Definitions containing the research կամ : 10000 Results

Անաչառութիւն, ութեան

s.

impartiality, disinterestedness, uprightness, justness, sincerity;
strictness, rigour, austerity, severity.


Անապական, ի, աց

adj.

incorruptible;
pure, chaste, inviolate.

NBHL (2)

Հաւատք անապական, կամ անապական բան ճշմարտութեան։ Ներգործութեամբ անապականաւ. (Նար.։)

ԱՆԱՊԱԿԱՆ ՄԱՐՄԻՆ ասի Քրիստոսի՝ ի սուրբ խորհրդեան եւ յերկինս, զի է այժմ ի փառաւորեալ վիճակի. իսկ ըստ նախկին վիճակի յերկրի՝ որպէս անփուտ ի գերեզմանին, որպէս անախտ, կամ հեռի յանգոսնելի կամ ի հարկեցուցիչ կրից. զի զամենայն կամաւ կրեաց։


Անապաշաւ

adj. adv.

impenitent, hardened, obdurated.

NBHL (2)

Անապաշաւս թշնամութեամբ։ Անապաշաւ կամօք. (Լմբ. ատ. եւ Լմբ. սղ.։)

Որ ինչ ոչ բերէ զապաշաւ. անտրտում. կամակար.


Անապաշխար, ի, ից

adj. adv.

cf. Անապաշաւ.

NBHL (1)

Առանց ապաշխարելոյ կամ զղջանալոյ. խստասրտութեամբ.


Անապաշխարութիւն, ութեան

s.

impenitence, obduracy.

NBHL (1)

Ոչ կամի Աստուած զոք յանապաշխարութիւն. (Մանդ. ԺԵ։)


Անապատ, աց, ից

s. adj.

desert, hermitage, solitude;
solitary, uninhabited lonely, unfrequented.

NBHL (1)

Յանապատ լերինս, կամ տեղիս. (Ագաթ.։)


Անապատական, ի, աց

adj. s.

solitary, eremitical;
hermit, anchorite.

NBHL (1)

ἑρημίτης, ἑρημικός, solitarius, eremita. Գտեալ կամ սնեալ յանապատի, եւ յանշէն վայրս. վայրենի. եւ որ ինչ ա՛նկ է անապատի. եէպանի. սահրանիշին.


Անապատասէր

adj.

loving solitude, or retired situations, retired, solitary.

NBHL (1)

φιλέρημος solitudinis amans. Որ սիրէ զանապատ կամ զառանձնութիւն.


Անապատացուցանեմ, ուցի

va.

to cause to be deserted, to lay waste, to unpeople.

NBHL (2)

ἑξερημόω, desertum facio. Առնել անապատ կամ յանապատ. աւերակ եւ ամայի կացուցանել. խարապ էթմէք.

Անապատացուցանել կամելով զաշխարհս Հայոց. (Ասող. ՟Գ. 7։)


Անապաւէն

adj.

without refuge, destitute, unprotected.

NBHL (1)

Ոյր կամ ուր չիք ապաւէն. անօգնական եւ անապաստան.


Անառակ, աց

adj.

dissolute, debauched, libertine, licentious, wanton, lewd;
prodigal, profuse.

NBHL (1)

Յանառակ կանանց, կամ յարանց. (Շ. ընդհ.։)


Անառակաբար

adv.

dissolutely, lewdly, wantonly;
prodigally, lavishly.

NBHL (1)

Կեալ, կամ հայիլ անառակաբար. (ՃՃ.։ Վրք. հց.։)


Անառիկ

adj.

impregnable, inexpugnable

NBHL (2)

Որովք եւ տապանակին անառիկ լինել ասէ. Արշ.։ Անառիկ ամրութեամբ, կամ զգուշութեան։ Ի մէջ անառիկ ամրացեալ խաղաղութեան. (Պիտ.։)

Իբրեւ աշտարակ հզօր, կամ ամրոց անառիկ է արդարութիւն. (Լծ. կոչ.։)


Անասնագոյն

adj.

more brutal or coarse.

NBHL (1)

ἁλογώτερος, irrationabilior. Անբանագոյն քան զանասուն, կամ վատթարագոյն.


Անասնական, ի, աց

cf. Անասնախառն.

NBHL (1)

Անասնական անարգելութիւն, կամ խառնակութիւն, յարձակումն, ախտք. (Պիտ.։)


Անասնանամ, ացայ

vn.

to become quite a brute, to lead the life of a brute;
to be clownish or churlish, to be besotted.

