Definitions containing the research ակն : 3462 results

Հովուապետ, աց

s. fig.

chief shepherd;
Jesus-Christ;
pontiff, archbishop.

· Calfa

NBHL (1)

Յերեւել հովուապետին ընդունիջիք զանթառամ փառաց պսակն. (՟Ա. Պետ. ՟Ե. 4։)


Հովտաձեւ

adj.

valley-shaped, valleyed;
concave.

· Calfa

NBHL (1)

Ելեալ ի հովտաձեւ տափարակն. (Ճ. ՟Բ.։)


Հուպ, հպոյ, հպի, ից

adj. prep. adv.

near, nigh, close, adjacent;
near, close to, by, by the side of;
—, ընդ —, — ընդ, — առ —, ի հպոյ, near, close, at hand;
by and by, shortly, soon, very soon, in a short time;
— լինել, երթալ, մատչել, to be near, to approach, to draw near, to go or come near to, or towards, to go closer to;
to touch.

· Calfa

NBHL (1)

Ամբակում (էր) հուպ առ դարձիւն (ի գերութենէ). (Նախ. ՟ժ՟բ. մարգ. (այսինքն շուրջ, իբրու մօտ ի դարձի ժամանակն)։)


Հպարտութիւն, ութեան

s.

pride, arrogance, haughtiness, vain-glory, superciliousness;
cf. Իջանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Բարձից ի նոցանէ զհպարտութիւն պարծանաց նոցա։ Արս արդարակորովս, որ ատիցեն զհպարտութիւն։ Խորտակեցից զհպարտութիւն ամբարտաւանութեանց ձերոց։ Կոխան լիցի պսակն հպարտութեան։ Հպարտութիւնք, ամբարտաւանութիւնք, խռովութիւնք։ Զհպարտութիւն զամենայն ի բա՛ց ընկեսցուք.եւ այլն։


Հռչակ, աց

adv.

cf. Համբաւ;
exultation, rejoicing;
solemnity, pomp;
—աւ, solemnly, pompously;
— հարկանել, cf. —եմ;
— լինել, to be heard, published, divulged;
— հարկանիլ, to be spread the fame of;
եւ երթայր — զնմանէ ընդ ամենայն կողմանս, and the fame of him went out into every place of the country round about;
— ընթանայ, it is reported, there is a report, they say;
the report is spread;
it is rumoured.

· Calfa

NBHL (1)

Երթայր հռչակ զնմանէ։ Հանին զտապանակն տեառն հռչակաւ. (Ղկ. ՟Դ. 37։ ՟Բ. Թագ. ՟Զ. 15։ ՟Ա. Մնաց. ՟Ժ՟Ե. 28։)


Հրաբուղխ

adj. s.

ignivomous, fire-breathing;
burst of flame, eruption, volcano.

· Calfa

NBHL (1)

Հրաբուղխ եւ կայծակնատարած ցոլացմամբ կիզանօղ լեզուացն. (Նար. յովէդ.։)


Հրադէզ

adj.

heaping up fire.

· Calfa

NBHL (1)

Հրադէզ զօրութեամբն յաղել պնդել։ Ահեղ որոտմամբ փայլակնաբորբոք հրադէզ զօրութեամբ. (Ագաթ.։ Խոր. վրդվռ.։)


Հրախառն

adj.

mixed with fire.

· Calfa

NBHL (1)

Արբեալք եւ զմայլեալք ի շնորհաց հոգւոյն սրբոյ՝ զնոյն հրախառն բաժակն մատռուակեցին տիեզերաց. (Նիւս. երգ.։)


Հրածին

adj.

producing fire.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ծնանի զհուր, կամ ի հրոյ. փայլակնացայտ. շանթառաք. հրացայտ. հրալից. հրեղէն.


Հրաձեւ

s. adj.

pyramid;
cf. Հրակերպ.

