Your research : 1 result for կարծեմ

Կարծեմ, եցի exact entry

va.

to believe, to think, to imagine, to judge, to reckon, to estimate, to repute, to hold as such;
to presume, to conjecture;
to suspect, to have a suspicion of;
— յանձն իւր, to believe or think oneself, to look upon oneself as, to think that one is;
կարծէ թէ, he believes that.

· Calfa


Entries' title containing կարծեմ : 2 results

Կեղակարծեմ, եցի

vn.

to doubt, to have doubts about;
to suspect, to surmise, to distrust.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ զի այլ է (միտքն) քան զզգայութիւնս, ոչ զոք կարծեմ յիմաստնոցն կեղակարծել. (Նիւս. կազմ.։)


Վաղակարծեմ, եցի

vn.

to conjecture, to surmise.

· Calfa


Definitions containing the research կարծեմ : 52 results

Թէ

conj.

if;
that;
whether;
perhaps;
— առնէք զայդ, if you do it;
ոչ գիտեմ — արարից զայդ եթէ ոչ, I do not know whether I shall do it or not;
կարծեմ — եկեսցէ, I think that he will come;
— արասցէ եւ եթէ ոչ, whether he do it or no.

· Calfa

NBHL (1)

Թէ եւ այլ յամեմ ես մօտ կալով առ ձեզ, կարծեմ, եւ այլն. (Եղիշ. ՟Ը։)


Այլազգաբար

adv.

in a different manner, otherwise, differently;
as an infidel, as a pagan, as a heathen.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ զոք կարծեմ այլազգաբար զմտաւ ածել յաղագս այսոցիկ։ Այլազգաբար բացատրէ. (Անյաղթ բարձր. եւ Անյաղթ լծ. պորփ.։)


Անց, ի, իւ, անցք, ից

s.

abortive;
Easter;
cf. Անցք.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ տուեալ նմա անց։ Յանցէն երկուցեալ կարծեմ յորձանացն։ Քամահաբար արար զանցն. (Փիլ.։)


Աշակերտեմ, եցի

va.

to hare in tuition, to teach, to instruct.

· Calfa


Աստուածասիրութիւն, ութեան

s.

love of God, piety, religion, devotion.

· Calfa


Արատ, ոց

s.

spot, stain, blemish;
vice, fault, defect;
sign, natural mark;
blot, disgrace;
յ— հայել, to regard amorously or indecently.

· Calfa

NBHL (1)

Ջաղջախեալ եղէդն կարծեմ լինել, որ արատաւ իւիք առնիցէ զպատուիրանս Աստուծոյ. (Բրս. հց.։ Երզն. մտթ.։)


Արդեօք

adv.

perhaps, never, if, not, still, even;
certainly, undoubtedly, indeed;
կամիք —, will you ? ոչ կարեմ —, I Cannot;
այնչափ իմաստուն է, որպիսի ոչ ոք —, he is as learned as any one;
չգիտեմ արարից — թէ ոչ, I know not whether I shall do it or not ? հարցանէք թէ — սիրեցեմ զձեզ, you ask if I love you? մի —, God forbid !

· Calfa

NBHL (1)

ἅν, ὅντως, πάντως utique, equidem, omnino, vere, certe այսինքն Արդեամբք. կամ որ նոյն է ըստ իմաստից՝ որպէս կրճատել յոգնականն ձայնիս ԱՐԴԱՐԵՒ, նոյն ընդ նմին. այսինքն Յիրաւի. անշուշտ. ինձ այսպէս թուի, ստուգապէս. ամենայնիւ. հետեւաբար. իսկապէս. այո. ապաքէն. իրաւ, իրաւցընէ, ի հարկէ, կարծեմ թէ. cf. ԹԵՐԵՒՍ.


Ամենավայելուչ

adj.

most becoming, decent, suitable, appropriate, very convenient.

