to listen, to obey, to give ear to, to acquiesce, to yield, to consent, to submit;
չ-, to turn a deaf ear, to refuse consent, to disobey.
· Calfa
Անսայ (այսինքն յանձն առնու) եւ զվարելն եւս ի հոգւոյն, եւ մարտ ապտերազմի տալ ընդ թշնամւոյն։ Բարութեանց պատճառք հաւանելեացն, զոր օրինակ չարեաց պատճառաք նոյն է չանսալեացն. այսինքն չանսացողաց. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 13. 23։)
cf. Անսաստ.
· Calfa
Արտաքոյ անյագ սահմանին հանէ զմեզ (բանս) յանսաստելի անդունդս արշաւանաց իւրոց. (Վեցօր. ՟Զ։)
to disobey, to resist, to be refractory.
· Calfa
Յանսաստել բանին (ի մտաց) առանց զգուշութեան կորուսաք զպատմութիւնն. (Վեցօր. ՟Ը։)
without fault;
infallible, impeccable;
infallibly.
· Calfa
Ի հին եւ յանսխալ օրինակաց. (Եւս. քր. ՟Ա։)
without beginning.
· Calfa
Անմայր ի հօրէ անսկզբնաբար։ Զանսկզբնաբար բղխումն. (Շար.։)
without beginning, that has existed from all eternity.
· Calfa
Անսկզբնական զօրութիւն։ Սկիզբն անսկզբնականին գոյութեան. (Ագաթ.։)
Զանսկզբնականն՝ աստուածութեան օրինակ եդ. (Ոսկ. ես.։)
Անսկզբն բանն ծնեալ յանսկզբնական հօրէ. (Պրոկղ. ներբ. ղկ.։)
Անսկզբնական բանդ աստուած։ Անսկզբնական բանին հօր. (Ժմ.։ Շար.։)
Սկզբնաւորել անսկզբնական բանին հօր. (Սարկ. տոմ.։)
equally without beginning, coeternal.
· Calfa
Ըստ աստուածութեանն անսկզբնակից էր ընդ հօր. (Լմբ. սղ.։)
uncreatedness, eternal existence.
· Calfa
ԱՆՍԿԶԲՆԱՒՈՐՈՒԹԻՒՆ ԱՆՍԿԶԲՆՈՒԹԻՒՆ. որ եւ ԱՆՍԿԶԲՆԱԿԱՆՈՒԹԻՒՆ. τὸ ἅναρχον. principio carere. Չունելն զսկիզբն ժամանակի, որ հասարակ է երից անձանց. եւ Չունելն նա եւ զսկիզբն ծագման յայլմէ անձնէ. եւ այս սեպհական է հօր աստուծոյ.
Առանձնաւորութիւն հօր՝ անսկզբնաւորութիւնն. (Առ որս. ՟Բ։)
Որ պատմէ զանսկզբնութիւն (այսինքն զանժամանակ ծնունդ) առ ի հօրէ. (Արշ. ՟Ժ՟Ա։)
Ասաց զանսկզբնութիւն բանին աստուծոյ հօրէ. (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Թ։)
without beginning, eternal;
baseless.
· Calfa
որ եւ ասի ԱՆՍԿԶԲՆԱՒՈՐ. Որպէս յատկութիւն հօր, անծին, անեղագոյն. ոչ ծագեալ յայլմէ անձնէ. անպատճառ. ἅναρχος, ἁγέννητος. principii carens, ingenitus.