· Calfa

NBHL (2)

Առաւել քան զարեգակն հրաձեւ ցուցեր. (Շար.։)

Հրաձեւ փայլակնացայտ լոյս, կամ կոզ քո. (Շար.։ Գանձ.։)


Հրամայեմ, եցի

va.

to command, to order, to enjoin, to impose, to prescribe;
to permit, to allow, to authorize;
to establish, to settle, to dispose;
ոչ —, to forbid, to prohibit, to proscribe, to interdict.

· Calfa

NBHL (1)

Հրամայեա՛ աստուած զօրութեամբ քով։ Գործոցն՝ զոր հրամայաց աստուած առնել։ Որպէս հրամայեաց նմա հրեշտակն, կամ մովսէս, կամ փարաւոն։ Եղեւ զոր հրամայեցերն։ Հրամայեա՛ ինձ գալ առ քեզ ի վերայ ջրոցս։ Հրամայեաց նմա ռոճիկս յիւրոց խորտկացն։ Քահանայքն յերուսաղէմ հրամայեսցեն ի ծախս տեառն։ Հրամայեաց շրթամբք իւրովք։ Աստուած իմ, որ հրամայեցեր զփրկութեանցն յակոբայ։ Որպէս օրէնքն հրամայէին։ Հրամայեցաք, զի եւ այլն։ Լսել զամենայն՝ որ հրամայեալ է քեզ ի տեառնէ.եւ այլն։


Հրամանաբեր

s.

courier, messenger;
envoy, ambassador.

· Calfa

NBHL (1)

Զհռչակեալ հրեշտակն (զյհ. մկ), զաստուածպաշտութեան հրամանաբերն. (ՃՃ.։)


Հրային, այնոց

adj.

igneous, fiery, pyric, ardent.

· Calfa

NBHL (1)

Լուսինն խոնաւ է, եւ արեգակն ջերմ. ոմն զօդ գիճին որպէս զառէջս մանէ նուրբ, եւ այլ ոմն հրային ազբամբ զնոյն յարմարեալ՝ պատմուճան զգեցուցանեն կենդանեաց որպէս որդեկաց զտուրեւառ շնչոցն կենդանութեան. (Լմբ. սղ.։)


Հրաշադիտակ

adj.

of a fine figure, of charming aspect, of wonderful grace, of singular beauty.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ զհրաշադիտակն սիրամարգ. (Պիտ.։)


Հրաշալի, լւոյ, լեաց

adj.

wonderful, marvelous, worthy of admiration, surprising, amazing.

· Calfa

NBHL (1)

θαυμάσιος, θαυμαστός mirus, mirificus, miraculosus, stupendus. Սքանչելի. արժանի հրաշանալոյ, եւ հրաշիւք լի. սխրալի. գերագոյն. աննման. վսեմ. եւ Անակնունելի. խիստ զարմանալի, խելքէ վեր.


Հրաշածաղիկ

s. bot. balsamine, balsam.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՞ւր է իմ ծնեալ որդեակն այն հրաշածաղիկն. (Տաղ.։)


Հրաշատեսիլ

adj.

cf. Սքանչելատեսիլ.

· Calfa

NBHL (1)

Զլոյսն զյստակն եւ զհրաշատն էարկ յաման արեգական. (Վրդն. ծն.։)


Հրաչեայ

adj.

fire-eyed.

· Calfa

NBHL (1)

Հրաչեայ. սա կոչի վասն առաւել պայծառերես եւ բոցակնագոյն իմն լինելոյ. (Խոր. ՟Ա. 21։ Յհ. կթ.։)


Հրապաշտ

cf. Կրակապաշտ.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ ոչ ակն առեալ էր իմ սրբուհւոյդ նունեայ, կրէիր դու զպատուհասն հարց քոց հրապաշտից։ Քո՛ է տէր յաղթութիւն, եւ ո՛չ հրապաշտից եւ ամբարտաւանից. (Պտմ. վր.։)


Հրապարակ, աց

s.