· Calfa

NBHL (1)

Բարիոք եւ ամենավայելուչ կարծեմ ... Ամենավայելուչ կարգաւորութեամբ։ Այս բանքս ամենավայելուչ, եւ ցանկալի օրէնք. (Լմբ. պտրգ. եւ Զքր.։)


Անգուշակ

adj.

not foretold, not predicted.

· Calfa

NBHL (1)

Տեսեալ զզօրականս՝ կարծեմ ճչել անգուշակս զարհուրելով. (ՃՃ.։)


Անհաւան, ից

adj.

incredulous, who makes difficulties;
obstinate, subborn, headstrong.

· Calfa


Բարեխրատ, ից

adj.

that gives good advice, good instruction;
well instructed.

· Calfa


Զանխուլ

adj. adv. s.

hidden, secret;
secretly, clandestinely, by stealth, incognito, without being known;
hiding-place, lurking-place;
— ի ներքս սպրդել, to creep, to slip, to steal stealthily.

· Calfa

NBHL (1)

Զհոգւով ընթերցօղն քննութեան սաղմոսացս՝ կարծեմ ոչ զանխուլ գոլ խորհրդոցն Քրիստոսի։ Ի սորա դատաստանէն ոչ եմք զանխուլ, այլ ծանեաք. (Լմբ. սղ.։)


Երկնեմ, եցի

va.

to be in labour, to bring forth a child;
to suffer;
to be pained or grieved;
to think, to contemplate, to ponder over;
to elaborate.

· Calfa

NBHL (1)

Բայց կարծեմ զայլ ինչ երկնել մտաց ձերոց այսպէս կեղծաւորելովդ. (Յհ. իմ. երեւ.։)


Գտանեմ, տի

va.

to find, to invent, to discover, to find out;
to gain, to have;
to meet;
— շնարհս առաջի ուրուք, to gain or acquire the heart, friendship, goodwill of some one;
to regain the favour of some one.

· Calfa

NBHL (1)

Որ այժմ կարծեմ գտանի պահեալ ի նոյն քաղաքի։ Առ հաւատսն իւր գտանի դժրօղ. (Խոր. ՟Բ. 9. 85։)


Մեցամէս

cf. Մեցոտ.

· Calfa

NBHL (1)

Մէցն՝ գիջութեան է անուն ... իսկ ամէսն թուի թէ իբրեւ յօդ իմն ըստ պատշաճի անուանցդ, որպէս յիմովսանն եւ յիւրեանցայոցն ... իսկ ուտիճն (որ եւ ցեց) կերիչ է եւ վատնիչ, թերեւս զգէճսն եւ զցամաքս, զոր կարծեմ միանգամայն խառնելով՝ ցեց մեցամէս կոչէ, յայտնելով զչոր եւ զդալար, որպէս թէ զոսկր եւ զմարմին։


Նման, ից

adj. adv.

like, similar, resembling, approaching;
equal, conformable, analogous;
v. imp. — է, it suits, it is proper, fit or becoming;
it seems, it appears;
ամենեւին — է նմա, he is as like him as can be;
— զ—ն սիրէ, like loves like;
similarly, in the same manner, alike, such.

· Calfa

NBHL (1)

դիմազ. ՆՄԱՆ Է, են. դիմազ. ὀμοῖον, πιθανόν (ἑστι ), ἀρμόζει, δοκέω, δοκεῖ μοὶ , εἱκεῖ, ἕοικε sic apparet, videtur, ut par est, convenit, perinde est ac, ac si, puta probabile est. Այնպէս է՝ որպէս թէ. յարմա՛ր է. ի դէպ գայ. յանկաւոր է. ոչ ինչ ընդհատ է. հաւանալի է. թուի. երեւի. որպէս կարծեմ.


Որ

conj.

that;
որ զի, that, in order that, so that;
since, as;
կարծեմ որ գայ, I believe that he will come;
որ թէպէտեւ նոքա վեհք են, although they are superior.

