Definitions containing the research բարձ : 2429 results

Աշտեայ, էի, էից

s.

pike;
javelin, dart, lance.

· Calfa


Աշտէ, ի, ից

cf. Աշտեայ.

· Calfa


Աչեղ, ի, աց

adj.

that has a fine eye.

· Calfa

NBHL (1)

Աչեղ, բարձրահասակ, եւ կարմրայտ. (Խոր. ՟Ա. 25։)


Ապագայ, ից

adj.

that is to come, future, posterior.

· Calfa

NBHL (1)

Յապագայցն օրէ. (Անյաղթ բարձր.։)


Ապականութիւն, ութեան

s.

corruption;
destruction, ruin;
contamination, infection;
depravity, perversion, degeneration;
putrefaction, rottenness, sourness, staleness, rancidity;
— կուսի, defloration, debauchment;
տեղի՝ դուբ ապականութեան, sepulchre, tomb;
— բարուց, corruption, depravation of morals or manners;
յ— դնել՝ դարձուցանել, կարգել, հասուցանել, cf. Ապականեմ;
յ— դառնալ, լինել, անցեալ գնալ, cf. Ապականիմ;
ձմեռն ապականութեան, the winter destroyer or spoiler.

· Calfa

NBHL (1)

ἁφανισμός. abolitio, interitus, excidium եւ φθορά, διαφθορά, corruptio, decorruptio. Ի բաց բարձումն յաչաց. կորուստ. սատակումն. մահ. եղծումն. խանգարումն. կորսըւիլը, աներեւոյթ ըլլալը.


Ապահարկեմ, եցի

va.

"cf. Ապահարկ առնեմ."

· Calfa

NBHL (1)

Վարբակեայ մարի բարձեալ զիշխանութիւնն ասորեստանեայց, զպարոյր հայկազնեայ ապահարկէ ի հարկաբարձութենէ. (Արծր. ՟Ա. 4։)


Ապառաժ, ից

s. adj.

rock;
rocky, rugged, hilly, stony;
—ն Արաբիա, stony Arabia.

· Calfa

NBHL (2)

Ի բարձր ապառաժաց վայրի ի վերայ ելեալ. (ՃՃ.։)

Ապառաժ սիրտ, կամ սրտիւ. այսինքն խստասիրտ. (Նար. մծբ.։ Լմբ. պտրգ.։ Անյաղթ բարձր.։)


Ապառնի, նեաց

s. adj. gr.

futurity;
future;
— ժամանակ բայից, future tense.

· Calfa

NBHL (1)

Յանցեալ ժամանակի, կամ յապառնոջն։ Վասն ապառնոյ (կամ ապառնւոյ) ժամանակին։ Ապառնւովն (կամ ապառնովն)։ Յամենայն ժամ, յանցեալն, ի ներկայս, եւ յապառնիսն. (Սահմ. ՟Ժ՟Թ։ Պիտ.։ Շ. բարձր.։)


Ապաստան, աց

s.

asylum, refuge, place of safety, shelter;
a. sheltered, placed uuder protection;
— առնեմ, to confide, to intrust, to secure, cf. Ապաւինեմ, cf. Յանձնեմ;
— լինիմ, to take refuge;
to confide, to trust, to be confident, cf. Ապաստանել, cf. Պատսպարել, cf. Ապաւինել, cf. Վստահել;
յոգիս — լինել, յոգւոցն պարզել — լինել, to be in the last agonies, to be at the point of death.

· Calfa

NBHL (1)

Հալածելոց ապաստան. (Անյաղթ բարձր.։)


Ապաստանեմ, եցի

va.

cf. Ապաստան առնել.

· Calfa

NBHL (1)

Զամենայն հոգաբարձութիւն իւրոցն ի նա ի հոգին ապաստանեաց. (Սկեւռ. յար.։)


Ապարանք, նից, նաց

s. pl. palace, court, regal mansion;
house, dwelling.

· Calfa

NBHL (1)

Ի բարձրաւանդակ տանիս ապարանից. (Ագաթ.։)


Ապարասանութիւն, ութեան

s.

insolence, effrontery, impudence, licentiousness.

