միաբանից՝ փոքր մի հեռի ի քաղաքէ։ (Յիշատ.։ Վրք. հց. եւ այլն։)
adj. s. solitary, eremitical;
hermit, anchorite.
· Calfa
Առանձնակեաց յանապատի ճգնաւոր. որ եւ ԱՆԱՊԱՏԱՒՈՐ, ԱՆԱՊԱՏԱԿԵԱՑ. ապտալ, զահիտ, րուհպան.
Անապատականաց առաջնորդ. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ. եւ այլն։)
Անապատական կրօնք, վարք, լռութիւն. (Փարպ.։ Վրք. հց.։ եւ Լմբ.։ Ոսկ. լուս.։)
ἑρημίτης, ἑρημικός, solitarius, eremita. Գտեալ կամ սնեալ յանապատի, եւ յանշէն վայրս. վայրենի. եւ որ ինչ ա՛նկ է անապատի. եէպանի. սահրանիշին.
to become a desert, to be deserted;
to fall, to decay.
· Calfa
Իբրեւ անապատ աւերակ եւ ամայի լինել. յաւեր դառնալ. վերան՝ խարապ օլմագ.
Որք անապատացեալ են ի ծնողաց։ Անապատացեալ ի գործոց բարեաց. (Բրս. հց. եւ Բրս. կրօն.։)
Հանցեն զիս ի լեառն սուրբ եւ ի յարկս քո զանապատացեալս ի գերակայ բնութենէն ի ստորին նուաստութիւնս. (Յհ. իմ. եկեղ.։)
loving solitude, or retired situations, retired, solitary.
· Calfa
Անապատասէր, որ յախտից եւ ի չարութեանց ի բաց խուսէ, (ա՛յլ ձ. անապատ ասէ)։ Զտատրակն, քանզի անապատասէր է կենդանիդ. (Փիլ. լին.։)
Յովհաննէս անապատասէր, եւ ոչ մարդատեաց. (Կոչ. ՟Գ։ եւ Մագ. Ծ։)
Անապատասէր եւ կրօնաւորասէր. (Մագ. ԾԴ։)
to cause to be deserted, to lay waste, to unpeople.
· Calfa
Ասէ Սոփոնիաս. անապատացուցից զճանապարհս նոցա՝ ամենեւին ոչ գնալ. (Առ որս. ՟Ժ՟Ա. (Իսկ Սոփ. ՟գ. 6, աւերեցից)։)
ἑξερημόω, desertum facio. Առնել անապատ կամ յանապատ. աւերակ եւ ամայի կացուցանել. խարապ էթմէք.
cf. Անապատական.
· Calfa
Յաշխարհի գոլով՝ եւ իբրեւ զանապատաւորս ընդ կարգս աշխարհի անցանէր. (Յհ. կթ.։)
without refuge, destitute, unprotected.
· Calfa
Ոյր կամ ուր չիք ապաւէն. անօգնական եւ անապաստան.
Փախնու արշաւէ յանապաւէն սահման, եւ անդէն նահանջի. (Նար. մծբ.։)
dissolute, debauched, libertine, licentious, wanton, lewd;
prodigal, profuse.
· Calfa
Ծով ծփմամբ եւ անառակ բախմամբ հողմոց մոլեալ վայրենաբար. (Պիսիդ.։)
Անառակ խօսք, երեւմունք. (Խոսր.։)
Անառակ եւ անկարգ գնացիւք. (Շ. ընդհ.։)
Ոմանք շամբուշք եւ փառամոլեալք յանառակ շրջագնացութենէն. (Պիտ.։ Իսկ յասել անդ.)
Զայս մի ըստ միոջէ թուել զանառակն կորուստ (պատուոյ, իշխանութեան, եւ ընտանեաց) ոչ է հարկաւոր. մարթ է իմանալ որպէս անօրինակ, մեծ յոյժ։
( ի հյ. առակ. եւ թ. առ, ըրզ) անամօթ. անպատկառ. անարգել. վատնիչ ընչից. զեղխ եւ շռայլ. առսըզ. էտէպսիզ. եօսմա. շէհվէթլի. միւսրիֆ. ἁκόλαστος, luxuriosus.
to be dissolute, to be debauched, to be a libertine;
to be prodigal or lavish.
