Definitions containing the research զեկ : 1148 Results

Փոշելից

cf. Փոշեխառն.

· Calfa

NBHL (1)

Զփոշելից մոխրեալն առաւել պատուէին. (Նշ. Եզեկ.։)


Փորեմ, եցի

va.

to dig, to hollow, to ditch, to excavate, to hollow out;
to sap, to undermine;
to engrave, to notch, to jag;
— զաչս, to tear out the eyes.

· Calfa

NBHL (1)

Փորեցին զաչս հասանայ։ Աչօք փորելովք երթայր ի բաբիլոն. (Արծր. ՟Է. 2։ Նչ. եզեկ.։)


Փորձ, ոյ, ի

s. adj. adv.

trial, test, proof, attempt;
specimen, sample;
experience, proof;
endeavour, undertaking, enterprise, expedient;
trial, adversity, misfortune;
temptation;
probation;
experienced, expert, practised;
approved, tried, pure;
ի —ոյ, by or from experience;
խիստ — ,a hard trial;
բազմամեայ —, experience;
բնագիտական —, physical experiment;
—ով ուսեալ, taught by experience;
լինել —, to be experienced, versed, exercised;
զ— առնու րձել, ի — մտանել, to experience, to make an experiment of, to attempt, to make attempts, to try, to assay, to prove, to experiment;
ի — արկանել, to put to the trial or test, to torture;
— փորձել վերստին, to renew an attempt, to make a new effort;
ի վերջին — մատուցանել զիմն, to put to the final proof;
ի մահու — գալ, to prove death, voluntarily to encounter death;
հայաստան նախ զ— առ զօրութեան նորա, Armenia was the first to feel his strength;
ընդ նոր — հանդ իսի էանց նա, he was put to a new trial;
մատեաւ եւ յարդարսն — մահու, even the righteous were in mortal danger;
գիտելով զ— առն, well knowing what a man he is;
զգանից զ— առ, he was beaten;
— է, he is experienced, he has much practice;
— արծաթոյ եւ ոսկւոյ ի բովս, gold and silver are tried in the furnace;
cf. Զէն.

· Calfa

NBHL (1)

Ուսեալ նոցա ի փորձէն.. . ի փորձէն ուսջիք։ Արարից ճանաչել ի փորձէն. (Նախ. եզեկ.։)


Փորուած, ոց

s.

hollow, cavity, excavation;
notch, score, hole;
— խելաց, the ventricles or cavity of the brain.

· Calfa

NBHL (2)

Ի խորութենէ սկզբան փորուածոյն մինչեւ ի մեծ քաւութիւն. (Եզեկ. ՟Խ՟Գ. 14։)

Դիմել ջուրց գետոյն ի փորուածն յմպելեաց պատրաստութիւն։ Բաժանեաց ի մէջ ջրոց եւ ջուրց առ ի յինքեան փորուածի.. . ընդփորուածս տանց։ Փոքր ինչ փորուած այրի։ Փորուածք երկրի։ Յայս սեղանոյս փորուածէս ասէ. (Խոր. ՟Բ. 36։ Անան. եկեղ.։ Յհ. կն։ Վեցօր. ՟Դ։ Նչ. եզեկ.։)


Տապակ, աց

s.

frying-pan;
cf. Վահանակ.

· Calfa

NBHL (1)

Ձեւ տապակոյն յայտնէր. (Նչ. եզեկ.։)


Տապակ

cf. Վահանակ.

· Calfa

NBHL (1)

Ձեւ տապակոյն յայտնէր. (Նչ. եզեկ.։)


Տապան, աց

s.

large box or trunk;
Noah's ark;
coffin, bier;
tomb, sarcophagus, sepulchre, urn.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ապրեցոյց զնոյ տապանաւն։ Շինեաց տապան զեկեղեցի. (Շար.։)


Տապարաւոր, աց

adj. s.

axe-bearing;
sapper.