· Calfa


Նուիրական, ի, աց

adj.

sacred, consecrated, holy, divine;
— եւ փրկաւէտ երգ, toast, health.

· Calfa

NBHL (1)

Նուիրական առաքեալն Պօղոս։ Զնուիրական առաքելոյն կարծեմ։ Յեստեայ երեք նուիրական կոյսք (քրմուհիք). (Եւս. քր. ՟Ա։)


Չարաբարութիւն, ութեան

s.

ill-nature, wickedness, malignity, iniquity, malevolence;
immorality.

· Calfa

NBHL (1)

Զի՞նչ է չարաբարութիւն։ Չարաբարութիւն է՝ որպէս կարծեմ, նոյն ինքն առաջին ծածկեալ չարիքն ի բարսն. (Բրս. հց.։)


Չարահաւ, աց

adj.

of evil origin, bad, wicked;
bad, unpleasant, disagreeable.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ չարահաւ կարծեմ ասել (զաղեքսանդրէ), որք ասեն՝ թէ արամազդայ որդի է, այլեւ ոչ որք ամովնայն ասեն. (Պտմ. աղեքս.։)


Շարադրական, ի, աց

adj.

compound;
composed;
arranged, put in order;
prosaic.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՛չ զհոգին բանական՝ մարմին կարծեմք շարադրական, եւ ոչ դարձեալ զյոքնամասնական մարմինն՝ պարզ հոգի բանական. (Սարկ. հանգ.։)


Մանրացօղ

s.

thin drizzle or dew.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ ապա կարծեմ իբրեւ ամպ մի մանրացօղ, նոյնպէս թանձրութիւն գոլորշեացն յարտօսր լուծանի. (Բրս. գոհ.։)


Հրեշտակական, ի, աց

cf. Հրեշտակային.

· Calfa

NBHL (1)

Զհրեշտակականացն ասել կարծեմ զօրութեանց. (Սարկ. քհ.։)


Հաւաստի

adj. adv.

certain, true, indubitable, sure, convincing, conclusive, incontestable, positive;
demonstrative, justificative;
cf. Հաւաստեաւ;
— կորուստ, certain loss;
— գիտել, to know for certain;
— առնել, to assure, to convince, to prove;
— իմն է զի, it is certain that.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ ի նոցանէ՝ զոր ինչ հաւաստին կարծեմք, առնուլ. (Խոր. ՟Ա. 2։)


Հետաձգեմ

va.

to draw behind or after.

· Calfa


Յայտնագոյնս

cf. Յայտնապէս.

· Calfa

NBHL (1)

Յայտնագոյն ասել։ Յայտնագոյնս ցուցանել կամեցաւ։ Զոր կարծեմք՝ եթէ վնասիմք, զայս յայտնագոյն շահիմք. (Իսիւք.։)


Թուեմ, եցի

va.

to number, to count, to calculate;
to rank, to range, to reckon;
եւ զի մի մի —, in a word.

· Calfa

NBHL (1)

դիմազ. ԹՈՒԻ, ին. դիմազ. δοκεῖ, ᾥεται, φαίνεται putatur, videtur, videor, apparet, volo, placet, visum est δοκέω puto Կարծի. երեւի. համարիմ. վարկանիմ. դատիմ. կըսեպուի, կարծեմ, կերեւնայ.


Կարգաւոր

adj. s.

well ordered, regular, methodical;
ecclesiastic, clergyman.

· Calfa

NBHL (1)

Զայս ամենայն յայսպիսիս պահել կարգաւո՛ր կարծեմ։ Կարգաւոր վարկայ երկրորդել։ Զոր կարգաւոր համարեցայ ըստ կարի խուզողութեամբ եւս փեռեկել. (Բրս. հց.։ Պիտ.։ Լմբ. պտրգ.։)


Կայծ, ից

s.

spark;
cf. Կարկեհան.

