Definitions containing the research քերական : 193 results

Նախադրութիւն, ութեան

s. gr.

preface, preliminary dissertation;
design, project;
preposition.

· Calfa

NBHL (1)

ՆԱԽԱԴՐՈՒԹԻՒՆ. Ըստ հին կամ յոյն քերականաց՝ է Մասնիկ եղեալ ի սկիզբն այլոց մասանց բանի, որպէս բաղադրիչ, կամ խնդրառու, եւ որպէս նախդիր հոլովակերտ. իսկ առ մեօք՝ միայն խնդրառուքն կոչին նախադրութիւն։


Նախդիր, դրաց

s. gr. preposition.

· Calfa

NBHL (1)

Ներ՝ բառ է ի քերականիցն նախդիր բանի. որով ճոխացուցանէ ի խորութիւն զասացեալն։ Տի՛, նախադիր է բանի. (Շ. բարձր.։)


Յարաբարդ

adj. gr.

heaped up;
compound of three words.

· Calfa

NBHL (1)

ՅԱՐԱԲԱՐԴ. Ըստ քերականաց. παρασύνθετος decompositus. Յերից բառից բարդեալ ի մի բառ. զոր օրինակ՝ արծաթափոխատու.


Յարակայ

adj. adv. s. gr. ast.

ever-living, imperishable, everlasting, permanent, perpetual;
continually, always, incessantly;
constantly, eternally;
epact;
preter-imperfect;
celestial hemisphere.

· Calfa

NBHL (1)

ՅԱՐԱԿԱՅ՝ Ըստ քերականաց. παρακείμενος . Անցեալ ժամանակ՝ անկատար, որ իբր առընթեր կայ. որ եւ ՅԱՐԱԿԱՅԱԿԱՆ. (ըստ արդեաց՝ յարակատար)


Յարաձիգ

adj.

prolonged, continual;
s. gr. preter-imperfect.

· Calfa

NBHL (1)

ՅԱՐԱՁԻԳ, ըստ քերականաց. πατατατικός imperfectus. Անկատար ժամանակ բայի.


Յարանուանեմ, եցի

va.

to denominate, to name, to call.

· Calfa

NBHL (1)

Դպիր ի դպրութենէ յարանուանեցաւ, եւ արդար յարդարութենէն. (Դամասկ.) (իմա՛ զայս ըստ տրամաբանից. ուր ըստ քերականաց՝ ի դպիր բառէն ածանցմամբ յարանուն լինի դպրութիւն, որպէս եւ յարդարոյ արդարութիւն)։


Յարանուն

adj.

denominative;
concrete.

· Calfa

NBHL (2)

Յարանունք (կամ յարանուանք) ասին, որք միանգամ յումեքէ տարբերեալք հոլովիւ (կամ յանգիւ), զըստ անուանն զառասութիւն ունին. ո՛րզան, ի քերականութենէն քերականն, եւ յ՛արութենէն արին. (Արիստ. ստորոգ.։)

παρώνυμος, -ον denominativus, -um. Յարակից ընդ այլ անուն՝ իբր բարդեալ կամ ածանցեալ քերականօրէն ի նոյն անուանէ.


Յափշտակեմ, եցի

va.

to ravish, to carry off by force, to carry away with violence, to snatch, to bear off;
to usurp;
to rob, to pillage, to ravage, to plunder;
— զմիտս, to charm, to enchant, to attract, to ravish or carry away the senses;
— զանձն, to escape, to be saved or liberated;
— զսիրտ, to enrapture, to captivate or enslave the heart;
յինքն —, to appropriate, to usurp, to occupy ore possess illegally.