· Calfa
Ընդ անառակեալսն եւ զսպեալս. (Նար. ԼԲ։)
Իբրեւ զմանուկ ոք վերացուցեալ ի համբոյր, եւ յանառակելն՝ զարկուցանէ զգետնի. (Վրդն. սղ.։)
Ոչ անառակիլ ի կերակուրս եւ յըմպելիս. (Եփր. քրզ.։)
debauchery, dissoluteness, libertinism, excess, disorderly life, wantonness, lasciviousness, lust;
unchastity, prostitution.
· Calfa
Զերեւելիս կարծէաք Արարիչ, եւ գործէաք զամենայն անառակութիւնս. (Եղիշ. ՟Ը։)
ἁσωτία, luxuria, κῶμος, comessatio Անառակ ընթացք. անկարգութիւն. եւ զեղխութիւն. շուայտութիւն. կերուխում, մսխողութիւն. նէֆսանիլիք, շէհվէթ.
without a guide or chief, indirected.
· Calfa
Յետ մահուն Յուսկայ անառաջնորդ լինէր երկիրս Հայոց։ Անառաջնորդք եղեալ՝ իբրեւ զկոյրս մոլորեցան. (Բուզ. ՟Գ. 3։)
Հի՞մ լքեր զիս իբրեւ անառաջնորդ. (Ճ. ՟Գ.։)
Ո՛չ խառնիխուռն, եւ ոչ անառաջնորդ այս լինէր. (Խոր. ՟Ա. 31։)
Վասն անհովուութեան եւ անառաջնորդի. (Առ որս. ՟Թ։)
impregnable, inexpugnable
· Calfa
Որովք եւ տապանակին անառիկ լինել ասէ. Արշ.։ Անառիկ ամրութեամբ, կամ զգուշութեան։ Ի մէջ անառիկ ամրացեալ խաղաղութեան. (Պիտ.։)
Իբրեւ աշտարակ հզօր, կամ ամրոց անառիկ է արդարութիւն. (Լծ. կոչ.։)
Որոյ քաղաք իւր հոյակապ այսքան, եւ անառիկ բազմաց. (Համամ առակ.։)
ԱՆԱՌԻԿ որ եւ ԱՆԱՌ. ἁκαταγώνιστος, inexpugnabilis. Զոր չէ մարթ առնուլ պատերազմաւ. անմարտնչելի. անվանելի. ամենայնիւ ամրացեալ. ալընմազ, թեսխիրի միւմքին օլմայան.
unspeakable, ineffable.
· Calfa
Անհասանելի եւ անասելի. (Եղիշ. հայր մեր.։)
Ընկալան անասելի սիրով։ Զանճառ եւ զանասելի շնորհս Մարիամու։ Անասելի է սիրոյն հանգամանք. (Տօնական.։)
Ղովտ արբեցաւ, եւ զանասելի գործսն գործեաց. (Կիր. ՟ը. խհ.։)
brutally, coarsely.
· Calfa
ԱՆԱՍՆԱԲԱՐ որ եւ ԱՆԱՍՆԱՊԷՍ. Նման անասնոյ. ըստ անբանից. հայվան կիպի.
Որ ինչ միանգամ առ ի կերակուրս անասնաբար է, եւ յըմպելիս։ Անասնաբար ընդ անասունս հաւասարել. (Փիլ.։)
Յորժամ ուտէ, մեղմութեամբ (կերիցէ,) եւ մի՛ անասնաբար. (Վրք. հց. ՟Բ.)
brutal, rude, ill-mannered.
· Calfa
Ի ձեռս բժշկացն (եւեթ) զյոյսն ունել, եւ ի նոցանէ զառողջութիւն՝ անասնաբարոյ է. (Բրս. հց.։)
Անասնաբարոյ մտօք։ Յանասնաբարոյ ընթացիցն. (Լմբ. սղ. եւ Լմբ. առակ.։)
κτηνώδης, -ες, belluinus, -um;
pecudi similis, brutus Նմանեալն բարոյից անասնոց. ունօղ զբարս անբանից. եւ անբանական. հայվանի.
that rears, breeds animals or cattle.
· Calfa
Պաճարատեսք եւ անասնաբոյծք են քան զայլս. (Փիլ. քհ.։)
unnatural knowledge of a beast, bestiality.
· Calfa
Արուամոլութիւն եւ անասնագիտութիւն. (Կիր. ՟ը. խհ.։)
more brutal or coarse.