place, spot, ground;
public or market-place, market, exchange;
town-hall, town-house;
concourse of people, assembly, the public, crowd;
court, tribunal;
good cheer, feast;
արտաքին —ք դրանց, porch, portico, atrium, vestibule;
տիեզերական, ահեղ —, last judgment;
— մեհենից, gymnasium;
cf. Ըստ, ընթացք, թատր;
ի —ս, ի —ի անդ, —աւ, in the public places, in public, publicly, notoriously, evidently, frankly, plainly, openly;
— դնել, to consult, to deliberate;
— առնել, cf. Հրապարակեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Հրապարակ քաղաքի։ Ընդ հրապարակս քաղաքիս։ Յանկիւնս հրապարակաց։ Ի հրապարակէ մտեալ (ի տուն)։ Ոչ պակասեացի հրապարակաց նոցա վաշխ եւ նենգութիւն։ Կայ ի հրապարակի անդ մեռեալ։ Ձգեցին ի հրապարակն առ իշխանսն։ Խնդրէին ածել ի հրապարակ.եւ այլն։


Հրապարակախօս, աց

adj. s. adv.

pronounced in public;
public speaker, haranguer, orator, speech-maker, declaimer;
publicly.

· Calfa

NBHL (1)

ՀՐԱՊԱՐԱԿԱԽՕՍ ԼԻՆԵԼ. ՀՐԱՊԱՐԱԿԱԽՕՍԵԼ. δημηγορέω concionor. Խօսել հրապարակաւ կամ առ հրապարակն. ատենախօսել.


Հրատ, ից

s. fig. ast.

fire;
pyre;
funeral pile;
fire, ardour;
Mars;
—ս արկանել, հարկանել, to kindle, to light, to set on fire.

· Calfa

NBHL (1)

Մոլորականացն՝ հրատն, հերակլեայ իսկ եւ արեսի ասացեալն։ Արեգակն ի տարին, իսկ հրատն ի կրկնապատիկ ժամանակին. (Արիստ. աշխ.։)


Հրացայտ

adj. s.

emitting flames;
shining, sparkling, glittering;
— աչք, fire-flashing eyes;
—ք, fire-works.

· Calfa

NBHL (1)

Եկն կայծակն հրացայտ. (Ճ. ՟Ա.։)


Հրացուցանեմ, ուցի

va.

to inflame, to set on fire, to burn;
to make red hot, to ignite.

· Calfa

NBHL (1)

Հրացուցեալ, եւ չայլայլեալ զհրեշտակն ի մորենւոջն. (Եզնիկ.։)


Հրաւոր, աց

adj.

fiery;
s. ast. Mars.

· Calfa

NBHL (1)

ՀՐԱՒՈՐ. գ. Հրատ մոլորակն.


Հրդեհեմ, եցի

va.

to burn, to kindle, to set fire to.

· Calfa

NBHL (1)

Յակինթս հրդեհեալս ծծմբով. յն. յակնթայինս եւ ծծմբայինս։


Հրեշտականման

adj.

adb. resembling an angel, like an angel.

· Calfa

NBHL (1)

Հրեշտականման փոխումն, կամ երեսք։ Հրեշտականման ակն, կամ վարք, պարաւորութիւն. (Փարպ.։ Հ. կիլիկ.։ Վրք. ոսկ.։ Պիտ.։)


Հրիտակ, աց

s.

inheritance;
legacy, bequest, gift by will, endowment;
— առնել, to bequeath.

· Calfa

NBHL (1)

Զշարժուն ինչ կամ զհրիտակ, որում իշխան է՝ թէ օտարի տայ։ Առցէ զհրիտակն. (Մխ. դտ.։ Կանոն.։)


Հրիտակատար

s.

heir;
legatee.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ հրիտակատարն ոչ առցէ զհրիտակն, ստիպեսցեն ազգականց կտակագրին. (եւ այլն. Մխ. դտ.։)


Հինգհազար, աց

adj.

five thousand.