· Calfa

NBHL (1)

(որ ըստ հին մեկնչաց քերականի ստուգաբանի, Յափ շատ արկանել. գուցէ լաւ եւս՝ յափ շուտով կամ շտապաւ ձգել. եւ անշուշտ նոյն ընդ ռմկ. գափըշմագ, գափմագ. լտ. գա՛փդօ ). ἀρπάζω , διαρπάζω, συναρπάζω rapio, diripio եւ այլն. Կապտել ի բաց. բռնի կորզել. շորթել. յանկարծ քարշել. բուռն հարկանել. աւազակել կամ յայտնի գողանալ. առնուլ եւ փախչել. տե՛ս եւ Հափափել, որ է յափըշտակել զկին, կամ առեւանգել. խլել, ուրիշի ձեռքէն հանել. պ. րիւպուտէն. լտ. րա՛փդօ. յն. արփա՛զօ. իսկ իտ. ռուպա՛րէ, գողանալ)


Մեծասար

adj. s. gr. trochaic, trochee.

· Calfa

NBHL (1)

Որոյ սարն՝ այսինքն կատարն, գլուխն, սկիզբն է մեծ. մեծասկիզբն։ Այն է ըստ քերականաց կամ երաժշտաց՝ վերկավանկ բառ, ոյր առաջին վանկն է երկար, եւ վերջինն սուղ. (որում հակակայի Մեծավերջ)


Մասնական, ի, աց

adj. gr.

partial;
partitive.

· Calfa

NBHL (1)

Իսկ ՄԱՍՆԱԿԱՆ կոչեցեալ անուանք՝ ըստ արդի քերականաց, ոմն, ոք, իմն, ինչ, վերածին ըսն (նախնեաց՝) յանորիշ կամ ի վերբերական անուանս։


Հինգամանակ

gr.

of five feet, pentametrical.

· Calfa

NBHL (1)

πεντάχρονος quinque temporibus constans pes. Որ ունի ամանակս հինգ ըստ յոյն քերականաց եւ քերթողաց. որպէս ա՛մաբկո՛ւմ. յո՛վսէ՛պոս. ստեփանո՛ս. (Թր. քեր.։)


Համբոյր, բուրից

s. fig. gr. adj.

kiss, embrace;
*buss;
sweetness, affability, familiarity;
union, joint, joining together;
spondee;
sweet-tempered, affable, benign, gentle, mild, meek;
propitious, favourable;
agreeing, unanimous;
— ձեռաց, hand-kissing;
յուդայի, մատնչի, a traitor's kiss;
— տալ ումեք, to embrace, to kiss;
to buss;
տալ միմեանց — խաղաղութեան, to give the kiss of peace;
ի — ածել, to familiarize, to tame, to domesticate;
հաշտ եւ — առնել, — յարդարել, to appease, to calm, to pacify, to reconcile;
գալ ի —, to get or grow tame, familiar, to be tamed;
— եւ կամակ բարս ստանալ, to be good-tempered, gentle, amiable.

· Calfa

NBHL (1)

ՀԱՄԲՈՅՐ. Ըստ քերականաց՝ Զուգահաւասար երկայնութեամբ երկավանկ բառք.


Հայրանուն

adj.

bearing the father's name.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ իբր Հայրանունական բառ ըստ քերականաց.


Հայրանունական, ի, աց

adj.

patronymic.

· Calfa

NBHL (1)

πατρονωμικός, -ον Յայտարար անուան հօրն կամ նախնեաց. որպիսի են բառք կամ յանգք բառից առ քերականս, եան, եանց, ունի, եւ այլն. (աբրահամեան, նաւեա, արշարունի, մամիկոնեանց. եւ այլն)


Հայցական, ի, աց

s. gr. accusative.

· Calfa

NBHL (1)

αἱτιατική (ի αἱτέω հայցել. կամ αἱτιάομαι պատճառել) accusativus. Խնդրական. որ ինչ է նշանակ հայցելոյ կամ խնդրելոյ զիմն. ըստ քերականաց անուն հոլովոյ, որ յայտ առնէ զներքոյ անկեալն զներգործութեան այլոյ, ունելով ի սկզբան տառդ՝ զ ՝ ներգործութեամբ կամ զսրութեամբ. զոր օրինակ, կե՛ր զհաց կամ հա՛ց կեր։


Լլկանք, նաց

s.

vexation, torment, oppression, ill usage;
anguish, sorrow, affliction, trouble.