· Calfa
Քան զգազանսն անասնագոյն ... Ե՛ւս անասնագոյնք քան զանասունս եղեն ... Զիա՞րդ ոչ իցէ անասնագոյն քան զամենայն անասուն։ Գոյ միւս եւս պատճառք անասնագոյն եւ անմտագոյն. (Ոսկ. մտթ. եւ Ոսկ. յհ.։)
Դուք անասնագոյն եւս էք. (Վրք. հց. Ի։)
Զանձինս իւրեանց անասնագոյնս եւ գազանայինս առնեն. (Ոսկ. գծ.։)
of or belonging to the brute creation, animal;
brutal, brutish.
· Calfa
Խառն ընդ անասնաբանութիւն, եւ ընդ ցոփ զրոյցս.
Որք զանասնախառն բանսն ի բերան ունիցին, եւ շրթամբք իւրեանց պղծին. (Կանոն.։)
cf. Անասնախառն.
· Calfa
ἅλογος, brutalis, irrationalis որ եւ ԱՆԱՍՆԱՅԻՆ, ԱՆԱՍՆԵՂԷՆ. Անբանական. հանգէտ իրաց անասնոց անբանից. հայվանի, վահշի.
Սեպհականն անասնոց, եւ որ ինչ ա՛նկ է նոցա.
Յանասնական կենդանեաց։ Անասնական սպանդ. (Նար. մծբ. եւ ԺԳ։)
Ես եղէ պատարագ վասն քո, եւ ազատեցի զքեզ յանասնական պատարագէն՝ որ ոչ ունէր զփրկութիւն. (Եփր. քրզ.։)
having the form of a beast, brutish.
· Calfa
Անասնակերպս եւ այլասեռս ծնցին. (ՃՃ.։)
Անասնաձեւ մարդիկ. (Վրդն. սղ.։)
cf. Անասնագիտութիւն.
· Calfa
Գտակք են անասնամոլութեան եւ այլոց չարեաց. (Վրդն. սղ.։)
cf. Անասնական.
· Calfa
Որ յանասնայինսն եւ ի գազանայինսն խոտորին զազրագործութիւնս. (Գր. հր.։)
to become quite a brute, to lead the life of a brute;
to be clownish or churlish, to be besotted.
· Calfa
Դէպ լինի՝ զի եւ բա՛նս անասնանայ ի ձեռն առ անասունն միտելոյ. (Նիւս. կազմ. Ի։)
Ոչ միայն փափկասիրութեամբն անասնացան, այլեւ անմտութեամբն. (Լմբ. սղ.։)
Ոչ եւս խոտով ճարակեցուցանէ, որ է անասնացեալ մարդոց կերակուր. (Նար. երգ.։)
Մի՛ անասնանալ ախտիւք։ Ծովահեղձ արար զանասնացեալ եւ զգազանացեալ ազգս մարդական։ Խաչիւ եւ եկեղեցեաւ փրկեաց զանասնացեալ եւ զգազանամիտ ազգս մարդկան. (Տօնական.։)
cf. Անասնաբոյծ.
· Calfa
κτηνότροφος. Որ ինչ քաջ սնուցանէ զանասունս. խոտաւէտ եւ պարարտ (վայր). անասնաբոյծ, խաշնադարման.
a small beast;
animalcule;
a lean beast.
· Calfa
Զգօնացոյց եւ զանասնիկն՝ մեղմաբար սպասաւորել նմա. (Երզն. մտթ.։)
irrational;
animal, brute.
· Calfa
κτῆνος, ζῶον, jumentum, armentum, animal. Կենդանի չորքոտանի՝ ընտանի եւ վայրի. արջառ, ոչխար. գրաստ. դուար. էրէ. անբան կենդանի. հայվան, հայվանաթ, պէհիմէ, ճանվէր, ճանավար.
Զգազանս, եւ զանասունս։ Ամենայն անասնոց, եւ ամենայն թռչնոց երկնից, եւ ամենայն գազանաց վայրի։ Մեծատուն յոյժ՝ անասնով եւ արծաթով։ Արդարն ողորմի անասնոյ իւրում։ Որոց անասնոց մատչէր արիւնն։ Իբրեւ զանխօս անասունս. եւ այլն։
Եղեւ նորա անասուն ոչխարի եւ արջառոյ։ Մարդ եւ անասուն, խաշն եւ արջառ եւ այլն։
Ընտանի անասնոց եւ վայրենեաց. (Սարգ.։)
Իբրեւ զանբան անասունս ի գերութիւն վարէին։ Իբրեւ անբան անասուն՝ ժանեօք մանրեալ ուտէին. (Յհ. կթ.։)
ԱՆԱՍՈՒՆ. Անբան. որ չէ ասուն. ոյր չիք բան, այս ինքն բանականութիւն, ասք եւ խօսք. ἅλογος, irrationalis, brutus, զայրի նադըգ.