· Calfa

NBHL (1)

Զի մի՛ գերազանցութիւն պատուոյն բարձրացուսցէ զմարդն յապարասանութիւն. (Պրպմ. ձ։)


Ապաւինիմ, եցայ

vn.

to trust, to confide, to rely;
to take refuge, to take shelter.

· Calfa

NBHL (1)

Ապաւինեցայց յաստուած իմ բարձրեալ. (Միք. ՟Զ. 6։)


Ապաքէն

conj. adv.

then, therefore;
perhaps;
already;
in effect, in fact, indeed, truly, really;
— ցապաք, nevertheless, however, yet, notwithstanding.

· Calfa

NBHL (1)

Որ եդ զանձն, ապաքէն սովաւ եդ։ Ասի կառք, եւ ապաքէն ոչ առանց տեառն. (Անյաղթ բարձր.։)


Աստուածազօր

adj.

strengthened by God;
who has divine strength.

· Calfa

NBHL (1)

Աստուածազօր խաչ. (Անյաղթ բարձր.։) (Կիւրղ. խչ.։)


Աստուածախառն

adj.

who is united to God.

· Calfa

NBHL (2)

Աստուածախառն խունկն, այն՝ որ ի ծոց կազմեցաւ սրբոյ կուսին. (Անյաղթ բարձր. (յօրինակս ինչ)։)

Հրեշտակակրօն եւ աստուածախառն կագօքն բարձրացոյց յերկրէ։ Որպէս աստուածախառն իմաստութիւն երեաց յառաջագոյն, եւ ասէ. դարձցի թագաւորն ի մանկութիւն. (Ագաթ.։)


Աստուածածանօթութիւն, ութեան

s.

knowledge of God.

· Calfa

NBHL (1)

Տալ զգիտութիւն ատուածածանօթութեան. (Ագաթ.։ որպէս եւ Եղիշ. դտ.։ Մանդ. ՟Գ։ Անյաղթ բարձր.։ Սարկ. լուս.։ Խոսր.։ Իգն.։ Ճշ. հին.։)


Աստուածածին, ծնի, իւ

adj.

Mother of God.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ որուս աստուածածին՝ ծնողն, եւ նոյն ինքն ծնեասն՝ աստուած. (Անյաղթ բարձր.։)


Աստուածակերպ

adj.

godlike, in the form of God, divinely.

· Calfa

NBHL (1)

Աստուածակերպ օրինակ բարձրանալ։ (Մակ. ՟Բ 12. որպէս բարդեալ. զի եւ յն. է մի բառ, զուգԱստուած, կամ աստուածահաւասար.)


Աստուածակիր

adj.

that bears God.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս բնակարան Աստուծոյ, բարձօղ զԱստուած.


Աստուածահրաման

adj.

ordained or commanded by God.

· Calfa

NBHL (1)

Աստուածահրաման պատուիրան, կամ պատուէր, օրէնք, գործք, յօրինուած. (Ագաթ.։ Տօնակ.։ Եղիշ. դտ.։ Անյաղթ բարձր.։ Մանդ.։ Անան. եկեղ։)


Աստուածամարտ, աց, ոց

adj.

that wars against Heaven, that is repugnant to God;
յ— մատչել, to declare against Heaven.

· Calfa

NBHL (1)

Ամբարձ զձեռն աստուածամարտ ընդդէմ բարեպաշտութեան. (Բրս.։)


Աստուածամերձ

adj.

that is near God.

· Calfa

NBHL (1)

Ի վեհից եւ յոյժ աստուածամերձաց. (Անյաղթ բարձր.։)


Աստուածամուխ

adj.

who is profoundly learned or versed in divine things;
who is familiar with God;
hardened by God.

· Calfa

NBHL (1)

Դծոշմ աստուածամուխ՝ արեմաբ որդւոյն Աստուծոյ։ Սուր աստուածմուխ՝ բարձրացեալն այցելութեան. (Թէոդոր. խչ.։ Նար. խչ.։)


Աստուածանամ, ացայ

vn.

to make one's self God;
to become God;
to unite one's self, to join one's self to God;
to resemble God.