· Calfa

NBHL (1)

Լլկանօք եւ քերականօք զարեան վտակսն հոսեցին. (Շար.։)


Լծակից, կցի, կցաց

gr.

adj. s. bearing the same yoke, yoke-fellow, companion, fellow, colleague, partner;
husband, spouse;
— հարազատութիւն, consanguinity;
— լինել, to be united, accompanied;
to be married. (letters) of similar sounds.

· Calfa

NBHL (1)

ԼԾԱԿԻՑ. Ըստ քերականաց՝ Լծորդ տառք, որք վասն իրիք ձայնակցութեան դնին փոխան իրերաց.


Լծակցութիւն, ութեան

s. ast. gr.

conjunction, junction, union, tie;
marriage;
conjunction, syzigy;
substitution of letters having similar sounds.

· Calfa

NBHL (1)

ԼԾԱԿՑՈՒԹԻՒՆ. Ըստ քերականաց՝ Լծորդութիւն բայից, կամ լծորդ գոլն տառից, որք փոխանակեն զտեղի իրերաց ի յունական բայս. (զոր հայ թարգմանն եւ մեկնիչք յայլ եւ այլ միտս ձգեն)


Լծեմ, եցի

va. gr.

to yoke;
to couple, to join;
— զկառս, to harness the horses to a carriage, to get a coach ready, — զերիվարս, to match two horses;
to put horses to a coach;
— զանձն յինչ, to apply oneself to;
to substitute one letter for another.

· Calfa

NBHL (1)

ԼԾԵԼ. Ըստ քերականաց՝ Կցել տառ ընդ տառ, կամ դնել ի տեղի իրերաց՝ մանաւանդ իլծորդութեան բայից առ յոյնս.


Լծորդ, աց

adj. gr.

united under the same yoke;
joined, associated, allied;
equal, matched;
cf. Լծակից.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ քերականաց՝ Տառք մօտաւորք ձայնիւ, որք փոխան իրերաց մտանեն ընդ լծով լծորդութեանց բայից առ յոյնս, երբեմն եւ ի մեզ. կամ որք դնին երբեմն ի տեղի միմեանց յոր եւ իցէ բառս ըստ այլեւայլ լեզուացն յատկութեան.


Լծորդեմ, եցի

va. gr.

to join, to conjoin;
ի մի —, to unite in one;
— զզգաստութիւն պարկեշտութեան ընդ գեղոյ, to unite chastity with beauty;
to conjugate a verb.

· Calfa

NBHL (1)

Կամ ըստ քերականաց՝ Դնիլ տառից փոխան իրերաց.


Լծորդութիւն, ութեան

s. ast. gr.

conjunction, yoke, union;
conjunction of two planets, syzigy;
conjunction.

· Calfa

NBHL (2)

Իսկ ըստ քերականաց,

Լաւ եւս էր անդանօր նշանակել զչորեսին յանգս, յորս լծին ամենայն բայք հայկականք. այսինքն եմ, ամ, ու, իմ. զոր օրինակ գործեմ, կամ դիմեմ. իմանամ, կամ ընթանամ. թողում կամ սարտնում. դնիմ կամ թռչիմ։ Առ ի չգոյէ որոշմանս՝ նաեւ մեկնիչք հին քերականին զլծորդութիւնն վերածեն ի լծորդ տառս։


Խոնարհումն, ման

s. gr.

abasement;
humiliation;
fall, decline;
conjugation.

· Calfa

NBHL (1)

ԽՈՆԱՐՀՈՒՄՆ, ըստ քերականաց. κλίσις declinatio. Լծորդութիւն բայից պէսպէսփոփոխմամբ.


