war;
dispute, quarrel, sedition, fight;
— առնել, to dispute, to contest, to debate;
to fight, to come to blows.
μάχη pugna στάσις seditio. Ռազմ, պատերազմ, մարտ, կռիւ. եւ Կագ. բանակռուութիւն. հակառակութիւն.
Հաւանեցուցեալ զամենեսեան՝ դադարեցուցանէ զխազմն։ Այնուհետեւ գրգռէր խազմն. (Խոր. ՟Ա. 14. 28։)
Լուծանէ զխազմ. (Համամ առակ.։)
Որ ընդ Շապուհ խազմ արարեալ. (Շ. վիպ.։)
Զխազմ եւ զխռովութիւն եւ զպատերազմ բառնալ ի միջոյ. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ե.)
Կարծիքն ամենայն խազմ եւ յոյզ բարձցին. (Բրս. հց.։)
Զիա՞րդ զարմանաս, եւ խազմ առնես, չհավատալ ի կուսին ծնանել. (ՃՃ.։)
• (ի հլ. ըստ ՆՀԲ, բայց առանց վկա-յութեան) «կռիւ, պատերազմ, վեճ, պայքար» խոր. Բրս. հց. Համամ առկ. որից խազմա-գործ Եւս. քր. ա. 72. խազմարար Ոսկ. ես 355 և եբր. խազմառու «կռուարար» Մանդ. խազմութիւն Պիտ. խազմիկ «մարտիկ, կռու-ող», գրծ. խազմկօք (ձեռ. խազկօք) Ասող. ն. ժգ. (այսպէս ուղղելի ըստ սրբագրու-բեան Մալխասեանի)։
• Հիւնք. արաբ. [arabic word] xasm «ոսոխ, դատախազ» բառի հետ։ Ալիշան, Հին հաւ. 345 իրան. խազամ «չար ոգի»։ Հիւբշ. 233 կապ չունի, ասում է, ռազմ բառի հետ։ Սանտալճեան, L'idiome 16 ռևեռ. zāsi։ Ակինեան, ՀԱ 1930, 497 ինձ է վերագրում Ասող. խազկօք ձևի սըր-բագրութիւնը, որ Մալխասեանին է պատկանում։ Ինքր համաձայն չէ և դը-նում է խազկան, որ կազմուած է հա-մարում -կան մասնիկով խազ արմատից (հմմտ. ժինեխազութիւն), իբր «մոլե-կան». սրա հետ նոյն է կարծում խա-զիան բառը։