· Calfa

NBHL (1)

Հինգհազար ոգի։ Մարդիկին թուով իբրեւ հինգհազար։ Օրհնութիւնք հինգհազար։ Տաղանդս կամ խոյս հինգհազար։ Ո՞չ յիշէք զհինգ նկանակն ի հինգ հազարսն.եւ այլն։


Հինօրեայ, էի, ից

adj.

old, aged, in years;
inveterate;
— հիւանդութիւն, chronic distemper.

· Calfa

NBHL (1)

Հինօրեայ ծերն սպասէր հինաւուրցն ակնկալութեան փրկութեանն. (Ճշ.։)


Հիւսեմ, եցի

va. fig.

to weave;
to plait;
to braid;
to twist, to enlace, to entwine, to intertwine;
to knit;
to compose, to write;
— զնենգութիւն, to hatch wickedness, to frame or get up a plot, to machinate, to devise.

· Calfa

NBHL (2)

Զանճառ պսակն, զոր հիւսեցին մատունք հզօրիդ. (Բենիկ.։)

Զանապական պսակն հիւսեսցէ քեզ։ Հիւսէ ընդ բանիս եւ զղովտ յարացոյց. (Շ. ՟ա. պ. ՟Հ՟Թ։ եւ Շ. ՟բ. պետ. ՟Ի։)


Հմայեակ, եկաց

s. adj.

talisman, amulet, phylactery;
cf. Հմուտ.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ գոյր ընդ այն ժամանակն հեծեալ այնչափ հմայեակս եւ բռնի իբր զհռոմայեցւոցն. (Մարթին.։)


Հմուտ, մտաց

adj.

well versed, erudite, learned;
practised, expert, experienced, skilful, skilled.

· Calfa

NBHL (1)

Զնամակն թագաւորական առաքեաց ի ձեռն հմտից ճանապարհին. (Ժող. հռոմկլ.։)


Հնգեակ, եկաց

adj. s. five;
fifth;
the fifth part.

· Calfa

NBHL (5)

Բաշխեաց յերկուս հնգեակս։ Տասնեակն լաւագոյն է քան զհնգեակն. (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. լին.։ Երզն. ՟ժ. խորան.։)

Կնքէ զառաջինն հնգեակն։ Յետին է առաջին հնգեկին. (Վրդն. ել.։)

Յօդեալ ի հնգեակն զգայական եւ պահպանական. (Մագ. լ։)

Զմիոյն հնգեակ աւուրբք, եւ զհնգեակն զնմանութիւն. (Յհ. իմ. ատ.։)

Զգլուխն, եւ զհնգեակն հատուսցեն ի տեարսն. (Նախ. թուոց. եւ Նախ. ղեւտ.։)


Հնութիւն, ութեան

s.

oldness;
age, old age, decay;
antiquity;
relic of antiquity;
old rubbish;
—ք անւոյ, the antiquities, the ancient monuments of Ani;
— ծերութեան or ալեաց, extreme old age, hoary old age;
decrepitude;
— օձից, the slough or cast off skin of serpents.

· Calfa


Հնչեմ, եցի

vn. va. to sound, to resound, to boom, to echo;
— պղնձոյ, to toll, to ring, to gingle, to tinkle;
— ծովու, to murmur, to roar;
— հողմոց, to blow, to whistle, to rustle;
— հրացանի, to whizz, to whistle;
— հրետի, to boom;
— բանից, to announce, to spread abroad, to publish;
— զբառս, to pronounce;
ոչ բարւոք — ականջաց, to grate upon, to offend the ear;
— դրամոց, to chink.

· Calfa

NBHL (1)

Յորդագոյն հնչէր, քրիստոնեայ եմ. վազէր ընդ բանակն, կանչէր հնչէր. (Արծր. ՟Գ. 4։)


Հնչեցուցանեմ, ուցի

va.

to sound, to resound;
to ring, to toll;
to divulge, to publish, to make public.

· Calfa

NBHL (1)

Հնչեցոյց տէր ի բանակն ասորւոց շաչիւն կառաց. (՟Դ. Թագ. ՟Է. 6։)


Հոգելի

cf. Հոգելից.