· Calfa

NBHL (1)

Վեց տապարաւորս արձակէ ի կոտորել։ Եզեկիէլի տապարաւորքն։ Տապարաւորք (կոչէ) զգերիչսն եւ զպանողս. (Նախ. եզեկ. ՟Դ։ Բրսղ. մրկ.։ Մխ. երեմ.։)


Տասն, սին, սունք, սանց

adj. adv.

ten;
ի — ամսոյն, on the tenth of the month;
— անգամ, ten times;
— —, by tens.

· Calfa

NBHL (1)

Յամսեանն եօթներորդի՝ ի տասն ամսոյն։ Որ օր տասն էր ամսոյն. (Ղեւտ. ՟Ժ՟Զ. 29։ Թուոց. ՟Ի՟Թ. 7։ Երեմ. ՟Ծ՟Բ. 4. 12։ Եզեկ. ՟Ի. ՟Ի՟Դ. 1։)


Տասնեկին

adv.

tenfold.

· Calfa

NBHL (1)

Տասնեկի պատուիրանացն յանցաւորք գտան. (Նչ. եզեկ.։)


Տարագրեմ, եցի

va.

to proscribe, to banish, to exile, to drive away, to remove, to exclude.

· Calfa

NBHL (1)

Տարագրէ զսուտ մարգարէսն։ Զբամբասօղն տարագրէ յարքայութենէն։ Տարագրեալք ի խնամոց նորա։ Տեսեր զտարագելն եւ զկործանումն յաջողելոցն աստ. (Նախ. եզեկ.։ Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Է։ Երզն. մտթ.։ Լմբ. սղ.։)


Տարալուծեալ

adj.

dissolved, disjoined, spoiled.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ զկիրս բնութեանս՝ որ ի հող մահու եւ ի դժոխս տարալուծեալք կային. (Նչ. եզեկ.։)


Տարացոյց

cf. Յարացոյց;
cf. Օրինակ.

· Calfa

NBHL (1)

Ի բազում տարացուցաց զսակաւս մեր առաջի եդեալ. (Եպիփ. կամ Ոսկ. յեզեկ.։)


Տարացուցումն, ման

s.

speaking in parables.

· Calfa

NBHL (1)

Անբաւ է ասել ի հաճութիւն անհաւատիցն տարացուցումն (կամ ի տարացուցացն). (Եպիփ. յար. կամ Ոսկ. յեզեկ.։)


Տրամատեմ, եցի

va.

to divide equally.

· Calfa

NBHL (1)

Էութիւն տրամատի յերկուս. ի գոյութիւն (այսինքն գոյացութիւն), եւ պատահումն։ Զմին ի յոլովս տրամատել ( Դամասկ.։ Նչ. եզեկ.։)


Ցայժմ

adv.

until now.

· Calfa

NBHL (1)

Որոյ եւ պատկերն եւ ցայժմ գրեալ պահի։ Եւ ցայժմ այր ոչ ետես զպատկեր քո։ Եղիա եւ ենովք՝ որ ցայժմ կենդանի են։ Արդ դարձեալ ձեր յիւրաքանչիւր արարս՝ իշխեցէ՛ք, որպէս եւ ցայժմ։ Հեռանալ ի մոլար օրինացն, զոր ցայժմն ունէր. (Եւս. քր. ՟Ա։ Ճ. ՟Ա.։ Եզնիկ.։ Խոր. ՟Գ. 42։ Փարպ.։ Իսկ՝ Մինչեւ ցայժմ, տե՛ս Ծն. ՟Լ՟Բ. 4։ ՟Խ՟Զ. 34։ Եզեկ. ՟Դ. 14։ Հռ. ՟Ը. 22. եւ այլն։)


Ցանկ, ոյ

s. anat. adv.

hedge, fence, enclosure, boundary, wall;
index, catalogue, list, table;
desire, love, lust;
secundine, after-birth;
always, continually;
պատել, փակել —ով, to surround with hedges, to fence in;
— արկանել, to hedge in, to encompass, to surround.

