Definitions containing the research արմ : 6357 results

Փաղառական, ի, աց

adj.

syllabic.

· Calfa

NBHL (1)

Մեծաձայնապէս յարմարել ձայնս փաղառական գոչմամբ. (Մագ. քեր. եւ Երզն. քեր.) (յորս եւ վրիպակաւ՝ փաղարական, կամ փողորական)։


Փաղաքշանք, նաց

s.

endearments, caresses, wheedling, coaxing;
flattery, adulation, palaver.

· Calfa

NBHL (2)

Զոմանս փաղաքշանք, եւ զոմանս սխրացումն զարմացման պաշարէր։ Փաղաքշանք դիւացն անհետ կորիցեն ի քէն. (ՃՃ.։)

Այլք ընչիւք պատրեալք լինէին, եւ կէսք փաղաքշանօք մարմնական սիրոյ։ Ոչ ընդ փաղաքշանս ուրուք մեղկէր առ գովութեամբ. (Վրք. ածաբ.։)


Փաղաքուշ, քշի, քշաց

adj. s.

caressing, coaxing, wheedling;
flatterer, fawner, toadeater, adulator, smooth-tongued fellow, sycophant.

· Calfa


Փաղփաղիմ, եցայ

vn.

to shine, to glitter, to gleam.

· Calfa

NBHL (1)

Յանմատոյց գեղեցկութենէն պաճոյճ փաղփաղեալ։ Եւ փաղփաղէր մարմինն (համազասպուհեայ վկայուհւոյն) ի բարձութենէն, զո՛ր օրինակ ձիւն սպիտակութեամբ. (Նար. կուս.։ Բուզ. ՟Դ. 59։)


Փայլածու

ast.

Mercury.

· Calfa

NBHL (1)

Իսկ առ վերոյ լուսնին, երկրորդ կոչել խորան, այն որ էռմիս՝ ասեն լեզուաւ հոռոմական. իսկ ի տաճկաց՝ որ օտարիդ ըզնա կարդան, եւ ըստ հայումըս փայլածու՝ յարմարական. (Երզն. ոտ. երկն.։)


Փայլածուն

adj.

brilliant.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ամենեցուն է լոյս տեսանելի, փայլածո՛ւն է ի հնութիւնս (այսինքն անդստին ի բնէ), որպէս որ ի նմանէն ի վերայ ամպոց։ Եթէ լինիցի ի մորթ մարմնոյ իւրոյ փայլիւն ինչ փայլածո՛ւն լսնտցեալ. . . եւ ահա ի մորթ մարմնոյ իւրոյ փայլիւն փայլածո՛ւն լսնացեալ. (Յոբ. ՟Լ՟Է. 2։ Ղեւտ. ՟Ժ՟Գ. 38, 39։)


Փայլակնանամ

vn.

to flash like lightning, to gleam transiently.

· Calfa

NBHL (1)

Հուր փայլակնացեալ։ Հրաբորբոք փայլմամբ փայլակնացեալք։ Զփայլակնացեալ նշխար մարմնոյ նորա եդին ի գերեզմանի. (Շար.։ Անան. եկեղ.։ Վրք. հց. ՟Ի՟Ա։)


Փայլեմ, եցի

vn. va.

to shine, to glitter, to gleam, to flash, to sparkle, to glisten, to be resplendent;
to cause to shine, to give a lustre or brightness to, to polish, to furbish, to burnish;
խնդութիւն փայլէ յաչս նորա, joy shines in his looks.

· Calfa

NBHL (2)

Փայլեաց մարմնով զլոյս աստուածութեանն։ Զլոյս գիտութեան քո փայլեսցէ՛. (Շար.։)

Զկուսին հռիփսիմեայ զհոգին հրավառէ, զմարմինն փայլէ։ Զայրն ճգնազգեաց զնիկողոս փայլեաց. (Գանձ.։)


Փայլիմ, եցայ

vn.

cf. Փայլեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ի գոյն արեան կարմիր փայլիք, զոր ինքնակամ ձերով հեղիք։ Յամենայն հրապարակս փայլեցաւ. (Շ. եդես.։ Լմբ. պտրգ.։)


Փայտակոփ

s.

carpenter, joiner.

· Calfa

NBHL (1)

cf. ՓԱՅՏԱԿՈՏՈՐ. (ըստ յն. առման. զի գօ՛փօս, գօ՛փդօ է կոտորումն, կոտորել, հարմամբ հատանել. )


Փայտատ, աց

s.

hatchet, axe;
hoe, mattock, spade, pick-axe.