NBHL (1)

ἁποκτήνομαι, obbrutesco. Նմանել կամ հաւասարիլ անասնոց անբանից. հայվանա պէնզէմեք.


Անասնիկ

s.

a small beast;
animalcule;
a lean beast.

NBHL (1)

Անասուն փոքրիկ կամ տառապեալ՝ ստացուած աղքատի ուրուք. հայվանճըգ.


Անասնութիւն, ութեան

s.

nature of the brute creation;
brutality, bestiality.

NBHL (1)

ἁλογία. rationis privatio, brutalitas. Անասնային բնութիւն կամ բարք. անբանութիւն. գազանութիւն. հայվանլըգ.


Անաստառ

adj.

without lining.

NBHL (1)

(հին բառ ռմկ) Առանց աստառի կամ պաստառի, մաշկի, թաղանթի.


Անաստուած, ից

adj.

atheistic, atheist;
ungodly, irreligious.

NBHL (2)

Զանաստուած բարս, կամ զխնդիրս։ Անաստուած ժամանակ (երիտասարդաց). (Սարգ.։)

Անաստուած զոհք, կամ գիր. (ՃՃ.։)


Անաստուածութիւն, ութեան

s.

atheism;
ungodliness, irreligion.

NBHL (1)

Կարճել կամելով զնոցա անաստուածութեանն յանդգնութիւն. (Սարգ. ՟բ. պետ. ՟Գ։)


Անատակ

adj.

impotent, imbecile, feeble.

NBHL (1)

Որ չէ ատակ կամ չատակէ. անկար. տկար. չատիկօղ, չի կրցօղ. գուտրէթսիզ, աճիզ.


Անարատ, ից

adj.

immaculate, without sin, innocent, irreproachable;
clear, refined;
intact, pure, whole, perfect.

NBHL (3)

Որոջ անարատ։ Գառինս անարատս։ Ոչխար կամ խոյ անարատ։ Արու կամ էգ անարատ։ Ընտրել ի մէջ անարատին եւ արատաւորին։ Մանկունս անարատս գեղեցիկս երեսօք. եւ այլն։

Կամ անթերի. անպակաս. ամբողջ ըստ մարմնոյ կամ ըստ հոգւոյ. ողջանդամ, եւ ողջամիտ. զայրի միւլէմմէս, թէմամ. ἁνεπίληπτος.

ԱՆԱՐԱՏ. Որպէս թարգմանութիւն յն. ձայնիս ամիանդօն. ἁμίαντον (զոր տեսեր ի վերոյ իբր ա. ἁμίαντος ), Քար՝ ուստի ելանէ նիւթ նման բամբակի կամ վշոյ՝ անարատ կալով եւ ի մէջ հրոյ.


Անարատաբար

adv.

holily, inviolably.

NBHL (1)

Մատուցաւ անարատապէս կամաց բարձրելոյն։ Անարատապէս առ քեզ հետեւել. (Նար. մծբ.։)


Անարգ, աց

adj.

worthless, contemptible, vile, abject, despicable, ignoble.

NBHL (5)

Ընդհարցի մանուկն ընդ ծերոյն, եւ անարգն ընդ պատուականին։ Տեսիլ նորա անարգ՝ նուազեալ քան զամենայն որդւոց մարդկան։ Աստուածս համարեալ զորս եւ յանասունս թշնամեացն (կամ թշնամանացն) անարգք էին։ Չիք մարգարէ անարգ, եթէ ոչ յիւրում գաւառի եւ յիւրում տան։ Դուք փառաւորեալք, եւ մեք անարգք. եւ այլն։

Եթէ հանցես զպատուականն յանարգէ (յն. յանարժանէ, կամ յոչ արժողէ), իբրեւ զբերան իմ եղիցես. (Երեմ. ՟Ժ՟Ե. 19։)

Անարգ եղիցին նոքա որպէս ջուր զի հեղու (յն. անարգեսցին, կամ յոչինչ գրեսցին). (Սղ. ԾԷ. 8։)

Եթէ կարի յանարգաց ոք իցէ, եւ կամ ի պատուականաց. (Ագաթ.։)

Ի փոքուէ տարրէ անարգէ։ Անարգ ձայն, կամ մոխիր։ Քարինս անարգս։ Յանդամոցս անարգացս. (Նար.։)


Անարգաբար

adv.

unworthily, basely, dishonourably, vilely, meanly.