· Calfa

NBHL (1)

Ի ճանապարհաց եւ ի ցանկոց։ Ի խրամ ցանգոյն։ Ընդ թումբս վազել, եւ ընդ ցանգս անկանել. (Սարգ.։ Նախ. եզեկ.։ Ոսկ. յհ. ՟Բ. 13։)


Ցեղացեղ

s. adj. adv.

various tribes or clans;
diverse, varied;
diversely.

· Calfa

NBHL (1)

Յոլով ժամանակս կեցին ցեղացեղք ազանց. (Նչ. եզեկ.։)


Տիգաբուն, բնոյ

s.

pike-staff, shaft of a spear;
rest of a lance.

· Calfa

NBHL (1)

Այրեսցեն զնիզակս, զտիգաբունս. (Եզեկ. ՟Լ՟Թ. 9.) յն. զգաւազանս ձեռաց, եւ զգեղարդունս։


Տիրեցուցանեմ, ուցի

va.

cf. Տիրացուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

(Իսկ (Եզեկ. ՟Լ՟Զ. 12.))


Տխատիմ, եցայ

vn.

to grieve, to fret, to be afflicted, sorry, to deplore, to bewail;
to be in mourning for.

· Calfa

NBHL (1)

Սգային ի վերայ ապականացու երկրին իսրայէլի, ոչ ուղիղ մտօք տխատէին. (Նչ. եզեկ.։)


Տխրիմ, եցայ

vn.

to be sad, sorry, afflicted, chagrined, to grieve, to take to heart;
to wither, to fade.

· Calfa

NBHL (1)

Երեսք իւր այլ ոչ եւս տխրեցան։ Տխրեալ եւ լքեալ։ Տխրեցաւ ի վերայ նորա լիբանան. (՟Ա. Թագ. ՟Ա. 18։ ՟Գ. Թագ. ՟Ի. 43։ ՟Ի՟Ա. 4։ Եզեկ. ՟Լ՟Ա. 15։)


Տոմար, աց

s.

tome, volume;
book;
calendar, almanac;
նորոգութիւն —ի, Reform of the Calendar;
— լեւոնի, Dogmatical Letter of Pope Leo I to the Patriarch Flavian.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ յունաց՝ յունիսի ՟Ի՟Դ. եւ ի մեր անխաղաց տումարն՝ մարգաց ՟Ժ՟Ը. (Նչ. եզեկ.։)


Տպազիովն, աց, ից

s.

topaz.

· Calfa

NBHL (2)

Տպազիոնս կարմիր է՝ նմանութեամբ կայծակի, եւ աչացաւացն յորժամ ցուցանի՝ առողջացուցանէ։ Տպազիոն կարմիր է, եւ գտանի ի տոպազէ քաղաք հնդկաց։ առնուլ ի հնդկայինն աշխարհէ եւ ի տպազ քաղաքէ ... զոսկետեսակն տպազիովն։ Տպազիոն ակն՝ որ յեթոպիա գտանի, զարմանալի է ի տեսս. (Լմբ. յայտն.։ Նլ. եզեկ։ Արծր. ՟Բ։ 11։ Բրսղ. մրկ.։)

ՏՊԱԶԻՈՆ ՏՊԱԶԻՈՎՆ. յն. լտ. դօբա՛զիօն, դօբազիում. τοπάζιον topazium դօպաճ. Ակն պատուական, է՛ որ կարմիր, կամ ոսկեգոյն՝ կանաչ եւ կապուտակ երակօք, եւ է՝ որ երկնագոյն կամ ապակեգոյն կանաչ. տե՛ս (Ելից. ՟Ի՟Ը։ 17։ ՟Լ՟Թ. 8։ Յոբ. ՟Ի՟Ը. 19։ Սղ. ճժը. 126։ Եզեկ. ՟Ի՟Ը. 13։ Յայտ. ՟Ի՟Ա. 20։)


Տեսողութիւն, ութեան

s. ast.

cf. Տեսանողութիւն;
theorem;
vision, visibility.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ յապագայսն տեսողութին հարամյեցեր աստուածայնապէս։ Զոր ետես հռչակաւոր մարգարէն եզեկիէլ ի տեսողութեան իւրում. (Նար. գանձ հոգ.։ Մաշտ.։)


Տեղեկութիւն, ութեան

s.

information, knowledge, instruction, notice;
վեր ի վերոյ ինչ —, general information;
տալ —, to inform, to instruct;
— առնուլ, to inform oneself, to make inquiries.