· Calfa

NBHL (1)

Արդէն փայտատ առ արմին ծառոյ դնի։ Կոտորեսցէ զոստս անտառին փայտատով. (Եփր. աւետար. եւ Եփր. համաբ.։)


Փայփայեմ, եցի

va.

to pet, to take great care of, to nurse tenderly, to fondle, to caress, to make much of;
to fawn upon, to cajole, to flatter.

· Calfa

NBHL (1)

Նախապատուեալ փայփայի առ ի բոլորից անմարմնական դասուց. (Գր. սքանչ. ի ստեփ.։)


Փանաքի, քւոյ, քեաց

adj.

weak;
mean, wile, worthless, contemptible, poor, miserable.

· Calfa

NBHL (1)

Չնչին, այսինքն փանաքի եւ նուաստ։ Մարմնոյս կազմածի փանաքւոյ. (Շ. բարձր.։ Փիլ. լին. ՟Ա. 32։)


Փանաքութիւն, ութեան

s.

weakness, slenderness, smallness, meanness.

· Calfa

NBHL (1)

Առ հրեշտակս՝ Աստուծոյ հեղմամբն, եւ նոքօք ի մեր փանաքութիւն։ Հոգի՝ որ ի փոքր մի իրաց՝ զերծելի ի փանաքութենէ մարմնոյն։ Զփանաքութիւն մարդկան անասունքն սնեալք խոստովքն պաշտեսցեն. (Լմբ. իմ. եւ Լմբ. սղ.։)


Փառազարդեմ, եցի

va.

to cover with glory, to load with honours, to render glorious.

· Calfa

NBHL (1)

Աստուածային բանիւն սնեալք եւ աճեցեալք՝ փառազարդեալ արքայն։ Արիստակէս մեծափառ եւ զարմանալի հրաշիւք անդ փառազարդեալ։ Մարգարտով փառազարդին թագաւորք երկրի։ Ի սուրբն սոփիա ի փառազարդեալ խորանին Աստուծոյ. (Ճ. ՟Ա.։ Երզն. լուս.։ Տօնակ.։ Ճ. ՟Ժ.։)


Փառակից, կցի, կցաց

adj.

equally glorious, having the same glory as another, sharing another's glory.

· Calfa

NBHL (1)

Կամաւ իւր, եւ հաճոյութեամբ փառակցացն կատարեաց զմարմնաւորութեանն խորհուրդ. (Սկեւռ. յար.։)


Փառատրութիւն, ութեան

s.

laud, exaltation, glorification.

· Calfa

NBHL (1)

Ի սուրբ մարմնոյ նորա եւ յարենէ պատսպարեցան ի փառատրութիւն. (Յճխ. ՟Ի՟Գ։)


Փառացի, ցւոյ

cf. Փառաւոր.

· Calfa

NBHL (1)

Զգուրգենայ ասեմ, զյոյժ փառացի եւ ճոխ զարմէ. (Արծր. ՟Գ. 12։)


Փառաւոր, աց

adj.

glorious, illustrious;
— առնել, to pay honours to, to glorify, to praise, to celebrate, to extol;
— լինել, to be glorious, glorified, honoured, extolled.

· Calfa

NBHL (1)

Փառաւոր եւ ի դասուց համազարմ նմանացեղիցս ցանկալի երգօք ներբողականս տաւղօք. (Նար. կուս.) իմա՛ փառաւորեալ։


Փառք, ռաց

s.

glory;
honour, praise, fame, renown, celebrity;
majesty, splendour, magnificence.

· Calfa

NBHL (2)

Ոչ եթէ բարձրեալն բարձրանայ, այլ մարմինն բարձրելոյն. ո՛չ տէրն փառաց փառաւորի, այլ մարմինն փառաց՝ նա առնու զփառս՝ նովիմբ ելանելով յերկինս. եւ անփառութիւն նորա՝ մեզ փառք. (Աթ. ՟Ա։)

Զարմանալոյ գիտեմք զանուն փառաց, յորժամ ոչ կարեմք թուել զմեծութիւն կամ զգեղեցկութիւն ուրուք, զբովանդակն այսու անուամբ ժողովեմք. մեծ փառս ունի ասեմք. (Գէ. ես.։)


Փարատումն, ման

s.

removing away, dissipation.

· Calfa

NBHL (1)

Առնել փարատումն ջւորցն։ Է նշանակ փարատման եւ դադարման յորդ անձրեւաց. (Արշ.։ Շիր.։)


Փութապէս

adv.

in haste, hastily, diligently, promptly, rapidly, quickly, soon.