Խոստովանիմք զհօր յատկութիւն առանձնաւորութեանն՝ անծին եւ անսկիզբն. (Շ. թղթ.։)
Ի հրէական փոքրաբանութիւնն անկանել, միայն անսկզբանն (հօր) զաստուածութիւնն գրել։ (Կամ ըստ արիոսի) Երիս անսկզբունս եւ անկարգս, եւ որպէս թէ իցէ ասել՝ հակառակ աստուածս։ Արդ՝ անսկիզբն է հայր, զի ո՛չ յայլմէ ումեքէ, եւ ոչ յինքենէ նմա գոլն է. եւ այլն։ Զմի եւ զնոյն գիտել զբնութիւն աստուածութեան՝ անսկզբանն, եւ ծնեցելոյ, եւ յառաջ եկելոյ. (Առ որս. ՟Ե. ՟Ժ՟Դ։)
Որդին որդի, եւ ոչ անսկիզբն, քանզի ի հօրէ. ապա եթէ ի ժամանակէ առցես զսկիզբն, ե՛ւ անսկիզբն. վասն զի արարիչ ժամանակաց. (Ածաբ. մկրտ.։)
Զհօրէ ասեմք, թէ ոչ միայն անսկիզբն, այլ եւ եղեալ իսկ (այսինքն ծնեալ իսկ) յումեքէ չէ. բայց զորդի ասեմք, թէ անսկիզբն է, եւ ծնեալ ի հօրէ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 5։)
Անսկզբան հօր անկզբնակից է եւ որդին. (Լմբ. հանգ.։)
Եւ ո՛չ անսկիզբն ի ներսք ածեմք զլծակացն (օրինակ), որ արեամբ ողջակիզին պատարագեցաւ. (Միսայ. խչ.։)
adj. adv. hungry, unfed, troubled with hunger;
fasting;
without food;
լինել՝ կալ —, to fast.
· Calfa
ἅσιτος, ἅγευστος. jejunus. Անկերակուր. անճաշակ. սովեալ. նքթեալ. գարնը աճ, օրունճլու.
Անսուաղ էր հինգ օր ծերն. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)
to fast;
to be hungry.
· Calfa
ἁσιτέω, νηστεύω. jejuno. Աճաշակ կալ. պահել զծոմ. սակաւակեր լինել. չուտել, չոր ցամաք կենալ. օրուճ դութմագ.
hunger;
fasting state.
· Calfa
Անսուաղութեամբ զփրկչին ի սիովն զօրէնսդրութիւնն բերելով. (Արշ.։)
impure, unclean;
unholy, profane.
· Calfa
ἁκάθαρτος, ἁνόσιος, ἅναγνος. non sanctus, immundus, impurus, impius. Ոչ սուրբ. անսրբազան. անմաքուր. պիղծ. խառնակ. անարժան. կամ Պիղծ համարեալ ըստ օրինաց. նափաք, հարամ, միւրտար. տե՛ս (Ղեւտ.։ Թուոց, ստէպ։)
uncalled, not named;
uninvited;
— բազմական, parasite, smell-feast, trencher-friend.
· Calfa
weaving, texture;
weft.
· Calfa
որ եւ ԱՆԳՈՒԱԾ. ὔφασμα, συνυφή. textura, contextura. Ոստայնանկութիւն. եւ հիւսուած. ընդելուզումն. գործած. բանուածք. տօգույուշ. էօրմէ. եւ գործն անկեալ՝ հիւսեալ. բանած բան. իշլէնմիշ տօգունմուշ շէյ.
woven.
· Calfa
Ոստայնանկեալ. հիւսեալ. հիւսկէն. ընդելուզեալ. բանած, հուսած. տօգունմուշ. եօրմէ. ὐφαντός. textus, textilis.
fall, tumble;
overthrow, ruin, subversion;
degradation;
cadence;
վերստին —, second fall;
relapse.
· Calfa
Աստանօր յանգման գրոցս կարգեաց զյաղագս ունելոյն բան. (Անյաղթ ստորոգ.։)
to kick, to strike with the hind feet;
to resist, to reject.
· Calfa
Յագեցաւ, յօրացաւ, եւ անկուշեաց զսիրելին. (Օր. ՟Լ՟Բ. 15։)
not carved, unpolished, rough.
· Calfa
Ամենայն ի քարանց պատուականաց, չափով յանկոփից (յն. այլազգ է)։ Առնեն վէմս անկոփս ըստ օրինացն (յն. ամբողջ). (՟Գ. Թագ. ՟Է. 9։ ՟Ա. Մակ. ՟Դ. 47։)
impregnable;
invincible.