· Calfa

NBHL (1)

γνώσις notitia ἑπιστήμη, ἑμπειρία peritia. Տեղեակն լինել. ծանօթութիւն. հմտութիւն. գիտութիւն. զեկուցումն.


Քաջայայտ

adj.

very clear, plain, very evident, obvious;
— առնել, to throw light on, to clear up, to bring to light, to put in evidence;
— լինել, to be as plain as day, to be quite evident.

· Calfa

NBHL (1)

Քաջայայտ արար Սուրբ առաքեալն զեկեղեցի երկինս գոլ. (Ոսկիփոր.։)


Քառադէմ, դիմի, աց

adj. s. cf. Քառադիմի.

· Calfa

NBHL (1)

Քառադէմ ապաքէն ասի եւ կառդ։ Ի քառադէմ ապաքէն ասի եւ կառդ։ Ի քառադէմ կառքն եզեկիէլի։ Անիւ թ եզեկիէլ ետես կերպարանեալ զսուրբ հրեշտակսն ընդ քառադեմ աթոռոյն. (Անյաղթ եւ Շ. բարձր.։ Լմբ. սղ.։)


Քառադիմակ, ի, աց

adj. s. cf. Քառադիմի.

· Calfa

NBHL (1)

Քառադէմ ապաքէն ասի եւ կառդ։ Ի քառադէմ ապաքէն ասի եւ կառդ։ Ի քառադէմ կառքն եզեկիէլի։ Անիւ թ եզեկիէլ ետես կերպարանեալ զսուրբ հրեշտակսն ընդ քառադեմ աթոռոյն. (Անյաղթ եւ Շ. բարձր.։ Լմբ. սղ.։)


Քառադիմի, մւոյ, եաց

adj. s.

four-faced, square;
tetrahedron.

· Calfa

NBHL (1)

Քառադէմ ապաքէն ասի եւ կառդ։ Ի քառադէմ ապաքէն ասի եւ կառդ։ Ի քառադէմ կառքն եզեկիէլի։ Անիւ թ եզեկիէլ ետես կերպարանեալ զսուրբ հրեշտակսն ընդ քառադեմ աթոռոյն. (Անյաղթ եւ Շ. բարձր.։ Լմբ. սղ.։)


Քառամանեակ, նեկաց

s.

necklace, collar.

· Calfa

NBHL (1)

Եդի քառամանեակ ի պարանոց քո։ Միով քառամանեկաւ պարանոցի քոյ։ Դնէր գինդս, եւ արկանէր քառամանեակաս իւր. (Եզեկ. ՟Ժ՟Զ. 11։ Երգ. ՟Դ. 9։ Ովս. ՟Բ. 13։)


Քարակոփ, ի, ից, աց

adj. s.

made or built of stone;
stone-cutter, stone-mason;
sculptor, carver.

· Calfa

NBHL (1)

Հրամանյեաց քակակոփս շինել (զեկեղեցին). (Մամիկ.)


Քարաձիգ

s.

stone's throw.

· Calfa

NBHL (1)

Աղօթէիր՝ որ քարաձիգն լինէին ի քեզ։ Ստիպեցին զժողովեալս՝ քարաձիգ լինել ի նոսա։ Քարաձի՛գ լեր ի նոսա քարամբք զօրաց. (Շար.։ Ճ. ՟Ա.։ Եզեկ. ՟Ի՟Գ. 47։)


Քաւարան, աց

s.

place or instrument of expiation;
purgatory;
*catafalco.