· Calfa

NBHL (1)

Որ զմարմինն փութապէս ստեղծնու (այսինքն ստածէ). (Պղատ. տիմ.։)


Փունջ, փնջի

s.

root or stalk;
bunch, nosegay, bouquet;
— հրեղէն, bouquet, girandole, crowning-piece;
—ս յօրինել, to make a nosegay.

· Calfa


Փուշ, փշոց

s. bot. mus.

thorn, spine, prickle;
thistle;
an Armenian note;
— ձկան, bone, fish-bone;
— պսակ, crown of thorns.

· Calfa

NBHL (1)

Փուշ եւ տատասկ բուսուսցէ քեզ։ Քարշեցից զմարմինս ձեր փշովք անապատի։ Ճանապարհք կցեալ են փշովք։ Որպէս ձայն փշոց ի ներքոյ կատսայի։ Ելին փուշքն, եւ հեղձուցին զնա.եւ այլն։


Փուշտիպան, աց

s.

body-guard, satellite, life-guard;
— զօրք, guard-house.

· Calfa

NBHL (1)

ՓՈՒՇՏԻՊԱՆ կամ ՓՇՏԻՊԱՆ. պ. փիւշդիպան, փիւչդիվան. (իբր Կշտապան, թիկնատու) Թիկնապահ. անձնապահապետ. մարմնապահ. նեցուկ. օդնական. նիզակակից. զօրական ի զօրավիգն պատերազմի.


Փուրծ

s.

broken piece, bit, chip, splinter, fragment;
— կտաւոյ, shearings or flue of linen or cloth, stuff, hards.

· Calfa

NBHL (1)

Ի կտաւոյն փուրծ ելանէ՝ մինչ քերի, եւ ի մարմնոյն աղտ. (Նար. խր. առ Լեհ.։)


Փոփոխումն, ման

s.

change, mutation, alteration, variation, conversion, permutation, transformation, transmutation;
change, vicissitude, turn;
commutation;
season.

· Calfa

NBHL (1)

Փոփոխմունսշնչոց յայլեւայլ մարմինս։ Փոփոխմունս ոգւոց ի մարմնոց ի մարմինս։ (Եզնիկ.։)


Փոքրահասակ

adj.

short-sized, short, little.

· Calfa

NBHL (1)

Էր մարմնով փոքրահասակ յոյժ։ փոքրահասակ այրուկ մի. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Ե. ՟Ի՟Զ։)


Փոքրանամ, ացայ

vn.

cf. Փոքրկանամ.

· Calfa

NBHL (1)

Փոքրացաւ մարմնով աստուածապէս անբովանդակելի ելով։ Թափիլն, խոնարհիլ, փոքրանալ. (Դամասկ.։)


Փոքրկացուցանեմ, ուցի

va.

to render less, to make smaller, to shorten, to lessen, to decrease, to diminish;
to extenuate.

· Calfa

NBHL (1)

Սովորութեամբ զարմանս փոքրկացուցանեմք։ Սովորութիւն փոքրկացուցանէ զզարմանսն. (Ոսկ. ես.։)


Փչեմ, եցի

vn. va. to blow, to breathe;
to swell, to inflate;
to expire;
to die;
cf. Հոգի, cf. Ոգի;
հողմն փչէ, the wind blows.

· Calfa

NBHL (1)

եւ չ. ἑμφυσάω, ἑκφυσάω flo, inflo, sufflo, exsufflo, insufflo, spiro, inspiro, exspiro. (արմատն երեւի Փուչ, կամ փուք. ի ձայնէս. ֆը՛չ, ֆը՛ս. յն. ֆիսա՛օ) Ի դուրս տալ զշունչ ընդ բերանն իբրեւ զհողմ կամ զփուք. շնչել կենդանեաց եւ հողմոց. փչել.


Փտանամ, ացայ

vn.

cf. Փտիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ այնքան ժամանակ ոչ փտացան մարմինք սրբոցն. (Մամբր. առ Լեհ.։)


Փտեմ, եցի

va.

to rot, to let rot, to corrupt, to render putrid, to putrefy, to spoil;
— or փտիմ, cf. Փտիմ.

· Calfa

NBHL (3)

Զմարմին փտեն եւ ապականեն գինւոյ նեխութիւնք։ Մեղք փտեցին զարարածս ձեռաց իմոց. (Մանդ. ՟Ժ՟Է։ Ոսկ. յաւետիս.։)

Փտեցան մարմինք իմ ընդ մորթով իմով։ Կոտորեալ արար զիս, փտեալ ընդարմացեալ։ նեխեցան եւ փտեցան վէրք իմ. (Յոբ. ՟Ժ՟Թ. 20։ ՟Ժ՟Զ. 8։ Սղ. ՟Լ՟Է. 6։)

Նեխի եւ փտի եւ հոտի։ փտեալ մարմինքըն նորոգին. (Վրք. հց. ՟Գ։ Յիսուս որդի.։)


Փրկագործեմ, եցի

va.

to save, to redeem.

