Definitions containing the research իբր : 8114 results

Հոգամ, ացայ, ացի

vn.

to provide, to provision;
to furnish, to garnish, to store, to procure;
to take care of, to preserve with care, to keep, to husband;
to care, to mind;
— վասն ուրուք or զումեքէ, to grow or be anxious about, disquieted, uneasy, thoughtful, to trouble one's head or oneself about, to torment oneself, to fret about;
չ— վասն վաղուի, to take no thought for tomorrow;
մի՛ ինչ —այք, don't be uneasy, do not distress yourself.

· Calfa


Հոգեվար, աց

adj. s.

dying, agonizing, expiring, at the last gasp, in the e pangs of death;
—ք, pangs, agony, death-struggle;
լինել ի —ս, to be in agony, dying, giving up the ghost, to be in the last gasp or at the point of death.

· Calfa

NBHL (1)

ՀՈԳԵՎԱՐ. ա. ἁγωνία angor, agonia. իբր Հոգեվարութիւն. տագնապ մահու. հոգի տալը.


Հոգեւոր, աց

adj. s.

spiritual;
devout, pious;
animated, lively, spirited;
—ք, spiritual things.

· Calfa

NBHL (1)

ՀՈԳԵՒՈՐ. ἕμψυχος, ἑμψυχόμενος, ἑψυχόμενος anima praeditus, animatus. որպէս Հոգիաւոր. ունակ բանական հոգւոյ. ... (cf. ՇՆՉԱՒՈՐ. եւ cf. ԱՆՁՆԱՒՈՐ, իբր հոգիաւոր։)


Հոգեւորիմ, եցայ

vn.

cf. Հոգիանամ.

· Calfa

NBHL (1)

ἑμψύχομαι animam acquiro, animor. իբր Հոգիաւորիլ. հոգի ստանալ՝ կենդանի կամ բանական.


Հոգիացուցանեմ, ուցի

va. fig.

to spiritualize, to purify;
to inspirit, to animate, to vivify, to reanimate, to give new life to, to raise the spirits of;
to restore to life.

· Calfa

NBHL (1)

Սրտացուցեր, իբրեւ հոգիացուցեր. (Նիւս. երգ.։)


Հոլաթեւեան

adj.

open-winged.

· Calfa

NBHL (1)

ՀՈԼՔ. իբր Հոյլք։ Նանայ.։


Հոլաթեւեմ, եցի

vn. va. to open or extend the wings;
to cover with the wings.

· Calfa

NBHL (1)

ՀՈԼԱԹԵՒԵԼ. Բանալ եւ տարածել զթեւս. պատել իբր թեւովք. սփռել, սփռիլ.


Հոլանեմ, եցի

va. fig.

to undress, to take off one's clothes, to bare, to strip;
to make known or evident, to reveal, to disclose.

· Calfa

NBHL (1)

ՀՈԼԱՆԵԼ, կամ ՀՈԼՈՆԻԼ, իբր Հոլովիլ. կամ հոլովմամբ մերկիլ ի մորթոյ.


Հոլեմ, եցի

va.

cf. Հոլոնեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ժղորեալ հոլոնեալ էին արքն եւ կանայքն, իբրեւ զճճիս կայտռեալ խլրտէին։ Թագաւորն պապ հոլոնեալ, եւ յարուցեալ ի գահոյիցն՝ յերկիր իջանէր. (Ճ. ՟Բ.։ եւ Մեսր. երէց.։)


Հոլոնեմ

va.

to bring or gather together, to assemble, to collect.

· Calfa

NBHL (1)

Ժղորեալ հոլոնեալ էին արքն եւ կանայքն, իբրեւ զճճիս կայտռեալ խլրտէին։ Թագաւորն պապ հոլոնեալ, եւ յարուցեալ ի գահոյիցն՝ յերկիր իջանէր. (Ճ. ՟Բ.։ եւ Մեսր. երէց.։)


Հոլով, ից

s. gr.

rolling, circular motion, circulation;
case;
— անուանց, oblique cases.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչնչից հոլովք (իբր զշրջանս հողմոց) Նար. (՟Խ՟Ը։)


Հոլովեմ, եցի

va. gr.

to roll, to turn;
to move, to change;
to decline.

· Calfa

NBHL (4)

Որ հոլովես զտարերս իբր զանցաւորս. (Նար. ՟Կ՟Գ։)

իբր ձ. Առաւել կ. իբր ձ.