· Calfa

NBHL (1)

Երրորդն՝ պղնձագոյն. այս քարս (սովին անուամբ) ի քահանայական բանակն ո՛չ էր, այլ՝ կայծ, որ աստ (ի գիրս յայտնութեան) ոչ եդաւ, բայց կարծեմ թէ զայս անուանեցին սուրբքն կայծ։


Սրտացուցանեմ, ուցի

va.

cf. Սրտապնդեմ;
to affect, to touch.

· Calfa

NBHL (1)

Սրտացուցեր. զնշանակն այսպիսի իմն լինել կարծեմ, իբրեւ հոգիացուցեր. որպէս թէ ասիցէն ցնա, թէ սիրտ ի մեզ եդիր. (Նիւս. երգ.։)


Սնափառութիւն, ութեան

s.

avidity of vain or false glory, pride, ambition, vanity, self-conceitedness, foppishness.

· Calfa

NBHL (1)

Փախչել յամենայն ի սնափառութեան օրինակէ։ Մի ինչ ըստ գրգռութեան, եւ կամ սնափառութեան։ կարծեմ սնափառութիւն լինել, որ յընդունայն իրս խնդրէ զփառս. եւ փառասիրութիւն՝ որ առնէ իրս փութոյ. (Բրս. հց.։)


Սուրբ, սրբոց

adj. s. adv.

holy, sacred;
pure, clean, exempt, spotless, stainless, immaculate;
divine, godly, innocent;
saint;
*patron;
holily;
—ն սրբոց, the Holy of Holies;
— առնել, to sanctify, to purify;
— առնել զաստուած, to glorify God;
— առնել զանձն, to offer, consecrate or devote oneself.

· Calfa

NBHL (1)

Սուրբ լինել կարծեմ զվայելուչ եւ զպատուականն. (Բրս. հց.)


Դէպ, դիպի, դիպում

adj. prep. adv.

fit, proper, suitable, decent, convenient;
accident, case, incident, hazard, chance;
ի — լինել, to suit, to be proper or fit;
ի — ժամանակի, in due time;
— լինել, to chance, to happen, to fall out accidentally;
ի — գալ՝ ելանել՝ պատահել, to agree, to suit, to be convenient;
to succeed, to happen;
ի — է, it is hecoming, necessary;
— է, it is possible;
— թուիլ, to appear suitable;
եթէ — տացէ, if by chance;
— եղեւ ընձ, it has happened to me;
— եղեւ ի միում աւուրց, it happened one day;
towards, with respect to, in the place where;
to the side of;
— եւ —, very suitable;
properly;
—ու —, fixedly, attentively;
— նկատել, to look at with surprise or astonishment.

· Calfa

NBHL (1)

կարծեմ թէ այսոքիկ ի դէպ անց ընդ նոսա. (Լաստ. ՟Բ։)


Ընդդիմանամ, ացայ

vn.

to resist, to contrast, to be repugnant, to mutitiny.

· Calfa

NBHL (1)

Որում ոչ զոք ընդդիմանալ կարծեմ. (Խոր. ՟Ա. 5։)


Փառասիրութիւն, ութեան

s.

love of glory, ambition, vanity.

· Calfa


Տրտնջամ, ացի

vn.

cf. Տրտնջեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ յոբ տրտնջայ, եւ ասէ։ Վասն տրտնջալոյն։ Յետ զծանօթիցն տրտնջալոյ։ Մխիթարիչ ինձ ոչ գտաւ. զսրբոց հրեշտակացն կարծեմ զանտես առնելն տրտնջայ. (Լմբ. ժղ.։ Լմբ. իմ.։ Լմբ. սղ.։)


Տնանկութիւն, ութեան

s.

poverty, indigence, beggary;
impoverishment;
bankruptcy;
ի վերջին տնանկութեան կայ, he is reduced to extremities, he is at his last shift, in utmost distress, in a despairing condition.