· Calfa

NBHL (1)

Ցմեր փրկագործել զբնութիւն։ Կենարար պատարագն փրկագործէ զհոգի եւ զմարմին հաւատացելոց։ Փրկագործէ զեկեղեցի իւր։ Փրկագործելն առաջին մարդոյն։ Միշտ փրկագործի։ Ազատեալ փրկագործեաց զնոսա ի սաստիկ վտանգէն։ Այցելութիւն նորա փրկագործեալ՝ ետ զնոսա ի գթութիւնս առաջի ամենայն գերչաց նոցա։ (Խոր.վրդվռ.։ տօնակ։ Ճ. ՟Ա.։ Շ. բարձր.։ Զքր. կթ.։ Յհ. կթ.։)


Փրկանք, նաց

s.

ransom, price of redemption;
ransoming;
redeeming, deliverance;
— նամակի, prepayment, postage.

· Calfa

NBHL (1)

Զարմանային (հրեշտակք), զիա՛րդ ի փրկանսն գինք, եւ ո՛պէս ի գինսն փրկանք։ պատճառս իմն առցես զփոքրս աղերս մեծդ փրկանաց (այսինքն փրկանաւորութեան). (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Բ։ Նար. ՟Գ։)


Փրկաւէտ

cf. Փրկական.

· Calfa

NBHL (1)

Փրկաւէտ մարմնով եւ արեամբն Քրիստոսի։ Բաշխէ զփրկաւէտ զկենդանարար զմարմինն, սուրբ զանմահարար զանապական արիւնն. (Յճխ. ՟Ժ՟Թ։ Նար. տաղ.։)


Փրկեմ, եցի

va.

to save, to deliver, to liberate, to redeem.

· Calfa

NBHL (1)

Հրեշտակն՝ որ փրկեաց զիս յամենայն չարեաց։ Ինքնին տէր փրկեաց զնոսա։ Այր մի եգիպտացի փրկեաց զմեզ ի հովուաց անտի։ Փրկեցից զձեզ ի ծառայութենէ գոցա։ Ես փրկեցի զքեզ ի ձեռաց սաւուղայ։ Փրկեաց զնոսա ի ձեռաց աւարառուաց նոցա, կամ թշն ամեաց նոցա։ Զմարմին նորա փրկեաց ի կործանմանէ։ Արի՛ տէր, եւ փրկեա՛ զիս Աստուած իմ։ Փրկեա՛ զիս ի բերանոյ առիւծու։ Փրկեաց զանձն իմ ի մահուանէ։ Զի զմեզ փրկեսցէ յաշխարհէ աստի չափէ։ Զի փրկեսցէ զմեզ յամենեայն անօրէնութենէ։ Որպէս փրկեցան սիրելիք քո։ Փրկելոցն եւ ապրելոց։ Ի մէջ փրկելոցն, եւ ի մէջ կորուսելոցն։ Փրկեսցէ զվաճառ եղբօր իւրոյ։ Ոչ ապականացու արծաթեղինօք եւ ոսկեղինօքն փրկեցարուք.եւ այլն։


Փրկութիւնագործ

adj.

salutiferous, causing health, salutary.

· Calfa

NBHL (1)

Զփրկութենագործ զմարմին եւ զարիւն տեառն թոշակ յետին առ ի նմանէն իւր ընկալեալ. (Յհ. կթ.։)


Փրկչական, ի, աց

adj.

Saviour's, Redeemer's.

· Calfa

NBHL (2)

Մարմին տէրունական, եւ արիւն փրկչական։ Ապաւէն ցուցաւ մեզ Սուրբ խաչն փրկչական. (Ժմ.։ Շար.։)

Զփրկչական զմարմինն. (Յհ. իմ. երեւ.։)


Փրփրատեսակ

adj.

resembling froth, foam-like.

· Calfa

NBHL (1)

Ձիւն՝ փրփրատեսակ եւ սպիտակագոյն։ Ի փբփրատեսակ մարմնոյ նորին թոքոցն։ Զմեղացն փրփրատեսակ ալեացն։ Ի չար հողմոց երբեմն անգնգնապտոյտ փրփրատեսակ ալեացն հանդարտեալ. (Արիստ. աշխ.։ Նիւս. բն. ՟Ի՟Ե։ Խոր. հռիփս. եւ Խոր. վրդվռ.։)


Փրփրեմ, եցի

va. vn.

to cause to froth, to cover with foam;
cf. Փրփրամ;
— առ կատաղութեան, to foam with rage, to fume with anger.