Թիւ, Թուոց

s. gr.

number;
enumeration;
list, order, rank;
quantity;
era, epoch;
number of chapters (in a book);
—ք, arithmetic;
վերացեալ —, abstract number;
—ք or Գիրք Թուոց, Book of Numbers;
ոչ էր or ոչ գոյ նոցա —, բազում էին քան զ—, their multitude was innumerable;
թուով ամք, մարդիկ, few years;
few men, persons;
թուով են առաքինիք, virtuous people are rare;
ի թուոյ փախչել, to be innumerable, numberless;
անցուցանել ընդ —, ի — արկանել or — համարոյ առնել, to number, to count, to calculate;
to range, to set in order;
ի — արկանել զզօրս, — համարոյ առնել զօրաց, to review the troops;
ի — or ընդ — մտանել, ի — անկանել, to be of, or among the number;
կարգել ի — այլոց, to reckon or rank among;
կարգել զոք ի — սրբոց, to canonize, to number among the saints;
ի — ասել, to recite;
ի — գիտեմ, ուսեալ եմ, I know by heart, memory or rote;
— համարուց, — համարոյ ամենայնի, the detail;
the sum total;
cf. Ոսկեթիւ. number.

· Calfa

NBHL (1)

ԹԻՒ. ըստ քերականաց՝ է Յայտարար եզական կամ յոքնական գոլոյ. զոր օրինակ բան, բանք. ես, մեք. կոփեմ, կոփեմք։ Թո՛ղ զերկականն ըստ յն. եւ եբր. արաբ։ (Թր. քեր. եւ այլն։)


Կրկնակ

adj. arith.

cf. Կրկին;
binary;
binary scale.

· Calfa

NBHL (1)

ԿՐԿՆԱԿ, կամ ԿԸՐԿԸՆԱԿ" ըստ քերականաց, որ եւ ԿՐԿՆԱՒՈՐ, են Բաղաձայնք կիսաձայնք, որք փակեն յինքեանս զզօրութիւն երկուց տառից. զոր քրինակ են ըստ թրակացւոցն ի յն. ζ, ξ, ψ . ուր հայ թարգմանն յարմարեալ է ի մեզ այսպէս.


Հագագ, աց

s.

breath, respiration;
throat, gullet, larynx;
aspiration;
pronunciation.

· Calfa

NBHL (1)

ՀԱԳԱԳ. Ըստ քերականաց՝ Մասն առոգանութեան, ըստ հաստութեան եւ ըստ մեղմութեան.


Պատիւ, տուոյ, տուի, տուոց

s. adv. gr.

honour, token of esteem, homage, glory;
respect, veneration, reverence, regard, consideration;
honours, preferments, dignities, degrees, offices, titles;
testimonial, prize, gift, presentation;
խոստումն պատուոյ, word of honour;
լեգէոն պատուոյ, Legion of honour;
— արքունի, diploma of merit;
ի —, in honour of;
պատուով, honourably;
լի պատուով, loaded with honours;
ի — հասանել, to rise to dignities;
ի պատուի լինել, to be in honour, in consideration;
ի — առնուլ, բազում պատուովք պատուել, to load with honours, to pay great honours to, to raise to the highest honours;
to set one up upon the pinnacle of glory, to raise one up to the skies;
ի մեծի պատուի լինել, to be raised to the highest pitch of fortune;
— անձին համարել, to take to oneself the credit of, to deem it an honour;
— ընծայել, to pay honour;
առնել, դնել, to do honour to, to be an honour or a credit to;
— առնել սեղանոյ, to do honour to a meal;
պատուով պատուէք զիս, you do me a great deal of honour, too much honour;
—ս արժանաւորաց, honour to whom honour is due;
cf. Թեկն;
cf. Հասանեմ;
cf. Միմեանց;
sign of abbreviation.

· Calfa

NBHL (1)

ՊԱՏԻՒ կոչի առ քերականս Քաշն ձգեալ ի վերայ բառից համառօտելոց՝ ի ձեւ տառիս ւ, զի հնարեալ է առաւել ի պատիւ սրբազան անուանց. որպէս՝ Աստուած, Աստուծոյ, Տէր, Տեառն. Յիսուս, Քրիստոս, եւ այլն։


Պարագայ, ից

adj. s.

circumjacent;
circumstance;
particular, detail;
turn, revolution;
—ց ամօք, for many or long years.