· Calfa
Աստուծոյ զօրութեանն՝ որ անկռուելին է։ Անշարժ հիմանն, անկռուելի նաւահանգստին. (Ոսկ. ՟ա. կոր. եւ եղ։)
Ներհակս ինձ զօրացուցի՝ ապառումս եւ անկռուելիս. (Նար. ՟Ի՟Ա։)
disjoined, separate;
that does not participate, that takes no share.
· Calfa
Անկցորդ մնացեր ի մասնէ հողածնելոցս հասարակաց։ Անկցորդ տեսականաց, կամ պարտեաց մեղանաց։ Առ օրէնս երկրի անկցորդ. (Նար.։)
that does not participate;
incommunicable;
that does not receive the communion.
· Calfa
Անհաղորդ կամաց հօր երկրաւորի։ Զաւակք անհաղորդք չարեացն Սոդոմայ. (Նար. ՟Կ՟Է. եւ Նար. առաք.։)
Անհաղորդ եմ յանապական օրինացն. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)
unpleasant, disagreeable, offensive;
disgustful;
— իմն օրինակաւ, disagreeably;
— լինել, to displease;
to disgust.
· Calfa
insipid, unsavoury;
nauseous, disgustful.
· Calfa
Երկրորդել զանհամ պատմութիւնս նոցա. (Վեցօր. ՟Զ։)
Լացցո՛ւք, մի՛ անառակս եւ անհամս. (Ոսկ. փիլիպ.։) (այս ինքն անհամեստ կամ անշնորհ օրինակաւ։)
impatience;
intolerance.
· Calfa
Իւրաքանչիւր չարի յօրինել զներհակն, անհամբերութեանն՝ համբերութիւն. (Յճխ. ՟Ի՟Գ։)
cf. Անհամեմատ.
· Calfa
Անհամեմատական զօրութիւնն Աստուծոյ։ Դու միայն ես անհամեմատական, որ ոչ զոք ունիս ընդ քեզ զովօղ կամ ընկերակից. (Ոսկ. ես.։)
incomparably, disproportionally.
· Calfa
ἁσυγκρίτως. incomparabiliter. Անհամեմատ եւ անբաղդատ օրինակաւ. առանց համեմատութեան. յանչափս. պիլաթեշպիհ.
fatherless.
· Calfa
Առաւել զՔրիստոսէ, որ ըստ մարմնոյ ծնաւ ի կոյս մօրէ առանց մարմնաւոր հօր.
Անմայր ի Հօրէ անսկզբնաբար՝ լինել անհայր ի սրբոյ Կուսէն։ Անհայր ծնունդ. (Շար.։)
Ո՞ պատմեսցէ զազգատոհմն անհօրն (ըստ մարմնոյ), եւ անմօր (ըստ Աստուածութեանն). (Սարկ. հանգ.։)
որպէս որբ կամ անխնամ մնացեալ ի հօրէ.
Հայր ոչ եթէ անհայր (կամ անհօր) վանիցն լինել. (Լմբ. պտրգ.։)
restless, fretful, agitated;
turbulent, unquiet, tumultuous;
incessantly, always;
— կալ, to fret, to be agitated, to fidget;
— առնել, to fret, to agitate.
· Calfa
Անհանգիստ օրհնութեամբք. (Յճխ.։)
disparity, inequality.
· Calfa
Վաթսուն եւ չորքն հանգիտութիւն է, յիսուն եւ վեցն անհանգիտութիւն։ Չենք օրէնքն՝ անհանգիտութեան պատմիչ. (Փիլ. լին. ՟Ա. 91. 216։)
cf. Անհանդուրժակ.
· Calfa
Աստուած երեւեալ զօրութեամբ անհանդուրժելի. (Վրք. հց. ՟Դ։)
implacable, irreconcilable.
· Calfa
Զօրէն անհաշտ հակառակորդաց. (Պիտ.։)
Գուցէ հաշտիցի որդին ընդ հօր իւրում, եւ նմա անհաշտ (այս ինքն անաջող) լիցի մեքենայքն. (Կիւրղ. թագ.։)
imperceptible, incomprehensible, inconceivable;
unripe.