· Calfa

NBHL (1)

Ծովն փրփրելով, իբրեւ լուաւ մարմնացելոյ բանին դադարեաց ի ծփանաց. (Աթ. ՟Է։)


Փցուն, ցնոյ

adj. bot.

bad, useless, vile, abject, despicable;
carious, rotten.

· Calfa

NBHL (1)

Փծուն. փի՛ծ աղտեղի. եւ կամ Փեցի՝ պակասաւոր։ Ըստ յն. ἁφυής ineptus եւ այլն. Անբուն. անյարմար. անաջող. ի մեզ՝ որպէս տրուպ. անպիտաւ. յետնեալ. կամակար.


Փքաղիք, ղեաց

s.

artery.

· Calfa

NBHL (1)

Մարդկային խորանս՝ ոսկերք եւ մարմինք են, փքաղիք եւ երակք, եւ ջիլք, եւ կապք եւ ամանք շնչոյ եւ արեան. (Փիլ. լին. ՟Ա. 28։)


Քակտելի, լւոյ, լեաց

adj.

dissoluble, dissolvable;
destructible.

· Calfa

NBHL (1)

Տաղաւար քակտելի։ Վասն որոյ եւ մեք զքակտելիս մեր յարմարեսցուք (կամ յօրինեսցուք) քեզ հոգեւորական տաղաւար. (Նար. ՟Խ՟Ը։ Շար.։)


Քակտեմ, եցի

va.

totally, to decompose, to destroy;
to dissolve;
to divide, to separate;
քակտիմ — ի փառաց, to lose one's renown.

· Calfa

NBHL (2)

Զմիաւորեալսն յօդս քակտէ։ Քակտին ամենայն յօգեալ յօրինուածք անդամոցն։ Քակտել եւ խզել զՍուրբ սէրն։ Նախ քան զքակտել հոգւոյ նորա ի մարմնոյն։ Յանջատման հոգւոյս ի մարմնոյս՝ ի քակտել գեղեցիկ շինուածոյս. (Ճ. ՟Բ.։ Յճխ. ՟Ժ՟Ե. ՟Ժ՟Զ։ Յհ. կթ.։ Շար.։)

Հոգիք՝ որ ի մարմնոյ քակտիցին, աստէն ոչ մնայցեն. (Երզն. մտթ.։)


Քահանայագործեմ, եցի

va.

to consecrate;
to ordain priest.

· Calfa

NBHL (1)

Քահանայագործել զքո անարատ մարմինդ եւ զպատուական արիւնդ։ Քահանայագործեալ հօր ղիւր մարմինն։ Քահանայագործել հաճոյական պատարագ զանձինս ձեր։ Իշխանական համարձակութեամբ զփրկութիւն մեր քահանայագործէ։ Քահանայգործելն քրիստոսի է սրբելն զմեզ. (Պտրգ.։ Պրպմ. ՟Լ՟Բ։ Շ. ՟ա. պ. ՟Ի՟Գ։ Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. սղ.։)


Քահանայացուցանեմ, ուցի

va.

to ordain priest.

· Calfa

NBHL (1)

Ձեռին իմն երեւեալ ըստ օրինի քահանայապետին, եւ ըստ խորհրդոյն քահանայացուցանել զնա։ Ի մարմնական շահավաճառութեան պէտս քահանայացաք, եւ քահանայացուցաք. (Նիւս. ՛խսքանչ։ Լմբ. պտրգ.։)


Քահանայեմ, եցի

vn.

to hold priest's office.

· Calfa

NBHL (1)

Մարդ ոչ կարասցէ քահանայել առանց կատարման եւ օծման հոգւոյն. (Սարկ. հանգ.։)


Քահանայութիւն, ութեան

s.

priesthood;
hierarchy.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՛վ քահանայապետ սուրբ (գրիգոր), վերնոյն եւ հրեշտակական քահանայութեանն կարդակից։ Միջին եւ վերջին քահանայութիւն անմարմնոցն. (Երզն. լս. եւ Երզն. ՟ժ. խորան.։)


Քաղաքական, ի, աց

adj. s.

civil, political, civic;
citizen, cf. Քաղաքավար;
politics.

· Calfa

NBHL (1)

πολιτικός civilis ἁστεῖος urbanus. Սեպհական եւ վայելչական քաղաքի կամ քաղաքացւոյ. քաղաքային. քաղքի յարմար.