Անարգանք, անաց

s. pl.

affront, offence, wrong, insult;
indignity, slight, contempt, disgrace, shame, opprobrium, discredit, blame.


Անարգել

adj. adv.

free, unembarrassed;
without obstacle, freely.

NBHL (2)

Անարգել հրաման, կամ յօժարութիւն, կամ սիրտ. (Անան.։ Պիտ.։ Նար.։)

Անարգել բարք, կամ մոլորութիւն, կամ պղծութիւնք. (Յհ. կթ.։)


Անարգեմ, եցի, եալ

va.

to offend, to shock;
to despise, to depreciate, to disparage;
to disapprove, to disallow, to refuse, to reject;
to blame, to find fault with.

NBHL (1)

Որ անարգէ զտնանկն, մեղանչէ։ Անարգէ զհայր, եւ մերժէ զմայր։ Որ կամակորի ի ճանապարհս իւր, անարգեսցի։ Խոնարհեսցի մարդ, եւ անարգեսցի այր։ Անարգեսցին փառքն Մովաբու։ Գան հարին, անարգեցին։ Պատուեմ զհայր իմ, եւ դուք անարգէք զիս։ Որ արհամարհէն զիս, անարգեսցի։ Էին արքն անարգեալք յոյժ։ Եւ ես անարգեցի զնա՝ չթագաւորել։ Անարգեսցէ զչարն, եւ ընտրեսցէ զբարին։ Անարգէ Տէր զխորհուրդս ժողովրդոց։ Զպատկերս նոցա անարգեսցես։ Եւ դուք այսօր անարգեցէք զԱստուած։ Անարգեն զհրաման թագաւորի։ Անարգեաց զերդումն, եւ անց զուխտիւն։ Զվէմն՝ զոր անարգեցին շինօղքն։ Զբան Տեառն անարգեցին։ Անարգեաց Եսաւ զանդրանկութիւնն։ Անարգել զմարմինս իւրեանց յանձինս իւրեանց եւ այլն։


Անարդ, ոյ

adj.

uneven, unpolished.

NBHL (1)

Որոյ չկայցէ արդ, այս ինքն զարդ կամ յօրինուած. անյարդար. անշուք. անհարթ. անհեթեթ. անձեւ. տձեւ. անզարդ, տգեղ, անշնորհք. ուսլուպսուզ, չիրքին, նասազ. ἁσχήμων, figura carens, deformis, turpis


Անարդար, ոց

adj.

unjust, partial.

NBHL (1)

Անբաժ կամ հեռի յարդարութենէ. անիրաւ. անօրէն. ἅδικος, injustus, iniquus. ատալէթսիզ, ինսաֆսըզ.


Անարդարութիւն, ութեան

s.

unjustness, iniquity.

NBHL (1)

Անարդարութիւն, կամ անուն արդարութեան (Կոչ. ԺԴ. 49.) ըստ յն. է հոմանունութիւն։


Անարժան, ի, ից, աց

adj.

unworthy, unfit, improper;
condemnable, blamable, illegal, dishonest;
— համարել, to disdain.

NBHL (2)

Անարժան ուսմունք, կամ հարուածք. (Եղիշ. ՟Բ։)

Թարգմանի սոդոմ՝ կուրութիւն կամ ամլութիւն. քանզի կոյր է եւ ամուլ յառաքինութենէ ամենայն անարժան. (Փիլ. լին.։)


Անարժանի

adv.

cf. Անարժան;
յ—, unworthily.

NBHL (1)

Մի՛ ոտնհար լիցիս ումեք ի նեղութեան ժամու, յարժանի կամ յանարժանի. (Վանակ. յոբ.։)


Անարժանութիւն, ութեան

s.

unworthiness.

NBHL (2)

ἁνάξιον, ἁπαξία, indignitas. Անարժան գտանիլն. անարժանաւորութիւն. ոչն արժանի լինել կամ երեւիլ. եւ յետնութիւն. ցածութիւն. նուաստութիւն. լայըգսըզլըգ.

ԱՆԱՐԺԱՆՈՒԹԵԱՄԲ. իբր մկ. ἁναξίως, indigne անարժանաբար. կամ παρὰ τὴν ἁξίαν, praeter dignitatem ըստ ոչ արժանեաց. յանիրաւի.