· Calfa

NBHL (1)

Զի՞նչ է զանազանութիւն աղքատութեան եւ տնանգութեան. կարծեմ թէ տնանգ է, որ ի մեծութենէ իջեալ ի կարօտութիւն. եւ աղքատ՝ որ ի սկզբանէ ի կարօտութեան է. (Բրս. հց.։)


Քերթողական, ի, աց

adj.

poetical;
grammatical;
— ազատութիւն, poetical license.

· Calfa

NBHL (1)

Զայն իսկ՝ որ առ երաժիշտսն խրատքն են եւ խաղալիքն, կարծեմք պարտ գոլքերթողականացն. (Պղատ. օրին. ՟Բ։)


Ազդութիւն, ութեան

NBHL (1)

Առ ի յայտնի եւ հաւաստագոյն ազդութիւն, որպէս կարծեմ, յոյժ եւ յանմտէն. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)


Անըմբոն

NBHL (1)

Ո՛չ անըմբոն կարծեմ երբեմն եւ զոգւոյ դնել դատաստան։ Թէպէտ անըմբոն ասացեալք կարծի. (Մխ. դտ. եւ Մխ. առակ.։)


Շահպուրակ

s. bot. *gilly-flower, stock;
— դեղին, wall-flower.

· Calfa

Etymologies (1) · Adjarian

«մի տեսաև ծաղիկ, լտ. cheiranthum, թրք. ջէհպօյ». ունին միայն ՓԲ և ՀԲուս. § 2257. վերջինս գրում է թէ. «Ի գիրս կարծեմ չէ յիշուած». նոր գրականում ընդունուած է շահպրակ ձե-ւով։


Շիգղ, շգեղ

s.

buckle, clasp, hasp, button;
decoration;
— ոսկի, golden buckle or clasp.

· Calfa

Etymologies (1) · Adjarian

(որ և շինգղ, շինկղ), ղ հլ. (սեռ. շգեղ, գրծ. շգեղբ) «մեծ և շքեղ ճարմանդ, իբր արքունական զարդ դրուած օղ՝ կոճակ» Ա. մկ. ժ. 89, ժա. 58. ժդ. 44, Նխ. ա. մկ։-Կարծեմ այս բառն է դարձեալ շինք «խիր կամ թիկնակիք կանաց» Բռ. երեմ. էջ 246։


Խարձ, ից

s.

cane-brake, reedy fen;
thorny brake.

· Calfa

Etymologies (1) · Adjarian

ԳՒՌ (dialectal) ՀԲո։ս. § 1034 յիշում է խարձի Խտջ. «անպտուղ ծառեր, մանաւանդ անոնք՝ որոնց կը փաթթուի որթն»։-Նուպարեան, Բառ. ֆրանս. էջ 469 իբրև գւռ. բառ գիտէ խարձ «կանաչագեղ գուղձ հողի, gazons», բայց կարծեմ թիւրիմացութեան արդիւնք է։


Հուն, հնի

s. bot. adj. adv.

ford, shallow passage, way;
cf. Հոյն;
fordable, passable;
— մի, a little, something;
briefly, succinctly;
ի — ելանել, to obtain one's scope.

· Calfa

Etymologies (1) · Adjarian

ԳՒՌ (dialectal) Անկախ գործածութիւն ունի միայն Բլ. Մշ. հուն. բայց կան նաև հետևեալ ձևե-րը. Ակն. Եւդ. Մշ. Չն. հուն ելնել. Եւդ. հու-նատրիլ, Սեբ. հնավօրիլ «մէկի հետ մաքա-ռելով գլուխ ելնել, յաղթել», (տե՛ս նաև հը-նար բառի տակ).-հունաւորուիլ Վն. «բնա-կութիւն հաստատել», անահուն Խրբ. «ան-հուն» (ծով), Ապ. Բլ. «անսահման» (Աստ-ուած).-Կայ նաև ուն-բուն Վն., ունքուրունք Երև. Ղզ., հունք ու բունք Տփ. «մի գործի բռ-լոր մանրամասները, մէկի ամբողջ գերդաս-տանը և ծագումը», որ կարծեմ հուն և բուն բառերի կրկնութեամբ է ձևացած։


Մարզանգոշ

cf. Մարզանոն.