Գումարեցան ի մի վայր, եւ պնդեցան կարգեցան մածեան հոլովեցան յինքեանս, եւ եղեն իբրեւ զմի այր. (Արծր. ՟Գ. 4։)

Ծերն հոլովեալ է եւ զառանցեալ. իբր ռմկ. ընկած, ձգած. (Լմբ. ժղ.։)


Հոծիմ, եցայ

vn.

to be condensed, to grow thick;
to fill, to be filled.

· Calfa

NBHL (3)

Զուխտս հոծեալս բանի. (Լմբ. պտրգ.) իբր լիապատար. եւ կամ ըստ յաջորդ նշ։

ՀՈԾԻԼ իբր Հոտիլ. կամ գարշ հոտ բուրել.

ՀՈԾԵԱԼ ԲԵՐԱՆ կամ ԲԱՆ, իբր Հոտեալ, կամ հիւծեալ.


Հողաբլուր, բլրոց

s.

hank of earth, embankment, mound, dike, dam, mole, break-water;
causeway;
rampart, intrenchment;
—ս կանգնել, to intrench, to fortify with trenches.

· Calfa

NBHL (1)

χῶμα, πρόσχωμα agger, tumulus. Բլուր հողոյ. հող կուտեալ իբրեւ զբլուր, թումբ. եւ Աւերակ.


Հողակոյտ

cf. Հողաբլուր.

· Calfa

NBHL (1)

Նստան առ նմա իբրեւ ի վերայ հողակուտի մեռելոց. (Իսիւք.։)


Հողացուցանեմ, ուցի

va.

to reduce or change to earth;
քաղաք —ուցեալ, a city built on a hill.

· Calfa

NBHL (1)

Զամենայն քաղաքս հողացուցեալս ի նոցանէ ոչ այրեաց. իմա՛ կառուցեալս իբր հողաբլուր ամուր ի բարձու. κεχωματισμένος in tumulo situs.


Հողեալ

adj.

overthrown, fallen to the earth.

· Calfa

NBHL (1)

Զնա ինքն յերկիր հողեալ՝ շալակաւ շրջեցուցանէին. (՟Բ. Մակ. ՟Թ. 8.) (մի ձ. ընտիր, հոլեալ. իբրու հոլովեալ, տապալեալ) cf. ՀՈԾԵԱՄ։


Հողմահարիմ

vn.

to lash away flies with the tail;
cf. Հովահարեմ.

· Calfa


Հողմավար, աց

adj.

weather-driven;
whirled about by the wind.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ անտի ապա իբրեւ հողմավար փոթորկեալ յանկարծակի դիմէր գայր. (Յհ. կթ.։)


Հողմափայտ

s. bot. celandine, swallow-wort.

· Calfa

NBHL (1)

χελιδώνιον chelidonia, mamiran. Անուն խոտոյ, որ լինի գեղ աչաց. յն. խէլիտօնիօն. իբրու ծիծառնական. յորմէ թ. գըռլանղըճ օթու, զէրդէլէօփ, մամիրան։ (Բժշկարան.։)


Հողմուռոյց

adj.

swelled by the wind.

· Calfa


Հոմանունաբար

adv.

equivocally.

· Calfa

NBHL (1)

Սովոր է գիրք բազում անգամ հոմանունաբար կոչել զաչս եւ զերեսս. իբր զի ընդ յն. է աչք, եւ երեսք. (Լմբ. սղ.։)


Հոմիշխան

cf. Իշխանակից.

· Calfa

NBHL (1)

Եղիցես ընդ իս միաբան բնակել հոմիշխան. (Պտմ. աղեքս. (այժմու յն. μονοκράτωρ իբր միահեծան. այլ ըստ յն. ὀμοκράτωρ ).)


Հոյակապ

adj.

grand, magnificent, superb, splendid;
great, excellent, eminent;
— քաղաք, topping, most eminent city;
— այր, a great man;
— իշխան, illustrious prince;
— բժիշկ, celebrated doctor.

