Definitions containing the research կանոն : 1127 results

Ժամանակական, ի, աց

adj.

of time;
temporal, worldly;
—ս, recent, modern, of our time.

· Calfa

NBHL (1)

Ի քրոնիկոն ժամանակական կանոնսն փոխեցայց. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Ժամանակաւոր

adj.

temporary, of short duration.

· Calfa


Ժամանոց, աց

s.

cruet (for the mass).

· Calfa


Ժառանգաւորութիւն, ութեան

s.

ecclesiastical benefice, living.

· Calfa


Ժողովարար, աց

s.

plotter, conspirator.

· Calfa

NBHL (1)

Արտաքսեալքն յեկեղեցւոյ ոչ ամենեքեան հերձուածողք ասին. այլ զկէսս հերձուածողս կոչեցին միայն, եւ զայլս առանձին ժողովարանս (Բրս. կանոն.։)


Ժրաջան

adj.

industrious, diligent, careful, active, bustling.

· Calfa

NBHL (1)

Ժրաջան աղօթիւք պաշտել, կամ կատարել զկանոն. (Ասող. ՟Գ. 32։)


Իգամոլ

adj. s.

addieted to women, abandoned to the love of women, immoderately fond of women, in love, amorous madman;
slave of the fair sex, general lover.

· Calfa


Իլիկ

cf. Իլ.

· Calfa


Իննուտասն

cf. Իննեւտասն.

· Calfa

NBHL (1)

Իւրաքանչիւր կանոն իննուտասն ամաց շրջագայութիւն ունի. (Պրպմ. ՟Ի՟Թ։)


Ինքնասաց

adj.

said or pronounced by himself.

· Calfa


Ինքնասպան

cf. Անձնասպան;
— լինել անձին իւրոյ, to commit suicide, to kill one's self.

· Calfa


Գերեվար, աց

adj. s. that makes prisoner, that leads into slavery, captivity, that takes captive.

· Calfa


Գինարբու, աց

adj.

wine-bibber, drunk, intemperate, drunkard.

· Calfa


Գինըմպելիք, լեաց

cf. Գինարբուք.

· Calfa


Գինըմպու

cf. Գինարբու.

· Calfa


Գինըմպութիւն, ութեան

s.

cf. Գինարբուք.

· Calfa


Գիտուն, տնոց

adj. s. learned, lettered, literate, wise, knowing, well performed;
skilful, intelligent;
diviner, foreteller;
— լիցի, know, you are informed, you must know;
— առնել, to inform.

· Calfa

NBHL (1)

Հմուտ աստուածային գրոց, եւ գիտուն կանոնաց. (Հ=Յ. դեկտ. ՟Ժ՟Թ.։)


Գիր, գրոց

s.

letter, character;
hook, volume, writing;
letter, epistle;
letters, soience, literature;
holy scripture, Bible;
— or թուղթ մեկնելոյ, act of divorce;
cf. Ապահարզան;
— առնել՝ հանել՝ հաստատեմ, to publish, to write, cf. Գրեմ;
— հաստանել, to post up or stake on the wall a bill, writing or advertisement;
ի —՝ ընդ գրով արկանել՝ լինել, to be written or registered;
զգրով or զրովք գալ, to dedicate one's self to reading;
ի —՝ ընդ գրով արկանել, ի գրի առնել՝ հարկանել, ի — դրոշմել՝ արձանացուցանել, to write, to write down, to registrate;
to treat a subject;
to circumscribe.

· Calfa


Գլխաւորեմ, եցի

va.

to finish, to end, to terminate;
to abridge, to reduce.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ գլխաւորի, դարձեալ սկիզբն առնու ի չորից կանոնացն մնացելոց. (Խոսր.։)


Գլուխ, գլխոց

s.