· Calfa

NBHL (1)

Ի կործանեալս յիս ակնարկեսցես հոգելից։ Ըստ հոգելից բանի իմաստնոյն. (Նար. ձ. եւ լ։)


Հոգելիր

cf. Հոգելից.

· Calfa

NBHL (1)

Ի կործանեալս յիս ակնարկեսցես հոգելից։ Ըստ հոգելից բանի իմաստնոյն. (Նար. ձ. եւ լ։)


Հոգելից

adj.

full of the Holy Spirit.

· Calfa

NBHL (1)

Ի կործանեալս յիս ակնարկեսցես հոգելից։ Ըստ հոգելից բանի իմաստնոյն. (Նար. ձ. եւ լ։)


Հոլաթեւեմ, եցի

vn. va. to open or extend the wings;
to cover with the wings.

· Calfa

NBHL (1)

Արեգակն ի հասարակահոլովն ժամանեալ ժամանակ՝ զմէջս երկնի եւ երկրի հոլաթեւէ. (Սհկ. կթ. արմաւ.։)


Հոլանեմ, եցի

va. fig.

to undress, to take off one's clothes, to bare, to strip;
to make known or evident, to reveal, to disclose.

· Calfa

NBHL (1)

ՀՈԼԱՆԵՄ եւ ՀՈԼԱՆԻՄ. ἁποκαλύπτομαι revelo, retego me. Հոլանի առնել. լինել. բանալ զծածկոյթն, զքօղն, զպատրուակն. մերկել. մերկանալ ի վերարկուէ. cf. ՀՈԼՈՆԵՄ.


Հոլեմ, եցի

va.

cf. Հոլոնեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Յընթրիսն հերովդի ... յանդգնեալ եւ հոլոնեալ՝ առաջի ամենեցուն հայցէր. (յն. զպատրուակն ընկեցեալ, բացաւ գլխով)։ Զկանայս պոռնիկս հոլոնեալս (յն. անպատկառս) տեսանել. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 23։ եւ Ոսկ. կող. ՟Ժ՟Բ։)


Հոլոնեմ

va.

to bring or gather together, to assemble, to collect.

· Calfa

NBHL (1)

Յընթրիսն հերովդի ... յանդգնեալ եւ հոլոնեալ՝ առաջի ամենեցուն հայցէր. (յն. զպատրուակն ընկեցեալ, բացաւ գլխով)։ Զկանայս պոռնիկս հոլոնեալս (յն. անպատկառս) տեսանել. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 23։ եւ Ոսկ. կող. ՟Ժ՟Բ։)


Հոլով, ից

s. gr.

rolling, circular motion, circulation;
case;
— անուանց, oblique cases.

· Calfa

NBHL (1)

Զիւրն ծագէ (զլոյս արեգակն) ի հոլովս ինքնաքարշ ուղեգնացութեամբ հսկայն այն. (Մագ. ՟Ի՟Թ։)


Հողաբլուր, բլրոց

s.

hank of earth, embankment, mound, dike, dam, mole, break-water;
causeway;
rampart, intrenchment;
—ս կանգնել, to intrench, to fortify with trenches.

· Calfa

NBHL (1)

Շինեաց զհողաբլուր բարձրաւանդակն յափն գետոյն. (Արծր. ՟Դ. 11։)


Հողանիւթ

cf. Հողանիւթեայ.

· Calfa

NBHL (1)

Որ այն հողանիւթ մարմինն (տապանակն) ծածկեցաւ յէէն փառաց. (Տաղ.։)


Հաւաստիք, տեաց

s.

certitude, assurance, good authority, best source;
demonstration, token, testimony, proof;
— բարձր ակնածութեան, assurance of the highest regard;
ընդունել զ—իս մեծարանաց, to be assured of his highest esteem.

· Calfa


Հեզ, ոց

adj. adv.

mild, meek, gentle, affable;
calm, tranquil, still;
softly, gently.

· Calfa

NBHL (1)

Հեզ դու ակնարկեա՛ ի մեզ գթութեամբ. (Տաղ.։)