· Calfa
Անհաս իմաստից թեւոց։ Փառաց անհասից։ Ընդ հօր անհասի։ Զանհասն հրեղինաց. (Նար.։)
Զանհաս պատմութիւն ստեղծանեն յանհանճար մտաց. (Վեցօր. ՟Բ։)
Ամենայն երկնաւոր զօրութիւնքն անհաս են աստուածային փառացն. (Յճխ. ՟Գ։)
incomprehensibility;
unripeness.
· Calfa
Յառաջ քան զյաւիտեանս մշտնջենաւորութեամբ եւ անհասութեամբ (յն. անհասաբար) ի հօրէ ծնեալ. (Կոչ. ՟Դ։)
Գունդք զօրաւորացն պարսից զկնի նորա երթային անհասութեամբ. (Փարպ.։)
inconstant, changeable, variable, alterable;
fragile.
· Calfa
Եւս եւ անվաւեր. անընդունելի. անզօր.
undivided, indivisible, inseparable;
incessant, continual;
individual, one, atom.
· Calfa
(Ըստ հերայ գլխոյ)՝ բազմութեանն անհատ լինել՝ իբրեւ մի մարմին. եւ եթէ հատցին գիսակքն՝ բազմացն զօրութիւնքն անկցին։ Պնդեալ զնա կարի քաջ անհատ ջլօք։ (Փիլ.։)
inexhaustibleness;
individuality.
· Calfa
Մշտնջենահոսութիւն գետոց զանհատութիւն բնութեանն ցուցանեն։ Զգետոցն անհատութեան բերելով զօրինակ. (Նանայ.։)
that cannot be payed.
· Calfa
Անհատուցումն սիրոյն (Աստուծոյ) լինիմք հատուցանողք. (Վեցօր. ՟Զ։)
illegitimate, bastard, base-born, natural;
altered, corrupted, false.
· Calfa
Որոյ չի՛ք այլ հարազատ. կամ եղբայր. միածին. միամօր. մէկ հատիկ.
crooked, uneven, rough, rugged;
awkward, rude, unpolished, coarse.
· Calfa
Կամ անկազմ. չեւ յօրինեալ ըստ պիտելոյն ի դեղ (խոտ թիւնաւոր).
inevitable;
fearless, assured.
· Calfa
Ընդդիմակաց զօրութեանցն անհարթչելի։ Զամենասուրբ Հոգւոյդ շնորհս պարգեւեցեր ի ժառանգութիւն անհարթչելի. (Ճշ.։)
exempt from tax or impost.
· Calfa
Ետ հարկս՝ բնութեամբ ազատ եւ անհարկ՝ էակից հօր որդին. (ՃՃ.։)
without bread, — the means of subsistence.
· Calfa
Հրամայեաց դնել ի բանտի զերեք օր՝ անհաց եւ անջուր. (Մաղաք.։)
incredulous, who makes difficulties;
obstinate, subborn, headstrong.
· Calfa
Կամէի անհաւան վիճաբանութեամբն զհարազատ սիրոյն ցուցանել օրինակ. այս ինքն կամաւոր դիմադրութեամբ. (Պիտ.։)
cf. Անհաւանական.
· Calfa
Ո՞չ թուի քեզ անհաւանելի իրդ։ Լուսնոյ նմանեցուցանել ոչ է անհաւանելի զՄովսիսի օրէնս. (Պրպմ. ՟Ի՟Է. ՟Լ՟Թ։)
to differ in opinion, to disagree;
to be obstinate;
to disapprove, to disallow.
· Calfa
Անհաւանելն օրինացն եւ իշխանացն (գործ է անիրաւութեան). (Արիստ. առաք.։)
incredulity;
disapprobation;
obstinacy.
· Calfa
Խռովութիւն հօր առ որդի, եւ որդւոց անհաւանութիւն. (Յճխ. ՟Ե։)
unequal.
· Calfa
Աննմանք եւ անհաւասարք (ի կրօնս)։ Առ օրէնս երկրի անկցորդ, եւ առ հասարակաց իր՝ անհաւասար. (Նար. խչ. եւ Մծբ.։)