Անարիագոյն

adj.

more or very feeble, very weak, very timid.

NBHL (1)

ἁδρανέστερος, vilior. Առաւել կամ յոյժ անարի. տկարագոյն. աղկաղկ. խիստ վախկոտ, անճրկած, տկար.


Անարիւն, րեան, րեանց

adj.

that has no blood, bloodless;
that does not bleed.

NBHL (1)

ἅναιμος, sanguinecarens. Ոյր կամ ուր չիք արիւն. արուն չունեցօղ. գանսըզ.


Անարծաթ, աց, ից

adj.

moneyless, poor;
gratuitous, gratis.

NBHL (1)

Չունօղ կամ չխնդրօղ զարծաթ. եւ որ ինչ լինի առանց արծաթոյ. ἁνάργυρος, argento carens եւ argento non comparatus.


Անարծարծելի, լւոյ, լեաց

adj.

that cannot be revived, or rekindled, not renewable, extinct.

NBHL (1)

Այն՝ զոր դժուարին է կամ անհնարին արծարծանել, վառել, նորոգել զվառումն, կամ զթրծումն, եւ զո՛ր եւ է պակասութիւն.


Անարմատ

adj.

without roots, rooted

NBHL (1)

Ուր ոչ լինի արմատ, կամ տունկ. անբոյս. անբեր.


Անարուեստ, ից

adj.

of no trade, or profession;
artless;
guileless;
immaterial, simple, natural;
rough, rude.


Անարօր

adj.

uncultivated, waste;
intact, chaste.

NBHL (1)

Ոչ արօրադրեալ. ոչ հերկեալ. անգործ. ἁνέργαστος. incultus. չիհերկած, չի բանեցուցած. սիւրիւզմէմիշ. միւադդալ. կամ ոչ մշակեալ. եւ անսերմն.


Անբաժ

adj.

without portion, destitute, unprovided for;
indivisible, inseparable.

NBHL (2)

Թով անբաժ ի վիմաց։ Անբաժ ի բուրաստանաց, կամ ի հակառակին հաղորդութենէ, կամ յիմաստութեան մասնէ, կամ ի զգալոյ։ Ոչ անբաժս ի քննող հասմանէ. (Պիտ.։)

Անբաժ ի պտղոյն, կամ ի պտղոցն արգասաւորութենէ. (Սարգ.։)


Անբաժան

adj.

undivided, inseparable.

NBHL (1)

Մեռեալ լինի մասն՝ ինքնակամ շնչոյն անբաժան եղեալ. (Նիւս. կազմ. ԼԲ։)


Անբաժանաբար

adv.

indivisibly.

NBHL (1)

ἁμερίστως. indivisibiliter, sine divisione. Առանց բաժանման. անանջատաբար. առանց բաժնելու, կամ բաժնըւելու. այըրմայարագ, այրըլմատան.


Անբաժանութիւն, ութեան

s.

indivisibility.

NBHL (1)

Ոչ ոք է ի մարդկանէ, որ ոչ որոշեաց զինքն յաստուածայնոյն կամաց ըստ մասին ինչ իրի կամ ժամանակի. բայց միայն Քրիստոսի անբաժանութիւն կամացն պահեցաւ. (Աթ. ՟Գ։)


Անբաժին

cf. Անբաժ.

NBHL (2)

Առանց բաժնի մնացեալ. որ չառնու ինքեան բաժին կամ ժառանգութիւն. միրաստան քեսիլմիշ.

Ոչ կամեցան զժողովեալսն անբաժին ի ժողովրդենէն առնել։ Անբաժին գնալ. (Լմբ. պտրգ.։)


Անբախտ

adj.

unfortunate, unhappy.

NBHL (1)

ԱՆԲԱԽՏ կամ ԱՆԲԱԽՏԵԼԻ. Իբր դժբախտ. հէգ. պահթսըզ, թալիհսիզ.


Անբախտելի

cf. Անբախտ.

NBHL (1)

ԱՆԲԱԽՏ կամ ԱՆԲԱԽՏԵԼԻ. Իբր դժբախտ. հէգ. պահթսըզ, թալիհսիզ.


Անբաղադրելի, լւոյ, լեաց

adj.

simple, uncompounded.

NBHL (1)

Ոչ բաղադրելի, իբր պարզ, կամ անզուգական.