head;
chief;
summit, top;
individual;
the first place, the first rank;
— գրոց, chapter;
— նաւի, prow;
— գործոց, master-piece;
— ցամաքի, point, cape;
— անկեան, angular stone;
— սեան, capital;
— գրամոց, capital, funds, principal, capital or principal sum;
ըստ գլխոյ, ըստ գլխոց, ըստ —, առ —, by head, for each person;
so much a head;
զայն ութ օրն ի —, all this week;
ծածկել —, to be covered, to put on one's hat;
բանալ զ—, to uncover, to take off one's hat;
ի — հանել՝ տանել՝ ածել, to finish, to conclude, to bring to a head, to end, cf. Գլխաւորեմ;
ի — ելանել՝ հասանել՝ գալ՝ երթալ, to be finished or brought to a close, to end, to come to an end;
— ամսոց, the first day of the month, new moon;
— տարւոյ, new year's day;
— բանից, exordium, preamble;
point, article;
— ճանապարհաց, end of the street;
— տողին, beginning of a verse;
առնու Տէր զտէրդ ի զլխոյ քումնէ, Lord will take away thy master from thee;
ունել զթիւ գլխոց որդaւոցն, to take the number of the children;
քանի՞ —ք պատժոց, how many punishments ?
հանել ընդ —ն or ընդ կառափն զյանցանս ուրուք, to have one's revenge, to punish;
— ամբառնալ, to revolt;
անկանիլ զգլխով, to fall suddenly on the enemy;
դնել զ— ի կշիռս, to put one's life in jeopardy;
կալ ի —, to put one's self at the head, to be the leader;
— բանիցս, finally, at length, in conclusion.

· Calfa

NBHL (1)

Քսան կանոնեալ գլխովք ժողովոյն։ Սուղ ինչ գլուխս յինքենէ ի կանոնս ժողովոյն յաւելու. (Խոր. ՟Բ. 87։)


Գնամ, ացի

vn.

to go, to walk, to repair;
to abandon;
to behave one's self, to conduct one's self;
to flow, to flow away;
to be in circulation;
to act, to prevail;
to run, to overflow;
— զկնի, զհետ —, to follow, — ճանապարհ, զճանապարհաւ, ընդ ճանապարհ, զկողմամբք, to walk;
— ի վերայ ջրոց, to swim;
— ի չորս, to go on hands and feet, to grope;
որ գնայ ի ձեռս or ի վերայ ձեռաց, that walks on its hands, or who walks on his hands;
յապականութիւն անցեալ —, to be corrupted;
ի բաց —, to go away;
to depart;
— յաշխարհէ, to die;
ոչ ինչ գնան առ նոսա բանք սպառնալեացն, the threats make no impression on them;
ընդդէմ —, to resist;
— արուեստի, to be in use, vogue or fashion;
գործք գնացեալք, things that are past;
ի գնացելում աւուր, yesterday, the other day;
գնացեալ, deceased.

· Calfa


Գոդենոց

cf. Ուրկանոց.

· Calfa


Գոդի, դեաց

adj.

leprous;
venereal

· Calfa


Գոդութիւն, ութեան

s.

leprosy;
syphilis.

· Calfa


Գողանամ, ացայ

va.

to rob, to steal, to take clandestinely, to take away, to purloin;
to pillage, to filch;
to embezzle, to misapply;
գաղտ —, to juggle;
հնարիւք —, to cheat;
զմիտս, զսիրտ, to captivate, to entice.

· Calfa

NBHL (1)

Զմարդկային միտս գողանայ, եւ պատճառ զկանոնս ունի. (Կանոն.։)


Գողունի, նւոյ, նեաց, նէից

adj.

cf. Գողուն.

· Calfa


Գոնջութիւն, ութեան

s.

scurf

· Calfa


Գործականութիւն, ութեան

s.

act, deed, action, operation.

· Calfa


Գործավար, աց

s.

intendant, officer;
foreman, overseer.

· Calfa


Գործաւորութիւն, ութեան

s.

work;
labour.

· Calfa


Գործեմ, եցի

va.

to work, to make, to do, to fashion, to manufacture;
to commit, to perpetrate;
to knit;
to twist;
— զերկիր, to cultivate, to labour, to till;
— զերկաթ, to forge;
չար գործեցէք զոր արտրէքդ, you have done very wrong;
զի՞նչ գործ գործեցեր դու ընդ մեզ, why have you done this to us ? — զանօրէնութիւն, to do wrong;
to commit a crime;
— զարդարութին, to act with justice;
— զփրկութիւն, to effect salvation;
— զհանդերձս, to make clothes;
խորշս խորշս — զտապանն, to make small compartments in the ark;
ճաշ —, to give a dinner;
ճանապարհ —, to open up a way.