· Calfa

NBHL (1)

ՊԱՐԱԳԱՅ, այք. Ըստ փիլիսոփայից եւ քերականց՝ Հանգամանաք. հետեւանք. յարակից.


Պարառական, ի, աց

adj. gr.

comprehensive;
— հոլով, circumlative case.

· Calfa

NBHL (1)

Արիութեանց պարառական, նախնեաց քաջացըն գոլ նման. (Շ. առ ապիրատ.։) (Իսկ ըստ արդի քերականաց՝ Պարառական հոլով ասի, որպէս նշանակիչ շուրջ գոլոյ զիւիք)։


Կատարեալ

adj. gr. fig.

perfect, accomplished, finished, consummated, complete, entire;
preterite, past tense;
այր —, man of ripe years, grown up;
perfect man;
— աւուրբք, advanced in years, old, aged;
decrepit, worn out with age;
լինել եւ եւս —, to improve;
տալ իշխանութիւն, to empower, to give full powers to.

· Calfa

NBHL (1)

Կատարելում քերականի կամ երաժշտականի ոչինչ պետք են պատուիրանի յարհեստս. (Փիլ. այլաբ.։)


Սահմանական, ի, աց

adj. gr.

bordering upon, adjacent to;
definitive;
indicative;
բանիւ —աւ կապել, to excommunicate.

· Calfa

NBHL (1)

ՍԱՀՄԱՆԱԿԱՆ. ὀριστικός, -κή, -κόν finitivus, indicativus. Ըստ քերականաց՝ է այն եղանակ կամ խոնարհումն բայի, որով նշանակի գլխաւոր որոշումն հանգամանաց ամանակին.


Պերճ, ից

adj. adv.

illustrious, famous, distinguished, celebrated, renowned;
elegant, magnificent, excellent;
pompous, sumptuous, fine, rich, superb;
proud, haughty, stiff and starched;
— or —ս, proudly, haughtily;
pompously;
— եւ պաճոյճ, richly and magnificently;
—ս խօսել, to speak elegantly.

· Calfa

NBHL (1)

Սողովմոն արքայն մեծ՝ քերական պերճիւք յարդարեալ զսա (զտաճարն). (Նար. տաղ.։)


Սեռական, ի, աց

adj. gr.

generic;
general, universal;
genitive.

· Calfa

NBHL (1)

ՍԵՌԱԿԱՆ ՀՈԼՈՎ՝ ըստ քերականաց. γενική (πτῶσισ) genitivus (casus). Նշանակ սեպհական գոլոյ ազգի իրաց կամ անձանց. ստացական. իւրական. արաբ. զիւրիյէ.


Ջոկադիր

s. gr.

convener, assembler;
compound.

· Calfa

NBHL (1)

ՋՈԿԱԴԻՐ. σύνθετος compositus, coagmentatus. Ըստ քերականաց, ի մի ջոկ եդեալ. բաղադրեալ. շարադիր. բարդեալ.


Ջոկաման

adj. gr. copulative, conjunctive.

· Calfa

NBHL (2)

συμπλεκτικός connectens, conjunctivus, copulativus. Որ մանէ զջոկ ընդ ջոկ . Բառ քերականաց, որպէս զշաղկապ շարամանօղ կամ բաղհիւսական.

Եւ՛դ գիր ի ջոկամանիցն է ըստ քերականին. (Վրդն. աւետար.։)


Ստուար, աց

adj. gr.

large, great, voluminous;
thick, dense;
strong, lusty;
harsh, close;
— գունդ, բանակ, numerous, powerful army;
— ծանրութիւն, great weight.

· Calfa

NBHL (1)

ՍՏՈՒԱՐ. δασύς densus, asper. Ըստ քերականաց՝ որպէս Թաւ, յոյր.