Զխօսունն եւ զանասունն, զծերն եւ զտղայն. (Ագաթ.։)
Ամենայն եղեալք խօսնոց եւ անասնոց. (Փարպ.։)
Ունայնացեալ ի բոլոր ստացուածոց՝ ասնոց եւ անասնոց. (Յհ. կթ.։)
Ի տեսիլ նմանութեան անասուն խոտակեր կենդանեաց։ Իշխան անասուն կենդանեաց։ Անասուն կենդանիքն. (Ագաթ.։ Սահմ.։ Պիտ. եւ այլն։)
Ի բանաւորականէն եւ յանասուն մասնէն ի մի գոյացեալք։ Որպէս խոտդ անասնոյ կերակուր է, այսպէս զգալին՝ անասուն մասին հոգւոյն վիճակ հասեալ է։ Կին՝ զոր ոչ յաղագս անասուն ցանկութեան ածես, այլ զօրէն բնութեան լնլով հարկաւոր. (Փիլ.։)
Գոյ եւ ի մեզ անասուն մասն՝ բոլոր հողեղէն բնութեան մարմնոյս. (Եղիշ. դտ.։)
without lining.
· Calfa
Նկանն լինէր այսպէս. սալ ջեռուցանէին, յորոյ վերայ զճարպն թացեալ անաստառ անդ դնէին, եւ ապա մաղմաղ ի վերայ արկանէին. (Կիւրղ. թագ.։)
atheistic, atheist;
ungodly, irreligious.
· Calfa
ἅθεος, atheus. Որ չընդունի Աստուած զոք. եւ ուրացօղ ճշմարտին Աստուծոյ. պաշտօնեայ սուտ աստուածոց եւ աղանդոց. անպարիշտ. նախիւտա, տինսիզ, միւհլիտ, մէզհեպսիզ, փութփերեսթ.
atheism;
ungodliness, irreligion.
· Calfa
Չարեացն՝ անաստուածութիւնն եւ անձնասիրութիւնն է կառավար. (Յճխ. ՟Ե։)
Ընդէ՞ր սիրէք զանօրէնութիւն եւ զանաստուածութիւն. (Խոր. ՟Բ. 89։)
impotent, imbecile, feeble.
· Calfa
Մինչեւ համարել զինքն անզօր եւ անատակ առ ի պահել զսրբութիւնն. (Վրք. հց. ՟Բ։)
immaculate, without sin, innocent, irreproachable;
clear, refined;
intact, pure, whole, perfect.
· Calfa
Որոջ անարատ։ Գառինս անարատս։ Ոչխար կամ խոյ անարատ։ Արու կամ էգ անարատ։ Ընտրել ի մէջ անարատին եւ արատաւորին։ Մանկունս անարատս գեղեցիկս երեսօք. եւ այլն։
Յանեղծ եւ յանարատ եւ յանթառամ ժառանգութիւնն։ Պահեաց անարատ զսուրբ տեղի իւր. (՟Ա. Պետ. ՟Ա. 4։ ՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Ե. 34։)
Յանարատէ սրբուհւոյ. (Նար. առաք. (որ հայի եւ ի յաջորդ նշ։))
Կամ ազատ ի մեղաց. անբիծ հոգւով, եւ ըստ Աստուծոյ քաղաքավարութեամբ. անախտ. անմեղ. արդար. անպարտ. անստգիւտ. ἅμεμπτος, ἁθῷος, inculpatus, irreprehensibilis, innocens, insons, կիւնահսըզ, պիկիւնահ, մասում.