· Calfa

NBHL (1)

ἕκκλητος, περιβόητος, ἑπαινετός inclytus, celebris, laudatus. (ի բառէս Խոյ, խոյկ, կամ հոյ, կամ հոյն. նմանութեամբ զօրաւոր եւ ահաւոր յատկութեանց) իբր Հրաշակերտ եւ ահեղ, մեծամուր, հռչակաւոր. փառաւոր. երեւելի. ականաւոր. շքեղ. գովելի. մեծանուն. անուանի (շինուած, կամ գործ, կամ անձն)


Հաւասարութիւն, ութեան

s.

equality, parity;
uniformity, conformity;
comparison, likening;
equalization;
participation, sharing;
union, concord, agreement;
գալ ի — ընդ, to equal;
cf. Հաւասարումն.

· Calfa


Հաւաստեմ, եցի

va.

to show, to prove, to confirm;
to justify, to vindicate;
to certify, to assure;
to search into, to go to the bottom of, to sift, to investigate.

· Calfa

NBHL (1)

Վասն հաւաստելոյ՝ զլինելւոյն իբր զեղելոյ ասէ. (Մխ. երեմ.։)


Հաւատարիմ, մի, մաց

adj. adv.

faithful, loyal, honest, trusty, trustworthy;
confident;
true, sure, certain, real;
cf. Հաւատարմաբար;
— լինել, to be verified, confirmed, proved;
to be justified;
to be trusted, believed, adopted, or accepted;
— կալ, մնալ, to rest or remain faithful to;
— առնել, to prove, to justify, to verify, to accredit, to give credit to, to make credible;
— առնել զոք, to assure, to cause to believe, to persuade.

· Calfa

NBHL (2)

ՀԱՒԱՏԱՐԻՄ. իբր Աներկեւան. անքոյթ. հաստատուն. անպակաս.

ՀԱՒԱՏԱՐԻՄ ԼԻՆԵԼ. πιστόομαι, πιστεύομαι fide dignus reddor, fides mihi habetur, creditus sum, confirmor. Հաւատարմանալ. հաւատալի եւ վստահելի գտանիլ. ստուգիլ. հաստատիլ. ընդունելի լինել. եւ Աւանդիլ իբրեւ ի ձեռս հաւատարիմ անձին.


Հաւատարմագոյն

adj. adv.

more faithful;
more faithfully.

· Calfa

NBHL (1)

Հաւաստեաւ յոյժ. հաստատագոյնս. իբր աներկբայ.


Հաւատարմացուցանեմ, ուցի

va.

to make credible, to give to believe, to persuade, to convince;
to sanction, to certify, to confirm, to affirm, to assure.

· Calfa

NBHL (1)

Յառաջնում նուագին իբրեւ զհամամիտ գործակից եւ զեղբայր սիրելի հաւատարմացուցեալ իւր՝ ընդունէր զնա պատուով մեծաւ. (Յհ. կթ.) այսինքն հաւատարիմ երեւեցուցեալ, կամ հաւատացուցեալ։


Հաւորս, աց

s.

bird-catcher, fowler;
bird of prey;
bird-call.

· Calfa

NBHL (1)

Որսալով որսացան զիս իբրեւ հաւորսք թշնամիք իմ. յն. իբրեւ հաւ, կամ զհաւ. (Ողբ. ՟Գ. 52։)


Հաւփալ, ի, աց

s.

cf. Հօփալ.

· Calfa

NBHL (1)

ՀԱՒՓԱԼ φάττος, φάττα, φάσσα palumba, -bus, -bes եւ livia. գրի եւ ՀԱՒԲԱԼ, ՀՈԲԱԼ, ՀՈՎՓԱԼ, ՀՕՓԱԼ։ իբրու նոյն ընդ լտ. փալումպա. Վայրի աղաւնի, եւ որ ինչ նման է նմա.


Հդնի

adj.

curved, gibbous.

· Calfa

NBHL (1)

Յայտնէր զիւրմէ կարծիս տալ հնդրի խրախուսանօք, իբրու թէ ինքն իցէ տուիչ յաղթութեանն, եւ ոչ այլ ոք. (Պիտ.։)


Հեբրայական, ի, աց

cf. Եբրայական.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ իբր Եբրայեցի.


Հեգնական, ի, աց

adj.

ironical, sarcastic, derisive, taunting, mocking.

· Calfa

NBHL (2)

Հեգնական. ահա ադամ եղեւ իբրեւ զմի ի մէնջ. եւ այլն. (Երզն. քեր.։)

իբր Հենգնական. διασυρτικός cavillatorius, irrisionis. Ուր իցէ հենգնութիւն. եպերողական. որ ինչ լինի ընդ կատակս եւ այպն առնելով.