· Calfa

NBHL (1)

Գեղեցկապաճոյճ մեզ քաւարան կազեմալ (զեկեղեցի), եթերանըման կամարակապ զարդիւք. (Նար. տաղ.։)


Քաւեմ, եցի

va.

to expiate, to atone for;
to justify;
to propitiate, to satisfy, to conciliate, to render favorable or propitious;
աստուած, քաւեա զիս զմեղա ւորս, God, be merciful to me, a sinner;
քաւեալ եմ ես, I am innocent.

· Calfa

NBHL (1)

Քաւեսցեն զսեզանն, եւ սրբեսցեն զնա. (Եզեկ. ՟Խ՟Գ. 26։)


Քաւութիւն, ութեան

s.

expiation, atonement, pardon, propitiation;
— or, սեղան, քաւութեան, libation;
propitiatory;
զոհ քաւութեան, offering.

· Calfa

NBHL (1)

Արասցե՛ս զքաւութիւնն խնկակալ յոսկւոյ սրբոյ։ Լինիցին քրոբէքն՝ մի ի միոջէ կողմանէ, եւ մի ի միւսմէ կողմանէ քաւութեանն։ Արարին զքաւութիւնն ի վերայ տապանակին։ Յանդիման քաւութեանն՝ որ է ի վերայ տապանակի վկայութեանն։ Ամպով երեւեցայց ի վերայ քաւութեանն. (եւ այլն։ Իսկ Եզեկ. ՟Խ՟Գ. մեծ եւ փոքր քաւութիւն կոչին գաւիթք տաճարին։)


Քեղանամ, ացայ

vn.

to govern, to be at the helm, to steer.

· Calfa

NBHL (1)

եւ ն. Վարել զքեղի, վարիլ քեղեաւ. զեկավարել. զեկավարիլ.


Քերծեմ, եցի

va.

cf. Քերծում.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայն ուսք քերծեալք (կամ գերծեալք). (Եզեկ. ՟Ի՟Բ. 18։)


Քերծում, քերծի, քերծ

va.

to strip off, to peel, to bark, to pare;
to shave.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայն ուսք քերծեալք (կամ գերծեալք). (Եզեկ. ՟Ի՟Բ. 18։)


Քերովբ, ից

cf. Քերովբիմ.

· Calfa

NBHL (2)

Քերովբէս զնոսա ասէ, որ թարգմանի յաճախ գիտութիւն կամ հեղումն իմաստութեան ... քանդակագործ արարուած՝ որ ասէ քերոբ. (Նչ. եզեկ.։)

Ձգեաց քերոբ մի զձեռն իւր ի միջոյ քերովբէիցն։ Ի մէջ հրոյն՝ որ էր ի միջոյ քերովբէիցն։ Ընդ օծելոյ քրովբէին ետու զքեզ ի լեառն Սուրբ Աստուածոյ։ Ի լեռնէն Աստուածոյ իջոյց զքեզ քերովբն վարսաւոր։ Հրամայեաց քերովբէից՝ բոցեղէն սրոյ շուրջանակաւ պահել զճանապարհս ծառոյն կենաց. (Եզեկ. ՟Ժ. ՟Ի՟Ը. ՟Խ՟Ա։ Ծն. ՟Գ. 24։)


Քերովբիմ, աց

s. pl.

cherub;
cherubim.

· Calfa

NBHL (2)

Քերովբէս զնոսա ասէ, որ թարգմանի յաճախ գիտութիւն կամ հեղումն իմաստութեան ... քանդակագործ արարուած՝ որ ասէ քերոբ. (Նչ. եզեկ.։)

Ձգեաց քերոբ մի զձեռն իւր ի միջոյ քերովբէիցն։ Ի մէջ հրոյն՝ որ էր ի միջոյ քերովբէիցն։ Ընդ օծելոյ քրովբէին ետու զքեզ ի լեառն Սուրբ Աստուածոյ։ Ի լեռնէն Աստուածոյ իջոյց զքեզ քերովբն վարսաւոր։ Հրամայեաց քերովբէից՝ բոցեղէն սրոյ շուրջանակաւ պահել զճանապարհս ծառոյն կենաց. (Եզեկ. ՟Ժ. ՟Ի՟Ը. ՟Խ՟Ա։ Ծն. ՟Գ. 24։)


Քինաւոր, աց

adj.

hatebreathing.