Հաճո՛յ լեր առաջի իմ, եւ լե՛ր անարատ առաջի Տեառն։ Ո՞ ոք իցէ մարդ՝ որ եղեւ անարատ։ Այր անարատ։ Կեանք անարատ։ Գնային յամենայն պատուիրանս եւ յիրաւունս Տեառն անարատք։ Ըստ արդարութեան օրինացն լեալ անարատ։ Հաստատել զսիրտս ձեր անարատս ի սրբութիւն։ Զի եթէ առաջինն անարատ էր, ապա երկրորդն տեղի ոչ խնդրէր։ Գիտեմ, զի անարատ զիս ոչ թողուցուս։ Յանօրէնութենէ անարատ ոչ արարեր զիս։ Անարա՛տ արա զիս ի հալածչաց իմոց. եւ այլն։
Անարատ կրօնիւք։ Անարատ վարուք. (Պիտ.։ Շար.։ Ժմ. եւ այլն։)
Անարատ զբնաւ անբիծն նշանակէ։ Անբիծ եւ անարատ այն է, որ եւ ոչ միոյ ուրուք ի կարեացն ծառայանայ. (Սարգ. յկ. ՟Ե։ եւ Սարգ. ՟բ. պետ. ՟Զ։)
Անարատ ասելովն, յարատոյ՝ որ ըստ հոգւոյ եւ մարմնոյ իցեն, մաքուր լինել հրամայէ. (Շ. ընդհ.։)
Ի մաքրոց եւ անարատոց ... Անարատովք. (Փիլ.։)
Անարատ բազուկ, կող, լոյս, խորհուրդ. եւ այլն։ (Շար.։)
Պարտ է եպիսկոպոսին անարատ լինել։ Զայս պատուիրեա՛, զի անարատք իցեն։ Պահել քեզ զպատուիրանն անբիծ անարատ. եւ այլն։ cf. ՈՂՋ ԱՆԱՐԱՏ։
Կամ անթերի. անպակաս. ամբողջ ըստ մարմնոյ կամ ըստ հոգւոյ. ողջանդամ, եւ ողջամիտ. զայրի միւլէմմէս, թէմամ. ἁνεπίληπτος.
ԱՆԱՐԱՏ. Որպէս թարգմանութիւն յն. ձայնիս ամիանդօն. ἁμίαντον (զոր տեսեր ի վերոյ իբր ա. ἁμίαντος ), Քար՝ ուստի ելանէ նիւթ նման բամբակի կամ վշոյ՝ անարատ կալով եւ ի մէջ հրոյ.
holily, inviolably.
· Calfa
Մատուցաւ անարատապէս կամաց բարձրելոյն։ Անարատապէս առ քեզ հետեւել. (Նար. մծբ.։)
Անարատապէս ունել միտս. (Մեկն. ղեւտ.։)
purity, uprightness, integrity, entire state.
· Calfa
Անարատութեամբ եւ սրբութեամբ մեկնեցաւ յաշխարհէ։ Անեղծ անարատութեան. (՟Բ. Մակ. ՟Է. 40։ ՟Բ. 26։)
increate.
· Calfa
Անարար բնութիւնն Աստուծոյ։ Անարար բնութիւն էականին Աստուծոյ. (Սեբեր. ՟Է։ եւ Տօնակ.։) (Ագաթ.։)
Որ անեղն է, նոյն եւ անարար է. (Շիր.։)
Եթէ արար (զիմն), զիա՞րդ իցէ՝ զի անարար իցէ։ Քո Արարիչն անարար է, եւ դու արարած. (Ոսկ. ես.։)
Երկուց անարարաց ի միասին չէ մարթ լինել։ Ուստի լեալ իսկ երեւի (այս ինքն տեսանի) հիւղն, եւ ոչ անարար. (Եզնիկ.։)
Անարար ասեն (մոլորեալք) զերեւելի արարածս, եւ ոչ յայլմէ եղեալ. (Սարգ. ՟բ. պետ. ՟Ե։)
Ի սկզբանէ իսկ ունէր զոսկին, այլ յանձեւութենէ եկն ի ձեւ, եւ յանարարէ արարեալ. (ՃՃ.։)
Որպէս ἅποιος, qualitate carens, անորակ. առանց որպիսութեան. (ուր թարգմանելն անարար՝ որպէս եւ անարարող, անարարուած, է վրիպական. տե՛ս եւ ի բառսն ԱՐԱՐՈՒԱԾ, եւ ՔԵՐԹՈՒԹԻՒՆ. որք ի թարգմանութիւնս շփոթին ընդ ՈՐԱԿՈՒԹԵԱՆ)
Ոչ կարէ ներգործութեամբ գոլ մարմին նախ քան ընդունել զտեսակն, զի նիւթ է անարար (այս ինքն անորակ), եւ ոչ մարմին։ Ըստ այսոցիկ որակութեանց եւ ջուրն անարար ( ի լս. անորակ) ասի. (Նիւս. բն. ՟Բ. եւ ՟Թ։)
Որպէս ἁποίητος, non factus arte, անկազմ. անկերպարան. անպատրաստ, անշուք. չի շտկած. աղեկ մը չի ձեւացած. թեքմիլ օլմամըշ, նա թեմամ.
sober, abstemious.