· Calfa

Etymologies (1) · Adjarian

= Պրս. ❇ ︎ marzanղos «ռե-հան ինչ կանաչագոյն և յոյժ անուշահոտ, որոյ տերևքն նման են ականջացն մկան. origanum majorana L., majoran», կազ-մուած է պրս. ❇ [arabic word] marzan «մուկ» և ❇ [arabic word] gōš «ականջ» բառերից և ըստ այսմ հայերէն թարգմանաբար շինուած է նաև մկնականջ։ Պարսկերէնից են նոյնպէս ա-րաբ. ❇ marzanǰūs (Կամուս, թրք. թրգմ. Բ. 351), քրդ. bezerangus, թրք. merǰangul, որ ժողովրդական ստուգաբա-նութեամբ ձևացած է merǰan «մարջան. բուստ» և gul «վարդ» բառերից։ Այս բոյսը այժմ Պարսկաստանում (Ատրպատական) marzá կոչուած կանաչին է կարծեմ։-Հիւբշ. 193.


Լօդիկ, դկի

s.

frock;
surtout;
cloak.

· Calfa

Etymologies (1) · Adjarian

(սեռ. -ի) «վերարկու» Ա. թագ. ժը. 4, իդ. 6, 12. Եփր. քն. 212։ Կարծեմ նոյն է և լութակ, լօթակ՝ որ յիշում է Բառ. երեմ. էջ 18 և 99՝ զառտնին արկանելի բառի բացա-տրութեան մէջ։ Տես նաև օդիկ Բուզ. զ. 8, որ թերևս ուղղելի է լօդիկ։


Թրուշայ, ից

s.

rag, tatter;
glass beads, rings;
trifles, toys.

· Calfa

Etymologies (1) · Adjarian

Բառարանները մեկնում են զանազան ձևերով. այսպէս՝ Հին բռ. «թրօշակ կամ թրուշակ. անարգ կամ անգէտ, և կարթ. կամ թրուանշա, անաետան»։-Բառ. երեմ. էջ 122 թրուանշայ «անպի-տան» և թրուշակ «անարգ»։-ՀՀԲ չունի թրուշայ, այլ սրա փոխարէն թրու՝ որ տես առանձին։-ՆՀԲ. «թուի դրօշ, պրս. տիրէֆշ, իբր փերթ կտաւոյ... որպէս և տիւրիյշէ՝ է ազգ թաշկինակի»։-ՋԲ «փերթ կտաւոյ, քուրջ. կամ տաշեղ և կամ ուլունք»։-ԱԲ «քուրջ, ուլունք, որ և իցէ չնչին՝ հասարակ բան».-իսկ ՀՀԲ-ի հաւատարիմ հետևորդ ՓԲ ան-գիտութեամբ նշանակել է թէ՛ թրու և թէ՛ թրուշայ ձևերը։-Հիւնք. ուղիղ է հասկանում «սուտ, շինծու մարգարիտ», սայց սխալ է մեկնում իբրև պրս. duiri sāh «թագաւորական մարգարիտ», ծաղ-րական մտքով (durr արաբերէն բառ է, ուստի մեզ հետ գործ չունի)։ ԳԲ էջ 534 ունի թրուշայ «քուրջ, ուլունք, որևիցէ չնչին հասարակ բան», իսկ էջ 397 դը-րուշայ «ադամանդի նմանող բաղադրու-թիւն, սրչայ, strass» իբրև գաւառական բառ, վերջինը շատ հետաքրքրական պի-տի լինէր, բայց կարծեմ սխալման ար-դիւնք է։ Փորթուգալ փաշա, Եղիշէ 421 պազենդ. տարեօշ, յգ. տարեօ շա՛ «աղ-քատ, տնանկ»։-Բոլորովին տարբեր է Երև. թրիշա «կտոր, մաս», որ փոխա-ռեալ է պրս. [arabic word] tiraša «տաշեղ» բառից։