· Calfa

NBHL (1)

Թշնամի չար քինաւորն եւ նախանձաւորն։ Փակին ի ստորին բանտի քինաւոր ամազեկացիքն։ (Եւս.պտմ. ՟Դ. 15։ Նար. ՟Ղ՟Ա։ Փիլ. լին. ՟Դ. 238։)


Քշտեմ, եցի

va.

to lop off, to trim, to prune;
to cut, to retrench.

· Calfa

NBHL (1)

Հատէ՛ք զծառդ, եւ քշտեցէ՛ք զոստս դորա։ Քշտեցից, եւ անկնցից ի վերայ լերինն բարձու. (Դան. ՟Դ. 11։ Եզեկ. ՟Ժ՟Է. 22։)


Քունեմ, եցի

vn.

to sleep, to repose, to take rest;
to lie with, to sleep with a woman, to know her;
— ընդ հարս, to sleep with one's fathers.

· Calfa

NBHL (1)

Քունեսցես ընդ հարս քո։ Քունեաց յովաթամ ընդ հարս իւր, եւ թաղեցաւ ի քաղաքին դաւթի։ Քունեաց եզեկիաս ընդ հարս իւր, ե թաղեցին զնա. (՟Ա. Մնաց. եւ ՟Բ. Մնաց.։)


Քսակ, աց

s.

purse, little bag, satchel;
pack, packet;
— արծաթոյ, purse, flat-purse, money-bag, billcase, portfolio;
— հասարակաց ունել, to have the same, or a common purse.

· Calfa

NBHL (1)

Հմայք էին, որ ընդ պարանոցաւ եւ ընդ արմնակաւ ձեռաց գիր գրեալ, եւ քսակով կարեալ ապէին. (Նչ. եզեկ.։)


Քսեստ, ից

s.

sextary;
pitcher, jar;
measure of bushels, or English gallons.

· Calfa

NBHL (1)

Քսեստ մի իւղոյ՝ տասնրորդ սափորոյն. զի տասն քսեստն է սափոր մի։ Քսեստ մի իւղ ըստ հացին։ Երրորդ մասն քսեստի. (Եզեկ. ՟Խ՟Ե. եւ ՟Խ՟Զ։)


Քրիստոսապսակ

adj.

crowned by J.-C.

· Calfa

NBHL (1)

Այլեւայլ գեղեցիկ խորհրդով ասի եւ զսրբոյ խաչէն եւ զեկեղեցւոյ.


Քրմուհի, հւոյ, հեայ, հեաց

cf. Քրմանոյշ.

· Calfa

NBHL (1)

Քրմուհեայ անդրէն առնուլ զմարգարէութիւնն հրամայեաց Կացուրդ եղանել աթենայ. եւ զնորին քրմուհի երակլէս բռադատէր։ Անիծանէ եւ քրմուհեացն ըստ սուտ տեսլեացն. պմ. աղեքս։ պիտ։ (Նախ. եզեկ.։)


Քրոնիկոն, ի

s. adj.

chronicle;
chronological.

· Calfa

NBHL (1)

Յուզեցի ի քրոնիկոնն, եւ ոչ գտի։ Ոչ միայն ի քրոնիւոնացն, այլեւ յաստուածայնոցն գրոց. (Նչ. եզեկ.։)


Օդանման

adj.

air-like, aeriform.

· Calfa

NBHL (1)

Բիկրեղն ծովագոյն օդանման. (Վրդն. ել.։ Նչ. եզեկ.։)