Հեգնեմ, եցի

va.

to quiz, to deride, to ridicule, to jeer;
to gibe, to despise.

· Calfa

NBHL (1)

Հեգնելով հեգնեաց զնա բանն աստուծոյ, ահաւասիկ ադամ եղեւ իբրեւ զմի ի մէնջ։ Հեգնեալ զադամ եւ զեւայ, հեգնեալ եւ զբանսարկուն. (Եփր. ծն.։ Կիւրղ. ծն.։)


Հեզագնաց

adj. adv.

soft, gentle, slow;
softly, gently.

· Calfa

NBHL (1)

ՀԵԶԱԳՆԱՑ իբր Հեզաբարոյ. միամիտ.


Հեզանք

s.

cf. Հեզութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ զանապատաւորս ամենայն հեզանաց հանդիսիւ ընդ կարգս աշխարհիս անցանէր. (Յհ. կթ.։ (Եթէ ընթերցցիս Հեզանոց, լինի իբր հեզական։))


Հեզութիւն, ութեան

s.

sweetness of temper or disposition, mildness, gentleness, sweetness, affability, kindness, courteousness.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՛վ կին, դու իբր ի դպրանոց տան հեզութեամբ ի տան քում բնակես. եւ կարօղ ես դու կալ հեզութեամբ. յն. իմաստասիրութիւն (այսինքն առաքինի քաղաքավարութիւն)։


Հեթանոս, աց

s.

heathen, pagan, paynim, gentile;
infidel, idolater, barbarian;
nation, people;
—ք, the heathen.

· Calfa

NBHL (1)

ՀԵԹԱՆՈՍ դնի ի մեզ երբեմն եւ իբրեւ Հելլենացի. այսինքն հին ազգ յունաց. եբր. էօն այսինքն յոնացի. յն. է՛լլին, իգ. էլլի՛ս ἔλλην hellenus, graecus.


Հեթանոսաբար

adv.

heathenishly.

· Calfa

NBHL (1)

Կամ ա. իբր Հեթանոսական.


Հեթանոսական, ի, աց

adj.

heathenish, pagan, gentile.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ զհեթանոսական կամ իբրեւ զմաքսաւոր տեսանել. (Բրս. կանոն.։)


Հեծան, աց

s.

beam, rafter, joist.

· Calfa


Հեծանիմ, հեծայ

vn.

to mount, to ride;
— ի կառս, ի ձի, to mount or enter a carriage or vehicle;
to ride, to mount on horseback;
— ի նաւ, to go on shipboard, to embark;
անհամետ —, to ride bare-back;
յորս —, to go a hunting or shooting;
զհետ —, to chase, to give chase to, to persecute, to set off in pursuit of, to pursue;
յաւար —, to plunder, to pillage, to sack;
ապրեցաւ հեծեալ ձիով, he fled on horseback;
cf. Կառք.

· Calfa

NBHL (1)

Ստացեալ երիվարս երագեն նոցա հեծանելովն։ Եւ թագաւորքն հեծեալ (իբր յեցեալ) ի զօրութիւն իշխանութեանն՝ չարչարէին զնոսա. (Լմբ. ժղ.։) cf. ՀԵԾԵԱՄ։


Հեծեծումն, ման

s.

cf. Հեծեծանք.

· Calfa

NBHL (1)

Զհեծեծումն քննութեան նախարարացն երեցունց. (Եղիշ. ՟Ը։ իբր վարանական հեծութիւն հծծելով ընդ միմեանս։)


Հեծեմ, եցի

vn.

cf. Հեծեծեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Գրի եւ Հեծեայ, իբր Հեծէ.


Հեծկամ, ացայ, ացի

vn.

cf. Հեծկլտամ.

· Calfa

NBHL (1)

ռմկ. հեծկլտալ. իբր λύζω singultio. Հեկեկալ. ի հեծելն եւ ի լալն ընդհատել զձայնն կամ զշունչն. հինինել.


Հեկեկանք, նաց

s.

sobs crying, mockery.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ Հենգնութիւն մեծաձայն իբր լալեօք.


Հեկեկեմ, եցի

va.

cf. Հեկեկամ;
cf. Հեգնեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Հեկեկալ. եւ Հենգնել ի ձայն բարձր իբր կականելով.


Հեղեղաբար

adv.

like a torrent, impetuously.

· Calfa


Հեղեղատ, ից, աց

s.

torrent, ravine.

· Calfa