Պահ, ուց

s.

guard, guardianship;
guard, sentry, mounting guard;
watch;
watching;
hour, moment, time;
guard, guard-house, post, vedette;
prison;
occupancy;
siege;
— դուռն, cf. Պահակ;
— ընդ —, from time to time;
յայնմ —ու, then, at that time;
ի —ուն յորում, at the time when;
յառաւօտուն —ուն, it was already the morning watch;
ի չորրորդում —ու գիշերոյն, about the fourth watch at night;
ի — աշխարհին, to keep the country;
ի — անձին, to save his life;
— ունել, to guard, to defend;
to mount guard;
ի — արկանել, ունել, ի —ու առնուլ զոք, to arrest, to put in prison;
— արկանել, ի — առնուլ, to besiege, to occupy;
դնել ի — to keep or place in reserve.

· Calfa

Etymologies (1) · Adjarian

ԳՒՌ (dialectal) 1. Ախց. Գոր. Կր. Ղրբ. պահէլ, Ագլ. Շմ. Տփ. պահիլ, Ալշ. Մշ. պայել, Երև. պհէլ, Ջղ. Սլմ. Վն. պախել, Մրղ. պախէլ, Մկ. պախիլ, Սչ. բահել, Պլ. Ռ. Սեբ. բահէլ, ննխ. բայէլ, Ասլ. բայէ՛լ, Ակն. բայհէլ, Տիգ. բmհէլ, Հճ. բէհել, Զթ. բէհիլ, Խրբ. բէյիլ, Հմշ. բէհուշ, Սվեդ. բիհիլ, Աժտ. փայէլ.-2. Գոր. Ղրբ. Ջղ. պաք, Ակն. Խրբ. Պլ. Ռ. Սեբ. բաք, Ասլ. բաք, բա*, Տիգ. բmք, Ագլ. պօք, Զթ. բօք, բոք, Հճ. բօք, Սվեդ. բիւք,-Մրղ. Սլմ. Վն. պախս, Ալշ. Ախց. Երև. Կր. Մկ. Մշ. Շմ. Տփ. պաս, Հմշ. Ննխ. Սչ. բաս. -3. Ակն. բօյհ «պահ, մի պահ», Ասլ. բայ մը, բայիգ «պահ մը, պահիկ», Ննխ. բամալ «մի քիչ առաջ» (<պահ մի այլ), մէքբա-հէգէն «մի քիչ յետոյ» (<մէկ պահիկ-էն)։-նոր բառեր են պահարան (որ Ջղ. դարձած է պարան «նամակի ծրար, պահարան՝ ըստ Արևմտահայ գրականի), պահենի. տահես-տէն, պահծու, պահվտիլ (Ննխ. բօհօդվէլ, բօհըդվէլ, բօղօդվէլ, Ակն. բայհմընդիլ), պահկուիլ (Սլմ. փախկվել, որ կարծեմ փախ-ծիլ բայի ազդեցութեամբ նախաձայնը դարձ-ռել է փ), պահման, պահունի, պահուկ, պա-հոցել, պահպհել, պահպրտել, պասակեր, պասահարիլ, պասալուայ, պասահան, պա-սատօն, պասնուտ, պասուց ևն։-էնկիւրեև թրքախօս հայոց մէջ մնում են bak «պահք», bak-baba «մոռմոռոս. ախացել», baharanjə «լուսարար» (որ եկեղեցու պահարանն է արաբախօս քրիստոնեաներն ունին pze «պահէ՛» (Բիւր. 1899, էջ 116)։


Սալ, ից

s.

anvil;
slab, paving or flag stone;
sheet of metal, plate.