· Calfa
Սերմանեն ի նա խորհուրդս անկերս եւ անարբս եւ անքունս. (Վրք. հց. ՟Բ։)
worthless, contemptible, vile, abject, despicable, ignoble.
· Calfa
Ընդհարցի մանուկն ընդ ծերոյն, եւ անարգն ընդ պատուականին։ Տեսիլ նորա անարգ՝ նուազեալ քան զամենայն որդւոց մարդկան։ Աստուածս համարեալ զորս եւ յանասունս թշնամեացն (կամ թշնամանացն) անարգք էին։ Չիք մարգարէ անարգ, եթէ ոչ յիւրում գաւառի եւ յիւրում տան։ Դուք փառաւորեալք, եւ մեք անարգք. եւ այլն։
Եթէ հանցես զպատուականն յանարգէ (յն. յանարժանէ, կամ յոչ արժողէ), իբրեւ զբերան իմ եղիցես. (Երեմ. ՟Ժ՟Ե. 19։)
Հուսկ յետոյ քան զամենեսին իբրեւ անարգի միոջ (յն. վիժածի) երեւեցաւ եւ ինձ. (՟Ա. Կոր. ՟Ժ՟Ե. 8։)
Եթէ կարի յանարգաց ոք իցէ, եւ կամ ի պատուականաց. (Ագաթ.։)
Յանարգ եւ յանզգայ նիւթոյ. (Պիտ.։)
Ի գեղս անարգս ծնեալ եւ սնեալ. (Վրք. հց. ՟Ը։)
Յորժամ բազմանայ ինչ, եւ անարգ լինի. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 2։)
unworthily, basely, dishonourably, vilely, meanly.
· Calfa
Իբրեւ անարգ. անարգութեամբ. անարգանօք. ἁτίμως, ignominiose.
disconsolate;
inconsolable.
· Calfa
Այսպիսի անագորոյն ապականչի պատահել նմանապէս անարգահատելի ձեւով՝ արութիւն է. (Պիտ.։)
by an ignoble death, dying ingloriously.
· Calfa
Անարգ եւ նախատական մահուամբ.
Զոր քահանայքն եւ դատաւորքն անարգամա՛հ սպանին. (ՃՃ.։)
that honours the humble.
· Calfa
Որ մեծարէ եւ զանարգս եւ զնուաստս. խեղճերուն ալ պատիւ ու սէր ցցնօղ.
Անարգամեծար Տէր է. (Յճխ.։ եւ Ագաթ.։ եւ Սարգ.։)
to be debased;
to become abject or contemptible;
to lose value;
to humble or abase one's self.
· Calfa
Անարգ եւ արհամարհ գտանիլ.
s. pl. affront, offence, wrong, insult;
indignity, slight, contempt, disgrace, shame, opprobrium, discredit, blame.
· Calfa
Լի եմ անարգանօք։ Լի՛ց զերեսս նոցա անարգանօք։ Փառք նոցա լցան անարգանօք։ Առաքեսցէ ի պատիւ քո անարգանս։ Զանարգանս իւրեանց ոչ առին ի միտ։ Ընկալցին զանարգանս իւրեանց։ Ցաւս եւ անարգանս կրէ։ Որ խրատէ զչարս, առնէ անձին իւրում անարգանս։ Առնել անօթ, զոմն ի պատիւ, եւ զոմն յանարգանս։ Այր եթէ գիսաւոր է, անարգանք են նմա. եւ այլն։
Ընկա՛լ զմեծարանս, եւ արհամարհեա՛ զանարգանս. (Եղիշ.։)
Մի՛ ի վիճելն՝ թշնամանաց եւ անարգանաց բանս բարբառել. (Շ. ընդհ.։)
Մերկացից զյետուստ քո, եւ երեւեսցին անարգանք քո։ Կոր ի գլուխ առնէին զնա, զի տեսին զանարգանս նորա. (Երեմ. ԺԳ. 26։ Ողբ. ՟Ա. 8։)
ԱՆԱՐԳԱՆՔ որ եւ ԱՆԱՐԳՈՒԹԻՒՆ. ἁτιμία, ἁτιμασμός, ignominia. Անպատուութիւն. արհամարհութիւն. վատանունութիւն. նշաւակութիւն. ամօթ. այըպ, րուսվայլըգ, ըրզ նօգսանլըղը.
infertile, unfruitful, poor, barren, sterile.