Ստուգաբանեմ, եցի

vn. va. to tell the truth;
to verify, to explain;
to trace the etymology or derivation of a word.

· Calfa

NBHL (1)

ՍՏՈՒԳԱԲԱՆԵԼ. ըստ քերականաց. ἑτυμολογέω rationem originis duco (vocis). Ստուգիւ զննել եւ գտանել զկազմութիւն կամ զարմատս բառից՝ առաւել ի խրթին բարդութիւնս եւ ի բաղադրութիւնս.


Ստուգաբանութիւն, ութեան

s.

truthfulness, veracity;
etymology.

· Calfa

NBHL (1)

Ստուգաբանութեան գիւտ (մին ի մասանց քերականութեան). (Թր. քեր.։)


Ստացական, ի, աց

adj. gr.

acquired, possessed, adventitious;
possessive;
created, made.

· Calfa

NBHL (1)

Ուստի Ստացական անուն կամ դերանուն ըստ քերականաց՝ է յայտնօղ զայն ինչ, որ սեպհական է ումեք կամ իմիք.


Ստորատ

s.

antarctic pole;
comma.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ քերականաց՝ որպէս Ստորակէտ, եւ նշանակ հատիչ բառի եւ բանի՝ ի ստորին կուսէ եդեալ.


Վանգ

cf. Վանկ.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ քերականաց, συλλαβή syllaba. Փաղառութիւն. սիղղոբայ. մասն բառի՝ աննշան, կամ բառ նշանական՝ միով հնչմամբ արտաբերեալ, խառն ի բաղաձայնէ եւ ի ձայնաւորէ, կամ լոկ ձայնաւոր ինչ տառ. որ եւ ՀԵԳ.


Սոսկ

adj. gr. adv. s.

simple;
common, ordinary;
depraved, devoid;
sharp, acute;
simply, solely;
terror, horror;
horrible.

· Calfa

NBHL (1)

ՍՈՍԿ. ψιλός, -ον tenuis. ըստ քերականց՝ հակակայ թաւ ձայնի. Սուղ. նուրբ. բարակ. եւ նշան այնպիսի հագուդի.


Սոսկանամ, ացայ

vn. gr.

to lay aside, to leave off, to discard;
to give up, to abandon, to renounce, to deprive oneself of;
to be softened.

· Calfa

NBHL (1)

Սոսկ լինել ըստ քերականաց. եւ Մերկանալ թօթափել յանձնէ զաւելորդս.


Սուղ, սղից

adj. gr.

little;
brief, short, succinct, concise;
*dear, high-priced;
short;
s. mus. "an Armenian note;
— ինչ, իմն or մի, a little, cf. Փոքր ինչ, cf. Խուն մի, cf. Սակաւ մի;
— ինչ յառաջ, some time before;
— ինչ կանխագոյն, a little before;
— ինչ զկնի, some time after;
յաւելից այլ եւս — ինչ, one word more;
ի — բանս, — բանիւ, in few words;
— իշխանութիւն, իշխանք, cf. Սակաւապետութիւն."

· Calfa

NBHL (1)

ՍՈՒՂ. βραχύς brevis. Ըստ քերականաց եւ տաղաչափից, նուազ կամ կարճ ամանակաւ. աղօտ. (հակակայ երկարի).


Դերանունութիւն, ութեան

s.

antonomasia.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ քերականաց՝ cf. ԴԵՐԱՆՈՒՆ. ἁντωνομία pronomen


Ընդունելութիւն, ութեան

s. gr.

reception, taking, acceptance, admission, obtaining, acquisition;
cheer, feast, entertainment;
participle;
— փոխանադրոյ, acceptation of a letter of credit, of a bill of exchange;
— առնել ումեք, to welcome, to feast, to entertain;
— առնել օտարաց, to lodge strangers;
առնել — ցրտագին, to receive coldly, to give a cool reception;
— գոյր յարքունիս, ի դեսպանատան, there was a reception at court, at the embassy;
յ— լինել Աստուծոյ, to believe in God.