· Calfa

NBHL (1)

Եկեալ միածին որդին Աստուծոյ՝ վերհամբարձեալ զաստուծացեալ մարմինն մօր իւրոյ։ որ եւ ասի ԱՍԻՈՒԱԾԱԶԳԵԱՑ, ԱՍՏՈՒԱԾԱԿԻՐ, ԱՍՏՈՒԱԾԱԿԻՐ, ԱՍՏՈՒԱԾԱՐԵԱԼ։


Աստուածանման

adj.

that resembles God, godlike.

· Calfa

NBHL (1)

Չափաւորութեամբ աստուածանմանիցն ներգործութեանց՝ անդադար եւ բարձրաթռիչ մշտաշարժութեանն. (Դիոն. երկն. ՟Ժ՟Գ։)


Աստուածապէս

adv.

cf. Աստուածաբար.

· Calfa

NBHL (1)

Զաստուածապէս համբարձումն. (Պտրգ.։)


Աստուածատես, ից

adj.

that has seen, that sees God.

· Calfa

NBHL (1)

Զանուանեալ աստուածատես ազգ. (Շ. բարձր.։)


Աստուածատուր

adj.

given by God, infused.

· Calfa

NBHL (1)

Աստուածատուր պարգեւք, կամ գանձ. գիրք, պատգամք, ի սինայէ աստուածատուր. (Յճխ. ՟Բ։ Պրպմ. ՟Խ՟Զ։ Եւս. քր. ՟Ա։ Եզնիկ.։ եղիշ. ՟Բ։ Անյաղթ բարձր.։)


Աստուածորդի, դւու

s.

Son of God.

· Calfa

NBHL (1)

Զաստուածորդին ի գիրկս իւր բարձեալ մարմնով։ Խայտայր ալեօքն ծերունին աստուածորդւովն ի գիրկս իւր. (Շար.։)


Աստուածունակ

adj.

that has received or embraced God.

· Calfa

NBHL (1)

Աստուածունակ խաչ, կամ քառադրութիւն (խաչ). (Շ. բարձր.։ Նար. խչ.։)


Աստուածտեսութիւն, ութեան

s.

vision of God, divine intuition.

· Calfa

NBHL (1)

Յաստուածտեսութեանցն բարձրութեանց. (Մաքս. ի դիոն. (իբր տեսական կամ հոգեւոր քաղաքավարութիւն։))


Աստուստ

adv.

hence, thence

· Calfa

NBHL (1)

Մինչեւ համբարձեալ աստուստ առաջի Քրիստոսի կացցես. (Կլիմաք.։)


Ասր, րու, րոյ, սու

s.

fleece, wool.

· Calfa

NBHL (1)

Ասրով եւ կաթամբ. (Շ. բարձր.։)


Արարչական, ի, աց

adj.

that belongs to the creator;
that creates;
efficient, plastic.

· Calfa

NBHL (1)

Համբարձեալ զձեռն իւր զարարչական՝ օրհնեաց զնոսա. (Զքր. կթ. համբարձ.։)


Արդար, ոց

adj. adv.

just, upright, faithful, honest, loyal, well disposed, worthy, equitable, reasonable, legitimate;
justly, equitably, truly.

· Calfa

NBHL (1)

Ի բա՛ց բարձէք զխաբէութեան զվաճառդ զայդ, զոր չունիմք առ արդարս. այսինքն չհամարիմք ուղիղ. (Փարպ.։)


Արդարադատ

adj.

thatjudges equitably, just, equitable.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ինչ ցայժմ ոչ եղեւ ինձ, արդ լինիցի՞։ Ա՛րդ յարեայց՝ ասէ Տէր, արդ փառաւորեցայց, ա՛րդ բարձրացյց։ Արդ եւս նորամուտ հարսունք, կամ նորոգ ամուսնութիւնք։ Դուստր իմ արդ եւս վախճանեցաւ. եւ այլն։


Արդարապէս

adv.

justly, equitably, deservedly, rightly, fitly, exactly.