· Calfa

Etymologies (1) · Adjarian

(սեռ. սալի Սիր. լը. 29, յետնա-բար ի հլ.) «տափակ քարի մեծ հատոր» Փարպ. Նիւս. Յայսմ. Տօնակ. «մետաղի մեծ կտոր» Վրդն. ծն. Պիտառ. «երկաթէ կոճղ որի վրայ դարբինը երկաթ է ծեծում» Յոբ. խա. 15. Սիր. լը. 29. Կոչ. 45. Փարպ. Խոր. որից սալաքար «կոկած կարծր քար» Եզեկ. իդ. 7, 8 (նոր ձևով՝ սալքար Օրբել. հրտր. Էմինի, էջ 169, սալքարուկ Սմբ. դատ. 124). սալակապ «գետինը սալայատակած» Կանոն, Վրդն. պտմ. սալայարկ «սալած, քար քա-շած» Նորագիւտ բ. մնաց. է. 3. սալարկ, սալարկել Յայսմ. սալայատակ Եղիշ. Շիր. Սարգ. ա. պետր.բ (ա տպ. էջ 249). սալա-նալ «քար կտրիլ» Յոբ. խա. 15. Բուզ. դ. 15. Ոսկ. յհ. ա. 1. սալասմբակ Մագ. սալուտ «քարքարոտ» Վստկ. 62. կնասալ յատակ Խոր. բ. 24. սալել «սալայատակ շինել, քար քաշել» (չունի ԱԲ) Հաւաք. 38, 60. Առաք. պտմ. էջ 499. սալայատակել (նոր բառ). յետնաբար կայ նաև սալարակապ «սալար-ևած» Յաւսմ. մըտ. 13. Մին. համդ. 63, որ կարծեմ թէ սալարկ բառի վրայից սխար կազմուած մի ձև է. (հմմտ. նաև Վն. սա-լարսել, սալարսուն).-Բարսեղ Վարագեցու յիշատ. 1591 թուից (Դիւան, Ժ. էջ 34) ունի ռՉևոևու եկեղեցւոյ սալարս», ուր սալարո կարող ենք թէ իբր եզ. առնել և թէ իբր յոգ. բայց այդ հատուածը ամբողջ Վանայ բար-բառով է։


Վախ, ից

s. adj.

steep place, precipice;
— ի —է, steep, cragged;
ի —ից արկանել, ընկենուլ, մղել or հոսել, to precipitate, to throw headlong down;
անկանիլ or մղիլ ի —ից, to be cast down a precipice.

· Calfa

Etymologies (1) · Adjarian

ԳՒՌ (dialectal) Ալշ. Ախց. Ակն. Ասլ. Գոր. Երև. Խրբ. Կր. Հմշ. Ղրբ. Ննխ. Շմ. Պլ. Ջղ. Ռ. Սչ. Սեբ. Մշ. Տփ. վախ, Մկ. Մրղ. Սլմ. Վն. Տիգ. վmխ, Ագլ. Հճ. վօխ, Զթ. վօխ, վոխ, Սվեդ. վիւխ (բայց բայը՝ վmխնիլ «վախենալ»)։-Վախկոտ>Ռ. վախքօդ, Տիգ. վmխգուդ, Մրղ վmխկուրտ. Զթ. վmխգիւդ, Սչ. վախքը՛դ, Պլ վախգօդ։-Հետաքրքրական ձևեր են։ Ասլ. վըխըմ «կարծեմ», Մրղ. վmխmնալ, վէխէ-նալ «վախել»։-Նոր բառեր են վախակալել, վախակօխ, վախաւորուիլ, վախենակ, վախ-լան, վախլկոտ, վախլութիւն, վախլուկ, վա-խութիւն, վախչուկ ևն։ Թրքախօս հայերից կըվըխէլլէմէք «վախենալ» Ատն. կազմուած հյ. կը սահմանականի մասնիկով և թրք. lemek բայակերտով (Արևելք 1888, նոյ. 8-9)։