· Calfa

NBHL (1)

ԸՆԴՈՒՆԵԼՈՒԹԻՒՆ. μετοχή participium ըստ քերականաց՝ Այն մասն բանի, որ է մասնակից յատկութեանց բայի եւ անուան.


Խրատ, ուց

s.

admonition, reprimand, reproof;
advice, counsel;
caution, remonstrance;
discipline, instruction;
correction, punishment;
—ք ուղղութեան, moral maxims;
— չար, bad advice;
evil counsel;
— տալ, to give advice;
to lecture, to admonish;
տալ խրատս բարեաց, to give good advice;
ի — ածել, to educate, to discipline.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ քերականին խրատու. (Վրդն. ծն.։)


Ցուցական, ի, աց

adj. gr.

demonstrative, indicative;
— առնել, to demonstrate, to evince, to evidence, to prove, to show;
cf. Մատն;
— դերանուն, demonstrative pronoun

· Calfa

NBHL (1)

ՑՈՒՑԱԿԱՆ ԴԵՐԱՆՈՒՆ՝ ասին ըստ արդի քերականաց, Սա, դա, նա. Այս, այդ, այն։ որպէս լտ. indicativum, demonstrativum.


Ւ (ioune)

s.

the thirty fourth letter of the alphabet and the seventh of the vowels;
seven thousand;
seven thousandth;
It is used both as a vowel & as a consonant. As a vowel for example in the words իւրաքանչիւր, ուխտ, etc., and as a consonant in the words հաւատ, սեաւ, հիւանդ, etc.;
It is only used as a medial final letter, sometimes serves for the consonant վ, for instance : օթեւան — օթեվան, երիւար — երիվար, վաւաշ — վավաշ, etc, or for the diphthong u, as, հւսւտ instead of հիւսիւս;
There is no proper word beginning with this letter, but on account of its affinity with the letter հ, it is sometimes substituted for it;
Joined with ի (իւ), it is generally pronounced like the French u as : դիւր, հիւր, դիւթ, & preceding the ո (ու) is pronounced like the English ou. Preceded also by ա (աւ), was anciently pronounced o as : աւրհնեմ — օրհնեմ, աւր — օր;
It is sometimes used instead of the suffixes ի & յ as : ւայդմանէ — յայդմանէ, ւիւրաքանչիւր — յիւրաքանչիւր;
In poetry, it is sometimes used instead of the conjunction եւ or ու.

· Calfa

NBHL (1)

իսկ ի հին քերականութեան յն. եւ հյ. ի բաց ձգի մերս տառ բաղաձայն վ, եւ դնի միայն բ. զի β տառն յն. փոխադրի ի բ. զոր օրինակ վասիլիոս՝ է ըստ մեզ բասիլիոս կամ բարսեղ. եւ ի կարգի ձայնաւորաց միայն դնի υ , ւ, որպէս սուղ, եւ ստորադաս. ուր առաջադիր անուանին ա, ե, է, ը, ի, ո. պատճառն ի վերայ բերի ըստ համեմատութեան յունին՝ այսպէս.


Փ (piour)

s.

the thirty fifth letter of the alphabet, and the twenty ninth of the consonants;
eight thousand, eight thousandth.

· Calfa

NBHL (1)

Փ. Տառ բաղաձայն՝ Փիւր յորջորջեալ, որպէս սաստիկ Բ. այլ ձեւով եւ յատկութեամբ եւ տառադարձութեամբ հանգէտ ֆի, Φ տառի յունաց. յորմէ լտ. F, ՌՌՌ էֆ։ Վասն որոյ զասացեալսն զայնմ գրո, յունաց ի քերականութեան թրակացւոյն՝ թարգմանիչն երկրորդէ զփիւր տառէ մերմէ. այսինքն թէ ի կարգի բաղաձայնից է անձայն, եւ թաւ.