· Calfa


Գուսանամուտ

adj.

where a singer or musician enters;
— առնել, to receive opera-singers into one's house;
— լինել, to visit the opera-singers.

· Calfa


Գռոյթ

cf. Գռոհ.

· Calfa


Գրանոց, աց

s.

library.

· Calfa

NBHL (1)

Ի մերոց գրանոցաց տացի քեզ սահմանադրութիւն կանոնացն. (Մաշտ. ջահկ.։)


Դաշն, շին, շանց

s. adj. adv.

contract, convention, bargain, treaty, engagement;
condition, capitulation;
compact, agreement;
concurrence, alliance;
harmony;
sweet, agreeable to the ear;
with a low voice;
դաշինս կռել՝ հաստատել, ի — մտանել, to contract, to make an agreement;
to stipulate, to transact;
to confederate;
— խօսիլ, to speak very mildly;
— նայիլ, to look tenderly, affectionately, or sweetly on one;
անցանել զդաշամբ, to break the conditions, the alliance or faith;
անցանել զամուսնութեան զառն դաշամբք, to be unfaithful to the marriage-bed;
— հաւատոյ, the Creed;
— քաղաքական, civil contract.

· Calfa

NBHL (1)

ԴԱՇՆ. ա.մ. իբր Դաշնաւոր, կանոնաւոր. չափաւոր. մեղմ. եւ Մեղմով. կամացուկ, ճամբով, ուսուլով.


Դպրութիւն, ութեան

s.

office of notary;
literature, letters;
book, register;
lecture, study;
order of lecturers;
այր առանց դպրութեան, an idiot, ignorant, unlettered, illiterate person;
գեղեցիկ —ք, the belles lettres, or polite literature.

· Calfa


Դրգալ, ի

s.

spoon;
— մի, spoonful;
խորոփիք —ի, bowl of a spoon.

· Calfa


Դրժեմ, եցի

va.

to fail, to infringe, to contravene.

· Calfa


Դրոշմ, ից, աց

s.

character, mark, print, note, impression, stamp;
seal;
bodkin;
blemish;
confirmation.

· Calfa


Դրուատիք, տեաց

cf. Դրուատ.

· Calfa


Դրուատումն, ման

s.

cf. Դրուատ.

· Calfa


Դրութիւն, ութեան

s.

act of putting or laying down;
place, position, posture, situation;
system;
theme, thesis.

· Calfa

NBHL (1)

Անհամբոյր շրթանցս դրութիւն։ Զդրութիւն թուոցս յարմարեցի։ Դրութեամբ կանոնաց. (Նար.։)


Եռամ, ացայ, ացի

vn.

to boil;
to bubble;
to shudder;
to swarm;
to crawl.

· Calfa


Եռանուն

adj.

of three names.

· Calfa


Եռացուցանեմ, ուցի

va.

to make to boil;
to warm, to give heat;
to make to swarm or crawl.

· Calfa


Երազ, ոց

s.

dream;
fancy;
vision;
— տեսանել, to dream, to have a dream, to dream a dream, cf. Երազիմ;
եւ ոչ յերագի անգամ տեսանել, not even to dream of;
գեղեցիկ —ս տեսանել, to have pleasant, or bright dreams;
ցնորք զահանգելի խօլական —ոց, spectres or monstruous visions, dreadful, ghastly, frightful dreams;
յերազս լինել, յերազի անցք անցանել, to have a nocturnal pollution, a lascivious dream;
— է կեանք մարդոյ, life is but a dream.

· Calfa


Երազափորձութիւն, ութեան

s.

pollution which happens during sleep.

· Calfa


Երդմնախոր

cf. Երդմնազանց.

· Calfa


Երդմնեցուցանեմ, ուցի

va.

to make swear;
— զդեւս, to conjure, to adjure, to exorcise.

· Calfa


Երդումարդ, աց, ոց

s.

family, house.

· Calfa