· Calfa
Հիւղն՝ զոր ասեն անարգասաւոր եւ անկերպարան։ Անարգասաւոր է հիւղն, եւ Աստուած ած զնա յարգասիս։ Անարգասաւորն զիա՞րդ կարէր յայլս արդիւնս ծնուցանել. (Եզնիկ.։)
Անմասն յարգասեաց եւ յարգեանց գործոց. անարդիւն. անպտուղ. անգործ. անզօր եւ անկերպարան. ἁδρανής. infirmus
barrenness, poorness, sterility.
· Calfa
Իբր տձեւութիւն անկերպարան, անհարթութիւն. յետնութիւն.
Զանարգասաւորութեան մարմնոյն պարսաւանս՝ ըստ նկնաձեւ հասակին, եւ այլոց մասանցն տգեղութեան. (Պիտ.։)
formless, deformed, ugly, rugged.
· Calfa
Եւ թերեւս մարմնոյս անարգասի տխեղծութիւն փոքրագոյն է ասել. (Պիտ.։)
Անձեւ. անհարթ. որպէս յն. անէ՛րղասդօս, չիբանած, չիկոկած. ἁνέργαστος incultus, rudis
adj. adv. free, unembarrassed;
without obstacle, freely.
· Calfa
Անվրէպ, բարեսէր, երագ, անարգել, բարերար։ Անարգել տէրութիւն, եւ հաստատուն իրաւունք. (Իմ. ՟Է. 23։ ՟Գ. Մակ. ՟Զ. 19։)
Անարգել եւ անխափան. (Ոսկ. յհ.։)
Արդ է հրաժարումն՝ առ բազմագին ստացուածն անարգել պատճառ։ Ծաղր արձակ եւ անարգել ունել՝ պղծութեան է նշանակ. (Բրս. հց.։)
Անարգել վաւաշոտ։ Անարգելն եւ ճակաճանն։ Գէջք եւ անարգել պիղծք։ Իբր անյագ պաճարի եւ անարգել մոլւոյ եւ պղծի։ Անարգել ցանկութիւն. (Փիլ.։)
Քան զանասունս անարգել են յախտս։ Ո՜վ չարեացն եւ անարգել ախտին. (Յճխ. ՟Ը։)
Կամ ἁκόλαστος, անժուժկալ. անսանձ. անզուսպ. զապթսըզ, ի թիտալսըզ. որ ասի ըստ յն. եւ ԱՆԽԱՌՆ. ἁκρατής, intemperans.
freedom, state of any thing free from obstacle or hinderance.
· Calfa
Ապա եթէ զիւր անարգելութեանն զհետ երթայցէ, եւ զհաճոյսն իւր արասցէ, մեծ քան զուղղութիւնն են յանցանքն. (Բրս. ճգն.։ եւ Մաշտ. հին.։)
Դժուար առ ի բժշկութիւն՝ չար մարմնոց եւ ոգւոց՝ անարգելութիւն։ Մանկաբարոյ անարգելութեամբ լի. (Փիլ.։)
Ողջախոհութիւնն՝ ի բաց խլեալ էր, եւ անարգելութիւնն ոռոգանայր. (Ոսկ.։)
Ախտից անարգելութիւն, եւ առ հեշտութիւնսն անչափութիւն. (Նիւս. կուս.։)
Անարգել եւ անխափան գոլն. եւ յարձակումն բնութեան. բուռն դիմեցումն. որպէս ἁκώλυτον, non impeditumessse, ὀρμή impetus
Իբր անարգելաւորութիւն. անժուժկալութիւն. անառակութիւն. որ եւ անխառնութիւն. ἁκρασία, τὸ ἁκρατές, incontinentia, impotentia, lascivia, անզըսպութիւն, ինքը զինքը մեղքէն չբռնելը. զապթսըզլըգ.