· Calfa

NBHL (1)

Արդարապէս եւ աներկբայ հաւատասցեն Քրիստոսի գալստեանն. (Շ. բարձր.։)


Արդարութիւն, ութեան

s.

justice, equity, right, uprightness, loyalty, fidelity;
rectitude, reason.

· Calfa

NBHL (1)

Զլեառն արարատեան ի կէտ ամբարձման նժարի միոյ արդարութեան միջնորդ կացուցից. (Նար. ՟Թ։)


Արդիւն

cf. Արդիւնք.

· Calfa

NBHL (1)

Զի այն տախտակաց արդիւնք ի վիմէ քարանց ձեւացեալ. (Անյաղթ բարձր.։)


Արեգակնակ, ի, աց

s.

balcony.

· Calfa

NBHL (1)

Կա՛մ է նմանութեամբ որպէս Փոքրիկ արեգակն, լուսաւոր եւ պայծառ վայր. եւ կամ Տեղի արեւահայեաց ի բարձունս ապարանից.


Առաւել, աւ, օք, ովք

adj. adv.

redundant, superfluous, excessive;
trascendent;
more, rather;
too much;
— եւս, more, over and above, besides, so much, the more, cf. Աւելի, cf. Առաւելապէս, cf. Առաւելագոյնս, cf. Մանաւանդ;
— քան, more than;
— քան զ—, —ագոյն, more and more, too much;
— եմ, լինիմ, գատնիմ, cf. Առաւելում.

· Calfa

NBHL (1)

Առաւել բարձրացոյց։ Առաւել փութասջիք։ Առաւել զուարթացոյց. եւ այլն։


Առաքելութիւն, ութեան

s.

mission;
apostle-ship.

· Calfa

NBHL (1)

Է՞ր վասն զառաքելութեանն պատիւ՝ ըստ նմանութեանն պօղոսի ի կարգին ոչ դնէ. այլ զծառայն լինել յարգանօք գրէ, որ բարձր է քան զառաքելութեանն պատիւ. (Սարգ. յկ. ՟Ա։)


Առաքինութիւն, ութեան

s.

valour, bravery;
virtue, probity;
goodness;
politics, government;
conduct, behaviour.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենեցուն մի է բարձրագունիցն՝ գաւառ, վերին երուսաղէմ, յոր ամբարեմք զառաքինութիւնսն. (Առ որս. ՟Ը։)


Առաքող

cf. Առաքիչ.

· Calfa

NBHL (1)

Հայր առաքօղ միածնիդ։ Օրհնութիւն առաքողին՝ ի բարձունս. (Շար. եւ այլն։)


Առբերեմ, բերի

va.

to bring, to carry;
to present, to offer.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ աս զնոյն ձայնեմ՝ առբերելով զբանս. (Անյաղթ բարձր.։)


Առթեմ, եցի

va.

to occasion, to cause, to produce, to engender.

· Calfa

NBHL (2)

Այսպիսի մեզ բարութեանց առթողի. (Անյաղթ բարձր.։)

μνηστεύω. desponeo, προξενέω. concilio եւ այլն. Առիթ լինելով՝ խօսել ի հարսնութիւն. այսինքն առինչ լինել՝ որպէս միջնորդ, հրաւէր, հիւրընկալ, թարգման, հոգաբարձու, հաշտարար. եւ Ձգել. յանկուցանել. յորդորել. հրապուրել.


Առժամայն

adj. adv.

recent, new;
presently, immediately;
soon, forthwith, directly, suddenly;
առժամայս, at present, now;
for the present.

· Calfa

NBHL (1)

Մշտնջենաւոր, եւ ոչ առժամայն զենումն։ (Անյազթ. բարձր.)


Առժամանակեայ

adj.

temporal, perishable;
provisional.

· Calfa

NBHL (1)

Ի կենաց ի բաց բարձեալ յառժամանակեայց. զի երանելի յուսոյն արժանաւոր լիցի. (Բրս. յուդիտ.։)


Առժամեան

adj.

cf. Առժամանակեայ.

· Calfa

NBHL (1)

Մշտնջենաւոր, եւ ոչ առժամայն զենումն. (Անյաղթ բարձր.։)